Van de voorzitter van ENW

Column 7: Eerste beoordeling van NWO Open Competitie ENW

Een tipje van de sluier over de resultaten van de nieuwe NWO Open Competitie ENW.

Beste collega's,

Graag wil ik jullie een eerste beoordeling geven van de nieuwe Open Competitie. Waarschijnlijk kunnen jullie je 2018 nog goed heugen; dat was het lastige transitiejaar, dat werd gekenmerkt door historisch lage honoreringspercentages in de laatste rondes van de verschillende open competitieprogramma's. Daarna beloofden we dat we meer succes zouden hebben in 2019. Om dat te bereiken hebben we het totale budget voor de Open Competitie met ongeveer 30% verhoogd en een set nieuwe instrumenten gelanceerd. Tijd voor een eerste beoordeling.

Ter herinnering: we hebben de nieuwe Open Competitie ENW gelanceerd in augustus 2018. Domeinbreed zijn er de bouwstenen XS – de supersnelle competitie voor kleine, risicovolle voorstellen; KLEIN – doorlopend, voor projecten voor één of twee wetenschappelijke posities of bescheiden investeringen; en GROOT – voor programma's of consortia. Deze hebben een groot aantal verschillende open competitieprogramma's vervangen van de 'gebieden', de organisatorische eenheden van NWO waaruit het domein ENW is ontstaan.

Bij het opzetten van het nieuwe programma is optimaal gebruik gemaakt van alle ervaring van ons team, maar uiteraard was het een stap die veel onzekerheid met zich meebracht, en er waren dan ook veel vragen. Hoe zouden de verschillende disciplines het doen in het nieuwe systeem? Zou het voor een aantal (sub)disciplines niet lastig worden om succesvol te zijn? Zou de belofte dat multidisciplinaire aanvragen een eerlijke kans zouden krijgen worden waargemaakt? En zouden monodisciplinaire aanvragen nog een kans maken? En misschien wel het belangrijkste: zou de domeinbrede beoordeling werken? Zijn wij – zowel beoordelaars als aanvragers – tevreden met de nieuwe regeling? Leveren de beste aanvragen subsidie op? En ook van belang: wat is het honoreringspercentage geworden? Dit zijn allemaal essentiële vragen, waarvan het bestuur vanaf het begin heeft gezegd: we gaan doorlopend monitoren, we evalueren jaarlijks en we zullen op zijn vroegst na een jaar pas dingen veranderen, omdat we niet willen uitgaan van kleine aantallen cijfers.

Niek Lopes Cardozo, voorzitter van het bestuur van ENW.  Foto: Bram Saeys.Niek Lopes Cardozo, voorzitter van het bestuur van ENW. Foto: Bram Saeys.

Begin 2020 zullen we een rapport uitbrengen over de cijfers, maar hier is alvast een voorproefje.

Voor de Open Competitie KLEIN is het honoreringspercentage tot nu toe minimaal 25% geweest voor de standaard toekenningen; als ook de voorkeursbehandelingen worden meegenomen ligt het honoreringspercentage boven de 30%. Het honoreringspercentage is voor alle disciplines vrijwel hetzelfde en geen enkele discipline laat een discontinuïteit in het aantal toekenningen zien in vergelijking met het oude systeem. Het is belangrijk om op te merken dat ongeveer de helft van alle aanvragen multidisciplinair zijn. Het honoreringspercentage is vrijwel gelijk voor mono- en multidisciplinaire aanvragen. Er is geen significant verschil tussen de honoreringspercentages voor mannelijke en vrouwelijke aanvragers.

We hebben twee volledige rondes gehad voor XS, dat pas medio 2019 werd gelanceerd. De belangstelling voor dit programma bleek groot: per ronde werden er iets meer dan 100 aanvragen ontvangen. Het goede nieuws is dat de regeling voor wederzijdse beoordeling – waarbij de aanvragers tevens de juryleden zijn die de rangorde bepalen – goed lijkt te werken. Het is interessant om te zien dat de aanvragers enthousiast zijn over het feit dat zij ook jurylid zijn. De procedure voor wederzijdse beoordeling maakt een snelle doorstroming mogelijk: de aanvragers ontvingen de uitslag binnen vijf weken na de deadline voor de aanvraag – uiteraard mede dankzij efficiënte afhandeling door het bureau van ENW.

Ten slotte bevindt de eerste editie van het tweejaarlijkse ENW-GROOT zich in de laatste beoordelingsfase. Wij verwachten dat het honoreringspercentage net boven de 20% zal uitkomen. Meer informatie volgt.

Tot zover de kwantitatieve beoordeling. De cijfers zien er over het algemeen goed uit. Er is geen sprake van grote discontinuïteiten, er is een verdeling over verschillende disciplines en over mono- versus multidisciplinaire aanvragen, er is geen gender bias, de honoreringspercentages zijn zoals beloofd verbeterd en zijn nu goed voor KLEIN en acceptabel voor GROOT, en XS lijkt te werken zoals gepland.

Of dat nu betekent dat we tevreden zijn over het proces voor domeinbrede beoordeling is een andere vraag. De feedback die wij van zowel juryleden als aanvragers ontvangen varieert van zeer negatief tot zeer positief, met alles wat daartussen ligt. Uiteraard is de kwaliteit van de beoordeling van fundamenteel belang voor het functioneren van NWO. Daarom vindt er momenteel een uitgebreide evaluatie plaats, waarop ik in het voorjaar van 2020 zal terugkomen.

Niek Lopes Cardozo, voorzitter van het ENW-bestuur
20 januari 2020

Eerdere columns van de voorzitter