Wetenschappers stimuleren om over te gaan op Open Science

Prof. dr. José van Dijck, president KNAW

'Onderzoek dat met publiek geld is gefinancierd, moet toegankelijk zijn voor iedereen wereldwijd. Ik krijg regelmatig e-mails van jonge wetenschappers uit bijvoorbeeld Afrika en Azië met de vraag of ik hun een van mijn publicaties kan toesturen. Juist in landen waar kennis en data hard nodig zijn, zitten tijdschriftenartikelen achter de betaalmuur. Dat belemmert de voortgang van de wetenschap. Wanneer onderzoeksdata niet openbaar worden gemaakt, is bovendien de kans aanwezig dat commerciële bedrijven ermee aan de haal gaan.'

Prof. dr. José van Dijck, president KNAW

'Open Science is de overkoepelende term voor het vrij toegankelijk maken en houden van datasets en publicaties. De vrije beschikbaarheid van publicaties is in Nederland al ver gevorderd, die van data loopt nog wat achter. Je zou kunnen zeggen dat Nederland gidsland is op het gebied van Open Science. Dat is ook logisch, gezien onze sterke traditie van publieke investeringen in de wetenschap. Bovendien is de Nederlandse wetenschap minder gefragmenteerd dan in grotere landen en heel internationaal gericht. Dat Nederland een voortrekkersrol wil spelen op het gebied van Open Science, juich ik zeer toe. Het voorzitterschap van de Europese Unie was een mooie kans voor Nederland om dit thema breed neer te zetten.'

'De publieke toegankelijkheid van onderzoeksdata wordt steeds belangrijker, onder andere voor het toetsbaar maken van onderzoek. NWO heeft daarbij een belangrijke beïnvloedende rol. Als grootste financier van onderzoek en publicaties kan ze wetenschappers stimuleren om over te gaan op Open Science. Door als voorwaarde voor financiering te vragen dat onderzoekers hun resultaten publiceren in Open Access-tijdschriften en hun data beschikbaar en herbruikbaar maken in openbare databases. Op een verantwoorde manier, want niet ieder vakgebied is hetzelfde. Overigens is Open Access niet alleen een zaak van bestuurders en uitgevers. Het is zaak hierbij ook de stem van de wetenschappers zelf te horen.'