Financiering van onderzoeksvragen

In 2016 werkte NWO voor het tweede jaar aan de realisering van haar strategie 2015-2018. Een strategie waarin NWO zich nog sterker dan voorheen richt op haar rol als verbinder van wetenschap, samenleving en bedrijfsleven, tegelijkertijd met haar belangrijke rol als onderzoeksfinancier. In 2016 financierde NWO wetenschappelijk onderzoek en onderzoeksinfrastructuur voor een bedrag van in totaal 818 miljoen euro. Zij ontving 5.518 aanvragen voor financiering, waarvan er 1.470 werden toegekend.

Individuele talentontwikkeling en selectie van de beste onderzoekers en onderzoeksvoorstellen zijn belangrijke uitgangspunten van het NWO-beleid. Goede onderzoekers vormen de hoeksteen voor goede wetenschap. NWO hecht daarbij groot belang aan ruimte voor wetenschappelijke creativiteit en vrij – niet aan thema’s gebonden – onderzoek.

In 2016 financierde NWO wetenschappelijk onderzoek en onderzoeksinfrastructuur voor een bedrag van in totaal 818 miljoen euro. Hiervan ging ruim 260 miljoen euro naar programma’s voor talent en vrij onderzoek, ongeveer 90 miljoen euro naar maatschappelijke en economische uitdagingen, ruim 130 miljoen euro naar onderzoeksinfrastructuur (inclusief instituten) en bijna 150 miljoen euro naar overige programma’s. Het beoordelingsproces werd ondersteund door 7.556 externe, meestal buitenlandse, referenten.

Verhouding aanvragen en toekenningen

NWO ontving 5.518 aanvragen voor financiering, waarvan er 1.470 werden toegekend (26,6 procent). Achtenzestig procent van de aanvragen werd ingediend in de vrije competitie en in de financieringsprogramma’s voor talent. Het toekenningspercentage in deze programma’s was 19,3 respectievelijk 21,6 procent.

Verhouding aantal (voor)aanvragen en toekenningen verdeeld over de verschillende categorieën financieringsinstrumenten

Tabel met verhouding aantal (voor)aanvragen en toekenningen verdeeld over de verschillende categorieën financieringsinstrumenten. Klik voor grotere weergave.

‘Overig’: Ruim veertig, veelal kleine programma’s gericht op internationalisering en/of kennisbenutting. Hieronder vallen bijvoorbeeld de samenwerkingen met China, Japan, India en Brazilië en bezoekersbeurzen en programma’s van NWO-WOTRO Science for Global Development, evenals KIEM, Take-off en programma’s van het Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek (NRO).

Bijna twee derde van het totale aantal aanvragen was afkomstig van mannen en ruim een derde van vrouwen. Naar verhouding van het aantal door hen ingediende aanvragen verkregen vrouwen vaker een talentbeurs dan mannen, in de vrije competitie minder vaak.

Het toekenningspercentage binnen de programma’s voor talent en binnen de vrije competitie was lager dan binnen de programma’s gericht op infrastructuur en maatschappelijke uitdagingen en de overige programma’s (kennisbenutting en internationalisering). Figuur 1 laat dit zien.

Percentage aanvragen en percentage toekenningen naar strategisch doel

Percentage aanvragen en percentage toekenningen naar strategisch doel. Klik voor grotere weergave.

Spinoza-laureaten

Vier onderzoekers ontvingen een Spinozapremie, de hoogste Nederlandse onderscheiding voor topwetenschappers die in Nederland werkzaam zijn en baanbrekend onderzoek verrichten met een grote uitstraling: Professor dr. Wilhelm Huck (Fysisch-Organische Chemie, Radboud Universiteit), professor dr. Lodi Nauta (Geschiedenis van de Filosofie, Rijksuniversiteit Groningen), professor dr. Mihai Netea (Experimentele Interne Geneeskunde, Radboud Universiteit/ Radboud Universitair Medisch Centrum) en professor dr. Bart van Wees (Technische Natuurkunde, Rijksuniversiteit Groningen). Met de Spinozapremie wil NWO toponderzoek stimuleren.

Onderzoekers en lopende onderzoeksprojecten

In 2016 financierde NWO bijna 7.000 fte onderzoekers en onderzoeksondersteuners aan diverse onderzoeksinstellingen, inclusief HBO-instellingen. Op het NWO-bureau werkten 489 fte medewerkers.

Door NWO (mede) gefinancierde onderzoekers en onderzoeksondersteuners (afgerond op hele fte) in 2016

Door NWO (mede) gefinancierde onderzoekers en onderzoeksondersteuners (afgerond op hele fte) in 2016. Klik voor grotere weergave.

Toelichting:

  • NWO-instituten: Deze aantallen zijn inclusief de medewerkers die worden gefinancierd uit de basisfinanciering van de instituten van NWO.
  • Onder ‘overige instellingen’ vallen onder andere HBO-instellingen, TNO, Max Planck Instituut, KNMI, DELTARES, NKI en Naturalis Biodiversity Center.

NWO financierde in 2016 bijna 5.750 lopende onderzoeksprojecten aan universiteiten, instituten en andere onderzoeksinstellingen.
 

Verdeling lopende onderzoeksprojecten in 2016 over universiteiten, NWO-instituten, KNAW-instituten en overige instellingen waaronder HBO-instellingen

tabel Verdeling lopende onderzoeksprojecten in 2016 over universiteiten,  NWO-instituten, KNAW-instituten en overige instellingen waaronder HBO-instellingen. Klik voor grotere weergave.

Toelichting

  • Een onderzoeksproject is een toegekende financieringsaanvraag.
  • Een onderzoeksproject wordt beschouwd als lopend in 2016 als het in 2016 niet is afgerond of als het in de loop van 2016 is afgerond.
  • In de tabel zijn de aantallen van de Stichting voor Fundamenteel Onderzoek der Materie (FOM) niet meegenomen. Deze cijfers zijn niet beschikbaar op instellingsniveau.

Publicaties en andere resultaten

In 2016 verschenen bijna 16.000 wetenschappelijke publicaties en andere resultaten naar aanleiding van door NWO gefinancierd onderzoek (tabel 4). Ten minste 34 procent daarvan is open access gepubliceerd; dat is een forse toename ten opzichte van 2015 (19 procent) en 2014 (14 procent). Veel van het lopende onderzoek valt nog niet onder de strengere voorwaarden die NWO, per 1 december 2015, heeft gesteld met betrekking tot open access publiceren. Voor de komende jaren is dus, conform de gestelde doelen van het ministerie van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) en van NWO, nog een sterke toename te verwachten.

Publicaties en andere resultaten van NWO-projecten in 2016

Publicaties en andere resultaten van NWO-projecten in 2016. Klik voor grotere weergave.

Toelichting:

  • Deze cijfers zijn waarschijnlijk een onderschatting van de werkelijke aantallen. NWO werkt samen met de VSNU, KNAW en SURF aan randvoorwaarden voor optimale registratie van output uit onderzoeksprojecten.
  • Wetenschappelijke tijdschriften / boeken: boeken (monografie), hoofdstukken in boek/bijdragen aan boek, wetenschappelijk artikelen
  • Overig: Proefschriften, octrooien, databestanden, redacties, prijzen, columns, posterpresentaties, conference papers, publicaties voor een breed publiek/professionals.

Zie ook