Voorzitter: Gebied ALW gaat op in nieuw NWO domein

Beste ALW-betrokkenen,

‘Het zal u niet zijn ontgaan dat NWO per 1 januari 2017 drastisch zal veranderen. Ook het oude, vertrouwde ALW gaat mee in die verandering, die afgelopen jaar gestalte kreeg onder de noemer ‘transitie naar een nieuw NWO’.

Voorzitter ALW gebiedsbestuur Jacob Fokkema

Graag breng ik u hierbij op de hoogte van een aantal actuele ontwikkelingen rondom de transitie van NWO en kijk ik terug op het oude NWO gebied Aard- en Levenswetenschappen. Mijn collega gebiedsvoorzitter van de Chemische Wetenschappen, Ben Feringa, heeft in een bericht aan zijn achterban al wat zaken op een rij gezet en ik ben zo vrij om mede daaruit te putten – het woord van een kersverse Nobelprijswinnaar kan niet anders dan verstandig zijn.

Nieuw NWO

Het kabinet (Wetenschapsvisie, 2014) en NWO (nieuwe strategie, 2015) hebben de vernieuwing van NWO aangekondigd. Parallel hieraan noem ik dat het functioneren van NWO zelf daarbij niet ter discussie heeft gestaan: de kwaliteit van het werk van NWO is meerdere malen in evaluaties geprezen.
De vernieuwde organisatie is er op ingericht om meer over disciplinaire grenzen heen te werken vanuit één samenhangende programmering en samenwerking binnen de wetenschap en met de maatschappij te versterken.

1 Januari 2017 is een mijlpaal in deze transitie. Vanaf dan kent NWO een institutenorganisatie (NWO-i) en vier domeinen: Exacte en Natuurwetenschappen (ENW), Technische en Toegepaste Wetenschappen (TTW), Sociale en Geesteswetenschappen (SGW) en Zorgonderzoek en Medische Wetenschappen (voorlopig nog onder de naam ZonMW). Elk domein heeft een eigen bestuur, waarvan de voorzitters als wetenschappelijk lid zitting hebben in de Raad van Bestuur (RvB) van NWO, samen met een voorzitter en een portefeuillehouder bedrijfsvoering en financiën. De samenstelling van de RvB is inmiddels bekend: Prof. dr. Stan Gielen is de nieuwe voorzitter en drs. Caroline Visser de portefeuillehouder bedrijfsvoering en financiën; beiden zijn per 1 september aangetreden en hebben per 1 oktober de taken en verantwoordelijkheden van het Algemeen Bestuur van NWO overgenomen. Prof. dr. Ineke Braakman, prof. dr. Wim van den Doel, prof. dr. Jeroen Geurts en prof. dr. ir. Jaap Schouten zijn de RvB-leden uit de domeinen ENW, SGW, ZonMw en TTW, respectievelijk.

Op 1 januari 2017 treden de huidige gebiedsbesturen af en houden de gebieden, en daarmee ook ALW, op te bestaan. Zij zullen hun taken en verantwoordelijkheden, maar ook hun inzichten, plannen en cultuuraspecten zo goed mogelijk overdragen aan de nieuwe domeinbesturen. Ineke Braakman werkt aan de samenstelling van het nieuwe ENW-domeinbestuur in goed overleg met de huidige gebiedsvoorzitters. Vanwege de breedte van het veld dat het bestrijkt, zal het nieuwe ENW-bestuur zich (nog sterker dan nu voor de samenstellende onderdelen geldt) laten adviseren door een aantal disciplinaire en thematische adviesorganen.

 

Het ENW-bureau

Onder het nieuwe domein ENW vallen de fysica, levenswetenschappen, astronomie, chemie, aardwetenschappen, wiskunde en informatica. Het ENW-domein is daarmee een goede gesprekspartner van de bètafaculteiten van de Nederlandse universiteiten en voor andere faculteiten, organisaties en bedrijven waar bètawetenschappelijk onderzoek wordt gedaan.
Ook over het ENW-bureau in de NWO-organisatie komt steeds meer duidelijkheid. De activiteiten van ALW, CW, EW en de subsidieverstrekkende activiteiten van N/FOM komen in het bureau samen. Dr. Arian Steenbruggen is aangesteld als nieuwe directeur. Sommige NWO-activiteiten die de centrale beleidsafdeling BOO voorheen uitvoerde, komen straks ook terecht bij het ENW domein.

Er komt een ENW-afdeling voor samenwerkingsinitiatieven, met aandacht voor o.a. topsectoren, de Nationale Wetenschapsagenda, internationale programma’s en thema’s, en een ENW-afdeling voor Procesvoering en Kwaliteit. De laatste heeft aandacht voor o.a. projectbeheer, vrije competitie en talent. De drie andere NWO-domeinen worden wat deze twee afdelingen betreft op een vergelijkbare manier ingericht. Het ENW-bureau begint daarnaast met vier ENW specifieke wetenschappelijk-inhoudelijke afdelingen: Aardwetenschappen & Astronomie, Levenswetenschappen, Chemie & Natuurkunde, Wiskunde & Informatica. De plaatsing van de medewerkers in de afdelingen krijgt kort na 1 januari 2017 haar beslag. Daarbij volgen de meeste medewerkers hun functie en hun programma‘s. Zoveel als mogelijk houdt u dus dezelfde contactpersonen op het nieuwe ENW-bureau. Het ENW bureau zal gevestigd blijven op de oude locaties, namelijk in Den Haag (Laan van Nieuw Oost-Indië) en Utrecht (FOM/STW gebouw).

Voor NWO staat in het proces van transitie betrouwbaarheid en openheid voorop in haar relatie met onderzoekers, bedrijven, overheid en maatschappelijke partijen. Dat betekent dat alle lopende programma’s onveranderd in de lucht blijven, totdat het nieuwe bestuur een besluit over aanpassing neemt. De aanpassing wordt pas van kracht ten minste zes maanden nadat deze is gecommuniceerd via onder meer de website en nieuwsbrieven van NWO. Onderzoekers en anderen kunnen zich zo tijdig voorbereiden op veranderingen in de procedures. Een overzicht voor het jaar 2017 per programma vindt u hier. Reeds ingediende aanvragen worden volgens de aangekondigde procedure behandeld.

Vanaf 1 januari 2017 werkt het ENW-domein aan stapsgewijze wijzigingen in de programma’s. Zo geven we uitvoering aan een belangrijke doelstelling van het nieuwe NWO: het voor wetenschappers en maatschappelijke partijen duidelijker maken waar ze terecht kunnen met hun onderzoeksideeën. Daartoe stemmen de verschillende domeinen hun instrumenten beter op elkaar af en wordt domeinoverstijgende programmering makkelijker. Dit zal het eerst merkbaar zijn bij nieuwe financieringsinstrumenten. De ambitie is om nieuwe financieringsinstrumenten uiterlijk 1 januari 2018 te laten starten.
De transitie van NWO is niet klaar op 1 januari 2017. Zo staat het samengaan van alle NWO- en FOM-instituten in één NWO-institutenorganisatie gepland voor 2018 en ook de omvorming van ZonMw naar een integraal NWO-domein volgt pas later. We houden u zo goed mogelijk op de hoogte via de nieuwsbrief en de website, waarbij we steeds meer gezamenlijk als ENW-domein in oprichting zullen optrekken. Met vragen kunt u terecht bij Dick van der Kroef, waarnemend directeur ALW.

Met dank

NWO gaat een spannende, inspirerende tijd tegemoet. De positieve energie die het transitieproces tot nu toe heeft vrijgemaakt bij NWO medewerkers geeft veel vertrouwen in de toekomst van NWO en van het nieuwe ENW domein. Met veel plezier heb ik afgelopen zes jaar- zeven in feite aangezien mijn aanstelling werd verlengd vanwege de transitie - de functie vervuld van voorzitter van het gebiedsbestuur. ALW heeft sinds zijn oprichting in 1998 succesvol kunnen uitgroeien tot het grootste gebied binnen NWO wat betreft aantal gehonoreerde aanvragen en de financiële omvang daarvan.

Veel dank zijn we verschuldigd aan alle bestuursleden, de huidige en de bestuursleden die afgelopen jaren aan het einde van hun zittingstermijn plaats maakten voor weer steeds nieuwe, capabele bestuursleden. Samen werkten we aan de financiering van excellent onderzoek en letten daarbij, ondersteund door een relatief klein en efficiënt bureau, nauwgezet op het volgen van de zuiverheid van NWO-procedures. Het gebiedsbestuur ALW maakt nu plaats voor het nieuwe ENW domeinbestuur en ik wens onze opvolgers veel succes en genoegen in de uitvoering van hun taken.’

 

Namens het gebiedsbestuur Aard- en Levenswetenschappen,
Prof. dr. ir. Jacob Fokkema, voorzitter