NWO-HCG en Onderzoeksagenda's

Onderzoeksagenda hersenen, cognitie en onderwijs

Met de Onderzoeksagenda hersenen, cognitie en onderwijs wordt een vernieuwende bijdrage beoogd aan het onderwijs in Nederland, gebaseerd op internationale ontwikkelingen in dit opkomende onderzoeksveld. Voor het eerst is er een agenda die de eerder gescheiden niveaus van onderzoek naar neurale, cognitieve en sociale aspecten van leerprocessen in laboratoriumsituaties en klaslokalen overstijgt en integreert.


Onderzoeksagenda Gedrag op het gebied van Leefbaarheid, Bereikbaarheid, en Veiligheid 

Welk cognitief en gedragsonderzoek is bruikbaar om de beleidspraktijk van het Infrastructuur en Waterstaat (IenW) te verrijken met nieuwe inzichten in menselijk gedrag? Er spelen talrijke vragen op het werkveld van IenW. Bijvoorbeeld: hoe zijn mensen te verleiden tot rijden buiten de spits? Hoe zijn ze te motiveren om blijvend duurzaam gedrag te vertonen? In welke mate zijn keuzes (on)bewust? Welke rol speelt gewoonte en hoe ontstaan gewoontes? Wat zijn de verschillen tussen mensen? Welke rol spelen verschillende gedragsmotieven? In welke mate wordt gedrag bepaald door de context waarin keuzes worden gemaakt? Is het mogelijk in een shared space-verkeerssituatie (on)veiligheid voorspellen? Waardoor is het vaak moeilijk om maatschappelijk gewenst gedrag duurzaam te beïnvloeden?

IenW zet in op leefbaarheid, bereikbaarheid en veiligheid. IenW werkt aan krachtige verbindingen over de weg, het spoor, het water en door de lucht; met een vlotte doorstroming in een goed ingerichte, schone en veilige omgeving. Daarnaast beschermt IenW Nederland tegen wateroverlast en bevordert IenW de kwaliteit van lucht en water. Dit werkveld heeft alles te maken met menselijk gedrag. Het beleid heeft invloed op de keuzes en het handelen van individuen. Omgekeerd heeft het gedrag van individuen effect op het bereiken van de beleidsdoelen van IenW.

De afgelopen decennia is veel bekend geworden over het tot stand komen van menselijk gedrag: wat we doen en waarom we doen wat we doen. Momenteel is er sprake van een stroomversnelling; er ontstaan nieuwe inzichten op basis van nieuwe geavanceerde methoden om gedrag te onderzoeken. Ontwikkelingen op het gebied van sensortechnologie maken het bijvoorbeeld mogelijk om gedrag van individuen te registreren onder omstandigheden waar dat eerder niet mogelijk was. Op hersenscans is te volgen welke hersenprocessen plaatsvinden tijdens het waarnemen en verwerken van informatie. Psychologen, cognitie- en hersenwetenschappers leren hoe dynamisch het menselijk brein is, waar het brein goed en minder goed in is, maar ook hoe verschillen tussen individuen te begrijpen zijn. De nieuwe apparatuur en analysetechnieken maken het mogelijk om gedrag van kleine of grotere groepen nauwkeurig te monitoren. En zo kan er meer kennis ontstaan over hoe beleid en gedrag op elkaar inwerken.


De waarde van neurobiologisch en -psychologisch onderzoek voor een veiliger samenleving

Onderzoek naar hersenmechanismen in wisselwerking met sociale- en andere omgevingsfactoren kan worden ingezet om de samenleving veiliger te maken. Het levert bruikbare inzichten in het ontstaan van problematisch en gestoord gedrag en in de mechanismen van weerbaarheid van de mensen die in hun werk te maken hebben met dit gedrag. Met dit doel werkten onderzoekers binnen het onderzoeksprogramma Hersenen en Cognitie: Maatschappelijke Innovatie (HCMI) de afgelopen vijf jaren aan preventie, nieuwe diagnostische methoden, risicotaxaties en bewezen effectieve interventies gebaseerd op kennis over psychologische en sociale factoren verrijkt met neuropsychologische en neurobiologische kennis. Veel is bereikt én tegelijkertijd verschijnen er nieuwe onderzoeks- en ontwikkelingsprioriteiten aan de horizon. Om hier een vervolg aan te geven, formuleerden onderzoekers en praktijkprofessionals de onderzoeksagenda De waarde van neurobiologisch en -psychologisch onderzoek voor een veiliger samenleving.


Nationale Wetenschapsagenda: NeuroLabNL: dé werkplaats voor hersen-, cognitie- en gedragsonderzoek

De komende tien jaar verwachten we grote wetenschappelijke doorbraken in ons begrip van de dynamische groei en verandering van onze hersenen gedurende de hele levensloop. NeuroLabNL maakt wetenschappelijke doorbraken mogelijk en is dé werkplaats die alle Nederlandse hersen-, cognitie- en gedragsonderzoekers en hun maatschappelijke partners samenbrengt.

Binnen deze route worden drie specifieke aandachtsvelden onderscheiden: gezondheid, sociale veiligheid en onderwijs.


NWO HCG en de topsectoren

Nederland moet concurrerend blijven om onze internationale toppositie te behouden. Tegelijk vragen maatschappelijke vraagstukken, zoals de toenemende vergrijzing en de overgang naar schone energie en duurzaam voedsel, vragen om creatieve oplossingen. Daarvoor heeft Nederland nieuwe producten, slimme productketens en nieuwe vaardigheden nodig. In negen topsectoren werken bedrijven, onderzoekers, overheden en maatschappelijke organisaties aan een gemeenschappelijk doel om te blijven innoveren met goed opgeleide mensen.

NWO HCG werkt samen met de volgende topsectoren: