Wim van den Doel

Hoogleraar geschiedenis Wim van den Doel en oud-decaan van de faculteit Geesteswetenschappen (Universiteit Leiden) is de bestuursvoorzitter van het nieuwe domein Sociale en Geesteswetenschappen. Als lid van de Raad van Bestuur van NWO geeft hij mede sturing aan de organisatie als geheel. De eerste termijn als lid van de raad bestuur loopt tot 1 januari 2020.

Portret Wim van den DoelWim van den Doel. Foto: Universiteit Leiden

In de Raad van Bestuur van NWO moet Wim van den Doel de richting aangeven waarin de Nederlandse wetenschap zich optimaal kan ontplooien. Een van de doelstellingen van het nieuwe NWO is de verkokering te lijf gaan. Om flexibel en slagvaardig de mondiale Grand Challenges aan te pakken (zoals gezondheid, veiligheid, voedselzekerheid en klimaatbeheersing), voldeed de ‘oude’ structuur van NWO niet langer. Evenmin als het ging om het faciliteren van interdisciplinair onderzoek of krachtig positie te bepalen met betrekking tot bijvoorbeeld het topsectorenbeleid.

Het domeinvoorzitterschap is een compleet nieuwe functie, in een omgevormd NWO. Vanaf 1 januari bestaat NWO niet langer uit acht gebieden en een Algemeen Bestuur en directie, maar uit vier domeinen. De voorzitters van de domeinen vormen samen met voorzitter Stan Gielen en portefeuillehouder bedrijfsvoering en financiën Caroline Visser de Raad van Bestuur. Zij moeten tezamen versterking van de Nederlandse wetenschap en grensoverschrijdend onderzoek dwars door de domeinen heen mogelijk maken.

Wim van den Doel: ‘Bij een onderwerp als vergrijzing horen immers verschillende technische, culturele, medische én sociale vraagstukken. De NWO-budgetten zullen anders verdeeld worden dan voorheen: het mede inzetten op interdisciplinair en dus domeinoverstijgend onderzoek betekent dat elk domein een deel van zijn budget voor zulk gezamenlijk onderzoek moet inzetten. Tegelijkertijd moeten we niet in het doorsnijdende en interdisciplinaire de weg kwijt raken. Ik zal óók proberen om voor een niche als egyptologie een plekje te behouden binnen NWO. Dat zal wel spanning opleveren, want voor je eigen disciplines zorgen kost geld, en samenwerken kost óók geld.’

Van den Doel beseft dat voor de Nederlandse onderzoekers, door de effectuering van de transitie van NWO, het nu vanaf 1 januari menens lijkt. Er komen bij onderzoekers vragen op als: wat gebeurt er met de vrije competitie in de geesteswetenschappen, hoe worden mijn aanvragen beoordeeld, bij welk ‘loket’ moet ik indienen…? Zo’n vaart loopt het allemaal niet, aldus de voorzitter. ‘Het jaar 2017 is een overgangsjaar. Onze financieringsinstrumenten zullen voorlopig niet veranderen, maar wel tegen het licht worden gehouden. De komende tijd zullen onder meer de verschillende instrumenten binnen NWO worden geharmoniseerd. Over de aanpassingen worden onderzoekers door het bureau via de website duidelijk op de hoogte gehouden. Zodra een verandering eraan zit te komen wordt dat ruim van tevoren via alle mogelijke kanalen (website, nieuwsbrief, twitter) gecommuniceerd.’

Wim van den Doel (1962) studeerde in 1987 cum laude af als historicus. In 1994 promoveerde hij. Daarna was hij universitair hoofddocent, vanaf 2003 hoogleraar en sinds 2007 ook decaan. Met een beetje pijn in het hart laat Wim zijn decanaat achter zich. Hij bekleedde er de functie twee periodes. De grootste uitdaging voor zijn opvolger in Leiden, Mark Rutgers, ziet hij in het goed positioneren van de geesteswetenschappers voor de Nationale Wetenschapsagenda, meedoen aan het interdisciplinaire onderzoek rond de grote NWO-thema’s, én de mensen daarvoor meekrijgen. ‘Ik vermoed dat dat bij sociale wetenschappen gemakkelijker is dan bij geesteswetenschappers. Ik weet niet waarom, misschien een kwestie van bewustwording,’ aldus Van den Doel.

Nevenfuncties

  • Hoogleraar Algemene Geschiedenis Universiteit Leiden
  • Lid raad van toezicht van het Roosevelt Institute for American Studies (RIAS)
  • Voorzitter Stuurgroepcommittee van het Europaeum