Toekenningen Vidi 2016

Hieronder vindt u de lijst met 89 gehonoreerde Vidi-onderzoekers, een indicatieve titel en een korte samenvatting van het onderzoeksproject. Een Vidi-beurs is maximaal 800.000 euro. Hiermee kunnen onderzoekers een eigen, vernieuwende onderzoekslijn ontwikkelen en zelf een onderzoeksgroep opzetten. Vidi maakt samen met Veni en Vici deel uit van de Vernieuwingsimpuls van NWO.



Gesorteerd op alfabet

 

A

Increasing the Capacity of Optical Nonlinear Interfering Channels (ICONIC)

Dr. A. (Alex) Alvarado  (m), TUE

Glasvezels zijn zo dun als menselijk haar, maar vervoeren bijna al het dataverkeer van de wereld. Echter, de glasvezelkabels die er nu liggen naderen hun maximum capaciteit. Dit project zal wiskunde gebruiken om de capaciteit van deze glasvezels te vergroten, om zo in de toekomst snellere internetverbindingen te garanderen.

Getting a hold on protein transport machines

Dr. M.-E. (Marie-Eve) Aubin-Tam (v), TU Delft - Bionanoscience

In de membranen van onze cellen bevinden zich verschillende eiwit-nanomachines. Sommige van deze nanomachines zijn bijzonder belangrijk voor onze stofwisseling, omdat zij het transport van eiwitten tussen compartimenten binnen de cel reguleren. Met dit project zullen de onderzoekers een nieuwe methode ontwikkelen om te bestuderen hoe deze nanomachines precies werken.

B

Licht schijnen op katalyse

Dr. A. (Andrea) Baldi (m) 22-10-1979, DIFFER – Solar Fuels

Met katalyse kunnen we de snelheid van chemische reacties sturen. Dat is van levensbelang voor onze maatschappij, want voor meer dan 85% van alle chemische stoffen wordt katalyse gebruikt. In dit project ontwikkelen onderzoekers nieuwe technieken om katalytische reacties nog beter te sturen door de interactie van licht met nanomaterialen.

De oorsprong van structuur in het universum

Prof. Dr. D. (Daniel) Baumann (m) 02-08-1978, UvA – Physics

Alle structuur in het heelal is gevormd door de gravitationele ineenstorting van schommelingen in de dichtheid van de oermaterie. Toch is de fysieke oorsprong van die schommelingen nog altijd een mysterie. Natuurkundigen verkennen de mogelijkheid dat quantumfluctuaties in het vroege heelal de bron waren van alle structuur in het universum.

Multiscale Modelling of Long-Distance Electronic Transport and Chiral-Induced Spin Selectivity in Supramolecular Nanostructures

Dr. rer. nat. B. (Björn) Baumeier (m), TU Eindhoven – Mathematics and Computer Science

Het doel van dit project is om de mechanismen van lange-afstand en spin-selectief elektrisch vervoer in complexe moleculaire systemen te begrijpen. Ontwikkelde nieuwe multischaal computersimulatie-technieken zullen ongekend inzicht bieden in hoe en waarom elektronen reizen door spiraalvormig materiaal - kennis van cruciaal belang voor de exploitatie van deze effecten in technologische toepassingen.

Quantum dots shining their light on plasma charging

Dr. ir. J. (Job) Beckers (m), TUE

Hoe deeltjes van enkele nanometers opladen in plasmaomgevingen is buitengewoon complex. Ondanks de technologische relevantie, zijn fundamentele processen nog nooit eerder experimenteel onderzocht op een directe manier. Dit onderzoek gebruikt “quantum dots, die van kleur veranderen bij opladen, als een meetinstrument voor de opladingsprocessen en de daarmee samenhangende plasmafysische processen.

Multidimensional mapping of spatio-thermochemical states

Dr. A. (Alexis) Bohlin (m), Delft University of Technology – AWEP

Gedetailleerd inzicht in complexe chemische interacties kan alleen worden verkregen uit spectroscopische data in ruimtelijke en temporele correlatie. Het doel van dit onderzoek is het ontwikkelen van een nieuwe methode in coherente beeldvorming: het verzamelen van gelijktijdige ruimte-, spectrum- en tijdafhankelijke informatie gevalideerd in reactieve stromen en bioreactoren.

Kosteneffectiviteit in de dagelijkse praktijk

Dr. J.E. (Judith) Bosmans (v), VU, Gezondheidseconomie Health economics

De hoeveelheid geld die beschikbaar is voor gezondheidszorg is beperkt. Hoe kan de maatschappij dit geld zo goed mogelijk uitgeven? Om deze vraag te beantwoorden hebben beleidsmakers informatie nodig over de kosteneffectiviteit van zorg in de dagelijkse praktijk. Dit project zal geavanceerde methoden ontwikkelen en evalueren die hiervoor nodig zijn.

Chemie in exotische werelden

Dr. J. (Jordy) Bouwman (m), Universiteit Leiden – Sterrewacht

Duizenden planeten zijn buiten ons zonnestelsel ontdekt, waaronder ook planeten in de “bewoonbare zone” rondom andere sterren. In de atmosferen rondom deze planeten vinden complexe chemische processen plaats. De onderzoekers gaan in het laboratorium op zoek naar chemische routes die kunnen leiden tot de bouwstenen van het leven.

Welke processen veroorzaken de fouten in het DNA van stamcellen?

Dr. R. (Ruben) van Boxtel (m), UMC Utrecht  – Biomedische Genetica

Gedurende het leven stapelen zich fouten op in het DNA van stamcellen. Dit kan ouderdomsziekten zoals kanker veroorzaken. Ik zal onderzoeken welke processen deze fouten veroorzaken en wat de consequenties hiervan zijn voor de stamcel. Dit onderzoek zal nieuw licht werpen op het ontstaan en bestrijding van ouderdomsziekten.

Oorzaken van hersenontsteking ontrafeld

Dr. M.C. (Matthijs) Brouwer, (m), AMC, Neurologie

Patiënten met een ontsteking van de hersenen zijn vaak een ingewikkelde puzzel voor de dokter omdat met de huidige testen niet in korte tijd de juiste diagnose kan worden gesteld. Dit project kijkt bij een grote groep patiënten naar nieuwe methoden om de diagnose te stellen en behandeling te versnellen.

Stabiliteit van lopen begrepen – actief sturen naar een passief stabiel patroon?                                                                       

Dr. S.M. (Sjoerd) Bruijn (M), VU – Faculteit der Gedrag en Bewegingswetenschappen

Hoe mensen stabiel kunnen lopen is grotendeels onbegrepen. De hypothese van dit project is dat stabiel lopen slechts in specifieke delen van de loopcyclus een actieve controle vereist. Om dit te onderzoeken zullen methoden worden ontwikkeld die antwoord  kunnen geven op de vraag hoe ons brein deze controle uitoefent.

Satirisch nieuws: Scherpe kritiek of botte bijl?

Dr. C.F. (Christian) Burgers (m), VU – Communicatiewetenschap

Politieke satire is vaak controversieel wanneer het wordt gebruikt om politici aan te vallen. De onderzoekers brengen in kaart hoe, in verschillende media, taalgebruik in satire verschilt van ‘reguliere’ genres zoals nieuws, en hoe deze verschillen in media en taalgebruik de publieke perceptie over het betreffende onderwerp sturen.

C

Real-time forecasting of killer electrons on satellite orbits

Dr. E.C. Camporeale (m), Centrum Wiskunde & Informatica

Satellieten voor telecommunicatie, logistiek en militaire doeleinden die in een baan om de aarde draaien bevinden zich in een vijandige omgeving, waarin ze vaak worden gebombardeerd door energierijke elektronen van de zon, die hun elektronische apparatuur kunnen vernietigen. Hier bestuderen we een technologie die het mogelijk maakt om deze schadelijke gebeurtenissen met voldoende waarschuwingstijd te voorspellen, zodat tegenmaatregelen kunnen worden genomen.

Convectie in de aarde – net als in een lavalamp?

Dr L.J. (Laura) Cobden (v), UU – Aardwetenschappen

Vulkanische uitbarstingen laten warmte en materiaal ontsnappen aan het binnenste van de aarde. Maar waar komt dat materiaal vandaan, en hoe wordt het naar de oppervlakte gebracht? In dit project gebruiken geofysici patroonherkenningsmethoden om te bepalen of convectie daadwerkelijk gebeurt door hete, opwellende "pluimen", zoals van een lavalamp.

Stagnerend weer in de zomer ontrafeld

Dr. D. (Dim) Coumou (m), VU/IVM & KNMI – Klimaatonderzoek

Stagnerend weer in de zomer kan de samenleving grote schade berokkenen. Dit project verbetert ons begrip van de onderliggende processen van zulke extremen, inclusief de rol van klimaatverandering, gebruikmakende van „machine learning“ methoden en de meest hoogwaardige klimaatmodellen. Toekomstige risico’s worden verminderd door verbeterde voorspellingen en systemen voor vroegtijdige waarschuwing.

D

Wat is de toekomst van infrastructuren?

Prof. D. Dalakoglou (m), Vrije Universiteit Amsterdam

Sinds de uitbraak van de schuldencrisis in 2008 is een kloof aan het ontstaan tussen onze infrastructurele behoeften en dat waar de staat en de markt aan kunnen voldoen. Het Infra-Demos-project onderzoekt hoe de samenleving deze kloof dicht middels nieuwe vormen van civiele participatie en technologische innovaties.

Stukjes plastic met biologische eigenschappen?

Dr. P.Y.W. (Patricia) Dankers (v), TU Eindhoven – Biomedische Technologie

De onderzoekers zullen unieke chemische interacties gebruiken om speciale synthetische kunststoffen bioactieve signalen mee te geven om te kunnen praten met cellen. De verwachting is dat biomedische implantaten gemaakt van deze kunststoffen met biologische eigenschappen, beter kunnen functioneren onder mechanische belasting, en sneller zorgen voor vorming van het juiste weefsel.

Ieder Thing voor Iedereen?

Dr. A.J.A.M. (Alexander) van Deursen (m), University of Twente - Communication Science

Gedragsfactoren om de impact van het Internet-of-Things (IoT) te begrijpen zijn nog niet onderzocht. We weten zodoende weinig over de belangrijkste driver voor het gebruik van IoT: vaardigheden. Om meer gelijke kansen te creëren wordt in het voorgestelde onderzoek ongelijkheid in vaardigheden vanuit een individueel en sociaal-contextueel perspectief beschouwd.

De ontwikkeling van de ‘Later Stone Age’ en de oorsprong van de eerste bewoners in zuidelijk Afrika

Dr. G.L. (Gerrit) Dusseldorp (m), UL - Geesteswetenschappen

Tijdens de overgang van de Midden naar Late Steentijd in Zuid Afrika verdwijnen stenen werktuigen die lijken op Neanderthalerwerktuigen. Men gebruikt nu typisch moderne werktuigen. Er zijn nauwelijks vindplaatsen uit deze periode en we begrijpen deze gedragsverandering slecht. Door het bestuderen van vergeten vindplaatsen belicht ik de oorzaken ervan.

E

Wat is het geheim van het nieuwe zonnecel-wondermateriaal?

Dr. B. (Bruno) Ehrler (m) 03-01-1985, AMOLF – Centrum voor Nanofotonica 

Een nieuw zonnecelmateriaal, metaal-halide perovskiet, heeft de onderzoeks gemeenschap verrast met een zeer hoog rendement. Het vangt licht goed in en vertraagt recombinatie van ladingsdragers – een zeldzame combinatie. Natuurkundigen onderzoeken hoe dit komt en hoe het onderliggende mechanisme gebruikt kan worden voor nog efficiëntere zonnecellen.

NextView: Many Views of Virtual Worlds

Prof. Dr. E. (Elmar) Eisemann (m), Delft University of Technology – Computer Graphics and Visualization

Computer Graphics is important for many domains including geoscience, medicine, and entertainment. Traditional graphics methods are particularly costly when used for novel display devices (e.g., virtual reality) and in applications with many users (e.g., games). We will develop a novel many-view pipeline resulting in high-performance solutions for these scenarios.

G

Misdaad en tijd: Hoe korte-termijn mindsets misdaad aanmoedingen en hoe de toekomstige zelf dit kan verkomen

Dr. J. L.(Jean-Louis)  van Gelder, (m), NSCR - Law

Delinquenten zijn kortzichtig en negeren de langetermijngevolgen van hun gedrag. Dit onderzoeksprogramma ontwikkelt en test een nieuwe theorie die deze kortzichtigheid verklaart door verschillende bestaande perspectieven te integreren. Het maakt gebruik van virtual reality en een smartphone-applicatie om delinquenten bewuster te maken van hun toekomst en delinquent gedrag te reduceren.

Uitkeringen – afhankelijkheid van ouder op kind

Dr. A.C. (Anne) Gielen, (v), EUR – Algemene Economie

Onderzocht wordt in hoeverre het ontvangen van een sociale uitkering de toekomst van kinderen in een huishouden bepaalt. Worden positieve effecten van inkomensbescherming teniet gedaan doordat uitkeringsafhankelijkheid wordt doorgegeven aan volgende generaties? Wat zijn de onderliggende mechanismen? En hoe lang zijn deze gevolgen voelbaar voor individu en maatschappij?

Integrating Metabolomics and Genomics for understanding human Disease

Dr. C.F.H.A. (Christian) Gilissen (m), Radboudumc, afdeling Humane Genetica

Het opsporen van fouten in het DNA die tot ziekte leiden is moeilijk en verschaft maar beperkt inzicht in de werking van de ziekte. Door middel van bioinformatica methoden en data integratie van metaboliet- en DNA data zal ik makkelijker de oorzaak voor ziektes kunnen vinden alsmede aanknopingspunten voor therapieën.

Het bouwen van bio-geïnspireerde moleculaire netwerken buiten de cel

Dr. T.F.A. (Tom) de Greef (m), TU Eindhoven – Biomedische Technologie

De cel maakt gebruik van zeer verfijnde moleculaire netwerken om biochemische informatie te verwerken. Geïnspireerd door deze signaaltransductie-cascades bouwen onderzoekers versimpelde moleculaire netwerken buiten de cel die net zo efficiënt biochemische informatie kunnen verwerken.

Elimineren van atriumbrilleren

Dr. N.M.S. (Natasja)  de Groot, (v), Erasmus MC, Cardiologie 

Progressie van atriumfibrilleren (AF) wordt veroorzaakt door stoornissen in de elektrische geleiding (‘elektropathologie’) welke ontmaskerd kunnen worden door een elektrische hartstimulatie techniek. De ernst van elektropathologie is gerelateerd aan het niveau van elektrische biomarkers. Deze biomarkers kunnen gebruikt worden om zowel diagnostiek als de behandeling van AF te individualiseren.

H

Iedereen weer snel op de been

Prof. dr. P. (Pamela) Habibovic (v), UM – MERLN Instituut

Miljoenen patiënten met verbrijzelde botten worden behandeld met eigen bot uit een ander lichaamsdeel. Dit is schaars en het oogsten ervan leidt tot complicaties. De onderzoekers zullen duizenden kunstmatige implantaten maken en bestuderen, om een optimale, goedkope vervanger te vinden voor patiënt-eigen bot.

Uurwerken in het menselijk brein

Dr. B.M. (Ben) Harvey (m), UU - Psychologie

Ons gevoel van tijd helpt ons omgaan met allerlei gebeurtenissen. Dit tijdsbesef
verandert met de leeftijd en bij sommige psychische aandoeningen. Psychologen weten nog niet precies hoe ons brein tijd verwerkt. Dit onderzoek maakt gebruik van hersenenscans om te onderzoeken hoe het brein tijdsinformatie uit onze zintuigen verwerkt en intergreert.

SearchX schiet te hulp

Dr. C. (Claudia) Hauff (v), TUD — EEMCS

Hoger onderwijs beschikbaar stellen aan miljoenen mensen voor weinig tot geen kosten, is een visie die massive
open online cursussen wil vervullen. Deze visie is echter nog lang niet verwezenlijkt – te weinig mensen slagen er in te leren op deze manier. Dit project probeert dat te veranderen.

De spreker in spraak

Dr. W.F.L. (Willemijn) Heeren (v), UU – Taalwetenschap

Stemmen van verschillende sprekers kunnen sterk op elkaar lijken, en dezelfde persoon kan juist heel verschillend klinken. Waar in de spraak zit de informatie die een individuele spreker kenmerkt, en is die informatie afhankelijk van wat een spreker zegt? Door onderzoek in grote spraakdatabases willen onderzoekers uitvinden wat sprekers typeert.

Witte bloedcellen met afgebroken voelsprieten

Dr. J.W.J. (Jeroen) van Heijst, (m) AMC, Experimentele Immunologie

In de strijd tegen infecties verliezen sommige witte bloedcellen hun voelsprieten die nodig zijn om de ziekteverwekkers te herkennen. De onderzoeker wil weten hoe dit gebeurt en of de voelsprieten kunnen worden gerepareerd, teneinde een betere bescherming tegen infectieziekten mogelijk te maken.

Fysica in de vriezer

Dr. ir. (Iddo) Heller (m) 2-10-1979, VU – Fysica van Levende Systemen

Veel levende wezens zijn in staat om vrieskou te overleven, soms tot wel -70oC! Zij kunnen dit dankzij antivries-eiwitten, maar hoe die werken is onbekend. Dit onderzoek bestudeert het werkingsmechanisme van antivries-eiwitten op de nanoschaal. Nieuwe inzichten kunnen grote waarde hebben voor oogstbescherming, de voedselindustrie, en cryoconservatie van bijvoorbeeld organen.

Ik baan me een weg door de dag

Dr. A.M. (Andrea) Herrmann (f) Utrecht University – Innovation Studies Group

De gig-economie, waarin arbeidskrachten worden ingehuurd via internetplatforms, verandert de arbeidsmarkt ingrijpend. Hoewel gig-banen al mondiaal toegankelijk zijn, is het arbeidsrecht hier nog niet op ingesteld. Dit project onderzoekt het doen en laten van gig-arbeidskrachten in zeven Westerse landen, om zo regulering mogelijk te maken.

Decoderen van divergenties in Feynman diagrammen

Dr. F. (Franz) Herzog (m) 7-5-1984, Nikhef – theorie groep

De data van de Large Hadron Collider in CERN bevatten antwoorden op onze meest fundamentele vragen over de Natuur. Om deze te ontsluiten wil ik nieuwe wiskundige en computationele methoden ontwikkelen en gebruiken om divergenties in Feynman diagrammen te verwijderen, en uiterst nauwkeurige voorspellingen mogelijk te maken.

Vulnerability and plasticity in obsessive-compulsive disorder, a lifespan approach

Prof.dr. O.A. (Odile) van den Heuvel (v) VUMC, Psychiatrie

De visie is dat we mentale ziekten moeten bestuderen vanuit  een levensloopperspectief. Ik zal onderzoeken hoe verstoorde hersenontwikkeling leidt tot mentale ziekten, en omgekeerd, hoe chronisch verstoorde gedragingen de hersenen doen veranderen. Ik zal testen hoe magnetische hersenstimulatie bijdraagt aan het trainen van gezond gedrag in chronische patienten.

J

Systemen met oneindigdimensionale Symmetrie

Dr. B. (Bas)  Janssens (m)  (UU)

Denk aan een ijzeren kubus, en een van water. De ijzeren kubus kan op slechts eindig veel manieren getransformeerd worden (48), maar de kubus van water laat oneindig veel transformaties toe. Dit project gaat over de quantum mechanische beschrijving van dergelijke systemen.

Kleine veranderingen, grote gevolgen

Dr. I.H. (Iris) Jonkers (v), UMCG – Genetica

Auto-immuunziekten worden deels veroorzaakt door kleine genetische foutjes in patiënten. Echter, hoe foutjes in het DNA auto-immuunziekten kunnen veroorzaken is niet duidelijk. Daarom wil ik bepalen wat voor consequenties deze foutjes hebben. Kennis over de link tussen genetica en auto-immuunziekten zal nieuwe behandelstrategieën voor deze ziekten openbaren.

Op het spoor van Homo erectus in Trinil

Dr J.C.A. (Josée) Joordens (v), Universiteit Leiden – Archeologie/Aardwetenschappen

Een van de grote vragen is: "hoe zijn wij mens geworden?" In dit geo-archeologische project onderzoeken we de ouderdom, ecologie en gedrag van onze voorouder Homo erectus op Java. Dit behelst onder meer een nieuwe opgraving in Trinil, waar in 1891 de eerste fossielen van deze soort ontdekt werden.

K

Opvoed-advies op maat

Dr. L. (Loes) Keijsers (v), UvT – Developmental Psychology

Pubers opvoeden is niet altijd eenvoudig. Met het ADAPT-programma zullen psychologen onderzoeken hoe opvoeding in elk gezin een andere uitwerking heeft op het welbevinden van tieners. Hiervoor gebruiken ze smartphone apps met micro-vragenlijsten. Nieuwe theoretische inzichten kunnen helpen om opvoedadvies in de toekomst beter toe te spitsen op de gezinssituatie.

Vaders, dubbeltjes, en kwartjes

Prof. Dr. R. (Renske) Keizer (v) EUR - Sociologie

Er bestaat een uitdrukking: wie voor een dubbeltje geboren is, wordt nooit een kwartje. In dit project bestudeert de onderzoeker in hoeverre dit klopt en welke invloed vaders hierop hebben. Aandacht wordt ook besteed aan de rol van context: de bredere familie, leeftijdsgenoten en het land waarin men woont.

How to mix the perfect high entropy alloy cocktail?

Dr. F.H.W. (Fritz) Körmann (m), TU Delft - Materials Science and Engineering (3ME)

“High entropy alloys” volgen een nieuwe strategie van legeren door het mengen van veel elementen in bijna gelijke delen. Sommige van deze "metaal-cocktails" vertonen verrassend uitstekende materiaaleigenschappen, maar de onderliggende redenen zijn onbegrepen. Nieuwe legeringontwerp principes voor extreme materiaaleigenschappen zonder schaarse elementen zullen onderzocht worden via computer simulaties.

L

Verhogen van de betrouwbaarheid en efficiëntie van de psychologische wetenschap

Dr. D. (Daniel) Lakens, (m), TUE - Sociologie

Hoe kunnen psychologen zo efficient mogelijk empirische kennis genereren, als we zowel statistische aspecten van empirisch onderzoek doen, als de middelen en doelen van onderzoekers meewegen? In dit project wordt onderzocht wat optimale onderzoekspraktijken zijn, om tot aanbevelingen te komen die psychologisch onderzoek betrouwbaarder en efficienter zullen maken.

Hoe beïnvloeden eiwitnetwerken de evolutie van organismen?

Dr. ir. L. (Liedewij) Laan (v), TU Delft – Bionanoscience

Hoe organismen evolueren is een grote open vraag, terwijl het antwoord essentieel is voor het begrijpen van evolutionaire processen zoals kanker. De onderzoekers gaan bestuderen hoe evolutionaire processen worden beïnvloed door de eiwitnetwerken waaruit een organisme bestaat. 

Het glasmysterie verbrijzeld

Dr. E. (Edan) Lerner (m) 20-12-1978, UvA - Theoretische Natuurkunde

Glazen zijn vaste stoffen waarvan de atomen of moleculen niet netjes geordend zijn. Deze materialen zijn overal om ons heen: van dvd's tot autoruiten. Desondanks zijn wetenschappers het nog steeds niet over eens over de manier waarop deze materialen gevormd worden, en wat er gebeurt als ze breken. Computersimulaties en statistische theorieën zullen de geheimen van glas ontrafelen.

The NOTCH3 disease spectrum: is CADASIL the tip of the iceberg?

Dr. S.A.J. (Saskia) Lesnik Oberstein, (v), LUMC, Humane Genetica

Recent heeft de onderzoeksgroep ontdekt dat de genafwijking die de erfelijke dementie CADASIL veroorzaakt, onverwacht vaak in de algemene bevolking voorkomt. Wij willen bestuderen of deze genafwijking ook de oorzaak kan zijn van geheugenproblemen bij mensen die normaal gesproken nooit de diagnose CADASIL zouden krijgen.

Virtuele vingerafdruk van het beschadigde hart

Dr.ir. J. (Joost) Lumens (m),MUMC, Cardiovascular Diseases

Een hartstilstand als gevolg van een hartritmestoornis wordt vaak veroorzaakt door onderkende hartspierschade. Het onderzoeksteam zal een innovatieve techniek ontwikkelen waarmee gegevens van medische beeldvorming slim worden gecombineerd met computersimulaties tot een patiënt-specifieke virtuele “vingerafdruk” van het hart. Met die informatie kunnen ritmestoornissen nauwkeurig voorspeld en door behandeling voorkomen worden. 

M

De rol van vetten in de communicatie tussen zenuwcellen

Dr. H.D. (Harold) Mac Gillavry (m), Universiteit Utrecht – Celbiologie

De zenuwcellen in ons brein communiceren via synapsen. De onderzoekers ontwikkelen geavanceerde microscopische technieken om vetten in de synaps zichtbaar te maken om te bestuderen hoe deze bouwstenen de functie van synapsen reguleren. Verstoringen in synapsen veroorzaken hersenaandoeningen, deze studies zullen beter inzicht geven in de ontwikkeling van deze ziekten.

Light and sound-based signal processing in silicon nitride

Dr. D. A.I  (David) Marpaung (m), UT

Binnen dit project wordt een signaalverwerkingstechnologie ontwikkeld, welke gebaseerd is op bijzondere interactie van licht en hypergeluid op een siliciumnitride fotonisch circuit. Deze zogenaamde geïntegreerde Brillouin signaalprocessor vormt een belangrijk technologie-onderdeel voor optimaal gebruik van het optische informatiespectrum en vindt zijn toepassingen in toekomstige draadloze en optische netwerken.

Het Kosmisch Lab

Dr. P. D. (Daan) Meerburg (m), Kapteyn-VSI, Ster-en-natuurkunde

Vlak na de Oerknal waren de condities in ons Heelal extreem wat het mogelijk maakt een unieke kijk te geven in de fundamentele werking van de natuur. Met behulp van nieuwe methodes die optimaal gebruik maken van Big Data, gaan de onderzoekers op zoek naar bewijs voor nieuwe fysica.

De spreiding en hardnekkigheid van pijngerelateerd vermijdingsgedrag: Een wolf in schaapskleren?

Dr. A. (Ann) Meulders (v), Universiteit Maastricht – Faculteit of Psychologie &Neurowetenschappen

Pijngerelateerd vermijdingsgedrag is adaptief wanneer het lichamelijke schade afwendt; overmatige spreiding van gelijkaardige, veilige gedragingen wordt echter beperkend en leidt mogelijk tot chronische pijn en verminderd functioneren. Vermijdingsgedrag is ook zelfversterkend, wat de behandelingsstrategie bemoeilijkt. Dit project onderzoekt mechanismen onderliggend aan (vermindering van) (over)generalisatie en hardnekkigheid van vermijdingsgedrag ondanks angstvermindering.

De oorsprong van dubbele zwarte gaten

Dr. S. E. de Mink, UvA – Department of Physics and Astronomy

“Hoe zijn ze ontstaan?” is de vraag die velen zich stelden na de bekendmaking van de detectie van zwaartekrachtsgolven afkomstig van twee samensmeltende zwarte gaten, beide veel zwaarder dan de tot nu toe bekende stellaire zwarte gaten. In dit project staan de vele cruciale open vragen omtrent het vormingsproces centraal.

Vertegenwoordiging van diversiteit? Identiteit in politiek

Dr. (Liza M.) Mügge (v), UvA - Amsterdam Institute for Social Science Research (AISSR)

Een ideale democratie hoort burgers in alle diversiteit te vertegenwoordigen. Dit is vooral belangrijk voor mensen die structureel ondervertegenwoordigd zijn, zoals etnische minderheden. Maar hoe vinden burgers en politici met een migratie achtergrond nu eigenlijk zelf dat identiteit geuit moet worden in de politiek? Zijn hun verwachtingen verschillend of niet?

Statistische analyses van dynamische sociale netwerken door middel van interactiereeksen

Dr. Ir. J. (Joris) Mulder (m) – Tilburg University, Methoden en Technieken van Onderzoek

Relaties tussen mensen in een sociaal netwerk zijn constant aan verandering onderhevig. Om dit dynamische proces te begrijpen moeten we kijken naar reeksen van sociale interacties in het netwerk over tijd. In dit project worden statistische methodes ontwikkeld om deze reeksen te analyseren en dynamische sociale netwerken beter te begrijpen.

N

Zijn wij Techno-Sapiens?

Dr. S.K. (Saskia) Nagel (v), Universiteit Twente, Philosophy

Technologieën zijn onlosmakelijk onderdeel van ons leven. Sommige technologieën zijn verlengstukken van onze geest, buiten het lichaam. De innige relatie met deze technologieën roept de vraag op wie we zijn en willen zijn. Dit onderzoek bestudeert positieve en negatieve aspecten van innige mens-technologie-relaties en ontwikkelt manieren om ze te evalueren.

Van Gesticulatie naar Gebarentaal

Dr. V.A.S. (Victoria) Nyst (v), Leiden University Centre for Linguistics

Ik ga de gebaren van (horende) mensen vergelijken met gebarentalen die ontstaan zijn in dorpen met veel erfelijke doofheid in West Afrika, om te kijken in hoeverre grammaticale verschillen in gebarentalen terug te voeren zijn op crossculturele verschillen in gesticulatie.

O

Met data slimme machines!

Dr. ir. T.A.E. (Tom) Oomen (m), TU/e, Werktuigbouwkunde

Toekomstige high-tech machines zullen extreem complex zijn met talrijke actuatoren en sensoren. De voorgestelde aansturing maakt het mogelijk om te leren en adapteren uit een overvloed aan gegevens. Dit leidt tot een nieuwe generatie machines met ongekende hoge nauwkeurigheid, hoge snelheid en lage kosten voor toekomstige productieprocessen en wetenschappelijke instrumenten.

Suiker: een kickstart voor kanker

Dr.ir. M.H. (Maaike) Oosterveer (v), UMCG, Voeding/ Fysiologie

Stofwisselingsziekten kunnen kanker veroorzaken. De onderzoekers hebben ontdekt dat een ontregelde suikerstofwisseling de celdeling verstoort, waardoor het risico op kanker sterk toeneemt. In dit onderzoek bestuderen ze hoe de verstoorde celdeling ontstaat en op welke manier dit proces kan worden hersteld zodat kanker voorkomen wordt.

De kosten van een keuze: Op zoek naar de balans tussen goed nadenken en snel beslissen.

Dr. H.E.M. (Hanneke) den Ouden (v), Radboud Universiteit – Donders Institute for Brain, Cognition and Behaviour

"Neem geen overhaaste beslissingen!" Goed advies, maar te lang nadenken leidt tot gemiste kansen. Onderzoekers zullen bekijken welke hersenmechanismen ervoor zorgen dat we in elke situatie de juiste manier van beslissen inzetten, dus impulsief of juist doordacht, en wat de gevolgen zijn als je hiertussen niet goed kan schakelen.

P

De individualiteit van stamcellen

Dr. J.T.M.L. (Judith) Paridaen (v), UMCG – Verouderingsbiologie

Stamcellen maken alle celtypes in ons lichaam aan. Hiertoe ondergaan ze celdelingen, waarin verschillende dochterceltypes worden aangemaakt. Het aantal en type van de dochtercellen varieert tussen stamcellen onderling. Om de samenstelling van dochtercellen beter te kunnen voorspellen, gaan de onderzoekers bekijken hoe individuele stamcellen de uitkomst van hun delingen bepalen.

Het controleren van foetale hormonen via het bloed van de moeder

Prof.dr. R.P. (Robin) Peeters (m), Erasmus MC, Endocrinologie

Lage schildklierhormoonspiegels bij moeders tijdens de zwangerschap komen vaak voor en leiden tot een verlaagd IQ, autisme, ADHD en schizofrenie. Om behandeling van deze moeders (en de hersenontwikkeling van hun kinderen) te verbeteren, ontwikkelt dit onderzoek een methode om via het bloed van de moeder foetaal schildklierhormoon te monitoren.

How much faster, how much better can we map the human brain?

Dr. A.B. (Benedikt) Poser (m), Maastricht University, Faculty of Psychology

Het mysterie van ons brein ontrafelen is al jaren de Heilige Graal in de geneeskunde en de psychologie. Om dat ooit te bereiken, gaan de onderzoekers de nieuwste MRI technologieën verder ontwikkelen, zodat het mogelijk wordt de hersenstructuren en –processen met de grootste ruimtelijke en temporele precisie te meten.

R

Enabling volume-restricted metabolomics using next-generation microscale analytical tools

Dr. R. (Rawi) Ramautar (m), Universiteit Leiden - LACDR

In de huidige klinische setting kunnen bepaalde relevante biomedische vraagstukken niet bestudeerd worden, omdat de analytische technologie niet geschikt is voor de analyse van zeer kleine hoeveelheden biologische monsters. De onderzoekers gaan in dit project nieuwe technologie ontwikkelen om de bestudering van schaars monstermateriaal met een metabolomics-benadering mogelijk te maken.

DNA mutaties in drie dimensies

Dr. J. de Ridder (m), UMC Utrecht

In de zoektocht naar mutaties die menselijke ziekten veroorzaken wordt vaak aangenomen dat DNA een rechte lijn is. In werkelijkheid is DNA driedimensionaal. Hierdoor worden belangrijke mutaties gemist. De onderzoekers gaan een atlas maken van de vorm van het DNA, waarmee beter ziekteveroorzakende mutaties kunnen worden opgespoord.

Eigen regie van patiënten met vergevorderde kanker

Dr. J.A.C. Rietjens (v), EMC – afdeling Maatschappelijke Gezondheidszorg

Patiënten met vergevorderde kanker willen en moeten steeds meer zelf de regie nemen over hun gezondheid en zorg. Veel patiënten en hun naasten zijn daar echter slecht op voorbereid. De onderzoekers bekijken wie hier meer moeite mee heeft, waarom dat zo is, en hoe zij het beste ondersteund kunnen worden.

Natuurlijk wapen tegen virale infecties

Dr. H.J. (Jelger) Risselada (m), Universiteit Utrecht – Bijvoet Center

IFITMs zijn kleine eiwitten waarvan recentelijk ontdekt is dat ze zeer effectief virale infecties remmen. Dit project gaat de moleculaire mechanismes ophelderen hoe IFITMs virale infecties voorkomen. Deze inzichten kunnen nieuwe en effectievere behandelingen tegen virale infecties mogelijk maken.

S

CrossRoads: European cultural diplomacy and Arab Christians in Palestine

Dr. K.M.J. Sanchez (v), - LUCL

In het Palestina tussen 1920 en 1950 gebruikten zowel Europese grootmachten als de Katholieke en de Orthodoxe kerk cultuur als een middel om hun invloed te vergroten. Dit project onderzoekt hoe dit de vorming heeft beïnvloed van de culturele identiteit van twee Arabisch-christelijke gemeenschappen, de Orthodoxe en de Grieks-Katholieke.

Microscopische lifeguards redden verdrinkende planten

Dr. R. (Rashmi) Sasidharan (v), UU - Plantkunde

Planten hebben huidmondjes, die gasuitwisseling en binnendringen van ziekteverwekkers reguleren. De controle over de opening van huidmondjes speelt een rol in het overleven van omgevingsstress. Ik zal onderzoeken hoe de regulatie van huidmondjes planten in staat stelt te herstellen na overstroming. Dit kan leiden tot het ontwikkelen van overstromingstolerante gewassen.

A snapshot of human metabolism: novel non-invasive information by Magnetic Resonance Spectroscopy

Dr. V.B. Schrauwen-Hinderling (v) MUMC, Radiologie

Metabole ziekten zoals diabetes komen vaak voor, maar de onderliggende mechanismen zijn onduidelijk. Veel kennis komt voort uit dier- of celonderzoek, echter, de vertaalslag naar patiënten is lastig. Middels de ontwikkeling van nieuwe niet-invasieve imaging technieken streef ik er naar om deze mechanismen in detail in mensen te kunnen bestuderen.

Institutioneel geheugen en koloniale cultuur

Dr. A.F. (Alicia) Schrikker, UL, Instituut voor Geschiedenis

Hoe legitimeerden Nederlandse koloniale ambtenaren hun werk? Dit project onderzoekt tot op heden nauwelijks gebruikt koloniaal bronnen materiaal om deze vraag te beantwoorden. De hypothese is dat Nederlanders in deze wisselwerking tussen lokale praktijk en politieke theorie een blijvende visie op de legitimiteit van kolonialisme ontwikkelden

Analyse van Big Data voor Economische Tijdreeksen

Dr. S.J.M. (Stephan) Smeekes (m), UM – Kwantitatieve Economie

In de economie worden steeds meer en complexere data verzameld over langere tijdpe-riodes. In dit project gaan de onderzoekers adequate methoden ontwikkelen voor correc-te en betrouwbare analyses van dit soort data, waarbij nadruk ligt op methoden die de zekerheid van bevindingen en voorspellingen nauwkeurig kunnen bepalen.

Moleculaire structuren bouwen met een sjabloon

Dr. ir. J. (Joris) Sprakel (m), Wageningen University & Research - Physical Chemistry and Soft Matter

De natuur bouwt haar delicate structuren vaak met een sjabloon, dat niet alleen als blauwdruk werkt maar een complexe rol speelt in het reguleren van moleculaire interacties. In dit project gaan de onderzoekers ontrafelen hoe dit proces werkt; bijvoorbeeld om te leren hoe we slimmer nieuwe materialen kunnen ontwerpen.

T

Het beschermen van kwantumrekenkracht

Dr. T. H. (Tim) Taminiau (m) 26-01-1981, Technische Universiteit Delft - Natuurkunde

De natuurwetten van de kwantummechanica maken een nieuwe krachtigere manier van informatie verwerken mogelijk. De benodigde kwantumtoestanden zijn echter extreem gevoelig voor fouten. De onderzoekers gaan kwantumtoestanden robuust maken tegen fouten door deze actief te detecteren en op te lossen.

Analysis and Control of Switched Differential Algebraic Equations

Dr. S. (Stephan) Trenn (m) - University of Groningen, Johann Bernoulli Institut for Mathematics and Computer Science

Het loskoppelen van hoogspanningslijnen leidt tot grote vonken (lichtbogen) op de stroomonderbrekers.
Het optreden van dergelijke vonken op verkeerde tijdstippen en plaatsen kan desastreuze gevolgen hebben. Door hoogspanningsnetwerken te modelleren met de nieuwe modelklasse van geschakelde differentiaal-algebraïsche vergelijkingen kan het optreden van dergelijke vonken worden beschreven, geanalyseerd en voorkomen.

U

Samenwerking of afscheiding?

Dr. Justus L. Uitermark (m), Department of Sociology, University of Amsterdam

Waarom lukt het bewoners van steden in ontwikkelingslanden al dan niet om toegang te verkrijgen tot voorzieningen die nodig zijn voor gezondheid, waardigheid en comfort? Aan de hand van een nieuwe theoretische aanpak en met een originele combinatie van methodes analyseert dit project de ongelijke toegang tot water, afvalverwerking en publieke ruimte.

V

Afstemmen van therapie en blaaskankerpatiënt

Dr.ir. S.H. (Sita) Vermeulen (v) Radboudumc, Health Evidence 

Voor een goede therapiekeuze bij een oppervlakkige blaastumor is een test nodig die kan voorspellen wie wel en wie niet goed zal reageren op immuuntherapie. De onderzoekers meten veranderingen in de genen van de patiënt en de blaastumor om de ontwikkeling van zo’n testte bevorderen.

Nieuw licht voor nanolithografie

Dr. O.O. (Oscar) Versolato  (m) Advanced Research Center for Nanolithography (ARCNL)

Nanolithografie met extreem ultraviolet (EUV) licht redt de wet van Moore, en maakt steeds kleinere chips mogelijk. Het opwekken van EUV licht blijft een uitdaging. Ik ga die uitdaging aan door een sterke wetenschappelijk basis te bouwen die ten grondslag zal liggen aan stabielere en krachtigere plasmabronnen van EUV licht.

W

Cultuuroorlog in de polder?

Dr. J. (Jeroen) van der Waal (m), EUR – Bestuurskunde en Sociologie

Waarom worden politici, rechters en wetenschappers vooral door laagopgeleiden gewantrouwd? Dit onderzoek ontwikkelt een theorie en methode om te achterhalen welke rol institutionele kennis en botsende levensstijlen en opvattingen daarbij spelen.

Hoe grammatica informatie organiseert

Dr. G. J. (Jenneke) van der Wal (v), Harvard University - Taalwetenschap

Grammatica verschilt van taal tot taal. In veel Europese talen staan grammaticale rollen als onderwerp en lijdend voorwerp centraal, dienend als bouwstenen voor veel huidige universele modellen. Maar die traditionele modellen zijn ontoereikend voor de Bantoetalen. Samen met Afrikaanse taalkundigen ontwikkelen we een nieuw, omvattender model gebaseerd op prominentie.

Selective Attention and Economic Decisions                                                                           

Dr. J.J. (Joël) van der Weele (m) - Universiteit van Amsterdam (UvA)

Mensen kijken vaak liever de andere kant op dan dat ze de negatieve consequenties van hun handelingen onder ogen zien. In dit onderzoek bestudeer ik de gevolgen van zulke selectieve aandacht voor markten voor ethische producten, en de ontwikkeling van sociale normen over duurzame consumptie.

De weg naar herstel

Dr. V.G.M. (Vivian) Weerdesteyn, (v), Radboudumc, Bewegingswetenschappen/ Revalidatiegeneeskunde Kinesiology

Het is nog onbekend hoe verschillende hersenbanen bijdragen aan herstel van balans- en loopfunctie na een beroerte. Dit willen de onderzoekers ophelderen. Bovendien willen zij met een nieuwe training het herstel bevorderen, om zo het functioneren in het dagelijks leven te verbeteren na een beroerte.

Een zoektocht naar de grootste deeltjesversnellers in het heelal

Dr. R. J. (Reinout) van Weeren (m), UL, Sterrewacht

Hoe werken de grootste deeltjesversnellers in het heelal? En hoe ontstaan magnetische velden in ons Universum? Deze vragen hangen nauw samen met de eigenschappen van
schokgolven in clusters en filamenten van sterrenstelsels. De onderzoekers zullen de grootste radio telescopen ter wereld gaan gebruiken, waaronder LOFAR, om deze vragen te beantwoorden.

De 'Walking Dead' in Sakkara

Dr. L. Weiss (v), UL, LIAS

In het oude Egypte was religie, net als nu, aan constante veranderingen onderhevig. Die veranderingen worden onderzocht in de dodenstad Sakkara aan de hand van individu-/groepspraktijken, transmissie van teksten/decoratie, evenals het veranderende landschap. Met deze multidisciplinaire benadering voegt het project historische diepte toe aan de vraag hoe tradities gevormd, gewijzigd of zelfs opnieuw uitgevonden worden.

The striking enigma of stroke in women with migraine

Dr. M.J.H. (Marieke) Wermer (v) LUMC, Neurologie

Vrouwen hebben vaker een herseninfarct dan mannen en herstellen slechter. Migraine is een belangrijke risicofactor voor een herseninfarct bij vrouwen. Ik zal in databestanden en experimentele bloedvat modellen de relatie tussen migraine en herseninfarcten onderzoeken om vrouwen met een hoog risico op te kunnen sporen en nieuwe therapieën te ontwikkelen.

How should automated vehicles communicate with other road users?

Dr. J.C.F. de Winter (m), TU Delft, Department of BioMechanical Engineering

De komende decennia zullen verkeersdeelnemers de weg delen met automatische voertuigen (AVs). De huidige AVs zijn intelligent, maar communiceren niet naar het overige verkeer. Onderzocht wordt of AVs op een menselijke of mechanistische, en op impliciete of expliciete wijze, moeten communiceren naar fietsers, voetgangers, en handmatig bestuurde auto’s.

IJsverlies van gletsjers en kleine ijskappen ontsluierd

Dr. ir. B. (Bert) Wouters (m), UU/Institute for Marine and Atmospheric research Utrecht (IMAU) – Glaciologie

Gletsjers en kleine ijskappen waren verantwoordelijk voor een belangrijk deel van de zeespiegelstijging gedurende de voorbije eeuw, meer nog dan de ijskappen van Antarctica en Groenland. In dit project gebruiken onderzoeker satellietobservaties om hun ijsverlies in kaart te brengen met ongekende nauwkeurigheid en resolutie, en ontrafelen we de verantwoordelijke processen.

Managing multi-level conflicts in commercial cities in Northern Europe(C. 1350-1570)

Dr. J.J. (Justyna) Wubs-Mrozewicz (v), UvA – Geesteswetenschappen

Iedereen wil graag weten hoe je conflicten kunt oplossen, maar de huidige uitdaging ligt in effectieve conflictbeheersing. In dit project laat ik zien hoe ‘conflictbeheersers’ in middeleeuwse en vroegmoderne handelssteden in Noord-Europa complexe geschillen probeerden te hanteren, of het nu om een handelsconflict of gewapende strijd ging.

Z

Moedermelk als de ontbrekende schakel tussen moeders en hun baby's gezondheid

Dr. A. Zhernakova (v), UMCG, Department of Genetics

Moedermelk kan een belangrijke rol spelen in het vaststellen van de darmflora van baby’s. Hier zal ik de microbiota van moedermelk bestuderen, de voedings- en maternale factoren die invloed hebben op haar samenstelling, het effect van moedermelk bacteriën op de ontwikkeling van darmflora bij baby’s en het verband hiervan met de gezondheid van de baby.

Hoe excentriek zijn inefficiënte virussen?

Dr. M.P. (Mark) Zwart (m), WUR – Plantenvirologie

Virussen hebben vaak gesegmenteerde genomen, maar sommige virussen doen hier nog een schep bovenop en verpakken deze segmenten in verschillende virusdeeltjes. Hoe deze in theorie inefficiënte virussen kunnen bestaan is een raadsel. Ik zal onderzoeken wat de voordelen zijn van deze excentrieke bestaanswijze.

 

Naar boven

 

 

 

Gesorteerd op NWO-onderdeel

 

Per 1 januari 2017 zijn de NWO-gebiedsdelen overgegaan in NWO-domeinen. Lees meer over de transitie naar een Nieuw NWO.

 

Aard- en Levenswetenschappen

Welke processen veroorzaken de fouten in het DNA van stamcellen?

Dr. R. (Ruben) van Boxtel (m), UMC Utrecht  – Biomedische Genetica

Gedurende het leven stapelen zich fouten op in het DNA van stamcellen. Dit kan ouderdomsziekten zoals kanker veroorzaken. Ik zal onderzoeken welke processen deze fouten veroorzaken en wat de consequenties hiervan zijn voor de stamcel. Dit onderzoek zal nieuw licht werpen op het ontstaan en bestrijding van ouderdomsziekten.

Convectie in de aarde – net als in een lavalamp?

Dr L.J. (Laura) Cobden (v), UU – Aardwetenschappen

Vulkanische uitbarstingen laten warmte en materiaal ontsnappen aan het binnenste van de aarde. Maar waar komt dat materiaal vandaan, en hoe wordt het naar de oppervlakte gebracht? In dit project gebruiken geofysici patroonherkenningsmethoden om te bepalen of convectie daadwerkelijk gebeurt door hete, opwellende "pluimen", zoals van een lavalamp.

Stagnerend weer in de zomer ontrafeld

Dr. D. (Dim) Coumou (m), VU/IVM & KNMI – Klimaatonderzoek

Stagnerend weer in de zomer kan de samenleving grote schade berokkenen. Dit project verbetert ons begrip van de onderliggende processen van zulke extremen, inclusief de rol van klimaatverandering, gebruikmakende van „machine learning“ methoden en de meest hoogwaardige klimaatmodellen. Toekomstige risico’s worden verminderd door verbeterde voorspellingen en systemen voor vroegtijdige waarschuwing.

Kleine veranderingen, grote gevolgen

Dr. I.H. (Iris) Jonkers (v), UMCG – Genetica

Auto-immuunziekten worden deels veroorzaakt door kleine genetische foutjes in patiënten. Echter, hoe foutjes in het DNA auto-immuunziekten kunnen veroorzaken is niet duidelijk. Daarom wil ik bepalen wat voor consequenties deze foutjes hebben. Kennis over de link tussen genetica en auto-immuunziekten zal nieuwe behandelstrategieën voor deze ziekten openbaren.

Op het spoor van Homo erectus in Trinil

Dr J.C.A. (Josée) Joordens (v), Universiteit Leiden – Archeologie/Aardwetenschappen

Een van de grote vragen is: "hoe zijn wij mens geworden?" In dit geo-archeologische project onderzoeken we de ouderdom, ecologie en gedrag van onze voorouder Homo erectus op Java. Dit behelst onder meer een nieuwe opgraving in Trinil, waar in 1891 de eerste fossielen van deze soort ontdekt werden.

Hoe beïnvloeden eiwitnetwerken de evolutie van organismen?

Dr. ir. L. (Liedewij) Laan (v), TU Delft – Bionanoscience

Hoe organismen evolueren is een grote open vraag, terwijl het antwoord essentieel is voor het begrijpen van evolutionaire processen zoals kanker. De onderzoekers gaan bestuderen hoe evolutionaire processen worden beïnvloed door de eiwitnetwerken waaruit een organisme bestaat. 

De rol van vetten in de communicatie tussen zenuwcellen

Dr. H.D. (Harold) Mac Gillavry (m), Universiteit Utrecht – Celbiologie

De zenuwcellen in ons brein communiceren via synapsen. De onderzoekers ontwikkelen geavanceerde microscopische technieken om vetten in de synaps zichtbaar te maken om te bestuderen hoe deze bouwstenen de functie van synapsen reguleren. Verstoringen in synapsen veroorzaken hersenaandoeningen, deze studies zullen beter inzicht geven in de ontwikkeling van deze ziekten.

De individualiteit van stamcellen

Dr. J.T.M.L. (Judith) Paridaen (v), UMCG – Verouderingsbiologie

Stamcellen maken alle celtypes in ons lichaam aan. Hiertoe ondergaan ze celdelingen, waarin verschillende dochterceltypes worden aangemaakt. Het aantal en type van de dochtercellen varieert tussen stamcellen onderling. Om de samenstelling van dochtercellen beter te kunnen voorspellen, gaan de onderzoekers bekijken hoe individuele stamcellen de uitkomst van hun delingen bepalen.

Microscopische lifeguards redden verdrinkende planten

Dr. R. (Rashmi) Sasidharan (v), UU - Plantkunde

Planten hebben huidmondjes, die gasuitwisseling en binnendringen van ziekteverwekkers reguleren. De controle over de opening van huidmondjes speelt een rol in het overleven van omgevingsstress. Ik zal onderzoeken hoe de regulatie van huidmondjes planten in staat stelt te herstellen na overstroming. Dit kan leiden tot het ontwikkelen van overstromingstolerante gewassen.

IJsverlies van gletsjers en kleine ijskappen ontsluierd

Dr. ir. B. (Bert) Wouters (m), UU/Institute for Marine and Atmospheric research Utrecht (IMAU) – Glaciologie

Gletsjers en kleine ijskappen waren verantwoordelijk voor een belangrijk deel van de zeespiegelstijging gedurende de voorbije eeuw, meer nog dan de ijskappen van Antarctica en Groenland. In dit project gebruiken onderzoeker satellietobservaties om hun ijsverlies in kaart te brengen met ongekende nauwkeurigheid en resolutie, en ontrafelen we de verantwoordelijke processen.

Hoe excentriek zijn inefficiënte virussen?

Dr. M.P. (Mark) Zwart (m), WUR – Plantenvirologie

Virussen hebben vaak gesegmenteerde genomen, maar sommige virussen doen hier nog een schep bovenop en verpakken deze segmenten in verschillende virusdeeltjes. Hoe deze in theorie inefficiënte virussen kunnen bestaan is een raadsel. Ik zal onderzoeken wat de voordelen zijn van deze excentrieke bestaanswijze.

Naar boven

 

Chemische Wetenschappen

Getting a hold on protein transport machines

Dr. M.-E. (Marie-Eve) Aubin-Tam (v), TU Delft - Bionanoscience

In de membranen van onze cellen bevinden zich verschillende eiwit-nanomachines. Sommige van deze nanomachines zijn bijzonder belangrijk voor onze stofwisseling, omdat zij het transport van eiwitten tussen compartimenten binnen de cel reguleren. Met dit project zullen de onderzoekers een nieuwe methode ontwikkelen om te bestuderen hoe deze nanomachines precies werken.

Multiscale Modelling of Long-Distance Electronic Transport and Chiral-Induced Spin Selectivity in Supramolecular Nanostructures

Dr. rer. nat. B. (Björn) Baumeier (m), TU Eindhoven – Mathematics and Computer Science

Het doel van dit project is om de mechanismen van lange-afstand en spin-selectief elektrisch vervoer in complexe moleculaire systemen te begrijpen. Ontwikkelde nieuwe multischaal computersimulatie-technieken zullen ongekend inzicht bieden in hoe en waarom elektronen reizen door spiraalvormig materiaal - kennis van cruciaal belang voor de exploitatie van deze effecten in technologische toepassingen.

Chemie in exotische werelden

Dr. J. (Jordy) Bouwman (m), Universiteit Leiden – Sterrewacht

Duizenden planeten zijn buiten ons zonnestelsel ontdekt, waaronder ook planeten in de “bewoonbare zone” rondom andere sterren. In de atmosferen rondom deze planeten vinden complexe chemische processen plaats. De onderzoekers gaan in het laboratorium op zoek naar chemische routes die kunnen leiden tot de bouwstenen van het leven.

Stukjes plastic met biologische eigenschappen?

Dr. P.Y.W. (Patricia) Dankers (v), TU Eindhoven – Biomedische Technologie

De onderzoekers zullen unieke chemische interacties gebruiken om speciale synthetische kunststoffen bioactieve signalen mee te geven om te kunnen praten met cellen. De verwachting is dat biomedische implantaten gemaakt van deze kunststoffen met biologische eigenschappen, beter kunnen functioneren onder mechanische belasting, en sneller zorgen voor vorming van het juiste weefsel.

Het bouwen van bio-geïnspireerde moleculaire netwerken buiten de cel

Dr. T.F.A. (Tom) de Greef (m), TU Eindhoven – Biomedische Technologie

De cel maakt gebruik van zeer verfijnde moleculaire netwerken om biochemische informatie te verwerken. Geïnspireerd door deze signaaltransductie-cascades bouwen onderzoekers versimpelde moleculaire netwerken buiten de cel die net zo efficiënt biochemische informatie kunnen verwerken.

Enabling volume-restricted metabolomics using next-generation microscale analytical tools

Dr. R. (Rawi) Ramautar (m), Universiteit Leiden - LACDR

In de huidige klinische setting kunnen bepaalde relevante biomedische vraagstukken niet bestudeerd worden, omdat de analytische technologie niet geschikt is voor de analyse van zeer kleine hoeveelheden biologische monsters. De onderzoekers gaan in dit project nieuwe technologie ontwikkelen om de bestudering van schaars monstermateriaal met een metabolomics-benadering mogelijk te maken.

Natuurlijk wapen tegen virale infecties

Dr. H.J. (Jelger) Risselada (m), Universiteit Utrecht – Bijvoet Center

IFITMs zijn kleine eiwitten waarvan recentelijk ontdekt is dat ze zeer effectief virale infecties remmen. Dit project gaat de moleculaire mechanismes ophelderen hoe IFITMs virale infecties voorkomen. Deze inzichten kunnen nieuwe en effectievere behandelingen tegen virale infecties mogelijk maken.

Moleculaire structuren bouwen met een sjabloon

Dr. ir. J. (Joris) Sprakel (m), Wageningen University & Research - Physical Chemistry and Soft Matter

De natuur bouwt haar delicate structuren vaak met een sjabloon, dat niet alleen als blauwdruk werkt maar een complexe rol speelt in het reguleren van moleculaire interacties. In dit project gaan de onderzoekers ontrafelen hoe dit proces werkt; bijvoorbeeld om te leren hoe we slimmer nieuwe materialen kunnen ontwerpen.

Naar boven

 

Exacte Wetenschappen

NextView: Many Views of Virtual Worlds

Prof. Dr. E. (Elmar) Eisemann (m), Delft University of Technology – Computer Graphics and Visualization

Computer Graphics is important for many domains including geoscience, medicine, and entertainment. Traditional graphics methods are particularly costly when used for novel display devices (e.g., virtual reality) and in applications with many users (e.g., games). We will develop a novel many-view pipeline resulting in high-performance solutions for these scenarios.

SearchX schiet te hulp

Dr. C. (Claudia) Hauff (v), TUD — EEMCS

Hoger onderwijs beschikbaar stellen aan miljoenen mensen voor weinig tot geen kosten, is een visie die massive
open online cursussen wil vervullen. Deze visie is echter nog lang niet verwezenlijkt – te weinig mensen slagen er in te leren op deze manier. Dit project probeert dat te veranderen.

Systemen met oneindigdimensionale Symmetrie

Dr. B. (Bas)  Janssens (m)  (UU)

Denk aan een ijzeren kubus, en een van water. De ijzeren kubus kan op slechts eindig veel manieren getransformeerd worden (48), maar de kubus van water laat oneindig veel transformaties toe. Dit project gaat over de quantum mechanische beschrijving van dergelijke systemen.

Het Kosmisch Lab

Dr. P. D. (Daan) Meerburg (m), Kapteyn-VSI, Ster-en-natuurkunde

Vlak na de Oerknal waren de condities in ons Heelal extreem wat het mogelijk maakt een unieke kijk te geven in de fundamentele werking van de natuur. Met behulp van nieuwe methodes die optimaal gebruik maken van Big Data, gaan de onderzoekers op zoek naar bewijs voor nieuwe fysica.

De oorsprong van dubbele zwarte gaten

Dr. S. E. de Mink, UvA – Department of Physics and Astronomy

“Hoe zijn ze ontstaan?” is de vraag die velen zich stelden na de bekendmaking van de detectie van zwaartekrachtsgolven afkomstig van twee samensmeltende zwarte gaten, beide veel zwaarder dan de tot nu toe bekende stellaire zwarte gaten. In dit project staan de vele cruciale open vragen omtrent het vormingsproces centraal.

Analysis and Control of Switched Differential Algebraic Equations

Dr. S. (Stephan) Trenn (m) - University of Groningen, Johann Bernoulli Institut for Mathematics and Computer Science

Het loskoppelen van hoogspanningslijnen leidt tot grote vonken (lichtbogen) op de stroomonderbrekers.
Het optreden van dergelijke vonken op verkeerde tijdstippen en plaatsen kan desastreuze gevolgen hebben. Door hoogspanningsnetwerken te modelleren met de nieuwe modelklasse van geschakelde differentiaal-algebraïsche vergelijkingen kan het optreden van dergelijke vonken worden beschreven, geanalyseerd en voorkomen.

Een zoektocht naar de grootste deeltjesversnellers in het heelal

Dr. R. J. (Reinout) van Weeren (m), UL, Sterrewacht

Hoe werken de grootste deeltjesversnellers in het heelal? En hoe ontstaan magnetische velden in ons Universum? Deze vragen hangen nauw samen met de eigenschappen van
schokgolven in clusters en filamenten van sterrenstelsels. De onderzoekers zullen de grootste radio telescopen ter wereld gaan gebruiken, waaronder LOFAR, om deze vragen te beantwoorden.

Naar boven

 

Geesteswetenschappen

Satirisch nieuws: Scherpe kritiek of botte bijl?

Dr. C.F. (Christian) Burgers (m), VU – Communicatiewetenschap

Politieke satire is vaak controversieel wanneer het wordt gebruikt om politici aan te vallen. De onderzoekers brengen in kaart hoe, in verschillende media, taalgebruik in satire verschilt van ‘reguliere’ genres zoals nieuws, en hoe deze verschillen in media en taalgebruik de publieke perceptie over het betreffende onderwerp sturen.

De ontwikkeling van de ‘Later Stone Age’ en de oorsprong van de eerste bewoners in zuidelijk Afrika

Dr. G.L. (Gerrit) Dusseldorp (m), UL - Geesteswetenschappen

Tijdens de overgang van de Midden naar Late Steentijd in Zuid Afrika verdwijnen stenen werktuigen die lijken op Neanderthalerwerktuigen. Men gebruikt nu typisch moderne werktuigen. Er zijn nauwelijks vindplaatsen uit deze periode en we begrijpen deze gedragsverandering slecht. Door het bestuderen van vergeten vindplaatsen belicht ik de oorzaken ervan.

De spreker in spraak

Dr. W.F.L. (Willemijn) Heeren (v), UU – Taalwetenschap

Stemmen van verschillende sprekers kunnen sterk op elkaar lijken, en dezelfde persoon kan juist heel verschillend klinken. Waar in de spraak zit de informatie die een individuele spreker kenmerkt, en is die informatie afhankelijk van wat een spreker zegt? Door onderzoek in grote spraakdatabases willen onderzoekers uitvinden wat sprekers typeert.

Zijn wij Techno-Sapiens?

Dr. S.K. (Saskia) Nagel (v), Universiteit Twente, Philosophy

Technologieën zijn onlosmakelijk onderdeel van ons leven. Sommige technologieën zijn verlengstukken van onze geest, buiten het lichaam. De innige relatie met deze technologieën roept de vraag op wie we zijn en willen zijn. Dit onderzoek bestudeert positieve en negatieve aspecten van innige mens-technologie-relaties en ontwikkelt manieren om ze te evalueren.

Van Gesticulatie naar Gebarentaal

Dr. V.A.S. (Victoria) Nyst (v), Leiden University Centre for Linguistics

Ik ga de gebaren van (horende) mensen vergelijken met gebarentalen die ontstaan zijn in dorpen met veel erfelijke doofheid in West Afrika, om te kijken in hoeverre grammaticale verschillen in gebarentalen terug te voeren zijn op crossculturele verschillen in gesticulatie.

CrossRoads: European cultural diplomacy and Arab Christians in Palestine

Dr. K.M.J. Sanchez (v), - LUCL

In het Palestina tussen 1920 en 1950 gebruikten zowel Europese grootmachten als de Katholieke en de Orthodoxe kerk cultuur als een middel om hun invloed te vergroten. Dit project onderzoekt hoe dit de vorming heeft beïnvloed van de culturele identiteit van twee Arabisch-christelijke gemeenschappen, de Orthodoxe en de Grieks-Katholieke.

Institutioneel geheugen en koloniale cultuur

Dr. A.F. (Alicia) Schrikker, UL, Instituut voor Geschiedenis

Hoe legitimeerden Nederlandse koloniale ambtenaren hun werk? Dit project onderzoekt tot op heden nauwelijks gebruikt koloniaal bronnen materiaal om deze vraag te beantwoorden. De hypothese is dat Nederlanders in deze wisselwerking tussen lokale praktijk en politieke theorie een blijvende visie op de legitimiteit van kolonialisme ontwikkelden.

Hoe grammatica informatie organiseert

Dr. G. J. (Jenneke) van der Wal (v), Harvard University - Taalwetenschap

Grammatica verschilt van taal tot taal. In veel Europese talen staan grammaticale rollen als onderwerp en lijdend voorwerp centraal, dienend als bouwstenen voor veel huidige universele modellen. Maar die traditionele modellen zijn ontoereikend voor de Bantoetalen. Samen met Afrikaanse taalkundigen ontwikkelen we een nieuw, omvattender model gebaseerd op prominentie.

De 'Walking Dead' in Sakkara

Dr. L. Weiss (v), UL, LIAS

In het oude Egypte was religie, net als nu, aan constante veranderingen onderhevig. Die veranderingen worden onderzocht in de dodenstad Sakkara aan de hand van individu-/groepspraktijken, transmissie van teksten/decoratie, evenals het veranderende landschap. Met deze multidisciplinaire benadering voegt het project historische diepte toe aan de vraag hoe tradities gevormd, gewijzigd of zelfs opnieuw uitgevonden worden.

Managing multi-level conflicts in commercial cities in Northern Europe(C. 1350-1570)

Dr. J.J. (Justyna) Wubs-Mrozewicz (v), UvA – Geesteswetenschappen

Iedereen wil graag weten hoe je conflicten kunt oplossen, maar de huidige uitdaging ligt in effectieve conflictbeheersing. In dit project laat ik zien hoe ‘conflictbeheersers’ in middeleeuwse en vroegmoderne handelssteden in Noord-Europa complexe geschillen probeerden te hanteren, of het nu om een handelsconflict of gewapende strijd ging.

Naar boven

 

Maatschappij- en Gedragswetenschappen

Wat is de toekomst van infrastructuren?

Prof. D. Dalakoglou (m), Vrije Universiteit Amsterdam

Sinds de uitbraak van de schuldencrisis in 2008 is een kloof aan het ontstaan tussen onze infrastructurele behoeften en dat waar de staat en de markt aan kunnen voldoen. Het Infra-Demos-project onderzoekt hoe de samenleving deze kloof dicht middels nieuwe vormen van civiele participatie en technologische innovaties.

Ieder Thing voor Iedereen?

Dr. A.J.A.M. (Alexander) van Deursen (m), University of Twente - Communication Science

Gedragsfactoren om de impact van het Internet-of-Things (IoT) te begrijpen zijn nog niet onderzocht. We weten zodoende weinig over de belangrijkste driver voor het gebruik van IoT: vaardigheden. Om meer gelijke kansen te creëren wordt in het voorgestelde onderzoek ongelijkheid in vaardigheden vanuit een individueel en sociaal-contextueel perspectief beschouwd.

Misdaad en tijd: Hoe korte-termijn mindsets misdaad aanmoedingen en hoe de toekomstige zelf dit kan verkomen

Dr. J. L.(Jean-Louis)  van Gelder, (m), NSCR - Law

Delinquenten zijn kortzichtig en negeren de langetermijngevolgen van hun gedrag. Dit onderzoeksprogramma ontwikkelt en test een nieuwe theorie die deze kortzichtigheid verklaart door verschillende bestaande perspectieven te integreren. Het maakt gebruik van virtual reality en een smartphone-applicatie om delinquenten bewuster te maken van hun toekomst en delinquent gedrag te reduceren.

Uitkeringen – afhankelijkheid van ouder op kind

Dr. A.C. (Anne) Gielen, (v), EUR – Algemene Economie

Onderzocht wordt in hoeverre het ontvangen van een sociale uitkering de toekomst van kinderen in een huishouden bepaalt. Worden positieve effecten van inkomensbescherming teniet gedaan doordat uitkeringsafhankelijkheid wordt doorgegeven aan volgende generaties? Wat zijn de onderliggende mechanismen? En hoe lang zijn deze gevolgen voelbaar voor individu en maatschappij?

Uurwerken in het menselijk brein

Dr. B.M. (Ben) Harvey (m), UU - Psychologie

Ons gevoel van tijd helpt ons omgaan met allerlei gebeurtenissen. Dit tijdsbesef
verandert met de leeftijd en bij sommige psychische aandoeningen. Psychologen weten nog niet precies hoe ons brein tijd verwerkt. Dit onderzoek maakt gebruik van hersenenscans om te onderzoeken hoe het brein tijdsinformatie uit onze zintuigen verwerkt en intergreert.

Ik baan me een weg door de dag

Dr. A.M. (Andrea) Herrmann (f) Utrecht University – Innovation Studies Group

De gig-economie, waarin arbeidskrachten worden ingehuurd via internetplatforms, verandert de arbeidsmarkt ingrijpend. Hoewel gig-banen al mondiaal toegankelijk zijn, is het arbeidsrecht hier nog niet op ingesteld. Dit project onderzoekt het doen en laten van gig-arbeidskrachten in zeven Westerse landen, om zo regulering mogelijk te maken.

Opvoed-advies op maat

Dr. L. (Loes) Keijsers (v), UvT – Developmental Psychology

Pubers opvoeden is niet altijd eenvoudig. Met het ADAPT-programma zullen psychologen onderzoeken hoe opvoeding in elk gezin een andere uitwerking heeft op het welbevinden van tieners. Hiervoor gebruiken ze smartphone apps met micro-vragenlijsten. Nieuwe theoretische inzichten kunnen helpen om opvoedadvies in de toekomst beter toe te spitsen op de gezinssituatie.

Vaders, dubbeltjes, en kwartjes

Prof. Dr. R. (Renske) Keizer (v) EUR - Sociologie

Er bestaat een uitdrukking: wie voor een dubbeltje geboren is, wordt nooit een kwartje. In dit project bestudeert de onderzoeker in hoeverre dit klopt en welke invloed vaders hierop hebben. Aandacht wordt ook besteed aan de rol van context: de bredere familie, leeftijdsgenoten en het land waarin men woont.

Verhogen van de betrouwbaarheid en efficiëntie van de psychologische wetenschap

Dr. D. (Daniel) Lakens, (m), TUE - Sociologie

Hoe kunnen psychologen zo efficient mogelijk empirische kennis genereren, als we zowel statistische aspecten van empirisch onderzoek doen, als de middelen en doelen van onderzoekers meewegen? In dit project wordt onderzocht wat optimale onderzoekspraktijken zijn, om tot aanbevelingen te komen die psychologisch onderzoek betrouwbaarder en efficienter zullen maken.

De spreiding en hardnekkigheid van pijngerelateerd vermijdingsgedrag: Een wolf in schaapskleren?

Dr. A. (Ann) Meulders (v), Universiteit Maastricht – Faculteit of Psychologie &Neurowetenschappen

Pijngerelateerd vermijdingsgedrag is adaptief wanneer het lichamelijke schade afwendt; overmatige spreiding van gelijkaardige, veilige gedragingen wordt echter beperkend en leidt mogelijk tot chronische pijn en verminderd functioneren. Vermijdingsgedrag is ook zelfversterkend, wat de behandelingsstrategie bemoeilijkt. Dit project onderzoekt mechanismen onderliggend aan (vermindering van) (over)generalisatie en hardnekkigheid van vermijdingsgedrag ondanks angstvermindering.

Vertegenwoordiging van diversiteit? Identiteit in politiek

Dr. (Liza M.) Mügge (v), UvA - Amsterdam Institute for Social Science Research (AISSR)

Een ideale democratie hoort burgers in alle diversiteit te vertegenwoordigen. Dit is vooral belangrijk voor mensen die structureel ondervertegenwoordigd zijn, zoals etnische minderheden. Maar hoe vinden burgers en politici met een migratie achtergrond nu eigenlijk zelf dat identiteit geuit moet worden in de politiek? Zijn hun verwachtingen verschillend of niet?

Statistische analyses van dynamische sociale netwerken door middel van interactiereeksen

Dr. Ir. J. (Joris) Mulder (m) – Tilburg University, Methoden en Technieken van Onderzoek

Relaties tussen mensen in een sociaal netwerk zijn constant aan verandering onderhevig. Om dit dynamische proces te begrijpen moeten we kijken naar reeksen van sociale interacties in het netwerk over tijd. In dit project worden statistische methodes ontwikkeld om deze reeksen te analyseren en dynamische sociale netwerken beter te begrijpen.

De kosten van een keuze: Op zoek naar de balans tussen goed nadenken en snel beslissen.

Dr. H.E.M. (Hanneke) den Ouden (v), Radboud Universiteit – Donders Institute for Brain, Cognition and Behaviour

"Neem geen overhaaste beslissingen!" Goed advies, maar te lang nadenken leidt tot gemiste kansen. Onderzoekers zullen bekijken welke hersenmechanismen ervoor zorgen dat we in elke situatie de juiste manier van beslissen inzetten, dus impulsief of juist doordacht, en wat de gevolgen zijn als je hiertussen niet goed kan schakelen.

Analyse van Big Data voor Economische Tijdreeksen

Dr. S.J.M. (Stephan) Smeekes (m), UM – Kwantitatieve Economie

In de economie worden steeds meer en complexere data verzameld over langere tijdpe-riodes. In dit project gaan de onderzoekers adequate methoden ontwikkelen voor correc-te en betrouwbare analyses van dit soort data, waarbij nadruk ligt op methoden die de zekerheid van bevindingen en voorspellingen nauwkeurig kunnen bepalen.

Samenwerking of afscheiding?

Dr. Justus L. Uitermark (m), Department of Sociology, University of Amsterdam

Waarom lukt het bewoners van steden in ontwikkelingslanden al dan niet om toegang te verkrijgen tot voorzieningen die nodig zijn voor gezondheid, waardigheid en comfort? Aan de hand van een nieuwe theoretische aanpak en met een originele combinatie van methodes analyseert dit project de ongelijke toegang tot water, afvalverwerking en publieke ruimte.

Cultuuroorlog in de polder?

Dr. J. (Jeroen) van der Waal (m), EUR – Bestuurskunde en Sociologie

Waarom worden politici, rechters en wetenschappers vooral door laagopgeleiden gewantrouwd? Dit onderzoek ontwikkelt een theorie en methode om te achterhalen welke rol institutionele kennis en botsende levensstijlen en opvattingen daarbij spelen. In dit onderzoek bestudeer ik de gevolgen van zulke selectieve aandacht voor markten voor ethische producten, en de ontwikkeling van sociale normen over duurzame consumptie.

Selective Attention and Economic Decisions                                                                           

Dr. J.J. (Joël) van der Weele (m) - Universiteit van Amsterdam (UvA)

Mensen kijken vaak liever de andere kant op dan dat ze de negatieve consequenties van hun handelingen onder ogen zien. In dit onderzoek bestudeer ik de gevolgen van zulke selectieve aandacht voor markten voor ethische producten, en de ontwikkeling van sociale normen over duurzame consumptie.

Naar boven

 

Natuurkunde

Licht schijnen op katalyse

Dr. A. (Andrea) Baldi (m) 22-10-1979, DIFFER – Solar Fuels

Met katalyse kunnen we de snelheid van chemische reacties sturen. Dat is van levensbelang voor onze maatschappij, want voor meer dan 85% van alle chemische stoffen wordt katalyse gebruikt. In dit project ontwikkelen onderzoekers nieuwe technieken om katalytische reacties nog beter te sturen door de interactie van licht met nanomaterialen.

De oorsprong van structuur in het universum

Prof. Dr. D. (Daniel) Baumann (m) 02-08-1978, UvA – Physics

Alle structuur in het heelal is gevormd door de gravitationele ineenstorting van schommelingen in de dichtheid van de oermaterie. Toch is de fysieke oorsprong van die schommelingen nog altijd een mysterie. Natuurkundigen verkennen de mogelijkheid dat quantumfluctuaties in het vroege heelal de bron waren van alle structuur in het universum.

Decoderen van divergenties in Feynman diagrammen

Dr. F. (Franz) Herzog (m) 7-5-1984, Nikhef – theorie groep

De data van de Large Hadron Collider in CERN bevatten antwoorden op onze meest fundamentele vragen over de Natuur. Om deze te ontsluiten wil ik nieuwe wiskundige en computationele methoden ontwikkelen en gebruiken om divergenties in Feynman diagrammen te verwijderen, en uiterst nauwkeurige voorspellingen mogelijk te maken.

Het beschermen van kwantumrekenkracht

Dr. T. H. (Tim) Taminiau (m) 26-01-1981, Technische Universiteit Delft - Natuurkunde

De natuurwetten van de kwantummechanica maken een nieuwe krachtigere manier van informatie verwerken mogelijk. De benodigde kwantumtoestanden zijn echter extreem gevoelig voor fouten. De onderzoekers gaan kwantumtoestanden robuust maken tegen fouten door deze actief te detecteren en op te lossen.

Wat is het geheim van het nieuwe zonnecel-wondermateriaal?

Dr. B. (Bruno) Ehrler (m) 03-01-1985, AMOLF – Centrum voor Nanofotonica 

Een nieuw zonnecelmateriaal, metaal-halide perovskiet, heeft de onderzoeks gemeenschap verrast met een zeer hoog rendement. Het vangt licht goed in en vertraagt recombinatie van ladingsdragers – een zeldzame combinatie. Natuurkundigen onderzoeken hoe dit komt en hoe het onderliggende mechanisme gebruikt kan worden voor nog efficiëntere zonnecellen.

Het glasmysterie verbrijzeld

Dr. E. (Edan) Lerner (m) 20-12-1978, UvA - Theoretische Natuurkunde

Glazen zijn vaste stoffen waarvan de atomen of moleculen niet netjes geordend zijn. Deze materialen zijn overal om ons heen: van dvd's tot autoruiten. Desondanks zijn wetenschappers het nog steeds niet over eens over de manier waarop deze materialen gevormd worden, en wat er gebeurt als ze breken. Computersimulaties en statistische theorieën zullen de geheimen van glas ontrafelen.

Fysica in de vriezer

Dr. ir. (Iddo) Heller (m) 2-10-1979, VU – Fysica van Levende Systemen

Veel levende wezens zijn in staat om vrieskou te overleven, soms tot wel -70oC! Zij kunnen dit dankzij antivries-eiwitten, maar hoe die werken is onbekend. Dit onderzoek bestudeert het werkingsmechanisme van antivries-eiwitten op de nanoschaal. Nieuwe inzichten kunnen grote waarde hebben voor oogstbescherming, de voedselindustrie, en cryoconservatie van bijvoorbeeld organen.

Naar boven

 

Technologiestichting STW

Increasing the Capacity of Optical Nonlinear Interfering Channels (ICONIC)

Dr. A. (Alex) Alvarado  (m), TUE

Glasvezels zijn zo dun als menselijk haar, maar vervoeren bijna al het dataverkeer van de wereld. Echter, de glasvezelkabels die er nu liggen naderen hun maximum capaciteit. Dit project zal wiskunde gebruiken om de capaciteit van deze glasvezels te vergroten, om zo in de toekomst snellere internetverbindingen te garanderen.

Quantum dots shining their light on plasma charging

Dr. ir. J. (Job) Beckers (m), TUE

Hoe deeltjes van enkele nanometers opladen in plasmaomgevingen is buitengewoon complex. Ondanks de technologische relevantie, zijn fundamentele processen nog nooit eerder experimenteel onderzocht op een directe manier. Dit onderzoek gebruikt “quantum dots, die van kleur veranderen bij opladen, als een meetinstrument voor de opladingsprocessen en de daarmee samenhangende plasmafysische processen.

Multidimensional mapping of spatio-thermochemical states

Dr. A. (Alexis) Bohlin (m), Delft University of Technology – AWEP

Gedetailleerd inzicht in complexe chemische interacties kan alleen worden verkregen uit spectroscopische data in ruimtelijke en temporele correlatie. Het doel van dit onderzoek is het ontwikkelen van een nieuwe methode in coherente beeldvorming: het verzamelen van gelijktijdige ruimte-, spectrum- en tijdafhankelijke informatie gevalideerd in reactieve stromen en bioreactoren.

Iedereen weer snel op de been

Prof. dr. P. (Pamela) Habibovic (v), UM – MERLN Instituut

Miljoenen patiënten met verbrijzelde botten worden behandeld met eigen bot uit een ander lichaamsdeel. Dit is schaars en het oogsten ervan leidt tot complicaties. De onderzoekers zullen duizenden kunstmatige implantaten maken en bestuderen, om een optimale, goedkope vervanger te vinden voor patiënt-eigen bot.

How to mix the perfect high entropy alloy cocktail?

Dr. F.H.W. (Fritz) Körmann (m), TU Delft - Materials Science and Engineering (3ME)

“High entropy alloys” volgen een nieuwe strategie van legeren door het mengen van veel elementen in bijna gelijke delen. Sommige van deze "metaal-cocktails" vertonen verrassend uitstekende materiaaleigenschappen, maar de onderliggende redenen zijn onbegrepen. Nieuwe legeringontwerp principes voor extreme materiaaleigenschappen zonder schaarse elementen zullen onderzocht worden via computer simulaties.

Light and sound-based signal processing in silicon nitride

Dr. D. A.I  (David) Marpaung (m), UT

Binnen dit project wordt een signaalverwerkingstechnologie ontwikkeld, welke gebaseerd is op bijzondere interactie van licht en hypergeluid op een siliciumnitride fotonisch circuit. Deze zogenaamde geïntegreerde Brillouin signaalprocessor vormt een belangrijk technologie-onderdeel voor optimaal gebruik van het optische informatiespectrum en vindt zijn toepassingen in toekomstige draadloze en optische netwerken.

Met data slimme machines!

Dr. ir. T.A.E. (Tom) Oomen (m), TU/e, Werktuigbouwkunde

Toekomstige high-tech machines zullen extreem complex zijn met talrijke actuatoren en sensoren. De voorgestelde aansturing maakt het mogelijk om te leren en adapteren uit een overvloed aan gegevens. Dit leidt tot een nieuwe generatie machines met ongekende hoge nauwkeurigheid, hoge snelheid en lage kosten voor toekomstige productieprocessen en wetenschappelijke instrumenten.

Nieuw licht voor nanolithografie

Dr. O.O. (Oscar) Versolato  (m) Advanced Research Center for Nanolithography (ARCNL)

Nanolithografie met extreem ultraviolet (EUV) licht redt de wet van Moore, en maakt steeds kleinere chips mogelijk. Het opwekken van EUV licht blijft een uitdaging. Ik ga die uitdaging aan door een sterke wetenschappelijk basis te bouwen die ten grondslag zal liggen aan stabielere en krachtigere plasmabronnen van EUV licht.

Naar boven

 

ZonMw

Kosteneffectiviteit in de dagelijkse praktijk

Dr. J.E. (Judith) Bosmans (v), VU, Gezondheidseconomie Health economics

De hoeveelheid geld die beschikbaar is voor gezondheidszorg is beperkt. Hoe kan de maatschappij dit geld zo goed mogelijk uitgeven? Om deze vraag te beantwoorden hebben beleidsmakers informatie nodig over de kosteneffectiviteit van zorg in de dagelijkse praktijk. Dit project zal geavanceerde methoden ontwikkelen en evalueren die hiervoor nodig zijn.

Oorzaken van hersenontsteking ontrafeld

Dr. M.C. (Matthijs) Brouwer, (m), AMC, Neurologie

Patiënten met een ontsteking van de hersenen zijn vaak een ingewikkelde puzzel voor de dokter omdat met de huidige testen niet in korte tijd de juiste diagnose kan worden gesteld. Dit project kijkt bij een grote groep patiënten naar nieuwe methoden om de diagnose te stellen en behandeling te versnellen.

Integrating Metabolomics and Genomics for understanding human Disease

Dr. C.F.H.A. (Christian) Gilissen (m), Radboudumc, afdeling Humane Genetica

Het opsporen van fouten in het DNA die tot ziekte leiden is moeilijk en verschaft maar beperkt inzicht in de werking van de ziekte. Door middel van bioinformatica methoden en data integratie van metaboliet- en DNA data zal ik makkelijker de oorzaak voor ziektes kunnen vinden alsmede aanknopingspunten voor therapieën.

Elimineren van atriumbrilleren

Dr. N.M.S. (Natasja)  de Groot, (v), Erasmus MC, Cardiologie 

Progressie van atriumfibrilleren (AF) wordt veroorzaakt door stoornissen in de elektrische geleiding (‘elektropathologie’) welke ontmaskerd kunnen worden door een elektrische hartstimulatie techniek. De ernst van elektropathologie is gerelateerd aan het niveau van elektrische biomarkers. Deze biomarkers kunnen gebruikt worden om zowel diagnostiek als de behandeling van AF te individualiseren.

Witte bloedcellen met afgebroken voelsprieten

Dr. J.W.J. (Jeroen) van Heijst, (m) AMC, Experimentele Immunologie

In de strijd tegen infecties verliezen sommige witte bloedcellen hun voelsprieten die nodig zijn om de ziekteverwekkers te herkennen. De onderzoeker wil weten hoe dit gebeurt en of de voelsprieten kunnen worden gerepareerd, teneinde een betere bescherming tegen infectieziekten mogelijk te maken.

Vulnerability and plasticity in obsessive-compulsive disorder, a lifespan approach

Prof.dr. O.A. (Odile) van den Heuvel (v) VUMC, Psychiatrie

De visie is dat we mentale ziekten moeten bestuderen vanuit  een levensloopperspectief. Ik zal onderzoeken hoe verstoorde hersenontwikkeling leidt tot mentale ziekten, en omgekeerd, hoe chronisch verstoorde gedragingen de hersenen doen veranderen. Ik zal testen hoe magnetische hersenstimulatie bijdraagt aan het trainen van gezond gedrag in chronische patienten.

The NOTCH3 disease spectrum: is CADASIL the tip of the iceberg?

Dr. S.A.J. (Saskia) Lesnik Oberstein, (v), LUMC, Humane Genetica

Recent heeft de onderzoeksgroep ontdekt dat de genafwijking die de erfelijke dementie CADASIL veroorzaakt, onverwacht vaak in de algemene bevolking voorkomt. Wij willen bestuderen of deze genafwijking ook de oorzaak kan zijn van geheugenproblemen bij mensen die normaal gesproken nooit de diagnose CADASIL zouden krijgen.

Virtuele vingerafdruk van het beschadigde hart

Dr.ir. J. (Joost) Lumens (m), MUMC, Cardiovascular Diseases

Een hartstilstand als gevolg van een hartritmestoornis wordt vaak veroorzaakt door onderkende hartspierschade. Het onderzoeksteam zal een innovatieve techniek ontwikkelen waarmee gegevens van medische beeldvorming slim worden gecombineerd met computersimulaties tot een patiënt-specifieke virtuele “vingerafdruk” van het hart. Met die informatie kunnen ritmestoornissen nauwkeurig voorspeld en door behandeling voorkomen worden.  

Suiker: een kickstart voor kanker

Dr.ir. M.H. (Maaike) Oosterveer (v), UMCG, Voeding/ Fysiologie

Stofwisselingsziekten kunnen kanker veroorzaken. De onderzoekers hebben ontdekt dat een ontregelde suikerstofwisseling de celdeling verstoort, waardoor het risico op kanker sterk toeneemt. In dit onderzoek bestuderen ze hoe de verstoorde celdeling ontstaat en op welke manier dit proces kan worden hersteld zodat kanker voorkomen wordt.

Het controleren van foetale hormonen via het bloed van de moeder

Prof.dr. R.P. (Robin) Peeters (m), Erasmus MC, Endocrinologie

Lage schildklierhormoonspiegels bij moeders tijdens de zwangerschap komen vaak voor en leiden tot een verlaagd IQ, autisme, ADHD en schizofrenie. Om behandeling van deze moeders (en de hersenontwikkeling van hun kinderen) te verbeteren, ontwikkelt dit onderzoek een methode om via het bloed van de moeder foetaal schildklierhormoon te monitoren.

A snapshot of human metabolism: novel non-invasive information by Magnetic Resonance Spectroscopy

Dr. V.B. Schrauwen-Hinderling (v) MUMC, Radiologie

Metabole ziekten zoals diabetes komen vaak voor, maar de onderliggende mechanismen zijn onduidelijk. Veel kennis komt voort uit dier- of celonderzoek, echter, de vertaalslag naar patiënten is lastig. Middels de ontwikkeling van nieuwe niet-invasieve imaging technieken streef ik er naar om deze mechanismen in detail in mensen te kunnen bestuderen.

Afstemmen van therapie en blaaskankerpatiënt

Dr.ir. S.H. (Sita) Vermeulen (v) Radboudumc, Health Evidence 

Voor een goede therapiekeuze bij een oppervlakkige blaastumor is een test nodig die kan voorspellen wie wel en wie niet goed zal reageren op immuuntherapie. De onderzoekers meten veranderingen in de genen van de patiënt en de blaastumor om de ontwikkeling van zo’n testte bevorderen.

De weg naar herstel

Dr. V.G.M. (Vivian) Weerdesteyn, (v), Radboudumc, Bewegingswetenschappen/ Revalidatiegeneeskunde Kinesiology

Het is nog onbekend hoe verschillende hersenbanen bijdragen aan herstel van balans- en loopfunctie na een beroerte. Dit willen de onderzoekers ophelderen. Bovendien willen zij met een nieuwe training het herstel bevorderen, om zo het functioneren in het dagelijks leven te verbeteren na een beroerte.

The striking enigma of stroke in women with migraine

Dr. M.J.H. (Marieke) Wermer (v) LUMC, Neurologie

Vrouwen hebben vaker een herseninfarct dan mannen en herstellen slechter. Migraine is een belangrijke risicofactor voor een herseninfarct bij vrouwen. Ik zal in databestanden en experimentele bloedvat modellen de relatie tussen migraine en herseninfarcten onderzoeken om vrouwen met een hoog risico op te kunnen sporen en nieuwe therapieën te ontwikkelen.

Naar boven

 

Gebiedsoverschrijdend Onderzoek

Stabiliteit van lopen begrepen – actief sturen naar een passief stabiel patroon?

Dr. S.M. (Sjoerd) Bruijn (M), VU – Faculteit der Gedrag en Bewegingswetenschappen

Hoe mensen stabiel kunnen lopen is grotendeels onbegrepen. De hypothese van dit project is dat stabiel lopen slechts in specifieke delen van de loopcyclus een actieve controle vereist. Om dit te onderzoeken zullen methoden worden ontwikkeld die antwoord  kunnen geven op de vraag hoe ons brein deze controle uitoefent.

Real-time forecasting of killer electrons on satellite orbits

Dr. E.C. Camporeale (m), Centrum Wiskunde & Informatica

Satellieten voor telecommunicatie, logistiek en militaire doeleinden die in een baan om de aarde draaien bevinden zich in een vijandige omgeving, waarin ze vaak worden gebombardeerd door energierijke elektronen van de zon, die hun elektronische apparatuur kunnen vernietigen. Hier bestuderen we een technologie die het mogelijk maakt om deze schadelijke gebeurtenissen met
voldoende waarschuwingstijd te voorspellen, zodat tegenmaatregelen kunnen worden genomen.

How much faster, how much better can we map the human brain?

Dr. A.B. (Benedikt) Poser (m), Maastricht University, Faculty of Psychology

Het mysterie van ons brein ontrafelen is al jaren de Heilige Graal in de geneeskunde en de psychologie. Om dat ooit te bereiken, gaan de onderzoekers de nieuwste MRI technologieën verder ontwikkelen, zodat het mogelijk wordt de hersenstructuren en –processen met de grootste ruimtelijke en temporele precisie te meten.

DNA mutaties in drie dimensies

Dr. J. de Ridder (m), UMC Utrecht

In de zoektocht naar mutaties die menselijke ziekten veroorzaken wordt vaak aangenomen dat DNA een rechte lijn is. In werkelijkheid is DNA driedimensionaal. Hierdoor worden belangrijke mutaties gemist. De onderzoekers gaan een atlas maken van de vorm van het DNA, waarmee beter ziekteveroorzakende mutaties kunnen worden opgespoord.

Eigen regie van patiënten met vergevorderde kanker

Dr. J.A.C. Rietjens (v), EMC – afdeling Maatschappelijke Gezondheidszorg

Patiënten met vergevorderde kanker willen en moeten steeds meer zelf de regie nemen over hun gezondheid en zorg. Veel patiënten en hun naasten zijn daar echter slecht op voorbereid. De onderzoekers bekijken wie hier meer moeite mee heeft, waarom dat zo is, en hoe zij het beste ondersteund kunnen worden.

How should automated vehicles communicate with other road users?

Dr. J.C.F. de Winter (m), TU Delft, Department of BioMechanical Engineering

De komende decennia zullen verkeersdeelnemers de weg delen met automatische voertuigen (AVs). De huidige AVs zijn intelligent, maar communiceren niet naar het overige verkeer. Onderzocht wordt of AVs op een menselijke of mechanistische, en op impliciete of expliciete wijze, moeten communiceren naar fietsers, voetgangers, en handmatig bestuurde auto’s.

Moedermelk als de ontbrekende schakel tussen moeders en hun baby's gezondheid

Dr. A. Zhernakova (v), UMCG, Department of Genetics

Moedermelk kan een belangrijke rol spelen in het vaststellen van de darmflora van baby’s. Hier zal ik de microbiota van moedermelk bestuderen, de voedings- en maternale factoren die invloed hebben op haar samenstelling, het effect van moedermelk bacteriën op de ontwikkeling van darmflora bij baby’s en het verband hiervan met de gezondheid van de baby.

Naar boven