Toekenningen Vidi 2002

Handige gast
Dr. A.J.F.M. (Guido) van den Ackerveken (m), UU - Moleculaire en Cellulaire Biologie

Planten hebben een beschermend membraan om elke cel. Toch weten ziekteverwekkende bacteriën binnen te dringen. Ze zenden op een of andere manier signalen door de membraan heen zodat de cel de ongewenste gast gaat helpen. Dit proces is nog nauwelijks begrepen.

  Kool en rups
Dr. Ir. N.M. (Nicole) van Dam (v), NIOO-KNAW (Heteren) - Ecologie
Een koolplant die wordt aangevreten door rupsen of wormpjes, verweert zich via chemische bestrijding. In dit onderzoek bestuderen ecologen hoe die reactie verloopt en welk effect die heeft op de belager en zijn vijanden.

  Protonoverdracht
Dr. M.-L. (Marloes) Groot (v), VU - Biofysica
Onderwerp van studie is de manier waarop een proton hopt van en naar een enzym of signaaloverdragend molecuul. De onderzoekers bestuderen twee enzymen die actief worden door licht en daardoor tot op de femtoseconde nauwkeurig in kaart zijn te brengen.

  Resistente gewassen
Dr. ir. M.H.A.J. (Matthieu) Joosten (m), WU - Plantenziektekunde
Gewassen die bestand zijn tegen ziekteverwekkers kunnen de oogst aanzienlijk verhogen. De onderzoeker gaat met de nieuwe vakgebieden proteomics en functional genomics de manier verder ontleden waarop het weerstandsmechanisme van planten werkt.

  Aards klimaat
Dr. L.J. (Lucas) Lourens (m), UU - Aardwetenschappen
Het aardse klimaat loopt waarschijnlijk achter op effecten als de tolbeweging van de aardas en periodieke variaties in onze aardbaan. Het onderzoek levert inzicht in langzame klimaatveranderingen van nu en de toekomst.

  Celbescherming
Dr. .S. (Daniël) Peeper (m), NKI (Amsterdam) - Moleculaire Carcinogenese
Het onderzoek richt zich op het vinden van nieuwe genen en andere 'spelers' die het beschermingssysteem van cellen ontwrichten en kanker veroorzaken. Informatie over de ontregelde systemen geeft ook aanknopingspunten voor therapieën.

  Moleculaire motor
Dr.ir. E.J.G. (Erwin) Peterman (m), VU - Fysica van de cel
Moleculaire motoren zetten veel processen in de cel in beweging. Kinesine bijvoorbeeld transporteert organellen langs microbuisjes van het celskelet. Met nieuwe biofysische technieken gaan de onderzoekers individuele motoreiwitten doormeten op hun prestaties.

  Vitale defensie
Dr. T. (Titia) Sijen (v), NIOB-KNAW (Utrecht) - Ontwikkelingsbiologie
Het menselijk genoom bestaat voor de helft uit restanten van parasieten zoals virussen die ooit een 'aanval' pleegden. Soms beschermt RNA via RNA interference het DNA tegen vreemd erfelijk materiaal. RNAi biedt ook mogelijkheden voor therapieën.

  Lerende hersenschors
Dr. H. (Hans) Supèr (m), AMC - Visuele Systeem Analyse
De grootste structuur van ons brein, de hersencortex, kent vele eigen georganiseerde lagen en gebieden waarvan de rol nog niet helder is. De onderzoeker gaat na hoe de specifieke lagen en gebieden functioneren bij het leren en onthouden van visuele informatie.

  Theorie-uitbreiding
Dr. ir. P.L. (Paul) de Boeij (m), RUG - Quantumchemie
Het project is een nieuwe benadering van een theorie die de statische elektronenstructuur van vaste stoffen en grote moleculen beschrijft. De onderzoeker verwacht onder meer de beschrijving van de technologisch interessante geconjugeerde polymeren te verbeteren.

  Eiwit in actie
Dr. P.G. (Peter) Bolhuis (m), UvA - Chemische Technologie
Licht zet een chemische reactie in werking binnen een tijdsbestek van een femtoseconde, terwijl een eiwit reageert in micro- en milliseconden, bijvoorbeeld door de opvouwing te wijzigen. In een simulatie gaat de onderzoeker beide tijdschalen overbruggen.

  Sturen met licht
Dr. J.L. (Jennifer) Herek (v), FOM-Instituut Amolf (Amsterdam) - Moleculaire Dynamica
Veel biochemische reacties in de natuur, zoals fotosynthese, of analoge kunstmatige reacties verlopen razendsnel met een optimaal resultaat. De onderzoeker gebruikt laserlicht om zulke reacties, waarbij energie en elektrische lading worden overgedragen, te sturen.

  Eén molecuul onder de loep
Dr. ir. J. (Jurriaan) Huskens (m), UT - MESA+ Instituut, Nanotechnologie
Onderzoek van een enkel molecuul legt de basis voor onder meer optische dataverwerking, moleculaire elektronica en biochips. Maar hoe bevestig je individuele moleculen stevig en op onderling gelijke afstanden zodat automatische aflezing mogelijk wordt?

  Nanomotor
Dr. A.E. (Alan) Rowan (m), KUN - Chemie
De onderzoeker laat zich inspireren door enzymcomplexen die als een armband om de DNA-streng bewegen en DNA aanmaken, vermenigvuldigen of repareren. Hij beoogt synthetische of half biologische vormen van zulke katalytische armbandjes te bereiden die op eigen kracht over een polymeer bewegen.

  Nieuwe elektronica
Dr. A.P.H.J. (Albert) Schenning (m), TUE - Nanotechnologie
Supramoleculaire elektronica is een nog onbekend vakgebied. De onderzoeker bedenkt een methode om elektronica, zoals LED's, op nanoschaal te ontwikkelen, waardoor op den duur kleinere, snellere en goedkopere elektro-optische apparatuur mogelijk wordt.

  Overgangseiwitten
Dr. M. (Marcellus) Ubbink (m), UL - Eiwitchemie
Kortlevende eiwitcomplexen voor bijvoorbeeld elektronenoverdracht zijn een compromis tussen specialisatie voor een bepaalde biochemische reactie en hun hoge omzetsnelheid. Welke factoren bepalen de specificiteit en welke de korte levensduur van zulke overgangseiwitten?

  Chip met koude moleculen
Dr. N.J. (Klaasjan) van Druten (m), FOM-Instituut voor Plasmafysica (Rijnhuizen)
Met een elektrisch veld aan het oppervlak van een chip kan een val worden gemaakt voor moleculen met een relatief groot dipoolmoment. Zo ontstaat op het chipoppervlak een tweedimensionaal gas met nog nooit bestudeerde eigenschappen.

  Witte dwergen
Dr. P. J. (Paul) Groot (m), KUN - Sterrenkunde
Witte dwergen zijn de meest voorkomende restanten van sterren in ons melkwegstelsel. Het goed in kaart brengen van de onderling sterk verschillende witte dwergen geeft een beter beeld van het ontstaan van ons huidige melkwegstelsel.

  Raadselachtig zand
Dr. M. (Martin) van Hecke (m), UL - Leids Instituut voor Onderzoek in de Natuurkunde
Zand vertoont raadselachtig gedrag. Zo vormt het onbegrepen patronen. Het onderzoek bestudeert het spontaan ontstaan van structuren van enige tientallen zandkorreltjes. Het moet een verklaring opleveren voor macroscopisch gedrag.

  Magnetische microscopie op nanoschaal
Dr. ir. J.W.M. (Hans) Hilgenkamp (m), UT - Lage Temperaturen
Het onderzoek gaat magneetvelden meten op een schaal van enkele atomen. Zo kunnen we magnetisch gedrag en supergeleiding beter begrijpen. Daarnaast wordt geprobeerd elektronische componenten te maken die quantumgedrag vertonen.

  Betere optimalisaties
Dr. M. (Monique) Laurent (v), CWI (Amsterdam) - Probability, Networks and Algorithms
Het beste treindienstrooster of de kortste weg langs alle Europese hoofdsteden is niet exact te berekenen. Het onderzoek gebruikt semidefiniet programmeren als een nieuwe techniek om dit soort combinatore optimalisatieproblemen zo goed mogelijk te benaderen.

  Quantumeffecten van oploste ionen
Dr. S.G. (Serge) Lemay (m) TUD - Quantum Transport
Door oplossingen van ionen op te sl uiten in kleine holtes van ongeveer tien nanometer, hoopt dit onderzoek quantumeffecten van ionische oplossingen te kunnen meten. Nanoscopische elektrodes gaan individuele elektrochemische reacties meten.

  Stochastische integratie in Banach-ruimtes
Dr. J.M.A.M. (Jan) van Neerven (m), TUD - Toegepaste Wiskundige Analyse
Sommige stochastische evolutievergelijkingen kunnen worden opgelost in een Hilbert-ruimte. Het onderzoek probeert alle vergelijkingen van dit type op te lossen door in plaats van de Hilbert-ruimte een meer algemene vectorruimte, een Banach-ruimte, te nemen.

  Topologische structuren in dynamica
Dr. R.C.A.M. (Robertus) van de Vorst (m), VU - Analyse
Een bal die stuitert op een trillend oppervlak levert wiskundig lastige vergelijkingen op. Het onderzoek gebruikt topologie om eigenschappen van de mogelijke bewegingen van de bal te bestuderen. Ook kan topologie andere dynamische problemen verhelderen.

  Nieuwe natuurkrachten
Dr. L. (Lorenz) Willmann (m), RUG - Kernfysisch Versneller Instituut
Elementaire deeltjes kunnen in het standaardmodel alleen volgens bepaalde symmetrieën veranderen. Het onderzoek gaat de symmetrieveranderingen experimenteel vaststellen bij het verval van radium. Het soort metingen kan leiden tot de ontdekking van nieuwe fundamentele natuurkrachten.

  Filosofie van technologie
Dr. ir. M. (Mieke) Boon (v), UT - Systematische Wijsbegeerte
Is de wetenschappelijke kennis uit laboratoria te fundamenteel? En zijn de resultaten van onderzoek niet te instrumenteel van aard? Faalt de integratie van kennis uit verschillende disciplines niet veel te vaak? De onderzoeker bekijkt die kwesties vanuit de filosofie.

  Eenheid in theorieën woordvolgorde
Dr. H.J.W.M. (Hans) Broekhuis (m), KUB - Taal- en Literatuurwetenschap
Twee theorieën over woordvolgorde in zinnen lijken lijnrecht tegenover elkaar te staan: de theorie van Chomsky en de optimaliteitstheorie. Het onderzoek streeft naar een overkoepelende beschrijving die beide theorieën met elkaar in overeenstemming brengt.

  Test voor coherentie in kenleer
Dr. mr. I.E.J. (Igor) Douven (m), EUR - Methodologie en Wetenschapsfilosofie
Bootstrap testing van wetenschapsfilosoof Glymour is ontwikkeld om kwantitatieve hypotheses te testen op de samenhang met andere hypotheses. Dit onderzoek gaat een kwalitatieve variant van Bootstrap testing ontwikkelen als instrument voor coherentie in de kenleer.

  Nieuw licht op cognitie
Dr. F.A. (Fred) Keijzer (m), RUG - Theoretische Filosofie
De kern van cognitie is niet zozeer innerlijk redeneren, een intern proces zoals gezien in de cognitieve wetenschappen, als wel 'agency'. Agency is het vermogen om te handelen in een sociale omgeving.

  Frans toneel rond 1500
Dr. J. (Jelle) Koopmans (m), UvA - Frans
Het onderzoek gaat ontwikkelingen in kaart brengen van het Franse theater aan het eind van de Middeleeuwen. Uitgangspunt is dat 'laat middeleeuws Frans drama' niet bestaat, maar dat elk stuk in de locale omstandigheden moet worden beschouwd.

  Je beroep is wat je bent
Dr. M.H.D. (Marco) van Leeuwen (m), IISG-KNAW ( Amsterdam) - Sociale Geschiedenis
Van alle persoonsgegevens is het beroep de meest informatieve voor de sociale positie. Het onderzoek is een internationale historische inventarisatie van de beroepen van mensen in vergelijking tot hun sociale klasse, partnerkeuze en sociale mobiliteit.

  Waarom oorlog mensen tot beesten kan maken
Dr. E. (Eelco) Runia (m), RUG - Geschiedenis
De hypothese is dat oorlogen en revoluties een maatschappij in een dissociatieve staat brengen, waardoor mensen gedrag vertonen dat in strijd is met hun identiteit, en waar ze geen persoonlijke redenen toe hebben.

  De extra informatie in gesproken taal
Dr. M.G.J. (Marc) Swerts, KUB - Taal- en Literatuurwetenschap
Normale spraak bevat meer informatie dan geschreven taal, bijvoorbeeld melodie, klemtonen, pauzes en gezichtsuitdrukkingen. Het onderzoek gaat de functies van de extra informatie in natuurlijke taal bestuderen. Betere communicatie met computers is een van de doelen.

  Culturele verandering in oude Griekenland
Dr. S. (Sofia) Voutsaki (v ), RUG - Groningen Instituut voor Archeologie
Door analyse van archeologische vondsten worden sociale en culturele veranderingen op het Griekse vasteland in kaart gebracht tussen 2000 en 1500 v.Chr. Ook DNA wordt onderzocht om verwantschappen tussen bevolkingsgroepen op te sporen.

  Locale democratie tussen 1870 en 1940
Dr. D.J. (Dirk Jan) Wolffram (m), RUG - Geschiedenis
In de periode 1870-1940 veranderde de maatschappij door verstedelijking en industrialisatie. Het onderzoek richt zich op de veranderingen die dit met zich meebracht voor de locale politiek, de locale democratie en de opkomst van de bureaucratie.

  Automatisch doelgericht gedrag
Dr. H. (Henk) Aarts (m), UU - Sociale en Organisatie Psychologie
Soms streven we automatisch, onbewust, een doel na. Bestaande theorieën over doelgericht gedrag kunnen hiermee niet goed overweg. Dit onderzoek probeert daar verandering in aan te brengen.

  Vrouw in politiek
Dr. S.A. (Susan) Banducci (v), UvA - Communicatie Onderzoek
Meer mannen dan vrouwen zijn politiek betrokken. Dit project onderzoekt de invloed van cultuur en media op dat verschijnsel.

  De waarde van gezondheid
Dr. H. (Han) Bleichrodt (m), EUR - Instituut Beleid en Management Gezondheidszorg

Het gezondheidsbeleid hecht steeds meer waarde aan economische evaluaties van programma's in de gezondheidszorg. Het inschatten van de voordelen van de programma's is echter moeilijk. Dit onderzoek hoopt de besluitvorming te verbeteren.

  Hersenen als informatiefilter
Dr. E. (Eli) Brenner (m), EUR - Fysiologie
Informatie uit de omgeving komt tot ons via verschillende zintuigen. H oe combineren we alle gegevens om te bepalen of we tot actie over moeten gaan? De onderzoekers vermoeden dat de hersenen het zo simpel houden als maar kan.

  Collectieve emoties
Dr. E.J. (Bertjan) Doosje (m), UvA - Sociale Psychologie
Dit onderzoek richt zich op emoties van slachtoffers en groepen 'slechte' mensen. Denk aan mensen die discrimineren en gediscrimineerden, kolonisten en onderdrukten, slavendrijvers en slaven.

  Bevooroordeelde vooroordelen
Dr. E.H. (Ernestine) Gordijn, RUG - Sociale en Organisatie Psychologie
We weten dat stereotypen en vooroordelen ons denken en gedrag beïnvloeden. Waarmee we meestal geen rekening houden is dat die vooroordelen het gedrag van de bevooroordeelde weer kunnen beïnvloeden!

  Milieu een wereldzaak
Dr. J. (Joyeeta) Gupta (v), VU - Instituut voor Milieuvraagstukken
Milieuvraagstukken worden steeds meer internationaal aangepakt. Hoe verandert de transparantie en hoe zorgen we dat alles op een democratische en wettige manier verloopt?

  Onjuiste herinneringen
Dr. M. (Marko) Jelicic (m), UM - Experimentele Psychologie
Het geheugen is vatbaar voor vervormingen en kletspraat. Mensen herinneren zich gebeurtenissen anders dan hoe deze plaatsvonden. Soms herinneren ze dingen die helemaal niet gebeurd zijn. Hoe komt dat? En wat is bijvoorbeeld de invloed van stress.

  Autisten hersens
Dr. C. (Chantal) Kemner (v), UMC Utrecht - Psychiatrie
Dit onderzoek gaat ervan uit dat autisme veroorzaakt wordt door abnormaal ontwikkelde hersenen. De wetenschappers willen onderzoeken of autisme voortkomt uit het onvermogen van de hersenen om verschillende hersengebieden met elkaar te combineren.

  Managementvalkuilen
Dr. M. (Mirko) Noordegraaf (v), UU - Nederlandse Onderzoeksschool voor de Bestuurskunde
Ziekenhuisdirecteuren en andere managers in de publieke sector hebben vaak te maken met 'managementvalkuilen'. Veel wordt verwacht, maar weinig kan worden gedaan. Hoe handelt de professional en wat doen Duitsland en de VS?

  Sensaties uitlokken
Dr. ir. H.N.J. (Hendrik) Schifferstein (m), TUD - Industrieel Ontwerpen
Bij het bestuderen van een voorwerp spelen meerdere zintuigen een rol. We voelen, zien, ruiken. Onze hersenen reageren op al deze informatie. Als we weten hoe, dan kunnen we een product zo ontwerpen dat het sensaties uitlokt.

  Zoekende handen
Dr. J.B.J. (Jeroen) Smeets (m), EUR - Neurowetenschappen
Als onze ogen een voorwerp bestuderen, gaat dat anders dan als onze handen op onderzoek uitgaan. Ogen kunnen sn el een globaal overzicht geven, handen niet. Tijd voor een verbetering van de gebrekkige theorieën over zoeken met handen en ogen.

  Hersenen om de tuin geleid
Dr. J.H.M. (Jean) Vroomen, KUB - Cognitieve Neurowetenschappen
Als een knal en een flits tegelijk tot ons komen maar van verschillende locaties, dan denken onze hersenen toch dat de knal vanuit de richting van de flits komt. Wat zit er achter dit effect en hoe reageren de hersenen op informatie van meerdere zintuigen?

  Verslaving geen nuchter besluit
Dr. R.W. (Reinout) Wiers (m), UM - Experimentele Psychologie
De meeste theorieën zien verslaving als iets waaraan rationele beslissingen vooraf gaan; je gaat roken omdat je denkt dat het voordelen oplevert en je stopt vanwege de nadelen. De onderzoeker wil bewijzen dat verslaving gebaseerd is op irrationeel gedrag.

  Rol neuropeptiden bij anorexia en vetzucht
Dr. R.A.H. (Roger) Adan (m), UMC Utrecht - Medische Farmacologie
Diverse neuropeptiden afkomstig uit de hypothalamus reguleren het lichaamsgewicht en de hoeveelheid honger. Onderzocht wordt hoe deze regulatie werkt bij mensen met extreme eetproblemen. Ook wordt gekeken waar in de hersenen de neuropeptiden invloed uitoefenen.

  Scherpe beelden voor hersen- en genenonderzoek
Dr. F.J. (Freek) Beekman (m), UU - Instituut voor Beeldwetenschappen
Dit onderzoek ontwikkelt computertomografie met een resolutie van ongeveer een kwart millimeter. Daarmee zijn radioactief gelabelde stoffen in een lichaam zeer precies te volgen. Dit helpt bij onderzoek naar hersenfuncties of genexpressie in de cel.

  Genetische aanleg voor ALS
Dr. L.H. (Leonard ) van en Berg (m), UMC Utrecht - Neurologie
ALS is een neurologische ziekte die de spieren verzwakt en die vaak dodelijk afloopt. Het onderzoek maakt gebruik van de gegevens van het humane genoomproject om genetische oorzaken voor ALS op te sporen.

  Beter littekenweefsel hart
Dr. W.M. (Wessel) Blankestein (m), UM - Farmacologie
Een niet goed hersteld litteken dat overblijft na een hartaanval is vaak de oorzaak voor een nieuwe hartaanval. Dit onderzoek probeert de myofibroblasten, de cellen die de wond samentrekken, te beïnvloeden, voor een optimale wondgenezing.

  Specialisatie van bloedstamcellen
Dr. M.F.T.R. (Marella) de Bruijn (v), EUR - Celbiologie
Bloedstamcellen zijn nog erg ongespecialiseerd, en misschien kunnen ze tot elke willekeurige lichaamscel uitgroeien. Het onderzoek richt zich op de transcriptiefactor Runx1, om de moleculaire mechanismen te begrijpen die de specialisatie sturen.

  Specialisatie van bloedstamcellen
Dr. P.J. (Paul) Coffer (m), UMC Utrecht - Longziekten
Stamcellen in het beenmerg ontwikkelen zich tot diverse volwassen bloedcellen. Het onderzoek probeert de exacte moleculaire mechanismen te ontrafelen die bepalen hoe de cel zich specialiseert tot een bepaalde bloedcel.

  Beenmergtransplantatie bij nierziekte
Dr. S. (Sandrine) Florquin (v), AMC - Pathologie
Veel nierziekten veroorzaken onherstelbare schade aan de nieren. De onderzoekers willen een therapie ontwikkelen waarbij stamcellen uit het been merg de schade gaan herstellen.

  Hoe de pil trombose veroorzaakt
Dr. T.M. (Tilman) Hackeng (m), UM- Biochemie
Eiwit S is heeft een nog onopgehelderde rol bij het voorkomen van bloedstolsels. Het onderzoek gaat de precieze rol van eiwit S uitzoeken, en de eventuele relatie met trombose bij gebruikers van de derde generatie anticonceptiepil.

  Genen en borstkanker
Dr. ir. J. (Jos) Jonkers (m), NKI (Amsterdam) - Moleculaire Genetica
De onderzoekers creëren bij muizen genetische defecten die in menselijke borstkankertumoren zijn gevonden. Hierdoor ontstaat inzicht in de genetische defecten waardoor tumore n ontstaan.

  Hoe hersenen zichzelf veranderen
Dr. C.N. (Christiaan) Levelt (m), IOI-KNAW (Amsterdam) - Oogheelkunde
Bij het uitgroeien van hersencellen om nieuwe verbindingen aan te gaan, zijn signaalstoffen nodig. Het onderzoek kijkt naar de rol van wnt-signaalstoffen in gerichte veranderingen in de visuele cortex die door visuele stimulansen worden veroorzaakt.

  Verdubbeling aantal chromosomen begin van kanker
Dr. L .H.J. (Leendert) Looijenga (m), Erasmus MC - Pathologie
De hypothese van het onderzoek is dat veel typen kanker ontstaan door een verdubbeling van het aantal chromosomen; 92 in plaats van 46. Om dit aan te tonen worden diverse cellijnen met afwijkende chromosoomaantallen onderzocht.

  Nieuw aangrijpingspunt behandeling suikerziekte
Dr. J.J.F.P. (Joannes) Luiken (m), UM - Fysiologie
Bij het ontstaan van suikerziekte hoopt zich vet op tussen de cellen in het hart en de spieren. De opeenhoping lijkt te maken te hebben met de stof FAT/CD36. De wetenschappers gaan met deze stof als aangrijpingspunt op zo ek naar een nieuw geneesmiddel.

  Stress en depressie in het brein
Dr. O.C. (Onno) Meijer (m), UL - Leiden Amsterdam Centre for Drug Research
Een teveel aan het stresshormoon cortisol leidt tot depressies. Dit onderzoek gaat uitzoeken wat de corticosteroïden precies met onze hersenen doen.

  Aanleg voor hartfalen
Dr. Y.M. (Yigal) Pinto (m), UM - Cardiovascular Research Institute
Sommige mensen lopen een verhoogd risico o p hartfalen bij hoge bloeddruk, anderen niet. Het onderzoek probeert genen te vinden die de verhoogde gevoeligheid voor hartfalen van bepaalde mensen kunnen verklaren.

  Reparatie gewrichtsontsteking
Dr. B.J. Prakken, UMC Utrecht - Kinderimmunologie
Het onderzoek gaat proberen mensen met chronische gewrichtsontstekingen definitief te genezen. Daarvoor wordt een manier gezocht om het ontregelde immuunsysteem opnieuw in te stellen. Het onderzoek is relevant voor alle typen chronische ontstekingen.

  Breinmechamismen voor leren
Dr. N.F. (Nicolas) Ramsey (m), UMC Utrecht - Psychiatrie voor Volwassen
Wat verandert in de hersenen als mensen door oefening steeds beter worden in een cognitieve taak? Waarom vermindert bij gezonde mensen door oefening de hoeveelheid neurale activiteit wel, en bij mensen met schizofrenie niet?

  Mechanisme achter aderverkalking
Dr. P.C.N. (Partick) Rensen (m), TNO-PG (Leiden) - Preventie en Gezondheid
Onderzocht wordt hoe macrofagen vetophopingen produceren onder invloed van eiwit ApoC1. Doel is het begrijpen van het mechanisme achter aderverkalking. Aderverkalking is het dichtslibben van aders door vetafzettingen.

  Onvruchtbaarheid door milieu
Dr. ir. N. (Nel) Roeleveld (v), UMC Nijmegen - Epidemiologie en Biostatistiek
Organische oplosmiddelen, PCB's, dioxinen en pesticiden kunnen wellicht tot verminderde vruchtbaarheid leiden. Onderzocht wordt of mensen die beroepsmatig veel met dit type stoffen in aanraking komen meer problemen met vruchtbaarheid hebben.

  Reparatiemechanismen DNA-schade
Dr. O.C.M. (Ody) Sibon (v), RUG - Straling en Stress Celbiologie
Het gen CHK1 is in het fruitvliegje essentieel voor het repareren van beschadigd DNA. Dit onderzoek gaat in de mens verwante processen uitzoeken die in bepaalde typen tumoren een rol spelen.

  Plasma
Dr. M.D. (Mark) Bowden (m), TUE - Plasmaonderzoek
Bij bliksem en bij het ontsteken van halogeenlampen gebeurt hetzelfde: een neutraal gas ioniseert en gaat stroom geleiden. Met lasertechnologie gaan de onderzoekers tot op microme ter en picoseconde nauwkeurig na hoe het ionisatiefront zich verbreidt.

  Optische schakelaar
Dr. H.J.S. (Harm) Dorren (m), TUE - Telecommunicatie
Rond 2010 zullen centra voor telecommunicatie vastlopen omdat ze meer dan honderd terabit per seconde aan informatie moeten doorgeven. Optische dataverwerking op ultrahoge snelheid vormt een oplossing waarvoor de onderzoekers een cruciale, optische schakelaar ontwerpen.

  Geluidscode
Dr. ir. R. (Richard) Heusden (m), TUD - Audiocodering
Doordat datacompressiesystemen voor geluid elk zijn ontworpen voor één bepaald product is er wildgroei ontstaan. De onde rzoekers ontwikkelen nu de technologie voor een geluidscodering die zich aanpast aan het inputsignaal, gebruikerswensen en beperkingen van toepassingen en netwerken.

  Analyse- en synthesegereedschappen
Prof. dr. C.W. (Carsten) Scherer (m), TUD - Ontwerp Constructie en Productie
Veel industriële processen zoals in de chip- en auto-industrie zijn zo complex dat ze zonder slimme numerieke controletechnieken snel spaak lope n. De onderzoeker richt zich op de theoretische basis en toepassingen van niet-lineaire regelsystemen voor processen met veel onzekerheden.

  Doorbloeding meten
Dr. ir. W. (Wiendelt) Steenbergen (m), UT - Biomedische Technologie
Verdachte weefsels zoals kleine tumoren zijn niet altijd als zodanig te herkennen. De onderzoeker concentreert zich op een patiëntvriendelijke, medisch-technologische techniek voor het nauwkeurig bepalen van doorbloeding en structuur van verdacht weefsel.

  Veilige luchthavens
Dr. ir. E. (Eric) Theunissen (m), TUD - Informatietechnologie en Systemen
Vooral bij minder zicht is de veiligheid van luchthavens gebaad met een nauwkeurig en betrouwbaar elektronisch systeem dat piloten van startende, gelande en taxiënde vliegtuigen terzijde staat bij het navigeren over het vliegveld. De onderzoekers beogen dit te verwezenlijken.

  Elektronica met moleculen
Dr. ir. H.J.W. (Harold) Zandvliet (m), UT - Technische Natuurkunde

Door de uiteinden van een individueel molecuul chemisch te verbinden met een stroombron zijn zelfs elektronisch actieve moleculen door te meten op elektrische eigenschappen zoals stroomgeleiding. Moleculaire geheugens en schakelaars behoren tot de mogelijkheden.