Toekenningen Vidi 2014

Hieronder vindt u de lijst met 87 gehonoreerde Vidi-onderzoekers, een indicatieve titel en een korte samenvatting van het onderzoeksproject. Een Vidi-beurs is maximaal 800.000 euro. Hiermee kunnen onderzoekers een eigen, vernieuwende onderzoekslijn ontwikkelen en zelf een onderzoeksgroep opzetten. Vidi maakt samen met Veni en Vici deel uit van de Vernieuwingsimpuls van NWO.



Gesorteerd op alfabet

A

Developing a feel for symbiotic driving
Dr. ir. D.A. (David) Abbink (m), TU Delft, Werktuigbouwkunde (3ME)
Automatische auto’s moeten voorlopig nog door bestuurders in de gaten gehouden en gecorrigeerd kunnen worden. Waarom maken we de interactie met automatische auto’s niet meer als die tussen paard en ruiter? Ik ga dit mogelijk maken door middel van een nieuw interface, gebaseerd op adaptieve hulpkrachten.

Een nieuwe kijk op een mysterieuze kwantumsoep
Dr. M.P. (Milan) Allan (m), UL - Leiden Institute of Physics
Voor het eerst zullen onderzoekers in staat zijn individuele elektronen in een mysterieuze kwantumsoep, die zowel in de ruimte als tijd fluctueert, in beeld te brengen. Om dit voor elkaar te krijgen zullen ze een unieke microscoop ontwikkelen die een resolutie op het niveau van een enkel elektron heeft.

B

iMR: a 21st century solution to MRI
Dr. ir. C.A.T. (Cornelis) van den Berg (m), UMCU - Radiologie, Radiotherapie en Nucleaire Geneeskunde
MRI is niet meer weg te denken uit de moderne geneeskunde. Echter, de basis meet- en reconstructie-principes stammen nog uit de jaren zeventig. Door gebruik te maken van nieuwe ontwikkelingen in numerieke optimalisatie en rekenkracht zijn veel effectievere MRI scans mogelijk die MRI onderzoeken kunnen reduceren tot enkele minuten.

Foutje? Bedankt!
Dr. M. (Mirjam) Broersma (v), RU – Centre for Language Studies
Wie een tweede taal leert, krijgt te maken met ‘vreemde’, nieuwe klanken. De kans op fouten is groot, maar hoe leer je daarvan als je ze zelf niet opmerkt? Dit project onderzoekt wat voor de taalvaardigheid de beste manier is waarop iemand zich bewust kan worden van zijn fouten.

Elastische scharnieren voor grote slag
Dr.ir. D.M. (Dannis) Brouwer (m), UT – Construerende Technische Wetenschappen
Door een combinatie van (1) een efficiënte modelleermethode, (2) recente inzichten in geavanceerde elastische ontwerpen en (3) additive fabricagemethoden, kan de aloude beperking van korte slag van elastische scharnieren overkomen worden. Hierdoor is de weg vrij voor bijna ideale wrijvingsloze, spelingsvrije, lichtgewicht en onderhoudsvrije scharnierelementen met grote slag.

Activatie van het immuunsysteem
Dr. G. (Geert) van den Bogaart (m), RadboudUMC –Tumorimmunologie
Dendritische cellen activeren T-cellen door ze stukjes ziekteverwekkers te laten zien. Dit project gaat de mechanismen ophelderen hoe ziekteverwekkers efficiënt gepresenteerd worden voor optimale activatie van het immuunsysteem. Deze inzichten kunnen nieuwe behandelingen van immuungerelateerde ziektes mogelijk maken.

Host-microbiome interactions: identification of biomarker species that are key to respiratory health
Dr. D. (Debby) Bogaert (v), UMCU
Luchtweginfecties bij kinderen worden veroorzaakt door bacteriën en virussen die ook vaak aanwezig zijn bij gezonde mensen. Het is onduidelijk waarom het ene kind niet en het andere wel ziek wordt. De onderzoekster denkt dat lichaamseigen bacteriën hiervoor verantwoordelijk zijn en hoopt middels dit project gunstige bacteriën te identificeren die zorgen voor een gezond ecosysteem in de neus-keelholte.

Verzekeringsprikkels voor bescherming tegen overstromingen
Dr. W.J. (Wouter) Botzen (m), VU – Milieueconomie
Dit onderzoek ontwikkelt verzekeringen die een betaalbare en brede dekking bieden voor overstromingsschade en tevens polishouders prikkels geven om risico’s te reduceren. Een geïntegreerd overstromingsrisico- en verzekeringsmodel evalueert  oplossingsrichtingen voor overstromingsverzekeringen. Experimenten en vragenlijststudies onderzoeken voorbereidingsgedrag van individuen ten aanzien van overstromingen en hoe verzekeringen dit gedrag kunnen sturen.

Malaria gametocytes – seeds of dispersion
Dr. J.T. (Teun) Bousema (m), RUMC - Epidemiology
Malaria spreads by mosquitoes that become infected after biting malaria‐infected humans. This research will determine when humans are first infectious and what strategies malaria parasites use to maximize their spread. Uncovering parasite and human factors that influence the spread of malaria may lead to new opportunities for malaria elimination.

2-CAPTURE: Belangenverstrengeling tussen toezichthouders en marktpartijen ontrafeld
Dr. C.H.J.M. (Caelesta) Braun (v), UU - Bestuurs- en Organisatiewetenschappen
Falend  toezicht  wordt vaak  toegeschreven aan belangenverstrengeling tussen toezichthouders en marktpartijen. Waarom kan de ene  toezichthouder marktpartijen op gepaste afstand houden, terwijl de andere toezichthouder zich te veel laat beïnvloeden? Dit  project verklaart de relaties tussen marktpartijen en toezichthouders en biedt daarmee een basis voor hervormingen in toezicht.

Natuurbehoud in crisissituaties
Dr. B.E. (Bram) Büscher (m), WUR – Sociology of Development and Change
De druk op kwetsbare ecosystemen en diersoorten neemt wereldwijd snel toe. Dit levert steeds vaker uitzonderlijke en gewelddadige situaties op waarbij onmiddellijk actie moet worden ondernomen om natuur te beschermen. Dit project onderzoekt natuurbehoud in crisissituaties en de effecten hiervan op mens en natuur in Brazilië, Indonesië en Zuid-Afrika. 

C

An evolutionary approach to coordination of self-interested agents
Prof. dr. M. (Ming) Cao (m), Rijksuniversiteit Groningen (ENTEG)
Robot and sensor networks, distributed energy grids and many facets of society can be modelled as complex networks of agents making self-interested decisions that often conflict with group objectives. I seek methods for coordinating these networks and ultimately resolving such social dilemmas through a closely-coupled approach of theory and experimentation.

Waar zijn de planeten van gemaakt?
Dr. E. (Elisa) Costantini (v), SRON - Astrophysics
Planeten zoals de aarde bevatten materialen die eens verspreid zijn in het interstellair medium. De onderzoekers gebruiken Röntgenspectroscopie om de chemie van dit oerstof te achterhalen en zo de vorming van planeten in andere zonnestelsels beter te begrijpen.

D

Hartslag meten met licht
Dr. R.P. (Richard) Davis (m), LUMC - Life Sciences
Bij hartritmestoornissen is sprake van een abnormale elektrische activiteit van het hart. Hartcellen van pluripotente stamcellen kunnen helpen de rol van genen te begrijpen, maar huidige methoden zijn langzaam. Ik zal een snellere benadering ontwikkelen en daarbij gebruik maken van nieuwe beeldvormings-technieken om patiënten met risico ophartritmestoornissen te identificeren

De eetlust van een neutronenster
Dr. N.D. (Nathalie) Degenaar (v), UvA – Sterrenkunde
Neutronensterren behoren tot de meest extreme objecten in het heelal. Door hun gigantische zwaartekracht kunnen deze kannibalen gas van een nabijgelegen ster opslokken. De onderzoekers gebruiken astronomische waarnemingen om de eetpatronen van neutronensterren nauwkeurig in kaart te brengen.

Hoe mannen en vrouwen bijdragen aan genderongelijkheid
Dr. B. (Belle) Derks (v), UU- Psychologie
Niet alleen mannen zijn seksistisch: sommige vrouwen vergroten hun carrièrekansen  door andere vrouwen tegen te werken. Dit project onderzoekt waarom vrouwen dit doen, of dit gestimuleerd wordt door seksistische organisatieculturen en welke interventies dit patroon doorbreken.

FirSTeps – het verschijnen van lopen in kinderen
Dr. N. (Nadia) Dominici (v), VU - Bewegingswetenschappen
De eerste stap van een kind is klein maar het is een grote sprong voor zijn of haar ontwikkeling. Spontane veranderingen in hersen- en spieractiviteit tijdens het ontwikkelen van loopvaardigheden staan centraal in dit project. De resultaten worden rechtstreeks geïntegreerd in de revalidatie van kinderen met cerebrale parese.

Wat doen al die virussen in mijn darmen?
Dr. B.E. (Bas) Dutilh (m), UU – Bioinformatica
Bijna niets is bekend over de bacterie-etende virussen in onze darmen. Ik heb er onlangs één ontdekt die wereldwijd in de helft van alle mensen voorkomt, en wellicht belangrijk is voor de biodiversiteit van de darmflora. Ik wil nu meer zulke virussen ontdekken, en hun invloed op de biodiversiteit onderzoeken.     

E

Luisteren naar onhoorbaar geluid
Dr. L.G. (Läslo) Evers (m), TU Delft – Toegepaste Geofysica en Petrofysica
Onhoorbaar geluid van vulkanen en aardbevingen reist over enorme afstanden door de aarde, atmosfeer en oceanen. Met dit geluid gaan geofysici de temperatuur van de diepe oceaan en hoge atmosfeer bepalen. Op grote diepte en hoogte zijn nauwelijks metingen, terwijl meer begrip hiervan belangrijk is in het veranderende systeem aarde.

F

De mysteries van conversatie onthuld
Dr. R. (Raquel) Fernández Rovira (v), UvA - Institute for Logic, Language and Computation
Wanneer mensen met elkaar communiceren in een spontaan gesprek vinden vele onbewuste processen plaats. Dit onderzoeksprogramma zal computeralgoritmes gebruiken om grote hoeveelheden van menselijke conversaties te analyseren om uit te vinden hoe wij beter kunnen communiceren met elkaar en met computers.

G

Helpt empathie?
Dr. V. (Valeria) Gazzola (v), Nederlands Herseninstituut, KNAW  
Het wordt vaak aangenomen dat veel/meer empathie zich automatisch vertaalt in meer behulpzaamheid, terwijl direct causaal bewijs ontbreekt. In dit project zullen wetenschappers een innovatieve vorm van hersenstimulatie ontwikkelen om direct de hersenactiviteit te stimuleren in gebieden die verantwoordelijk zijn voor empathie en meten of dit leidt tot meer behulpzaamheid.

Een nieuw quantummateriaal
Dr. R. (René) Gerritsma (m), UVA - Institute of Physics
Een systeem van wisselwerkende atomen en ionen lijkt verrassend veel op een natuurlijke vaste stof, waarbij de atomen de rol van de elektronen spelen terwijl de ionen de kristalstructuur vormen. Dit nieuwe materiaal kan gebruikt worden als quantum simulator van vaste stof fysica. De onderzoekers zullen de atomen aanslaan tot een Rydberg toestand waardoor de interacties over een groot bereik ingesteld kunnen worden.

Gedachten lezen uit het brein
Dr. M.A.J. (Marcel) van Gerven (m), RU – Donders Institute for Brain, Cognition and Behaviour
Technieken uit de kunstmatige intelligentie worden ingezet om gedachten te lezen op basis van gemeten hersenactiviteit. De onderzoekers illustreren deze aanpak door waargenomen en voorgestelde stimuli te reconstrueren op basis van MRI metingen. Dit onderzoek vormt de basis voor nieuwe toepassingen op het gebied van de neurowetenschappen.

The hottest place in the Universe
Dr. A (Alessandro) Grelli (m), UU - Institute for Subatomic Physics
Atoms are accelerated up to almost the speed of light and then they collide. The heat developed during such collision is so intense that the ordinary matter melts. As a consequence the same state of matter present in our Universe, a few fractions of a second after the Big Bang, is created. The researcher will study its properties by using heavy-quarks as a probe.

Nieuw licht op metaal transport
Dr A. (Albert) Guskov (m), RUG – Membrane Enzymology
Nikkel en kobalt zijn essentiële sporenelementen. Strikte regulering van de cellulaire opname is nodig omdat de elementen toxisch zijn bij verhoogde concentraties. Ik zal de structuur van transporteiwitten die deze opname katalyseren bestuderen met een spectaculaire nieuwe techniek. Dit werk kan leiden tot de ontwikkeling van nieuwe antibiotica.

H

Donor afweer tegen acute leukemie
Dr. M.D. (Mette) Hazenberg (v), AMC - Geneeskunde, niet-orgaangebonden specialismen
Transplantatie van donorstamcellen is belangrijk in de behandeling van acute leukemie, maar is risicovol. De onderzoekers hebben aangetoond dat het donorafweersysteem leukemie-specifieke antistoffen maakt waardoor recidief van de ziekte wordt voorkomen. Zij gaan nu onderzoeken welke hulp het donorafweersysteem hiervoor nodig heeft en hoe transplantatie-gerelateerde complicaties voorkomen kunnen worden.

Overdraagbaarheid van luchtwegvirussen
Dr. S. (Sander) Herfst (m), Erasmus MC - Microbiology
Regelmatig worden mensen geïnfecteerd door nieuwe virussen uit het dierenrijk. In dit onderzoek bepalen we de eigenschappen die noodzakelijk zijn voor overdracht van deze virussen tussen zoogdieren. De resultaten kunnen helpen bij de risico inschatting en preventie van nieuwe virusuitbraken in de toekomst.

Sneller op weg naar nieuwe geneesmiddelen
Dr. A. K. H. (Anna) Hirsch (v), RUG - Chemistry
De ontwikkeling van een nieuw geneesmiddel is een uitdagend proces. De onderzoekers gaan nieuwe methoden ontwikkelen die dit proces versnellen. Deze methoden zullen de chemici toepassen om moleculen te ontdekken die tot een geneesmiddel tegen malaria zouden kunnen worden ontwikkeld.

Energie tegen veroudering
Dr. R.H.L. (Riekelt) Houtkooper (m), AMC - Biochemie
Door veroudering werken de mitochondriën, de energiecentrales van onze cellen, slechter. De onderzoekers hebben echter genen ontdekt die dit proces kunnen vertragen. In dit onderzoek bestuderen zij hoe deze genen veroudering tegen gaan. Verder onderzoeken zij of via deze genen verouderingsziekten kunnen worden tegengegaan.

Waardoor gaan verstijfde bloedvaten lekken?
Dr. S. (Stephan) Huveneers (m), UvA/Sanquin -  Histologie, celbiologie
Verstijving van bloedvaten veroorzaakt lekkages en op termijn ontstekings- en vaatziektes. De onderzoeker  speurt naar eiwitten die de hechting van bloedvatcellen regelen. Met geavanceerde microscopie wordt vervolgens de functie van deze eiwitten onderzocht in bloedvaten en gezocht naar nieuwe mogelijkheden voor therapie.

J

De wapenwedloop tussen bacteriën en virussen
Dr. C. (Chirlmin) Joo (m), TU Delft – BioNanoScience
Het bacteriële immuunsysteem bezit genoom modificerende eigenschappen. Met geavanceerde microscopie zullen de onderzoekers deze genetisch veranderende eigenschappen zichtbaar maken op moleculair niveau. De ontwikkelde kennis zal gebruikt kunnen worden voor het ontwikkelen van betrouwbare genetische modificatie technieken met vele biotechnologische toepassingen.

K

Afweercellen met hernieuwde energie inzetten in de strijd tegen leukemie
Prof. dr. A.P. (Arnon) Kater (m), AMC - Niet-orgaangebonden specialismen
Afweercellen van patiënten met chronische lymfatische leukemie hebben een sterk verminderde functie, waardoor ze de leukemie niet kunnen bestrijden. Initiële studies suggereren dat verstoorde energiehuishouding hier een rol in kan spelen. Dit onderzoek beoogt, door middel van herstel van de energiehuishouding, eigen afweercellen actief in te zetten tegen leukemie.

Is quantuminformatie te representeren door individuele atomen?
Prof.dr. A.A. (Alexander) Khajetoorians (m), RU - Institute for Molecules and Materials
In dit project onderzoeken we hoe supergeleiders en individuele atomaire magneten interactie met elkaar hebben en samen kunnen bestaan, en of het mogelijk is om beide fenomenen te combineren om quantuminformatie en –berekeningen te realiseren met individuele atomen als bouwstenen.

Identiteitsproblematiek en Persoonlijkheidsstoornissen bij Jongeren: Overeenkomsten, Verschillen en Wisselwerking
Dr. T.A. (Theo) Klimstra (m), UvT - Ontwikkelingspsychologie
De adolescentie is voor velen verwarrend en turbulent door tijdelijke identiteitsproblemen. Sommigen komen deze problemen echter nooit te boven en hebben een verhoogd risico op de ontwikkeling van persoonlijkheidsstoornissen. Dit project richt zich op het maken van een vroegtijdig onderscheid tussen deze twee in de adolescentie moeilijk te onderscheiden fenomenen.

Hoe van biomassa-afval naar product?
Prof. dr. ir. M. C. (Maaike) Kroon (v), TU/e – Scheikundige Technologie
Bij bio-raffinage ontstaat veel afval, waarvan slechts een klein deel wordt omgezet naar nuttige producten. In dit project zullen nieuwe hernieuwbare oplosmiddelen worden onderzocht om het biomassa-afval op te lossen en om uit de oplossing meerdere waardevolle producten te isoleren. Zo kan de economische waarde van biomassa-afval worden vergroot.

L

Waarom reageren patiënten met type 2 diabetes verschillend op therapieën?
Dr. H.J. ( Hiddo) Lambers Heerspink (m), UMCG - Department Clinical Pharmacy and Pharmacology
Sommige patiënten met type 2 diabetes en nierziekte reageren heel goed op de voorgeschreven geneesmiddelen, anderen niet. De onderzoekers bestuderen de onderliggende mechanismen waarom patiënten zo verschillend reageren om in de toekomst op basis van kenmerken van elke patiënt het
juiste geneesmiddel voor de juiste patiënt te selecteren

Prior expectation in visual cognition: from the cortical column to subjective experience
Dr. F.P. (Floris) de Lange (m), RU - Donders Institute for Brain, Cognition and Behavior, Centre for Cognitive Neuroimaging
We zeggen vaak ‘Zien is geloven’, maar eigenlijk is het andersom: onze verwachtingen bepalen in belangrijke mate wat we zien. Hier onderzoek ik hoe verwachtingen de breinprocessen van waarneming veranderen, en wat de gevolgen zijn van verwachtingen voor de waarneming.

De vrolijke cultuur in en rond de Lage Landen (13e-17e eeuw)
Dr. K. (Katell) Lavéant (v), UU - Franse taal en cultuur
Dit project onderzoekt de vrolijke cultuur in en rond de Lage Landen (13e tot 17e eeuw),haar culturele praktijken en haar materiële en literaire verschijnsels (o.a. spotteksten in het Frans en Nederlands), om te laten zien hoe parodie een essentiële rol voor sociale cohesie had.

A waste of time or no time to waste? Assessing the impact of international reparative justice procedures
Prof. dr. R.M. (Rianne) Letschert (v),  UvT - INTERVICT
Een van de uitgangspunten van het recht op herstel is dat het bijdraagt aan het rechtvaardigheidsgevoel van slachtoffers en de heropbouw van samenlevingen die te maken hebben gehad met internationale misdaden of ernstige mensenrechtenschendingen. Dit onderzoek zal achterhalen of en zo ja op welke manier internationale juridische procedures hieraan bijdragen.

Strafrechtelijke rechtshandhaving door Europese autoriteiten: fundamentele rechten in het nauw?
Dr. M.J.J.P. (Michiel) Luchtman (m), UU – Recht, Economie, Bestuur en Organisatie
Steeds vaker worden EU instellingen belast met de opsporing en vervolging van wetsovertredingen. Die instellingen beschikken over ingrijpende opsporingsbevoegdheden en sancties. Dit project onderzoekt of de wet voldoende waarborgen biedt tegen ongerechtvaardigde inbreuken op fundamentele rechten van burgers en zo nee, of en hoe de wet dan moet worden aangepast.

M

Beyond Agglomerations: Mapping Externality Fields and Network Externalities [DISPERSAL]
Dr. E.J. (Evert) Meijers (m), TU Delft – Bouwkunde/Stedelijke en Regionale Ontwikkeling
Binnen de geografie en economie zijn agglomeratievoordelen al lange tijd een sleutelbegrip. Maar zijn dergelijke voordelen eigenlijk wel voorbehouden aan agglomeraties, zoals het begrip suggereert? De onderzoekers kijken in hoeverre, en waardoor ‘agglomeratie’  voordelen zich spreiden over een groter gebied.

Chemical reactions: hot or not?
Dr. J. (Joerg) Meyer (m), UL - Chemistry
When molecules react with surfaces, they release energy and heat up their environment.
The researchers will develop and apply computer simulations in order to analyse what happens on the atomic scale. They will study different reactions, with relevance ranging from sustainable energy to the formation of planets.

Verstoppertje spelen: Ondergrondse plant—schimmel interacties
Dr. ir. L (Liesje) Mommer (v), WUR – Natuurbeheer en Plantenecologie
In een natuurlijk grasland komen veel verschillende soorten planten naast elkaar voor, zonder dat één plantensoort de overhand krijgt. Onderzoekers denken dat ziekteverwekkende bodemschimmels de veelvoorkomende planten in toom houden, terwijl de zeldzame soorten zich kunnen verstoppen tussen de wortels van hun buren, waardoor de schimmels ze niet kunnen vinden.

Toevallige netwerken in meetkundige ruimtes
Dr. T. (Tobias) Müller (m), Amsterdam, UU – Wiskunde
De onderzoekers bekijken toevallige netwerken, die ontstaan wanneer we willekeurig gekozen punten in een meetkundige ruimte met elkaar verbinden. Ze zoeken uit hoe de structuur van het netwerk verandert wanneer er afhankelijkheid tussen de punten is of als de meetkundige ruimte niet meer het gebruikelijke platte vlak is.

N

Home run voor fotochemie!
Dr. T. (Timothy) Noël (m), TU/e – Chemische Technologie en Chemie
Het gebruik van licht om chemische reacties uit te voeren wordt vaak over het hoofd gezien door te lage efficiëntie ervan. In dit project zullen de onderzoekers nieuwe katalysatoren ontwikkelen die fotochemische reacties kunnen versnellen en verbeteren. Bovendien wordt gebruikt gemaakt van fotochemische microreactoren om de opbrengst te maximaliseren.

O

Goedkope elementen als basis voor katalysatoren
Dr. E. (Edwin) Otten (m), RUG - Stratingh Institute for Chemistry
In hedendaagse chemische processen wordt veelvuldig gebruik gemaakt van katalysatoren op basis van schaarse edelmetalen. Op zoek naar goedkopere en duurzame alternatieven proberen de onderzoekers de eigenschappen van deze edelmetalen na te bootsen met veel-voorkomende, goedkope elementen.

P

The matter in the universe and melted chocolate
Dr. E. (Enrico) Pajer (m), UU - Theoretische Fysica
Cosmologists have discovered that the immensities of the universe, filled with stars and galaxies and the mysterious Dark Matter and Dark Energy, are not so different from ordinary liquids like melted chocolate! Employing this analogy, telescope images reveal new secrets about the universe origin and the nature of its contents.

Slavenvluchtelingen in Noord-Amerika
Dr. D.A. (Damian) Pargas (m), UL - Instituut voor Geschiedenis
In de negentiende eeuw waagden duizenden Amerikaanse slaven een vluchtpoging. Velen vluchtten naar vrije gebieden zoals het Noorden, Canada en Mexico. Anderen doken onder—in zuidelijke steden bijvoorbeeld, waar ze zich soms voordeden als vrije zwarten. Dit onderzoek kijkt naar de migratie- en assimilatie ervaringen van deze slavenvluchtelingen in de periode 1800-1860.

Gemengde gevoelens: Literaire Hispanofilie en Hispanofobie in Nederland en Engeland
Dr. Y. (Yolanda) Rodríguez Pérez (v), UvA – Europese Studies
De haat-liefde verhouding met Spanje heeft een sleutelrol gespeeld bij de totstandkoming van de nationale identiteit in Nederland en Engeland. Deze spanning is zowel te zien in de vroegmoderne literatuur als in de 19de-eeuwse nationale beeldvorming en canonvorming.

Deciphering the dark matter code
Dr. K. (Kalliopi) Petraki (v), FOM - Nikhef
Dark matter is a mysterious substance that makes up most of the mass in our universe. Its gravity made it possible for galaxies to form, and host stars and planets like our own. By observing galaxies carefully, researchers try to infer what dark matter consists of and how it interacts.

Vormen en formaten van buitenaardse organische moleculen
Dr A. (Annemieke) Petrignani (v), UvA – Van ’t Hoff Institute for Molecular Sciences
Koolwaterstoffen zijn overal. De buitenaardse varianten spelen een belangrijke rol in de vorming van sterren en planeten en mogelijk leven. De onderzoekers gaan de infrarode karakteristieken in het laboratorium meten om de buitenaardse vormen en formaten te kunnen bepalen.

Evolutionaire oorzaken en gevolgen van het ontstaan van de vissenplacenta
Dr. B.J.A. (Bart) Pollux (m), WUR – Experimentele Zoölogie
De placenta is een complex orgaan dat herhaaldelijk is geëvolueerd in het dierenrijk. Dit onderzoeksproject onderzoekt waarom de placenta is ontstaan en wat de gevolgen ervan zijn voor de evolutie van geslachtskenmerken en voortplantingsgedrag. De onderzoekers bestuderen hiertoe natuurlijke populaties van levendbarende vissen.

R

Democratie wijzer
Dr. ir. G.J. (Jeroen) de Ridder (m), VU - Filosofie
Zijn liberale democratieën goed in het produceren van kennis? De onderzoekers gaan na hoe vrij en open debat tussen diverse standpunten idealiter zou moeten leiden tot kennis. Vervolgens onderzoeken ze of dit ideaal stand kan houden wanneer je verdisconteert dat burgers diepgaande meningsverschillen hebben en slechts beperkt rationeel zijn.

Fingerprinting human cortical architecture: from ex vivo to in vivo human histology with MRI
Dr. A.F. (Alard) Roebroeck (m), UM
In dit project gebruiken de onderzoekers geavanceerde MRI technieken om de architectuur van de menselijke cortex met ongekende precisie in beeld te brengen. In gezonde mensen en in patiënten die lijden aan hersenziekten kunnen we zo details zien de tot nu toe verborgen bleven.

Informatie uitwisseling: de interpretatie van vragen en antwoorden
Dr. F. (Floris) Roelofsen (m), UvA - Institute for Logic, Language, and Computation
De onderzoekers ontwikkelen een nieuwe betekenistheorie, waarin de uitwisseling van informatie door middel van vragen en antwoorden centraal staat. Zij onderzoeken hoe de interpretatie vaneen zin wordt opgebouwd uit de betekenissen van de elementen ervan, en hoe er betekenisverbanden gelegd worden tussen de verschillende uitingen in een dialoog.

Maak je eigen nieuwe bloedvat
Dr. J.I. (Joris) Rotmans (m), LUMC - Organen en orgaansystemen
De huidige kunststof bloedvaten die bij vaatoperaties worden gebruikt functioneren op lange termijn maar matig. De onderzoekers ontwikkelen een innovatieve methode waarin de patiënt de engineer is van zijn lichaamseigen nieuwe bloedvat dat niet in het laboratorium maar in zijn eigen lichaam groeit.

De vroegste evolutie van kaken met tanden
Dr. M. (Martin) Rücklin (m), UL/Naturalis - Geologie
Ons gebit heeft een complexe maar efficiënte vorm. Hoe is dat gekomen? Met röntgentechnologie en 3D-technieken nemen we een kijkje bij fossiele vissen om de vroege evolutie van tanden én het grote succes van gewervelde dieren met kaken (waaronder wijzelf) te leren begrijpen.

Verlangen naar imperfectie
Prof. dr. E. (Ellen) Rutten (v), UvA – Slavische Talen en Culturen
Sloophouten tafels, korrelige foto’s, rafelige jeans. Imperfectie is een antwoord op ons verlangen naar het authentieke en sublieme in een wereld van snelle technologische vernieuwing. Onderzoekers en designers bestuderen samen waar dat verlangen vandaan komt, en hoe we het in Europa kunnen gebruiken in tijden van economische en ecologische crisis.

S

Cryptography in the Quantum Age
Dr C. (Christian) Schaffner (m), UvA - Institute for Logic, Language and Computation
Cryptografie levert oplossingen voor het veilig versturen en verwerken van informatie. Recente ontwikkelingen rondom kwantumcomputers bieden nieuwe mogelijkheden, maar vormen ook een bedreiging. Dit onderzoeksproject stoomt de cryptografie klaar voor het nieuwe kwantumtijdperk.

Passende publieke verantwoording
dr. T. (Thomas) Schillemans (m), UU - Recht, Economie, Bestuur en Organisatie
Verantwoording van semi-publieke organisaties is hoogst actueel. Dit onderzoek analyseert effecten van verantwoording op besluiten van organisaties. Psychologische inzichten worden verbonden met bestuurskundig onderzoek. Dit leidt tot nieuwe theoretische kennis met praktische meerwaarde; verantwoording kan worden afgestemd op de taak van organisaties.

Orkestratie van activiteit in de hersenen
Dr. J.M. (Jan-Mathijs) Schoffelen (m), RU – Neurowetenschappen
Onze hersenen bestaan uit een netwerk van met elkaar verbonden gebieden, die elk een eigen functie hebben. Neurowetenschappers gaan onderzoeken hoe deze functionaliteit beïnvloed wordt door de communicatie tussen de hersengebieden.

De experts, hun voorkennis en het probleem van beperkte data
Dr. A.G.J. (Rens) van de Schoot (m), UU - Methode en Statistiek
Soms is het onmogelijk om voldoende data te verzamelen voor statistisch betrouwbare analyses (bijv. kinderen met ernstige brandwonden). Toch is het uitermate belangrijk om systematisch onderzoek te kunnen doen zonder de onderzoeksvraag te hoeven versimpelen. Dit kan door kennis van wetenschappers, clinici én ervaringsdeskundigen te implementeren in de analyses.

Studies naar mogelijkheden voor herstel van progressieve nierschade
Dr. ing. B. (Bart)  Smeets (m), UMCN - Biochemistry
In dit project zal het belang van het signaaleiwit SDF‐1 worden onderzocht in het voorkomen en herstellen van schade aan de cellen van het nierfilter, nierbuisjes en de kleine bloedvaatjes in de nier. Het uiteindelijke doel is de ontwikkeling van een behandeling die herstel van nierschade mogelijk maakt.

Waarom ons brein onder stress gewoontes verkiest
Dr. T. (Tom) Smeets (m), UM – Faculteit der Psychologie en Neurowetenschappen
Menselijk gedrag kan doelgericht zijn of het gevolg van gewoontes. In stressvolle omstandigheden kiest ons brein vaker voor gedrag dat voortvloeit uit oude gewoontes. De onderzoekers gaan na welke neurocognitieve processen daaraan ten grondslag liggen.

Kruisbestuiving tussen getallen en symmetrie
Dr. M.S. (Maarten) Solleveld (m), RU - Wiskunde
Wiskundigen onderzoeken de verbanden tussen schijnbaar totaal verschillende dingen. Aan de ene kant getaltheorie, met breuken, wortels en generalisaties daarvan. Aan de andere kant symmetrie en, zoals de draaiingen van een bol. Dit zal leiden tot een beter begrip van beiden.

Biases in Top Management Teams and Corporate Actions
Prof. dr. O.G. (Oliver) Spalt (m), UvT - Department of Finance
Het project onderzoekt hoe (goed) top management teams financiële beslissingen nemen. Aan de hand van nieuwe empirische methoden en data breng ik de impact van behavioral biases op de financiële bedrijfskeuzes in kaart. De resultaten zijn van belang voor zowel onderzoekers als managers.

Defending or Damaging Democracy? Legal Action against Anti-immigrant Parties in Europe and its Effects on their Electoral Support
Dr. mr. J.H.P.  (Joost) van Spanje (m), UvA - ASCoR
Veel anti-immigratiepartijen worden juridisch aangepakt. Vaak worden hun leden strafrechtelijk vervolgd; soms ook de partijen zelf. Beïnvloeden zulke maatregelen het gedrag van kiezers bij verkiezingen? Dit project onderzoekt de effecten van juridische maatregelen tegen anti-immigratiepartijen op de electorale steun voor deze partijen in 21 Europese landen tussen 1965 en 2015.

Hoe dorstig zijn de gewassen?
Dr. ir. S. (Susan) Steele-Dunne (v), TU Delft, Water Research Centre Delft
Onderzoekers gaan werken aan een techniek om watertekort in vegetatie vroegtijdig te herkennen. Met radar gaan ze, zelfs door de wolken heen, kijken in planten en het waterbehoefte bepalen. Dit geeft een betere droogtevoorspelling, verbeterde waterhuishouding en slimmer irrigatiebeheer.

Wind in steden
Dr. G.J. (Gert-Jan) Steeneveld (m), WUR – Meteorologie en Luchtkwaliteit
De ruimtelijke variatie van gebouwen, wegen en parken vormt microklimaten in steden. Wind in steden  beïnvloedt het thermisch comfort, luchtkwaliteit, gezondheid, en energiebehoefte van haar inwoners. Met geavanceerde stromingsmodellen bepalen meteorologen het gedrag van wind, windvlagen en microklimaten in de stad.

Controlling drugs with light
Dr W. (Wiktor) Szymanski (m), UMCG - Radiology
Medicinal drugs are often active outside the disease spot, causing side effects and toxicity in the environment. This research aims to finds methods to use light to focus  the drug action only in the required space and time.

T

Semantisch ontleden in het wild
Dr I. A. (Ivan) Titov (m), UvA - Institute for Logic, Language and Computation
Computers die kennis extraheren uit tekst zouden een revolutie betekenen voor zoekmachines en andere web applicaties. De huidige handmatig aangemaakte bronnen zijn niet toereikend om kennis uit teksten op het web te extraheren. Hoe kunnen computers tekst begrijpen door het te lezen? Dit is de hoofd uitdaging binnen dit project.

Camera klaar? Actie!
Prof. Dr. M. (Moniek) Tromp (v), UvA - HIMS
Chemici moeten katalysatoren en hun reacties begrijpen om ze te kunnen verbeteren. Door heel snel achter elkaar foto’s te maken met verschillende kleuren licht, kunnen onderzoekers alle onderdelen apart belichten en zo voor de allereerste keer een ‘real-life’ filmpje maken.

Ontrafelen van plantenwortels
Dr. K.H.W.J. (Kirsten) ten Tusscher (v), UU - Theoretische Biologie
Wortels voorzien planten van water en voedingsstoffen. Hoe de structuur van het wortelstelsel ontstaat en zich kan aanpassen aan de omgeving is grotendeels onbekend. In dit onderzoek worden computermodellen gebruikt om de structuur van plantenwortels beter te begrijpen.

V

De evolutie van darmkanker
Dr. L. (Louis) Vermeulen (m), AMC - Organs and organ systems, Gastrointestinal system
Bij het woord ‘evolutie’ denken we meestal aan het ontstaan van de meest uiteenlopende en prachtige levensvormen. Toch kan evolutie ook leiden tot hele nare zaken zoals kanker en therapieresistentie. In dit project zullen de evolutionaire processen die ten grondslag liggen aan de ontwikkeling van darmkanker in kaart worden gebracht.

Navigeren door een verleidelijke voedselomgeving
Dr. E.W.M.L. (Emely) de Vet (v), WUR – Strategische Communicatie
De makkelijke toegang tot veel en ongezond voedsel wordt in verband gebracht met de toename in overgewicht. De onderzoekers analyseren welke subtiele hints in de voedselomgeving aanzetten tot ongezond eetgedrag en hoe aanpassing ervan kan bijdragen aan een gezonder eetpatroon.

Adaptieve materialen met moleculaire lichtschakelaars
Dr. I. K. (Ilja) Voets (v), TU/e - Scheikundige Technologie
Bepalend voor eigenschappen zoals elasticiteit en helderheid zijn de positionering van en interacties tussen de bouwstenen van een materiaal. In dit onderzoek worden moleculaire lichtschakelaars gemaakt en ingebouwd om nieuwe adaptieve materialen te ontwikkelen.

W

Structure biology comes home
Dr M.H. (Markus) Weingarth (m), UU – Chemistry
Protein function depends on environment. The ultimate goal is hence to understand proteins in their home, which is the cell. This project will use solid-state Nuclear Magnetic Resonance and virtual computational microscopy to investigate membrane proteins directly in the cell.

Grote quantum netwerken van kleine quantum devices
Dr. S.D.C. Wehner (v), TU Delft - Kavli Institute of Nanoscience Delft, Quantum Transport (QuTech)
Het internet heeft de manier waarop we vandaag leven veranderd. Een toekomstig quantum internet kan problemen oplossen die buiten bereik liggen van gewone communicatienetwerken, zoals veiligheid van communicatie die is gegarandeerd door de natuurwetten. In dit project werken onderzoekers aan wiskundige tools en robuuste protocollen om een quantum internet te kunnen maken op basis van realistische quantum devices.

Gezonde planten door zoete communicatie onder de grond
Dr T. (Tom) Wennekes (m), WUR - Organic Chemistry
Planten hebben een enorme bacterie populatie rondom hun wortels, de rhizosfeer, die essentieel is voor hun gezondheid. De onderzoekers gaan een rhizosfeer model op een chip ontwikkelen en hierop met moleculair gereedschap bestuderen hoe de plant en bacteriën via suikers met elkaar communiceren.

Cholesterol transport, ontsteking en aderverkalking
Dr. M. (Marit) Westerterp (v), AMC - Medische Biochemie
Cellen in de vaatwand transporteren cholesterol naar deeltjes in het bloed. Het uitschakelen van cholesterol transporters in deze cellen leidt tot een chronisch verhoogde ontsteking resulterend in aderverkalking. Onderzocht wordt of in deze condities aderverkalking afhankelijk is van een cruciale ontstekingsregulator.

Waarom vinden we verhalen mooi?
Dr. R.M. (Roel) Willems (m), RU - Psycholinguïstiek
Mensen houden van verhalen. Als we een verhaal lezen stellen we ons voor wat we lezen,en leven we mee met de hoofdpersonen. Mensen verschillen erg in welke verhalen ze mooi vinden. Dit onderzoek bestudeert hoe ons voorstellingsvermogen de waardering vanverhalen beïnvloedt, en hoe dit verschilt tussen mensen.

Flexibele dopamine en rigide gedrag
Dr. I. (Ingo) Willuhn (m), NIN/AMC – Neuromodulation & Behavior
De neurotransmitter dopamine is belangrijk voor het aanleren van gewoonten. Neurowetenschappers willen ontdekken welke hersenbanen dopamine afgifte coördineren tijdens gewoontevorming. Starre gewoontes die ontstaan door een verstoring van deze coördinatie kunnen leiden tot psychiatrische ziektebeelden.

Robuuste kwantumbouwstenen ontwerpen
Dr. M. T. (Michael) Wimmer (m), TU Delft – Theoretische Natuurkunde
Kwantumeffecten op de nanometerschaal maken nieuwe elektronica, zoals een kwantumcomputer, mogelijk. Echter, kwantumeffecten zijn hiervoor vaak te kwetsbaar. De onderzoeker gaat met computersimulaties uitzoeken hoe zogenoemde 'topologische' nanobouwsteentjes uit gewone materialen kunnen worden opgebouwd, om hiermee robuuste kwantumeigenschappen te bereiken.

Met hersenscans de uitkomst van therapie voorspellen
Dr. G.A. (Guido) van Wingen (m), AMC - Geneeskunde
Er bestaan verschillende behandelingen voor patiënten met obsessieve-compulsieve stoornis, maar die werken allemaal slechts bij de helft van de patiënten. De onderzoekers gaan met nieuwe analyse methodes van hersenscans op zoek naar patronen die kunnen voorspellen welke behandeling het beste bij een patiënt past.

Journalistiek ondernemerschap in actie
Dr. T.A.C. (Tamara) Witschge (v), RUG - Journalism Studies and Media
Ondernemerschap is in opkomst in de journalistiek: In het digitale tijdperk zijn steeds meer journalisten naast het maken ook verantwoordelijk voor verkoop en verspreiding van nieuws en actualiteiten. Dit onderzoek bestudeert hoe ondernemerschap werk van journalisten beïnvloedt en welke gevolgen dit heeft voor hun taak van het informeren van burgers.

Z

Een gloeiende naald in een hooiberg van bacteriën
Dr. M.R. (Marcel) de Zoete (m), UU - Microbiologie
De menselijke darm wordt bewoond door miljarden bacteriën: de microbiota. Hoewel het grootste deel hiervan onschuldig is, blijkt een kleine groep bacterie-soorten sterke ontstekingen te kunnen veroorzaken. De onderzoekers vissen deze bacteriën uit de microbiota van gezonde en zieke mensen en bestuderen hoe ze ziekte veroorzaken.

Quantum technologie met één‐atoom transistoren
Dr. ir. F.A. (Floris) Zwanenburg (m), UT – MESA+ Institute for Nanotechnology
De onderzoekers gaan elektronische circuits fabriceren met één enkel atoom in het hart van de schakeling. Deze zijn ideaal om atomaire eigenschappen te onderzoeken, zoals de ionizatieenergie en de kernspin. Op de lange termijn kunnen deze één‐atoom transistoren gebruikt worden als bouwsteen voor een quantumcomputer.

Naar boven

Gesorteerd op NWO-onderdeel

Aard- en Levenswetenschappen

Activatie van het immuunsysteem
Dr. G. (Geert) van den Bogaart (m), RadboudUMC –Tumorimmunologie
Dendritische cellen activeren T-cellen door ze stukjes ziekteverwekkers te laten zien. Dit project gaat de mechanismen ophelderen hoe ziekteverwekkers efficiënt gepresenteerd worden voor optimale activatie van het immuunsysteem. Deze inzichten kunnen nieuwe behandelingen van immuungerelateerde ziektes mogelijk maken.

Wat doen al die virussen in mijn darmen? 
Dr. B.E. (Bas) Dutilh (m), UU – Bioinformatica 
Bijna niets is bekend over de bacterie-etende virussen in onze darmen. Ik heb er onlangs één ontdekt die wereldwijd in de helft van alle mensen voorkomt, en wellicht belangrijk is voor de biodiversiteit van de darmflora. Ik wil nu meer zulke virussen ontdekken, en hun invloed op de biodiversiteit onderzoeken.     

Luisteren naar onhoorbaar geluid
Dr. L.G. (Läslo) Evers (m), TU Delft – Toegepaste Geofysica en Petrofysica
Onhoorbaar geluid van vulkanen en aardbevingen reist over enorme afstanden door de aarde, atmosfeer en oceanen. Met dit geluid gaan geofysici de temperatuur van de diepe oceaan en hoge atmosfeer bepalen. Op grote diepte en hoogte zijn nauwelijks metingen, terwijl meer begrip hiervan belangrijk is in het veranderende systeem aarde.

De wapenwedloop tussen bacteriën en virussen
Dr. C. (Chirlmin) Joo (m), TU Delft – BioNanoScience

Het bacteriële immuunsysteem bezit genoom modificerende eigenschappen. Met geavanceerde microscopie zullen de onderzoekers deze genetisch veranderende eigenschappen zichtbaar maken op moleculair niveau. De ontwikkelde kennis zal gebruikt kunnen worden voor het ontwikkelen van betrouwbare genetische modificatie technieken met vele biotechnologische toepassingen. 

Verstoppertje spelen: Ondergrondse plant—schimmel interacties
Dr. ir. L (Liesje) Mommer (v), WUR – Natuurbeheer en Plantenecologie
In een natuurlijk grasland komen veel verschillende soorten planten naast elkaar voor, zonder dat één plantensoort de overhand krijgt. Onderzoekers denken dat ziekteverwekkende bodemschimmels de veelvoorkomende planten in toom houden, terwijl de zeldzame soorten zich kunnen verstoppen tussen de wortels van hun buren, waardoor de schimmels ze niet kunnen vinden.

Evolutionaire oorzaken en gevolgen van het ontstaan van de vissenplacenta 
Dr. B.J.A. (Bart) Pollux (m), WUR – Experimentele Zoölogie 
De placenta is een complex orgaan dat herhaaldelijk is geëvolueerd in het dierenrijk. Dit onderzoeksproject onderzoekt waarom de placenta is ontstaan en wat de gevolgen ervan zijn voor de evolutie van geslachtskenmerken en voortplantingsgedrag. De onderzoekers bestuderen hiertoe natuurlijke populaties van levendbarende vissen.

De vroegste evolutie van kaken met tanden
Dr. M. (Martin) Rücklin (m), UL/Naturalis - Geologie
Ons gebit heeft een complexe maar efficiënte vorm. Hoe is dat gekomen? Met röntgentechnologie en 3D-technieken nemen we een kijkje bij fossiele vissen om de vroege evolutie van tanden én het grote succes van gewervelde dieren met kaken (waaronder wijzelf) te leren begrijpen.

Orkestratie van activiteit in de hersenen 
Dr. J.M. (Jan-Mathijs) Schoffelen (m), RU – Neurowetenschappen 
Onze hersenen bestaan uit een netwerk van met elkaar verbonden gebieden, die elk een eigen functie hebben. Neurowetenschappers gaan onderzoeken hoe deze functionaliteit beïnvloed wordt door de communicatie tussen de hersengebieden.

Wind in steden 
Dr. G.J. (Gert-Jan) Steeneveld (m), WUR – Meteorologie en Luchtkwaliteit 
De ruimtelijke variatie van gebouwen, wegen en parken vormt microklimaten in steden. Wind in steden  beïnvloedt het thermisch comfort, luchtkwaliteit, gezondheid, en energiebehoefte van haar inwoners. Met geavanceerde stromingsmodellen bepalen meteorologen het gedrag van wind, windvlagen en microklimaten in de stad.

Ontrafelen van plantenwortels 
Dr. K.H.W.J. (Kirsten) ten Tusscher (v), UU - Theoretische Biologie 
Wortels voorzien planten van water en voedingsstoffen. Hoe de structuur van het wortelstelsel ontstaat en zich kan aanpassen aan de omgeving is grotendeels onbekend. In dit onderzoek worden computermodellen gebruikt om de structuur van plantenwortels beter te begrijpen.

Flexibele dopamine en rigide gedrag
Dr. I. (Ingo) Willuhn (m), NIN/AMC – Neuromodulation & Behavior
De neurotransmitter dopamine is belangrijk voor het aanleren van gewoonten. Neurowetenschappers willen ontdekken welke hersenbanen dopamine afgifte coördineren tijdens gewoontevorming. Starre gewoontes die ontstaan door een verstoring van deze coördinatie kunnen leiden tot psychiatrische ziektebeelden.

Chemische Wetenschappen

Nieuw licht op metaal transport
Dr A. (Albert) Guskov (m), RUG – Membrane Enzymology
Nikkel en kobalt zijn essentiële sporenelementen. Strikte regulering van de cellulaire opname is nodig omdat de elementen toxisch zijn bij verhoogde concentraties. Ik zal de structuur van transporteiwitten die deze opname katalyseren bestuderen met een spectaculaire nieuwe techniek. Dit werk kan leiden tot de ontwikkeling van nieuwe antibiotica.

Sneller op weg naar nieuwe geneesmiddelen
Dr. A. K. H. (Anna) Hirsch (v), RUG - Chemistry
De ontwikkeling van een nieuw geneesmiddel is een uitdagend proces. De onderzoekers gaan nieuwe methoden ontwikkelen die dit proces versnellen. Deze methoden zullen de chemici toepassen om moleculen te ontdekken die tot een geneesmiddel tegen malaria zouden kunnen worden ontwikkeld. 

Chemical reactions: hot or not?
Dr. J. (Joerg) Meyer (m), UL - Chemistry
When molecules react with surfaces, they release energy and heat up their environment. The researchers will develop and apply computer simulations in order to analyse what happens on the atomic scale. They will study different reactions, with relevance ranging from sustainable energy to the formation of planets.

Goedkope elementen als basis voor katalysatoren
Dr. E. (Edwin) Otten (m), RUG - Stratingh Institute for Chemistry
In hedendaagse chemische processen wordt veelvuldig gebruik gemaakt van katalysatoren op basis van schaarse edelmetalen. Op zoek naar goedkopere en duurzame alternatieven proberen de onderzoekers de eigenschappen van deze edelmetalen na te bootsen met veel-voorkomende, goedkope elementen.

Vormen en formaten van buitenaardse organische moleculen
Dr A. (Annemieke) Petrignani (v), UvA – Van ’t Hoff Institute for Molecular Sciences
Koolwaterstoffen zijn overal. De buitenaardse varianten spelen een belangrijke rol in de vorming van sterren en planeten en mogelijk leven. De onderzoekers gaan de infrarode karakteristieken in het laboratorium meten om de buitenaardse vormen en formaten te kunnen bepalen.

Controlling drugs with light
Dr W. (Wiktor) Szymanski (m), UMCG - Radiology
Medicinal drugs are often active outside the disease spot, causing side effects and toxicity in the environment. This research aims to finds methods to use light to focus  the drug action only in the required space and time.

Camera klaar? Actie!
Prof. Dr. M. (Moniek) Tromp (v), UvA - HIMS
Chemici moeten katalysatoren en hun reacties begrijpen om ze te kunnen verbeteren. Door heel snel achter elkaar foto’s te maken met verschillende kleuren licht, kunnen onderzoekers alle onderdelen apart belichten en zo voor de allereerste keer een ‘real-life’ filmpje maken.

Adaptieve materialen met moleculaire lichtschakelaars
Dr. I. K. (Ilja) Voets (v), TU/e - Scheikundige Technologie
Bepalend voor eigenschappen zoals elasticiteit en helderheid zijn de positionering van en interacties tussen de bouwstenen van een materiaal. In dit onderzoek worden moleculaire lichtschakelaars gemaakt en ingebouwd om nieuwe adaptieve materialen te ontwikkelen.

Structure biology comes home
Dr M.H. (Markus) Weingarth (m), UU – Chemistry
Protein function depends on environment. The ultimate goal is hence to understand proteins in their home, which is the cell. This project will use solid-state Nuclear Magnetic Resonance and virtual computational microscopy to investigate membrane proteins directly in the cell.

Gezonde planten door zoete communicatie onder de grond
Dr T. (Tom) Wennekes (m), WUR - Organic Chemistry
Planten hebben een enorme bacterie populatie rondom hun wortels, de rhizosfeer, die essentieel is voor hun gezondheid. De onderzoekers gaan een rhizosfeer model op een chip ontwikkelen en hierop met moleculair gereedschap bestuderen hoe de plant en bacteriën via suikers met elkaar communiceren.

Exacte Wetenschappen

Waar zijn de planeten van gemaakt?
Dr. E. (Elisa) Costantini (v), SRON - Astrophysics
Planeten zoals de aarde bevatten materialen die eens verspreid zijn in het interstellair medium. De onderzoekers gebruiken Röntgenspectroscopie om de chemie van dit oerstof te achterhalen en zo de vorming van planeten in andere zonnestelsels beter te begrijpen.

De eetlust van een neutronenster
Dr. N.D. (Nathalie) Degenaar (v), UvA – Sterrenkunde
Neutronensterren behoren tot de meest extreme objecten in het heelal. Door hun gigantische zwaartekracht kunnen deze kannibalen gas van een nabijgelegen ster opslokken. De onderzoekers gebruiken astronomische waarnemingen om de eetpatronen van neutronensterren nauwkeurig in kaart te brengen.

Gedachten lezen uit het brein
Dr. M.A.J. (Marcel) van Gerven (m), RU – Donders Institute for Brain, Cognition and Behaviour
Technieken uit de kunstmatige intelligentie worden ingezet om gedachten te lezen op basis van gemeten hersenactiviteit. De onderzoekers illustreren deze aanpak door waargenomen en voorgestelde stimuli te reconstrueren op basis van MRI metingen. Dit onderzoek vormt de basis voor nieuwe toepassingen op het gebied van de neurowetenschappen.

Toevallige netwerken in meetkundige ruimtes
Dr. T. (Tobias) Müller (m), Amsterdam, UU – Wiskunde
De onderzoekers bekijken toevallige netwerken, die ontstaan wanneer we willekeurig gekozen punten in een meetkundige ruimte met elkaar verbinden. Ze zoeken uit hoe de structuur van het netwerk verandert wanneer er afhankelijkheid tussen de punten is of als de meetkundige ruimte niet meer het gebruikelijke platte vlak is.

Cryptography in the Quantum Age
Dr C. (Christian) Schaffner (m), UvA - Institute for Logic, Language and Computation
Cryptografie levert oplossingen voor het veilig versturen en verwerken van informatie. Recente ontwikkelingen rondom kwantumcomputers bieden nieuwe mogelijkheden, maar vormen ook een bedreiging. Dit onderzoeksproject stoomt de cryptografie klaar voor het nieuwe kwantumtijdperk.

Kruisbestuiving tussen getallen en symmetrie  
Dr. M.S. (Maarten) Solleveld (m), RU - Wiskunde
Wiskundigen onderzoeken de verbanden tussen schijnbaar totaal verschillende dingen. Aan de ene kant getaltheorie, met breuken, wortels en generalisaties daarvan. Aan de andere kant symmetrie en, zoals de draaiingen van een bol. Dit zal leiden tot een beter begrip van beiden.

Semantisch ontleden in het wild
Dr I. A. (Ivan) Titov (m), UvA - Institute for Logic, Language and Computation
Computers die kennis extraheren uit tekst zouden een revolutie betekenen voor zoekmachines en andere web applicaties. De huidige handmatig aangemaakte bronnen zijn niet toereikend om kennis uit teksten op het web te extraheren. Hoe kunnen computers tekst begrijpen door het te lezen? Dit is de hoofd uitdaging binnen dit project.

Grote quantum netwerken van kleine quantum devices
Dr. S.D.C. Wehner (v), TU Delft - Kavli Institute of Nanoscience Delft, Quantum Transport (QuTech)
Het internet heeft de manier waarop we vandaag leven veranderd. Een toekomstig quantum internet kan problemen oplossen die buiten bereik liggen van gewone communicatienetwerken, zoals veiligheid van communicatie die is gegarandeerd door de natuurwetten. In dit project werken onderzoekers aan wiskundige tools en robuuste protocollen om een quantum internet te kunnen maken op basis van realistische quantum devices.

Geesteswetenschappen

Foutje? Bedankt!
Dr. M. (Mirjam) Broersma (v), RU – Centre for Language Studies
Wie een tweede taal leert, krijgt te maken met ‘vreemde’, nieuwe klanken. De kans op fouten is groot, maar hoe leer je daarvan als je ze zelf niet opmerkt? Dit project onderzoekt wat voor de taalvaardigheid de beste manier is waarop iemand zich bewust kan worden van zijn fouten.

De mysteries van conversatie onthuld
Dr. R. (Raquel) Fernández Rovira (v), UvA - Institute for Logic, Language and Computation
Wanneer mensen met elkaar communiceren in een spontaan gesprek vinden vele onbewuste processen plaats. Dit onderzoeksprogramma zal computeralgoritmes gebruiken om grote hoeveelheden van menselijke conversaties te analyseren om uit te vinden hoe wij beter kunnen communiceren met elkaar en met computers. 

De vrolijke cultuur in en rond de Lage Landen (13e-17e eeuw)
Dr. K. (Katell) Lavéant (v), UU - Franse taal en cultuur
Dit project onderzoekt de vrolijke cultuur in en rond de Lage Landen (13e tot 17e eeuw),haar culturele praktijken en haar materiële en literaire verschijnsels (o.a. spotteksten in het Frans en Nederlands), om te laten zien hoe parodie een essentiële rol voor sociale cohesie had.

Slavenvluchtelingen in Noord-Amerika
Dr. D.A. (Damian) Pargas (m), UL - Instituut voor Geschiedenis
In de negentiende eeuw waagden duizenden Amerikaanse slaven een vluchtpoging. Velen vluchtten naar vrije gebieden zoals het Noorden, Canada en Mexico. Anderen doken onder—in zuidelijke steden bijvoorbeeld, waar ze zich soms voordeden als vrije zwarten. Dit onderzoek kijkt naar de migratie- en assimilatie ervaringen van deze slavenvluchtelingen in de periode 1800-1860.

Gemengde gevoelens: Literaire Hispanofilie en Hispanofobie in Nederland en Engeland
Dr. Y. (Yolanda) Rodríguez Pérez (v), UvA – Europese Studies
De haat-liefde verhouding met Spanje heeft een sleutelrol gespeeld bij de totstandkoming van de nationale identiteit in Nederland en Engeland. Deze spanning is zowel te zien in de vroegmoderne literatuur als in de 19de-eeuwse nationale beeldvorming en canonvorming.

Democratie wijzer
Dr. ir. G.J. (Jeroen) de Ridder (m), VU - Filosofie
Zijn liberale democratieën goed in het produceren van kennis? De onderzoekers gaan na hoe vrij en open debat tussen diverse standpunten idealiter zou moeten leiden tot kennis. Vervolgens onderzoeken ze of dit ideaal stand kan houden wanneer je verdisconteert dat burgers diepgaande meningsverschillen hebben en slechts beperkt rationeel zijn.

Informatie uitwisseling: de interpretatie van vragen en antwoorden
Dr. F. (Floris) Roelofsen (m), UvA - Institute for Logic, Language, and Computation
De onderzoekers ontwikkelen een nieuwe betekenistheorie, waarin de uitwisseling van informatie door middel van vragen en antwoorden centraal staat. Zij onderzoeken hoe de interpretatie vaneen zin wordt opgebouwd uit de betekenissen van de elementen ervan, en hoe er betekenisverbanden gelegd worden tussen de verschillende uitingen in een dialoog.

Verlangen naar imperfectie
Prof. dr. E. (Ellen) Rutten (v), UvA – Slavische Talen en Culturen
Sloophouten tafels, korrelige foto’s, rafelige jeans. Imperfectie is een antwoord op ons verlangen naar het authentieke en sublieme in een wereld van snelle technologische vernieuwing. Onderzoekers en designers bestuderen samen waar dat verlangen vandaan komt, en hoe we het in Europa kunnen gebruiken in tijden van economische en ecologische crisis.

Waarom vinden we verhalen mooi?
Dr. R.M. (Roel) Willems (m), RU - Psycholinguïstiek
Mensen houden van verhalen. Als we een verhaal lezen stellen we ons voor wat we lezen,en leven we mee met de hoofdpersonen. Mensen verschillen erg in welke verhalen ze mooi vinden. Dit onderzoek bestudeert hoe ons voorstellingsvermogen de waardering vanverhalen beïnvloedt, en hoe dit verschilt tussen mensen.

Journalistiek ondernemerschap in actie
Dr. T.A.C. (Tamara) Witschge (v), RUG - Journalism Studies and Media
Ondernemerschap is in opkomst in de journalistiek: In het digitale tijdperk zijn steeds meer journalisten naast het maken ook verantwoordelijk voor verkoop en verspreiding van nieuws en actualiteiten. Dit onderzoek bestudeert hoe ondernemerschap werk van journalisten beïnvloedt en welke gevolgen dit heeft voor hun taak van het informeren van burgers.

Maatschappij- en Gedragswetenschappen

Verzekeringsprikkels voor bescherming tegen overstromingen
Dr. W.J. (Wouter) Botzen (m), VU – Milieueconomie
Dit onderzoek ontwikkelt verzekeringen die een betaalbare en brede dekking bieden voor overstromingsschade en tevens polishouders prikkels geven om risico’s te reduceren. Een geïntegreerd overstromingsrisico- en verzekeringsmodel evalueert  oplossingsrichtingen voor overstromingsverzekeringen. Experimenten en vragenlijststudies onderzoeken voorbereidingsgedrag van individuen ten aanzien van overstromingen en hoe verzekeringen dit gedrag kunnen sturen.

2-CAPTURE: Belangenverstrengeling tussen toezichthouders en marktpartijen ontrafeld
Dr. C.H.J.M. (Caelesta) Braun (v), UU - Bestuurs- en Organisatiewetenschappen
Falend  toezicht  wordt vaak  toegeschreven aan belangenverstrengeling tussen toezichthouders en marktpartijen. Waarom kan de ene  toezichthouder marktpartijen op gepaste afstand houden, terwijl de andere toezichthouder zich te veel laat beïnvloeden? Dit  project verklaart de relaties tussen marktpartijen en toezichthouders en biedt daarmee een basis voor hervormingen in toezicht.

Natuurbehoud in crisissituaties
Dr. B.E. (Bram) Büscher (m), WUR – Sociology of Development and Change
De druk op kwetsbare ecosystemen en diersoorten neemt wereldwijd snel toe. Dit levert steeds vaker uitzonderlijke en gewelddadige situaties op waarbij onmiddellijk actie moet worden ondernomen om natuur te beschermen. Dit project onderzoekt natuurbehoud in crisissituaties en de effecten hiervan op mens en natuur in Brazilië, Indonesië en Zuid-Afrika.

Hoe mannen en vrouwen bijdragen aan genderongelijkheid
Dr. B. (Belle) Derks (v), UU- Psychologie
Niet alleen mannen zijn seksistisch: sommige vrouwen vergroten hun carrièrekansen  door andere vrouwen tegen te werken. Dit project onderzoekt waarom vrouwen dit doen, of dit gestimuleerd wordt door seksistische organisatieculturen en welke interventies dit patroon doorbreken.

Helpt empathie?
Dr. V. (Valeria) Gazzola (v), Nederlands Herseninstituut, KNAW  
Het wordt vaak aangenomen dat veel/meer empathie zich automatisch vertaalt in meer behulpzaamheid, terwijl direct causaal bewijs ontbreekt. In dit project zullen wetenschappers een innovatieve vorm van hersenstimulatie ontwikkelen om direct de hersenactiviteit te stimuleren in gebieden die verantwoordelijk zijn voor empathie en meten of dit leidt tot meer behulpzaamheid.

Identiteitsproblematiek en Persoonlijkheidsstoornissen bij Jongeren: Overeenkomsten, Verschillen en Wisselwerking
Dr. T.A. (Theo) Klimstra (m), UvT - Ontwikkelingspsychologie
De adolescentie is voor velen verwarrend en turbulent door tijdelijke identiteitsproblemen. Sommigen komen deze problemen echter nooit te boven en hebben een verhoogd risico op de ontwikkeling van persoonlijkheidsstoornissen. Dit project richt zich op het maken van een vroegtijdig onderscheid tussen deze twee in de adolescentie moeilijk te onderscheiden fenomenen.

Prior expectation in visual cognition: from the cortical column to subjective experience
Dr. F.P. (Floris) de Lange (m), RU - Donders Institute for Brain, Cognition and Behavior, Centre for Cognitive Neuroimaging
We zeggen vaak ‘Zien is geloven’, maar eigenlijk is het andersom: onze verwachtingen bepalen in belangrijke mate wat we zien. Hier onderzoek ik hoe verwachtingen de breinprocessen van waarneming veranderen, en wat de gevolgen zijn van verwachtingen voor de waarneming.

A waste of time or no time to waste? Assessing the impact of international reparative justice procedures
Prof. dr. R.M. (Rianne) Letschert (v),  UvT - INTERVICT
Een van de uitgangspunten van het recht op herstel is dat het bijdraagt aan het rechtvaardigheidsgevoel van slachtoffers en de heropbouw van samenlevingen die te maken hebben gehad met internationale misdaden of ernstige mensenrechtenschendingen. Dit onderzoek zal achterhalen of en zo ja op welke manier internationale juridische procedures hieraan bijdragen.

Strafrechtelijke rechtshandhaving door Europese autoriteiten: fundamentele rechten in het nauw?
Dr. M.J.J.P. (Michiel) Luchtman (m), UU – Recht, Economie, Bestuur en Organisatie
Steeds vaker worden EU instellingen belast met de opsporing en vervolging van wetsovertredingen. Die instellingen beschikken over ingrijpende opsporingsbevoegdheden en sancties. Dit project onderzoekt of de wet voldoende waarborgen biedt tegen ongerechtvaardigde inbreuken op fundamentele rechten van burgers en zo nee, of en hoe de wet dan moet worden aangepast.

Beyond Agglomerations: Mapping Externality Fields and Network Externalities [DISPERSAL]
Dr. E.J. (Evert) Meijers (m), TU Delft – Bouwkunde/Stedelijke en Regionale Ontwikkeling
Binnen de geografie en economie zijn agglomeratievoordelen al lange tijd een sleutelbegrip. Maar zijn dergelijke voordelen eigenlijk wel voorbehouden aan agglomeraties, zoals het begrip suggereert? De onderzoekers kijken in hoeverre, en waardoor ‘agglomeratie’  voordelen zich spreiden over een groter gebied.

Passende publieke verantwoording
dr. T. (Thomas) Schillemans (m), UU - Recht, Economie, Bestuur en Organisatie
Verantwoording van semi-publieke organisaties is hoogst actueel. Dit onderzoek analyseert effecten van verantwoording op besluiten van organisaties. Psychologische inzichten worden verbonden met bestuurskundig onderzoek. Dit leidt tot nieuwe theoretische kennis met praktische meerwaarde; verantwoording kan worden afgestemd op de taak van organisaties.

De experts, hun voorkennis en het probleem van beperkte data
Dr. A.G.J. (Rens) van de Schoot (m), UU - Methode en Statistiek
Soms is het onmogelijk om voldoende data te verzamelen voor statistisch betrouwbare analyses (bijv. kinderen met ernstige brandwonden). Toch is het uitermate belangrijk om systematisch onderzoek te kunnen doen zonder de onderzoeksvraag te hoeven versimpelen. Dit kan door kennis van wetenschappers, clinici én ervaringsdeskundigen te implementeren in de analyses.

Waarom ons brein onder stress gewoontes verkiest 
Dr. T. (Tom) Smeets (m), UM – Faculteit der Psychologie en Neurowetenschappen
Menselijk gedrag kan doelgericht zijn of het gevolg van gewoontes. In stressvolle omstandigheden kiest ons brein vaker voor gedrag dat voortvloeit uit oude gewoontes. De onderzoekers gaan na welke neurocognitieve processen daaraan ten grondslag liggen.

Biases in Top Management Teams and Corporate Actions
Prof. dr. O.G. (Oliver) Spalt (m), UvT - Department of Finance
Het project onderzoekt hoe (goed) top management teams financiële beslissingen nemen. Aan de hand van nieuwe empirische methoden en data breng ik de impact van behavioral biases op de financiële bedrijfskeuzes in kaart. De resultaten zijn van belang voor zowel onderzoekers als managers.

Defending or Damaging Democracy? Legal Action against Anti-immigrant Parties in Europe and its Effects on their Electoral Support
Dr. mr. J.H.P.  (Joost) van Spanje (m), UvA - ASCoR
Veel anti-immigratiepartijen worden juridisch aangepakt. Vaak worden hun leden strafrechtelijk vervolgd; soms ook de partijen zelf. Beïnvloeden zulke maatregelen het gedrag van kiezers bij verkiezingen? Dit project onderzoekt de effecten van juridische maatregelen tegen anti-immigratiepartijen op de electorale steun voor deze partijen in 21 Europese landen tussen 1965 en 2015.

Navigeren door een verleidelijke voedselomgeving
Dr. E.W.M.L. (Emely) de Vet (v), WUR – Strategische Communicatie
De makkelijke toegang tot veel en ongezond voedsel wordt in verband gebracht met de toename in overgewicht. De onderzoekers analyseren welke subtiele hints in de voedselomgeving aanzetten tot ongezond eetgedrag en hoe aanpassing ervan kan bijdragen aan een gezonder eetpatroon.

Natuurkunde

Een nieuwe kijk op een mysterieuze kwantumsoep
Dr. M.P. (Milan) Allan (m), UL - Leiden Institute of Physics
Voor het eerst zullen onderzoekers in staat zijn individuele elektronen in een mysterieuze kwantumsoep, die zowel in de ruimte als tijd fluctueert, in beeld te brengen. Om dit voor elkaar te krijgen zullen ze een unieke microscoop ontwikkelen die een resolutie op het niveau van een enkel elektron heeft.

Een nieuw quantummateriaal
Dr. R. (Rene) Gerritsma (m), UVA - Institute of Physics
Een systeem van wisselwerkende atomen en ionen lijkt verrassend veel op een natuurlijke vaste stof, waarbij de atomen de rol van de elektronen spelen terwijl de ionen de kristalstructuur vormen. Dit nieuwe materiaal kan gebruikt worden als quantum simulator van vaste stof fysica. De onderzoekers zullen de atomen aanslaan tot een Rydberg toestand waardoor de interacties over een groot bereik ingesteld kunnen worden.

The hottest place in the Universe
Dr. A (Alessandro) Grelli (m), UU - Institute for Subatomic Physics
Atoms are accelerated up to almost the speed of light and then they collide. The heat developed during such collision is so intense that the ordinary matter melts. As a consequence the same state of matter present in our Universe, a few fractions of a second after the Big Bang, is created. The researcher will study its properties by using heavy-quarks as a probe.

Is quantuminformatie te representeren door individuele atomen?
Prof.dr. A.A. (Alexander) Khajetoorians (m), RU - Institute for Molecules and Materials
In dit project onderzoeken we hoe supergeleiders en individuele atomaire magneten interactie met elkaar hebben en samen kunnen bestaan, en of het mogelijk is om beide fenomenen te combineren om quantuminformatie en –berekeningen te realiseren met individuele atomen als bouwstenen.

The matter in the universe and melted chocolate
Dr. E. (Enrico) Pajer (m), UU - Theoretische Fysica
Cosmologists have discovered that the immensities of the universe, filled with stars and galaxies and the mysterious Dark Matter and Dark Energy, are not so different from ordinary liquids like melted chocolate! Employing this analogy, telescope images reveal new secrets about the universe origin and the nature of its contents.

Deciphering the dark matter code
Dr. K. (Kalliopi) Petraki (v), FOM - Nikhef
Dark matter is a mysterious substance that makes up most of the mass in our universe. Its gravity made it possible for galaxies to form, and host stars and planets like our own. By observing galaxies carefully, researchers try to infer what dark matter consists of and how it interacts.

Robuuste kwantumbouwstenen ontwerpen
Dr. M. T. (Michael) Wimmer (m), TU Delft – Theoretische Natuurkunde
Kwantumeffecten op de nanometerschaal maken nieuwe elektronica, zoals een kwantumcomputer, mogelijk. Echter, kwantumeffecten zijn hiervoor vaak te kwetsbaar. De onderzoeker gaat met computersimulaties uitzoeken hoe zogenoemde 'topologische' nanobouwsteentjes uit gewone materialen kunnen worden opgebouwd, om hiermee robuuste kwantumeigenschappen te bereiken.

Technologiestichting STW

Developing a feel for symbiotic driving
Dr. ir. D.A. (David) Abbink (m), TU Delft, Werktuigbouwkunde (3ME)
Automatische auto’s moeten voorlopig nog door bestuurders in de gaten gehouden en gecorrigeerd kunnen worden. Waarom maken we de interactie met automatische auto’s niet meer als die tussen paard en ruiter? Ik ga dit mogelijk maken door middel van een nieuw interface, gebaseerd op adaptieve hulpkrachten.

iMR: a 21st century solution to MRI
Dr. ir. C.A.T. (Cornelis) van den Berg (m), UMCU - Radiologie, Radiotherapie en Nucleaire Geneeskunde
MRI is niet meer weg te denken uit de moderne geneeskunde. Echter, de basis meet- en reconstructie-principes stammen nog uit de jaren zeventig. Door gebruik te maken van nieuwe ontwikkelingen in numerieke optimalisatie en rekenkracht zijn veel effectievere MRI scans mogelijk die MRI onderzoeken kunnen reduceren tot enkele minuten.

Elastische scharnieren voor grote slag
Dr.ir. D.M. (Dannis) Brouwer (m), UT – Construerende Technische Wetenschappen
Door een combinatie van (1) een efficiënte modelleermethode, (2) recente inzichten in geavanceerde elastische ontwerpen en (3) additive fabricagemethoden, kan de aloude beperking van korte slag van elastische scharnieren overkomen worden. Hierdoor is de weg vrij voor bijna ideale wrijvingsloze, spelingsvrije, lichtgewicht en onderhoudsvrije scharnierelementen met grote slag.

An evolutionary approach to coordination of self-interested agents
Prof. dr. M. (Ming) Cao (m), Rijksuniversiteit Groningen (ENTEG)
Robot and sensor networks, distributed energy grids and many facets of society can be modelled as complex networks of agents making self-interested decisions that often conflict with group objectives. I seek methods for coordinating these networks and ultimately resolving such social dilemmas through a closely-coupled approach of theory and experimentation.

Hoe van biomassa-afval naar product?
Prof. dr. ir. M. C. (Maaike) Kroon (v), TU/e – Scheikundige Technologie
Bij bio-raffinage ontstaat veel afval, waarvan slechts een klein deel wordt omgezet naar nuttige producten. In dit project zullen nieuwe hernieuwbare oplosmiddelen worden onderzocht om het biomassa-afval op te lossen en om uit de oplossing meerdere waardevolle producten te isoleren. Zo kan de economische waarde van biomassa-afval worden vergroot.

Home run voor fotochemie!
Dr. T. (Timothy) Noël (m), TU/e – Chemische Technologie en Chemie
Het gebruik van licht om chemische reacties uit te voeren wordt vaak over het hoofd gezien door te lage efficiëntie ervan. In dit project zullen de onderzoekers nieuwe katalysatoren ontwikkelen die fotochemische reacties kunnen versnellen en verbeteren. Bovendien wordt gebruikt gemaakt van fotochemische microreactoren om de opbrengst te maximaliseren.

Fingerprinting human cortical architecture: from ex vivo to in vivo human histology with MRI
Dr. A.F. (Alard) Roebroeck (m), UM
In dit project gebruiken de onderzoekers geavanceerde MRI technieken om de architectuur van de menselijke cortex met ongekende precisie in beeld te brengen. In gezonde mensen en in patiënten die lijden aan hersenziekten kunnen we zo details zien de tot nu toe verborgen bleven

Hoe dorstig zijn de gewassen?
Dr. ir. S. (Susan) Steele-Dunne (v), TU Delft, Water Research Centre Delft
Onderzoekers gaan werken aan een techniek om watertekort in vegetatie vroegtijdig te herkennen. Met radar gaan ze, zelfs door de wolken heen, kijken in planten en het waterbehoefte bepalen. Dit geeft een betere droogtevoorspelling, verbeterde waterhuishouding en slimmer irrigatiebeheer.

Quantum technologie met één‐atoom transistoren
Dr. ir. F.A. (Floris) Zwanenburg (m), UT – MESA+ Institute for Nanotechnology
De onderzoekers gaan elektronische circuits fabriceren met één enkel atoom in het hart van de schakeling. Deze zijn ideaal om atomaire eigenschappen te onderzoeken, zoals de ionizatieenergie en de kernspin. Op de lange termijn kunnen deze één‐atoom transistoren gebruikt worden als bouwsteen voor een quantumcomputer.

ZonMw

Host-microbiome interactions: identification of biomarker species that are key to respiratory health
Dr. D. (Debby) Bogaert (v), UMCU
Luchtweginfecties bij kinderen worden veroorzaakt door bacteriën en virussen die ook vaak aanwezig zijn bij gezonde mensen. Het is onduidelijk waarom het ene kind niet en het andere wel ziek wordt. De onderzoekster denkt dat lichaamseigen bacteriën hiervoor verantwoordelijk zijn en hoopt middels dit project gunstige bacteriën te identificeren die zorgen voor een gezond ecosysteem in de neus-keelholte.

Malaria gametocytes – seeds of dispersion
Dr. J.T. (Teun) Bousema (m), RUMC - Epidemiology
Malaria spreads by mosquitoes that become infected after biting malaria‐infected humans. This research will determine when humans are first infectious and what strategies malaria parasites use to maximize their spread. Uncovering parasite and human factors that influence the spread of malaria may lead to new opportunities for malaria elimination.

Hartslag meten met licht
Dr. R.P. (Richard) Davis (m), LUMC - Life Sciences
Bij hartritmestoornissen is sprake van een abnormale elektrische activiteit van het hart. Hartcellen van pluripotente stamcellen kunnen helpen de rol van genen te begrijpen, maar huidige methoden zijn langzaam. Ik zal een snellere benadering ontwikkelen en daarbij gebruik maken van nieuwe beeldvormings-technieken om patiënten met risico ophartritmestoornissen te identificeren

FirSTeps – het verschijnen van lopen in kinderen
Dr. N. (Nadia) Dominici (v), VU - Bewegingswetenschappen
De eerste stap van een kind is klein maar het is een grote sprong voor zijn of haar ontwikkeling. Spontane veranderingen in hersen- en spieractiviteit tijdens het ontwikkelen van loopvaardigheden staan centraal in dit project. De resultaten worden rechtstreeks geïntegreerd in de revalidatie van kinderen met cerebrale parese.

Donor afweer tegen acute leukemie
Dr. M.D. (Mette) Hazenberg (v), AMC - Geneeskunde, niet-orgaangebonden specialismen
Transplantatie van donorstamcellen is belangrijk in de behandeling van acute leukemie, maar is risicovol. De onderzoekers hebben aangetoond dat het donorafweersysteem leukemie-specifieke antistoffen maakt waardoor recidief van de ziekte wordt voorkomen. Zij gaan nu onderzoeken welke hulp het donorafweersysteem hiervoor nodig heeft en hoe transplantatie-gerelateerde complicaties voorkomen kunnen worden

Overdraagbaarheid van luchtwegvirussen
Dr. S. (Sander) Herfst (m), Erasmus MC - Microbiology
Regelmatig worden mensen geïnfecteerd door nieuwe virussen uit het dierenrijk. In dit onderzoek bepalen we de eigenschappen die noodzakelijk zijn voor overdracht van deze virussen tussen zoogdieren. De resultaten kunnen helpen bij de risico inschatting en preventie van nieuwe virusuitbraken in de toekomst.

Energie tegen veroudering
Dr. R.H.L. (Riekelt) Houtkooper (m), AMC - Biochemie
Door veroudering werken de mitochondriën, de energiecentrales van onze cellen, slechter. De onderzoekers hebben echter genen ontdekt die dit proces kunnen vertragen. In dit onderzoek bestuderen zij hoe deze genen veroudering tegen gaan. Verder onderzoeken zij of via deze genen verouderingsziekten kunnen worden tegengegaan.

Waardoor gaan verstijfde bloedvaten lekken?
Dr. S. (Stephan) Huveneers (m), UvA/Sanquin -  Histologie, celbiologie
Verstijving van bloedvaten veroorzaakt lekkages en op termijn ontstekings- en vaatziektes. De onderzoeker  speurt naar eiwitten die de hechting van bloedvatcellen regelen. Met geavanceerde microscopie wordt vervolgens de functie van deze eiwitten onderzocht in bloedvaten en gezocht naar nieuwe mogelijkheden voor therapie. 

Afweercellen met hernieuwde energie inzetten in de strijd tegen leukemie
Prof. dr. A.P. (Arnon) Kater (m), AMC - Niet-orgaangebonden specialismen
Afweercellen van patiënten met chronische lymfatische leukemie hebben een sterk verminderde functie, waardoor ze de leukemie niet kunnen bestrijden. Initiële studies suggereren dat verstoorde energiehuishouding hier een rol in kan spelen. Dit onderzoek beoogt, door middel van herstel van de energiehuishouding, eigen afweercellen actief in te zetten tegen leukemie.

Waarom reageren patiënten met type 2 diabetes verschillend op therapieën?
Dr. H.J. ( Hiddo) Lambers Heerspink (m), UMCG - Department Clinical Pharmacy and Pharmacology
Sommige patiënten met type 2 diabetes en nierziekte reageren heel goed op de voorgeschreven geneesmiddelen, anderen niet. De onderzoekers bestuderen de onderliggende mechanismen waarom patiënten zo verschillend reageren om in de toekomst op basis van kenmerken van elke patiënt het juiste geneesmiddel voor de juiste patiënt te selecteren. 

Maak je eigen nieuwe bloedvat
Dr. J.I. (Joris) Rotmans (m), LUMC - Organen en orgaansystemen
De huidige kunststof bloedvaten die bij vaatoperaties worden gebruikt functioneren op lange termijn maar matig. De onderzoekers ontwikkelen een innovatieve methode waarin de patiënt de engineer is van zijn lichaamseigen nieuwe bloedvat dat niet in het laboratorium maar in zijn eigen lichaam groeit

Studies naar mogelijkheden voor herstel van progressieve nierschade
Dr. ing. B. (Bart)  Smeets (m), UMCN - Biochemistry
In dit project zal het belang van het signaaleiwit SDF‐1 worden onderzocht in het voorkomen en herstellen van schade aan de cellen van het nierfilter, nierbuisjes en de kleine bloedvaatjes in de nier. Het uiteindelijke doel is de ontwikkeling van een behandeling die herstel van nierschade mogelijk maakt.

De evolutie van darmkanker
Dr. L. (Louis) Vermeulen (m), AMC - Organs and organ systems, Gastrointestinal system
Bij het woord ‘evolutie’ denken we meestal aan het ontstaan van de meest uiteenlopende en prachtige levensvormen. Toch kan evolutie ook leiden tot hele nare zaken zoals kanker en therapieresistentie. In dit project zullen de evolutionaire processen die ten grondslag liggen aan de ontwikkeling van darmkanker in kaart worden gebracht.

Cholesterol transport, ontsteking en aderverkalking
Dr. M. (Marit) Westerterp (v), AMC - Medische Biochemie
Cellen in de vaatwand transporteren cholesterol naar deeltjes in het bloed. Het uitschakelen van cholesterol transporters in deze cellen leidt tot een chronisch verhoogde ontsteking resulterend in aderverkalking. Onderzocht wordt of in deze condities aderverkalking afhankelijk is van een cruciale ontstekingsregulator.

Met hersenscans de uitkomst van therapie voorspellen
Dr. G.A. (Guido) van Wingen (m), AMC - Geneeskunde
Er bestaan verschillende behandelingen voor patiënten met obsessieve-compulsieve stoornis, maar die werken allemaal slechts bij de helft van de patiënten. De onderzoekers gaan met nieuwe analyse methodes van hersenscans op zoek naar patronen die kunnen voorspellen welke behandeling het beste bij een patiënt past.

Een gloeiende naald in een hooiberg van bacteriën
Dr. M.R. (Marcel) de Zoete (m), UU - Microbiologie
De menselijke darm wordt bewoond door miljarden bacteriën: de microbiota. Hoewel het grootste deel hiervan onschuldig is, blijkt een kleine groep bacterie-soorten sterke ontstekingen te kunnen veroorzaken. De onderzoekers vissen deze bacteriën uit de microbiota van gezonde en zieke mensen en bestuderen hoe ze ziekte veroorzaken.