NWO-WOTRO en de Nationale Wetenschapsagenda

Strategische keuzes en samenwerking zijn nodig om de toppositie van de Nederlandse wetenschap verder te versterken. Om dit te kunnen realiseren heeft het kabinet de opdracht gegeven om een Nationale Wetenschapsagenda te ontwikkelen. In dit proces wordt door NWO-WOTRO Science for Global Development — samen met verschillende partners — stevig ingezet op het inbedden van een inclusief mondiaal perspectief in de Nationale Wetenschapsagenda.

Binnen de Nationale Wetenschapsagenda is een aantal routes vastgesteld. Binnen deze routes worden vragen, die zijn gesteld door burgers, uitgewerkt op een bepaald thema of onderwerp. Deze routes vormen de basis voor een investeringsvoorstel voor het Nederlandse onderzoek van de toekomst dat de NWA-Stuurgroep zal aanbieden aan het Kabinet. Om aandacht te vragen voor het mondiale perspectief binnen de investeringsagenda, heeft NWO-WOTRO een route geïnitieerd met als thema ‘Sustainable Development Goals voor inclusieve mondiale ontwikkeling’. Deze route daagt uit tot nieuwe verbindingen tussen onderwerpen, tussen Nederlandse en niet-westerse wetenschappers, tussen wetenschappelijke kennis en praktijkkennis (co-creatie) en tussen theoretische onderbouwing en praktijkgericht onderzoek.

NB: In Nature is een artikel verschenen over het inzichtelijk maken van het onderlinge verband tussen de SDG's.

Complexe vraagstukken als basis

Op 9 maart heeft een workshop rondom de SDG-route plaatsgevonden bij NWO in Den Haag. Hier waren ruim 120 vertegenwoordigers vanuit de wetenschap, het bedrijfsleven en publieke organisaties aanwezig om uitdagingen voor de wetenschap te formuleren rondom vijf thema's. De resultaten van deze workshop - complexe vraagstukken inclusief innovatieve aanpakken per thema - vormen het uitgangspunt voor een geïntegreerd onderzoeksvoorstel aan de NWA.

De route naar een investeringsvoorstel

Een voorstel op basis van deze resultaten zal worden besproken met de voorzitters van de themasessies, het NWO-WOTRO bestuur en met een voorbereidingsgroep (bestaande uit NWO-WOTRO, het Platform for International Education (PIE), het Rathenau Instituut, Partos, de Worldconnectors en het Ministerie van Buitenlandse Zaken). De verwachting is dat eind april een eerste concept gereed is. Na instemming van de voorbereidingsgroep zal het NWO-WOTRO bureau een inventarisatie maken van bestaande aansluitende (internationale) agenda’s en partners die van belang zijn bij de implementatie van het voorstel.

Om een kans te maken te worden opgenomen in de investeringsagenda voor de Nederlandse wetenschap van de toekomst, wordt nadrukkelijk aandacht besteed aan vernieuwende wetenschappelijke aanpakken en aan de toegevoegde waarde die deze teweeg kunnen brengen op wetenschappelijk, maatschappelijk en/of economisch vlak. Op 1 juni is een voorstel ingediend bij de Stuurgroep van de NWA, met als game changers een wetenschappelijke systeembenadering en een kennisinfrastructuur voor waarde- en kennispluriformiteit.

De overige routes zijn te vinden op de website van de NWA.

NB: Lees ook het artikel over 'Cross-sectoral strategies in global sustainability governance: towards a nexus approach' over de systeembenadering.

Lees verder


De Nationale Wetenschapsagenda

In november 2014 publiceerde het ministerie van Onderwijs Cultuur en Wetenschap de Wetenschapsvisie 2025; keuzes voor de toekomst, met daarin een schets van de (gewenste) toekomst van de wetenschap in Nederland. In de Wetenschapsvisie staat dat de wetenschap zich nog sterker dan voorheen moet gaan richten op grote maatschappelijke vraagstukken; samenwerking tussen maatschappelijke organisaties, bedrijven en wetenschappelijke instellingen is onmisbaar om kennis te doen circuleren. Het gezamenlijk formuleren van een Nationale Wetenschapsagenda moet een belangrijke bijdrage leveren aan die uitwisseling van kennis.Een kenniscoalitie bestaande uit VSNU, KNAW, NWO, Vereniging Hogescholen, TO2, VNO-NCW en MKB-Nederland is gevraagd om het initiatief te nemen voor de ontwikkeling van een Nationale Wetenschapsagenda.

In november 2015 is een (digitale) agenda gepresenteerd door het bureau van de NWA. De onderzoeksvragen die ten grondslag liggen aan deze agenda zijn tot stand gekomen op basis van vragen vanuit de gehele Nederlandse samenleving. In de loop van 2015 is hiertoe een proces georganiseerd waarbij iedere Nederlander werd opgeroepen haar/zijn vraag digitaal aan de Kenniscoalitie voor te leggen. Vragen konden van belang zijn voor de wetenschap zelf, voor het oplossen van maatschappelijke vraagstukken of voor het benutten van economische kansen. In totaal zijn meer dan 11.000 vragen ingediend en ter beoordeling aan wetenschappelijke jury’s voorgelegd. Deze vragen zijn geclusterd tot 140 vragen die tot zestien exemplarische ‘routes’ zijn gebundeld. Alle routes dienen in de loop van 2016 te worden uitgewerkt in routeworkshops. Uiteindelijk moet dit proces leiden tot een investeringsagenda.