Interview met Tanja Kulkens

Tanja Kulkens is vanaf 1 april 2017 Hoofd Chemie en Natuurkunde.

Wie is Tanja Kulkens?

"Ik wist tijdens een postdoc dat ik niet verder wilde als onderzoeker. Omdat ik onderzoek interessant vond, zocht ik naar een functie die zowel beleid als onderzoek omvatte." Aan het woord is Tanja Kulkens (1962). Ze studeerde scheikunde aan de VU in Amsterdam en promoveerde in de biochemie en moleculaire biologie, in Amsterdam en bij de University of California. Een postdoc bij het AMC volgde.
In 1994 startte ze als beleidsmedewerker bij de stichting Scheikundig Onderzoek in Nederland (SON) van NWO. Vanaf 2002 was Kulkens adjunctdirecteur Chemische Wetenschappen (CW)/hoofd Chemie. Nu is ze hoofd Chemie en Natuurkunde binnen het domein ENW. "Ik vind het prettig om met verschillende onderwerpen bezig te zijn. Bij CW was ik betrokken bij onder andere de open competitie en persoonsgebonden financieringen, de topsectoren en thematische en publiek-private samenwerkingen. In sommige programma's werkten de natuur- en scheikunde samen, dus met de natuurkunde ben ik al enigszins bekend."

Het nieuwe NWO

Kulkens juicht toe dat de organisatie van NWO verandert, naar een simpele, slagvaardige opbouw van vier domeinen. ENW is het mooiste domein, met alle natuur- en exacte wetenschappen bij elkaar, zegt ze.
Kulkens: "De natuur- en scheikunde vormen de grootste club. Daaraan leiding geven is een mooie nieuwe uitdaging. Binnen het domein ENW zullen de natuur- en scheikunde goed kunnen samenwerken met elkaar en met de andere disciplines - astronomie, aard- en levenswetenschappen, informatica en wiskunde. En ook met de andere domeinen en de institutenorganisatie."
Kulkens stelt dat de natuur- en scheikunde geen gescheiden werelden waren. De afgelopen jaren ontwikkelde het onderzoek zich in de breedte. Ze noemt energie, onderzoek naar materialen en bouwstenen van leven als voorbeelden en ook AMOLF en DIFFER, waar sommige grenzen zijn vervaagd. Ook in het Sectorplan Natuur- en Scheikunde werken de disciplines nauw samen. Ze verwacht dat chemici en natuurkundigen gaan profiteren van de mogelijkheden in het nieuwe NWO, waardoor het makkelijker moet worden om over grenzen heen te werken en samen op te trekken. Van oudsher hadden de onderzoekers in de chemie en fysica warme relaties met de bureaus. "Die moeten ook in het nieuwe NWO blijven bestaan", stelt Kulkens.

Tanja KulkensAfbeelding: Tanja Kulkens

Verbinding van domeinen en institutenorganisatie

Verbinding is een sleutelwoord, vindt Kulkens: "De institutenorganisatie is weliswaar apart gezet, maar we moeten zorgen dat we de bestaande links continueren, zowel in de wetenschap als tussen de medewerkers. Het moeten geen aparte eenheden worden waarbij de een niet weet wat de ander doet. In de natuurkunde bestaan deze min of meer natuurlijke verbanden al tussen het domein ENW en de institutenorganisatie voor AMOLF, Nikhef, DIFFER en ARCNL. Hopelijk kunnen we in het nieuwe NWO ook interacties tussen ENW en de instituten CWI, ASTRON, SRON en NIOZ tot stand brengen. We denken na over hoe we dit het best kunnen organiseren. Het is in elk geval de bedoeling dat medewerkers op verschillende plekken inzetbaar zijn en zich blijven ontwikkelen."

Wanneer over pakweg twee jaar blij?

Kulkens hoeft niet lang na te denken: "Als de buitenwereld zegt dat NWO verbeterd is. En dat zowel wetenschappers als relaties en medewerkers enthousiast zijn over NWO." Als nieuw hoofd voert Kulkens gesprekken met de medewerkers, om zicht te krijgen op hun werkzaamheden en drijfveren. Hoe maak je van zoveel verschillende clubs NWO'ers één? De twee locaties Den Haag en Utrecht zorgen daarin voor een extra uitdaging. Kulkens: "Ik ben van plan om de medewerkers actief te betrekken om dit samen voor elkaar te krijgen. Ik constateer over de hele linie dat medewerkers zich graag inzetten voor het nieuwe NWO, met mogelijkheden om te verbeteren, maar ook met behoud van de goede dingen uit het verleden. De spirit, om mooie dingen voor de wetenschap te bereiken, is onverminderd groot." (AvS)

Transitie NWO

Voor meer informatie over de NWO-transitie kunt u kijken op kijken op de website van de NWO-I (Institutenorganisatie van NWO) en op de NWO-website.