Permanente Commissie Nationale Instituten

In navolging van de evaluatie van het portfolio van instituten hebben de besturen van KNAW en NWO in juni 2020 de Permanente Commissie Nationale Instituten (PCNI) ingesteld. De PCNI adviseert beide besturen in de komende jaren gevraagd en ongevraagd over brede wetenschappelijke en maatschappelijke ontwikkelingen waar het portfolio van nationale onderzoeksinstituten op kan inspelen.

De besturen hebben al in hun reactie op het rapport van de portfolio-evaluatiecommissie aangegeven te streven dat de verzameling van nationale onderzoeksinstituten acteert als een responsief, proactief en dynamisch portfolio. Een portfolio dat zich steeds ontwikkelt in nauwe samenhang met de Nederlandse en internationale kenniswereld. De besturen verwachten dat de adviezen van de commissie dit doel ondersteunt.

Opdracht

De PCNI identificeert brede wetenschappelijke en/of maatschappelijke ontwikkelingen waarvoor het hebben van een nationaal instituut een essentiële meerwaarde kan betekenen, en beziet de rol en positie die de bestaande instituten hier in kunnen nemen, al dan niet door samenwerking binnen of buiten het portfolio. Waar instituten belangrijke nationale of internationale onderzoeken of programma’s met lange looptijd uitvoeren, of een (inter)nationale faciliteit, resource of collectie beheren en ontsluiten, is daarbij uiteraard een goede balans tussen dynamiek en continuïteit van belang.

De PCNI richt zich nadrukkelijk niet alleen op het huidige portfolio van de nationale instituten, maar wil het gehele wetenschapsveld in ogenschouw nemen. Een van de middelen die de PCNI hiervoor gebruikt is het organiseren van een tweejaarlijkse thematische conferentie waarbij het brede wetenschappelijke veld en/of maatschappelijke organisaties betrokken zal worden. Deze conferenties bieden de mogelijkheid voor de PCNI om een bepaald thema verder uit te diepen en informatie uit het veld op te halen voor haar adviezen.

De PCNI onderhoudt regelmatig contact met de besturen van KNAW en NWO over haar bezigheden. Het zelfstandig organiseren van bijvoorbeeld gedetailleerde verkenningen over de missie en strategie van individuele instituten behoort niet tot haar mandaat en is voorbehouden aan het bestuur van het instituut. De volledige opdracht aan de commissie is onderaan deze pagina te lezen.

Strategische Conferentie

Op 11 november 2021 organiseert de PCNI de eerste strategische conferentie in hybride vorm. Voorafgaand aan de conferentie (in oktober 2021) wil de PCNI de invulling van dit onderwerp nader uitdiepen door middel van zes online discussiebijeenkomsten (opgedeeld in domeinen: bèta, techniek, aard- en levenswetenschappen, medische wetenschappen en sociale en geesteswetenschappen). Voor elk van zes de consultaties worden ongeveer 25 personen uitgenodigd, variërend van onderzoekers (jong en oud), universitaire bestuurders, instituutsdirecteuren, vertegenwoordigers uit het bedrijfsleven en van de overheid en andere relevante personen.

Deze consultaties zijn voor iedereen online te volgen. De uitkomsten van deze zes consultaties worden gebruikt als input voor de nationale strategische conferentie op 11 november 2021. Vanuit elke consultatiebijeenkomst zal een beperkt aantal deelnemers gevraagd worden om bij deze hybride conferentie fysiek aanwezig te zijn. Daarnaast zullen een klein aantal vertegenwoordigers van universiteiten, overheid, bedrijfsleven en andere belangstellenden aanwezig zijn. De conferentie zal deels op locatie en deels online plaatsvinden. Deze consultaties en conferentie richten zich op het samen met het veld identificeren van instellings-overstijgende uitdagingen en behoeftes van groot wetenschappelijke belang waarvoor een institutionele aanpak nodig is.

De nadruk voor de eerste strategische conferentie zal liggen op rol van nationale instituten op het gebied van ‘infrastructuur’, waarbij dit thema vanzelfsprekend voor elk wetenschapsdomein een andere invulling kent. De PCNI heeft haar tussentijdse bevindingen samengebracht in een startnotitie (zie onderaan deze pagina). Deze notitie dient als startpunt van de discussie en helpt om de context en het doel duidelijk te maken. Als u graag deel wilt nemen aan de digitale consultaties en conferentie (online of fysiek), dan kunt u contact opnemen met de organisatie via conferentie@pcni.nl.

Samenstelling

De PCNI is samengesteld uit vooraanstaande en gezaghebbende wetenschappers met substantiële bestuurlijke ervaring en een relevant en actueel wetenschappelijk en maatschappelijk netwerk. De leden overzien collectief het gehele wetenschapsveld en zijn in staat de positie van nationale onderzoeksinstituten in het kennislandschap op waarde te schatten.

Op dit moment bestaat de commissie uit de volgende personen (op persoonlijke titel benoemd):

De commissie wordt ondersteund door twee secretarissen:

Portfolio van nationale onderzoeksinstituten

Het portfolio van nationale onderzoeksinstituten omvat 9 NWO-instituten (AMOLF, ARCNL, ASTRON, CWI, DIFFER, Nikhef, NIOZ, NSCR en SRON), 10 KNAW-instituten (Hubrecht Instituut, Huygens ING, IISG, KITLV, Meertens Instituut, NIN, NIDI, NIOD, NIOO en Westerdijk Instituut) en 1 gezamenlijk instituut (DANS).

Achtergrond en documentatie