Toekenningen Vici 2017

Bekijk de lijst toegekende Vici-premies, ingedeeld op alfabetische volgorde en gesorteerd op NWO-domein.


Feiten en cijfers

Totaal aantal ingediende aanvragen: 233, waarvan 88 vrouw (38%) en 145 man (62%)
Aantal toekenningen: 35, waarvan 10 vrouw (29%) en 25 man (71%)
Totale honoreringspercentage: 15%
Honoreringspercentage vrouwen: 11%
Honoreringspercentage mannen: 17%

Tabel met aanvragen en honoreringen Vici 2017 per domein naar gender


Gesorteerd op alfabet

A

Hoe worden vooroordelen impliciet? Een account voor sociale cognitieve neurowetenschap
Prof. dr. D.M. (David) Amodio (m), UvA - Afdeling Psychologie

Hoe beïnvloedt blootstelling aan racistische uitlatingen iemands eigen impliciete (onbewuste) vooroordelen? Hoewel het bestaan van impliciete vooroordelen uitgebreid is gedocumenteerd, blijft het proces waardoor zij ontstaan een mysterie. Met behulp van een integratieve sociaal-cognitief-neurowetenschappelijke benadering toetst de aanvrager een nieuw model van de ontwikkeling en gedragsmatige expressie van impliciete vooroordelen.

B

Discrete beslissingen nemen op een continue manier
Dr. N. (Nikhil) Bansal (m), TU/e, Wiskunde en Informatica

Algoritmische problemen vragen om het vinden van een reeks wiskundige stappen om tot een bepaalde optimale oplossing te komen. De onderzoekers gaan op het rijke grensvlak van de continue en discrete wiskunde nieuwe algoritmische technieken ontwikkelen die toegepast kunnen worden op een breed scala van algoritmische problemen.

Gender en seksualiteit in Europa's moslimvraagstuk
Dr. S.A.E.O. (Sarah) Bracke (v), UvA – Afdeling Sociologie

Islam in Europa wordt steeds meer besproken op een manier die aan ‘het Jodenvraagstuk’ doet denken. Dit project onderzoekt dergelijke gelijkenis, evenals belangrijke verschillen, en de onderliggende culturele dynamiek waarop deze zouden kunnen wijzen. Het kijkt in detail naar de cruciale rol van gender en seksualiteit in Europa's 'moslimvraagstuk’.

De ware aard van zwarte gaten doorgronden met behulp van zwaartekrachtsgolven
Prof. dr. C.F.F. (Chris) van den Broeck (m), Nikhef

Zwaartekrachtsgolven – rimpelingen in de structuur van de ruimtetijd – kunnen eindelijk worden waargenomen. Ik zal deze gebruiken om de ware aard van zwarte gaten bloot te leggen, en te zoeken naar nieuwe soorten compacte sterren, om zo ons begrip van de zwaartekracht uit te diepen op het meest fundamentele niveau.

D

Visuele waarneming: populatie receptieve veld dynamiek in het menselijk brein
Prof. dr. S.O. (Serge) Dumoulin (m), Spinoza centrum voor Neuroimaging

Wij leven in een dynamische wereld. Onze hersenen moeten dynamisch zijn om om te gaan met veranderende omgevingen en taken maar ook stabiel zodat hersenfuncties in stand blijven gedurende ons leven. De wetenschappers onderzoeken een kernfunctie van de hersenen en bouwen een theoretisch kader voor de menselijke hersendynamiek.

E

Collectieve informatie
Dr. U. (Ulle) Endriss (m), UvA, ILLC

Het samenvoegen van door verschillende personen aangeleverde informatie speelt een belangrijke rol in diverse gebieden van de wetenschap. Voorbeelden zijn de tijdens een verkiezing ingediende stembiljetten of de antwoorden op een enquête. Dit project is gericht op de ontwikkeling van een algemene aanpak voor het verwerken van zulke collectieve informatie.

F

De hersenen op diepte: een modelgebaseerde cognitieve neurowetenschappelijke benadering van de menselijke subcortex
Prof dr B.U. (Birte) Forstmann (v), UvA – Afdeling Psychologie

Onder de hersenschors ligt de subcortex, een relatief onontdekt deel van de hersenen waarvan slechts 7% is terug te vinden in standaard MRI-atlassen. Dit project onderzoekt hoe cognitieve, limbische en motorprocessen worden geïmplementeerd in de subcortex van de mens. Het doel is om nieuwe doelstructuren voor diepe hersenstimulatie te identificeren.

G

Geëngageerde wetenschap en verhalen over verandering in een vergelijkend perspectief
Prof. dr. H. (Halleh) Ghorashi (v), VU - Afdeling Sociologie

Welke bijdrage hebben de sociale wetenschappen aan het realiseren van het democratische ideaal van gelijkheid en insluiting? Wat zijn de mogelijkheden voor en belemmeringen van geëngageerde wetenschap binnen verschillende nationale en institutionele (universitaire) contexten? Deze onderzoeksvragen staan centraal in dit vergelijkende, kwalitatieve onderzoeksproject in Zuid-Afrika, de Verenigde Staten en Nederland.

Een nieuwe benadering om moleculaire interacties te voorspellen
Prof. dr. P. (Paola) Gori Giorgi (v), VU, Theoretische Chemie

De onderzoekers gaan een nieuwe wiskundige benadering gebruiken om quantum interacties te beschrijven tussen moleculen. Dit zal de computersimulaties in de chemie en materiaalkunde meer voorspellend maken, met energie en economische besparing.

H

Nieuwe chemische reacties dankzij Lewiszuren
Prof. dr. S. R. (Syuzanna) Harutyunyan (v), RUG - Chemie

Lewiszuren kunnen gebruikt worden om inactieve moleculen chemisch te activeren, or juist om selectief reactieve groepen te blokkeren en de uitkomst van reacties te sturen. Door dit concept te combineren met koperkatalyse gaan we efficiënte en milieuvriendelijke alternatieven ontwikkelen voor bestaande chemische processen voor de productie van farmaceutisch relevante stoffen.

Plaat-tektonische kettingbotsing
Dr. D.J.J. (Douwe) van Hinsbergen (m), UU, Aardwetenschappen

De langzame bewegingen van aardplaten vormen oceanen, gebergtes, vulkanen en aardbevingen. Rond 50 miljoen jaar geleden verlegden bijna alle aardplaten hun koers en begonnen de Himalaya en de Andes te vormen. De onderzoekers gaan reconstrueren welk proces deze plaatkettingbotsing veroorzaakte en hoe deze de wereld over ging.

I

De beste bewijzen
Dr. R. (Rosalie) Iemhoff (v), UU, Departement Filosofie en Religiewetenschappen

Er zijn vele vormen van redeneren: wiskundig, juridisch, feilbaar, rationeel en ontelbare andere. Logica’s zijn de formalisering van zulke vormen van redeneren. De kwaliteit van een logica wordt voornamelijk bepaald door zijn beschrijving. Doel van dit project is voor elke willekeurige logica te bepalen wat de best mogelijke beschrijving is.

Hoe planten temperatuur integreren in hun reproductiestrategie
Prof. dr. R.G.H. (Richard) Immink (m), WUR – Plantenwetenschappen

Planten kunnen zich aan omgevingsfactoren aanpassen en meten deze signalen om bijvoorbeeld te bepalen of het juiste moment voor bloei is aangebroken. Onderzoekers zullen achterhalen hoe planten temperatuur gebruiken om reproductie te sturen en te optimaliseren. Dit onderzoek zal bijdragen aan voedselzekerheid in een veranderend klimaat.

J

De uitvinding van de vluchteling
Prof.dr. G.H. (Geert) Janssen, UvA - Geschiedenis

Vluchtelingen zijn van alle tijden, maar worden in Europa voor het eerst als zodanig omschreven sinds de vroegmoderne tijd (1450-1750). Dit project zoekt uit waarom, wanneer en hoe bepaalde migranten zichzelf als ‘vluchteling’ gingen benoemen en welke
gevolgen dit had voor de opkomst van empathie, humanitaire hulp en staatsvorming.

Farmacologische manipulatie van ER stress in vette leverziekte
Prof. dr. J.W. (Johan) Jonker (m), UMC Groningen, Medical Biology

Cellulaire stress veroorzaakt door overgewicht en vetophoping in de lever kan via de activatie van de “Unfolded Protein Response” in het endoplasmatisch reticulum (UPRER) verminderd worden. De onderzoekers gaan de rol en “druggability” van UPRER
componenten identificeren en hun potentiële bruikbaarheid in de behandeling van niet - alcoholische leververvetting onderzoeken.

K

Snelheid van een gedachte op nanoschaal
Prof. dr. M.H.P. (Maarten) Kole (m), Nederlands herseninstituut (KNAW)

Miljarden cellen in onze hersenen verwerken informatie extreem snel en efficiënt door middel van de isolerende eigenschappen van myeline. Hersenonderzoekers zullen op nanoschaal bestuderen of zenuwceluitlopers met myeline werken als coax kabels. De gegevens zullen inzichten opleveren in de fundamentele mechanismen van snelheid en precisie in informatieverwerking en demyeliniserende aandoeningen.

L

Het nieuw zichtbare heelal
Dr. A.G.J. (Joeri) van Leeuwen (m), ASTRON

Het blijkt dat ruimte en tijd zelf ook “spul” zijn, dat kan rekken en buigen. Die buiging is onze bekende zwaartekracht. Net als andere buigbare zaken kan deze ruimtetijd ook golven. Door bij de volgende waarnemingen van zwaartekrachtsgolven snel met gevoelige radiotelescopen te kijken, willen we bepalen waar zwaartekrachtsgolven vandaan komen.

Een routekaart voor minimaal invasieve (robot-geassisteerde) prostaatkankerchirurgie
Dr. F.W.B. (Fijs) van Leeuwen (m), LUMC, beeldgeleide operatie

Binnen dit project zal een anatomische kaart ontwikkeld worden aan de hand waarvan prostaat tumoren pre- en intra operatief onderscheiden kunnen worden van delicate weefsels zoals het lymfesysteem en zenuwen. Door gebruik te maken van op fluorescentie-geleide en navigatie methodes kan deze atlas gebruikt worden om (robotgeleide) prostaat chirurgie te verbeteren.

M

Microchirurgie van het menselijke genoom met synthetische nanodeeltjes
Dr. E. (Enrico) Mastrobattista (m), UU, departement Farmaceutische Wetenschappen

Het bacteriële CRISPR/Cas9 systeem kan precieze wijzigingen aanbrengen in het genoom van menselijke cellen en is daarom in potentie zeer geschikt om ziektes met een genetische oorzaak te genezen. In dit onderzoek worden nanodeeltjes ontwikkeld om CRISPR/Cas9 zo veilig en efficiënt mogelijk naar zieke cellen in het lichaam te transporteren.

Financial Techology (FinTech's) Disruptive Impact on Financial Markets: maatschappelijke kosten en baten van een opkomende nieuwe architectuur
Dr. A.J. (Albert) Menkveld (m), Vu – Afdeling Economie

FinTech (Financial Technology) verandert financiële markten in rap tempo. Robots faciliteren niet alleen de handel, maar doen in toenemende mate ook de handel. Dit project onderzoekt of de zich ontwikkelende nieuwe architectuur inderdaad (sociaal) beter is en, nog belangrijker, het identificeert nieuwe (systeem) risico’s en hoe deze te voorkomen.

Wiskundig inzicht in het herstel van tumorbloedvaten
Prof. dr. R.M.H. (Roeland) Merks (m), LEI, Wiskunde

Tumorbloedvaten zijn rommelig en lek. Ze zijn daardoor slecht doorbloed. Dat maakt kankercellen agressiever en bemoeilijkt chemotherapie. Met wiskundige simulaties en labexperimenten zoeken we nieuwe strategieën voor bloedvatherstel. Die liggen mogelijk in de abnormale stofwisseling van tumor- en bloedvatcellen en de mechanica van vezels die cellen met elkaar verbinden.

Nanobiologische training van het aangeboren immuunsysteem op ziekten te bestrijden
Prof. dr. W.J.M. (Willem) Mulder (m), AMC – Medische Biochemie

Immunotherapie stelt het immuunsysteem in staat om haar natuurlijke rol te vervullen, om ziekte te bestrijden. Dit voorstel richt zich op het ontwikkelen van nanobiologics die het recent ontdekte geheugen van het aspecifieke, aangeboren immuunsysteem (‘trained immunity’), programmeren om orgaan afstoting te voorkomen, of kanker te bestrijden.

O

Als Mama en Papa Onder Je Huid Kruipen…
Prof. G. (Geertjan) Overbeek (m), UvA - Pedagogiek

Dit onderzoek bekijkt of ouders onder de huid van hun kinderen kunnen kruipen. Met bewezen effectieve opvoedingsinterventies voor risicogezinnen proberen de wetenschappers opvoeding zodanig te verbeteren dat dit leidt tot een veranderde genexpressie. Dit leidt mogelijk tot verbeterde stress reactiviteit en minder probleemgedrag in kinderen.

P

Hoe planten optimaal presteren bij hoge dichtheden
Prof. dr. R. (Ronald) Pierik (m), UU, Biologie

Met de toenemende wereldbevolking zal er steeds meer voedsel geproduceerd moeten. Een oplossing is om gewassen nog dichter bij elkaar te laten groeien, waarbij de opbrengst omhoog gaat. De wetenschappers zullen in kaart brengen via welke moleculaire mechanismen de opbrengst van planten onder hoge plantdichtheden kan worden geoptimaliseerd.

R

Evaluatie chirurgische innovaties
Prof. dr. M.M. (Maroeska) Rovers (v) Radboudumc - chirurgie

Om dokters, patiënten, beleidsmakers en fabrikanten te helpen om geïnformeerde keuzes te maken met betrekking tot de ontwikkeling van chirurgische innovaties die effectief, betaalbaar en van toegevoegde waarde zijn, hebben we methoden nodig die de evaluatie vanaf een zeer vroege fase mogelijk maken. Dit project beoogt dergelijke methoden te ontwikkelen, testen en valideren.

S

B cellen trainen om breed neutraliserende HIV antilistoffen te ontwikkelen
Prof. dr. R.W. (Rogier) Sanders (m) AMC-UVA – medische microbiologie

De meeste vaccins tegen virussen wekken beschermende antistoffen op. Dit lukt echter nog niet met de huidige vaccins tegen HIV. Sommige HIV geïnfecteerde mensen maken wel zulke beschermende antistoffen en deze patiënten gaan als voorbeeld dienen om een HIV vaccin te ontwikkelen.

Heroverweging van de buitengrenzen van secundaire aansprakelijkheid voor internationale misdrijven en ernstige mensenrechtenschendingen
Prof. dr. mr. G.K. (Göran) Sluiter (m), UvA – Afdeling recht

Indirecte aansprakelijkheid gaat over het afleggen van verantwoording in geval van helpen bij onrechtmatig handelen. Dit onderzoeksproject onderzoekt of indirecte aansprakelijkheid voldoende is bij mensenrechtenschendingen. Het heeft als doel het recht en de praktijk van indirecte aansprakelijkheid aan te passen -te verbreden- aan wat bescherming van mensenrechten vereist.

Soft Contact
Prof. J.H. (Jacco) Snoeijer (m), UT, Natuurkunde

Wat gebeurt er als twee zachte materialen met elkaar in contact komen? Dit onderzoek richt zich op de universele wetten van Zacht Contact, die gelden voor zowel vloeistoffen als zachte vaste stoffen. Dit levert nieuwe inzichten in de adhesie van nano-deeltjes en in het gedrag van complexe vloeistoffen voor inkjet-technologie.

Biochemisch spoorzoeken in aderverkalking
Dr. G. (Gijs) van Soest (m), Erasmus MC, Cardiologie

Hart- en herseninfarcten ontstaan veelal door het scheuren van een vette plaque in de vaatwand. Waar en wanneer dat gebeurt, is zeer lastig te voorspellen. Van Soest ontwikkelt een techniek waarmee de instabiliteit van die plaques vroeg kan worden gesignaleerd, zodat op tijd kan worden ingegrepen met bijvoorbeeld gerichte medicijnen.

Lichaamseigen marihuana: waar en wanneer is het actief?
Prof. M. (Mario) van der Stelt (m), LEI, LIC

Begrip van hoe de hersenen functioneren op moleculair niveau is één van de grootste uitdagingen van de 21ste eeuw. In dit voorstel gaan chemisch biologen opzoek naar chemische gereedschappen die in combinatie met de nieuwste genetische technieken helder moet maken hoe kleine moleculen de communicatie tussen zenuwcellen beïnvloeden.

Het gereedmaken van grafeen voor toepassingen
Prof. dr. M.A. (Meike) Stöhr (v), RUG – Zernike Institute for Advanced Materials

Grafeen is door zijn vele unieke eigenschappen een veelbelovend materiaal voor een breed scala van toepassingen in de elektronica, coatings en fotonica. Om grafeen geschikt te maken voor implementatie in toekomstige producten, zullen onderzoekers de eigenschappen op een gecontroleerde manier tunen door gebruik te maken van speciaal ontwikkelde organische moleculen.

V

De strijd tegen toxisch eiwit in erfelijke hartziekten
Prof. dr. J. (Jolanda) van der Velden (v), VUmc - Fysiologie

Erfelijke hartspierziekte wordt veroorzaakt door een toxisch eiwit. Wij hebben sterke aanwijzingen dat dit toxische eiwit een energietekort veroorzaakt dat leidt tot hartfalen en hartstilstand. Dit project onderzoekt de veranderingen in het hart die veroorzaakt
worden door het energietekort en daardoor leiden tot nieuwe therapieën die het ziekteproces voorkomen.

W

Werkende batterijen bespioneren om ze tot ultieme energie opslag te brengen
Dr. Ir. M. (Marnix) Wagemaker (m), TU Delft, Toegepaste Natuurwetenschappen

Batterijen zijn essentieel voor elektrisch transport en effectief gebruik van zon- en windenergie. Wetenschappers weten niet waarom batterijprestaties lager zijn dan de theorie voorspelt. Met nieuwe microscopische “ogen” zullen de fundamentele beperkingen van batterijen worden blootgelegd, en zullen nieuwe oplossingen worden ontwikkeld om verbeterde energieopslag in batterijen te realiseren.

Hoe darmbacteriën en stress de ontwikkeling van een kind beïnvloeden
Prof.dr. C. (Carolina) de Weerth (v), RU – Ontwikkelingspsychologie

Darmbacteriën zijn essentieel voor onze gezondheid. Waarschijnlijk beïnvloeden ze ook onze hersenen en gedrag, zoals onlangs aangetoond in dierstudies. De onderzoekers gaan bestuderen hoe darmbacteriën de ontwikkeling beïnvloeden, van de babytijd tot de adolescentie. Daartoe wordt onderzocht hoe bacteriën de babydarmen koloniseren, en of vroege omgevingsstress dit kan beïnvloeden.

Z

SPRING en RING in vet metabolisme
Prof. Dr. N (Noam) Zelcer (m), AMC –Medische Biochemie

Ons lichaam heeft cholesterol en vetten nodig, maar te veel daarvan kan metabolische- en hart- en vaatziekten veroorzaken. De onderzoekers gaan de door hen ontdekte genen SPRING en RING-finger-145 bestuderen, aangezien ze de aanmaak van cholesterol en
vetten reguleren. Zij willen op basis van dit onderzoek nieuwe behandelmethoden ontwikkelen.


Gesorteerd op domein

 


Domeinoverstijgend

De beste bewijzen
Dr. R. (Rosalie) Iemhoff (v), UU, Departement Filosofie en Religiewetenschappen

Er zijn vele vormen van redeneren: wiskundig, juridisch, feilbaar, rationeel en ontelbare andere. Logica’s zijn de formalisering van zulke vormen van redeneren. De kwaliteit van een logica wordt voornamelijk bepaald door zijn beschrijving. Doel van dit project is voor elke willekeurige logica te bepalen wat de best mogelijke beschrijving is.

Microchirurgie van het menselijke genoom met synthetische nanodeeltjes
Dr. E. (Enrico) Mastrobattista (m), UU, departement Farmaceutische Wetenschappen

Het bacteriële CRISPR/Cas9 systeem kan precieze wijzigingen aanbrengen in het genoom van menselijke cellen en is daarom in potentie zeer geschikt om ziektes met een genetische oorzaak te genezen. In dit onderzoek worden nanodeeltjes ontwikkeld om CRISPR/Cas9 zo veilig en efficiënt mogelijk naar zieke cellen in het lichaam te transporteren.

Exacte en Natuurwetenschappen

Discrete beslissingen nemen op een continue manier
Dr. N. (Nikhil) Bansal (m), TU/e, Wiskunde en Informatica

Algoritmische problemen vragen om het vinden van een reeks wiskundige stappen om tot een bepaalde optimale oplossing te komen. De onderzoekers gaan op het rijke grensvlak van de continue en discrete wiskunde nieuwe algoritmische technieken ontwikkelen die toegepast kunnen worden op een breed scala van algoritmische problemen.

De ware aard van zwarte gaten doorgronden met behulp van zwaartekrachtsgolven
Prof. dr. C.F.F. (Chris) van den Broeck (m), Nikhef

Zwaartekrachtsgolven – rimpelingen in de structuur van de ruimtetijd – kunnen eindelijk worden waargenomen. Ik zal deze gebruiken om de ware aard van zwarte gaten bloot te leggen, en te zoeken naar nieuwe soorten compacte sterren, om zo ons begrip van de zwaartekracht uit te diepen op het meest fundamentele niveau.

Collectieve informatie
Dr. U. (Ulle) Endriss (m), UvA, ILLC

Het samenvoegen van door verschillende personen aangeleverde informatie speelt een belangrijke rol in diverse gebieden van de wetenschap. Voorbeelden zijn de tijdens een verkiezing ingediende stembiljetten of de antwoorden op een enquête. Dit project is gericht op de ontwikkeling van een algemene aanpak voor het verwerken van zulke collectieve informatie.

Een nieuwe benadering om moleculaire interacties te voorspellen
Prof. dr. P. (Paola) Gori Giorgi (v), VU, Theoretische Chemie

De onderzoekers gaan een nieuwe wiskundige benadering gebruiken om quantum interacties te beschrijven tussen moleculen. Dit zal de computersimulaties in de chemie en materiaalkunde meer voorspellend maken, met energie en economische besparing.

Nieuwe chemische reacties dankzij Lewiszuren
Prof. dr. S. R. (Syuzanna) Harutyunyan (v), RUG - Chemie

Lewiszuren kunnen gebruikt worden om inactieve moleculen chemisch te activeren, or juist om selectief reactieve groepen te blokkeren en de uitkomst van reacties te sturen. Door dit concept te combineren met koperkatalyse gaan we efficiënte en milieuvriendelijke alternatieven ontwikkelen voor bestaande chemische processen voor de productie van farmaceutisch relevante stoffen.

Plaat-tektonische kettingbotsing
Dr. D.J.J. (Douwe) van Hinsbergen (m), UU, Aardwetenschappen

De langzame bewegingen van aardplaten vormen oceanen, gebergtes, vulkanen en aardbevingen. Rond 50 miljoen jaar geleden verlegden bijna alle aardplaten hun koers en begonnen de Himalaya en de Andes te vormen. De onderzoekers gaan reconstrueren welk proces deze plaatkettingbotsing veroorzaakte en hoe deze de wereld over ging.

Snelheid van een gedachte op nanoschaal
Prof. dr. M.H.P. (Maarten) Kole (m), Nederlands herseninstituut (KNAW)

Miljarden cellen in onze hersenen verwerken informatie extreem snel en efficiënt door middel van de isolerende eigenschappen van myeline. Hersenonderzoekers zullen op nanoschaal bestuderen of zenuwceluitlopers met myeline werken als coax kabels. De gegevens zullen inzichten opleveren in de fundamentele mechanismen van snelheid en precisie in informatieverwerking en demyeliniserende aandoeningen.

Het nieuw zichtbare heelal
Dr. A.G.J. (Joeri) van Leeuwen (m), ASTRON

Het blijkt dat ruimte en tijd zelf ook “spul” zijn, dat kan rekken en buigen. Die buiging is onze bekende zwaartekracht. Net als andere buigbare zaken kan deze ruimtetijd ook golven. Door bij de volgende waarnemingen van zwaartekrachtsgolven snel met gevoelige radiotelescopen te kijken, willen we bepalen waar zwaartekrachtsgolven vandaan komen.

Wiskundig inzicht in het herstel van tumorbloedvaten
Prof. dr. R.M.H. (Roeland) Merks (m), LEI, Wiskunde

Tumorbloedvaten zijn rommelig en lek. Ze zijn daardoor slecht doorbloed. Dat maakt kankercellen agressiever en bemoeilijkt chemotherapie. Met wiskundige simulaties en labexperimenten zoeken we nieuwe strategieën voor bloedvatherstel. Die liggen mogelijk in de abnormale stofwisseling van tumor- en bloedvatcellen en de mechanica van vezels die cellen met elkaar verbinden.

Hoe planten optimaal presteren bij hoge dichtheden
Prof. dr. R. (Ronald) Pierik (m), UU, Biologie

Met de toenemende wereldbevolking zal er steeds meer voedsel geproduceerd moeten. Een oplossing is om gewassen nog dichter bij elkaar te laten groeien, waarbij de opbrengst omhoog gaat. De wetenschappers zullen in kaart brengen via welke moleculaire mechanismen de opbrengst van planten onder hoge plantdichtheden kan worden geoptimaliseerd.

Soft Contact

Prof. J.H. (Jacco) Snoeijer (m), UT, Natuurkunde

Wat gebeurt er als twee zachte materialen met elkaar in contact komen? Dit onderzoek richt zich op de universele wetten van Zacht Contact, die gelden voor zowel vloeistoffen als zachte vaste stoffen. Dit levert nieuwe inzichten in de adhesie van nano-deeltjes en in het gedrag van complexe vloeistoffen voor inkjet-technologie.

Lichaamseigen marihuana: waar en wanneer is het actief?
Prof. M. (Mario) van der Stelt (m), LEI, LIC

Begrip van hoe de hersenen functioneren op moleculair niveau is één van de grootste uitdagingen van de 21ste eeuw. In dit voorstel gaan chemisch biologen opzoek naar chemische gereedschappen die in combinatie met de nieuwste genetische technieken helder moet maken hoe kleine moleculen de communicatie tussen zenuwcellen beïnvloeden.

Het gereedmaken van grafeen voor toepassingen
Prof. dr. M.A. (Meike) Stöhr (v), RUG – Zernike Institute for Advanced Materials

Grafeen is door zijn vele unieke eigenschappen een veelbelovend materiaal voor een breed scala van toepassingen in de elektronica, coatings en fotonica. Om grafeen geschikt te maken voor implementatie in toekomstige producten, zullen onderzoekers de eigenschappen op een gecontroleerde manier tunen door gebruik te maken van speciaal ontwikkelde organische moleculen.

Sociale en Geesteswetenschappen

Hoe worden vooroordelen impliciet? Een account voor sociale cognitieve neurowetenschap
Prof. dr. D.M. (David) Amodio (m), UvA - Afdeling Psychologie

Hoe beïnvloedt blootstelling aan racistische uitlatingen iemands eigen impliciete (onbewuste) vooroordelen? Hoewel het bestaan van impliciete vooroordelen uitgebreid is gedocumenteerd, blijft het proces waardoor zij ontstaan een mysterie. Met behulp van een integratieve sociaal-cognitief-neurowetenschappelijke benadering toetst de aanvrager een nieuw model van de ontwikkeling en gedragsmatige expressie van impliciete vooroordelen.

Gender en seksualiteit in Europa's moslimvraagstuk
Dr. S.A.E.O. (Sarah) Bracke (v), UvA – Afdeling Sociologie

Islam in Europa wordt steeds meer besproken op een manier die aan ‘het Jodenvraagstuk’ doet denken. Dit project onderzoekt dergelijke gelijkenis, evenals belangrijke verschillen, en de onderliggende culturele dynamiek waarop deze zouden kunnen wijzen. Het kijkt in detail naar de cruciale rol van gender en seksualiteit in Europa's 'moslimvraagstuk’.

Visuele waarneming: populatie receptieve veld dynamiek in het menselijk brein
Prof. dr. S.O. (Serge) Dumoulin (m), Spinoza centrum voor Neuroimaging

Wij leven in een dynamische wereld. Onze hersenen moeten dynamisch zijn om om te gaan met veranderende omgevingen en taken maar ook stabiel zodat hersenfuncties in stand blijven gedurende ons leven. De wetenschappers onderzoeken een kernfunctie van de hersenen en bouwen een theoretisch kader voor de menselijke hersendynamiek.

De hersenen op diepte: een modelgebaseerde cognitieve neurowetenschappelijke benadering van de menselijke subcortex
Prof dr B.U. (Birte) Forstmann (v), UvA – Afdeling Psychologie

Onder de hersenschors ligt de subcortex, een relatief onontdekt deel van de hersenen waarvan slechts 7% is terug te vinden in standaard MRI-atlassen. Dit project onderzoekt hoe cognitieve, limbische en motorprocessen worden geïmplementeerd in de subcortex van de mens. Het doel is om nieuwe doelstructuren voor diepe hersenstimulatie te identificeren.

Geëngageerde wetenschap en verhalen over verandering in een vergelijkend perspectief
Prof. dr. H. (Halleh) Ghorashi (v), VU - Afdeling Sociologie

Welke bijdrage hebben de sociale wetenschappen aan het realiseren van het democratische ideaal van gelijkheid en insluiting? Wat zijn de mogelijkheden voor en belemmeringen van geëngageerde wetenschap binnen verschillende nationale en institutionele (universitaire) contexten? Deze onderzoeksvragen staan centraal in dit vergelijkende, kwalitatieve onderzoeksproject in Zuid-Afrika, de Verenigde Staten en Nederland.

De uitvinding van de vluchteling
Prof.dr. G.H. (Geert) Janssen, UvA - Geschiedenis

Vluchtelingen zijn van alle tijden, maar worden in Europa voor het eerst als zodanig omschreven sinds de vroegmoderne tijd (1450-1750). Dit project zoekt uit waarom, wanneer en hoe bepaalde migranten zichzelf als ‘vluchteling’ gingen benoemen en welke
gevolgen dit had voor de opkomst van empathie, humanitaire hulp en staatsvorming.

Financial Techology (FinTech's) Disruptive Impact on Financial Markets: maatschappelijke kosten en baten van een opkomende nieuwe architectuur
Dr. A.J. (Albert) Menkveld (m), Vu – Afdeling Economie

FinTech (Financial Technology) verandert financiële markten in rap tempo. Robots faciliteren niet alleen de handel, maar doen in toenemende mate ook de handel. Dit project onderzoekt of de zich ontwikkelende nieuwe architectuur inderdaad (sociaal) beter is en, nog belangrijker, het identificeert nieuwe (systeem) risico’s en hoe deze te voorkomen.

Als Mama en Papa Onder Je Huid Kruipen…
Prof. G. (Geertjan) Overbeek (m), UvA - Pedagogiek

Dit onderzoek bekijkt of ouders onder de huid van hun kinderen kunnen kruipen. Met bewezen effectieve opvoedingsinterventies voor risicogezinnen proberen de wetenschappers opvoeding zodanig te verbeteren dat dit leidt tot een veranderde genexpressie. Dit leidt mogelijk tot verbeterde stress reactiviteit en minder probleemgedrag in kinderen.

Heroverweging van de buitengrenzen van secundaire aansprakelijkheid voor internationale misdrijven en ernstige mensenrechtenschendingen
Prof. dr. mr. G.K. (Göran) Sluiter (m), UvA – Afdeling recht

Indirecte aansprakelijkheid gaat over het afleggen van verantwoording in geval van helpen bij onrechtmatig handelen. Dit onderzoeksproject onderzoekt of indirecte aansprakelijkheid voldoende is bij mensenrechtenschendingen. Het heeft als doel het recht en de praktijk van indirecte aansprakelijkheid aan te passen -te verbreden- aan wat bescherming van mensenrechten vereist.

Hoe darmbacteriën en stress de ontwikkeling van een kind beïnvloeden
Prof.dr. C. (Carolina) de Weerth (v), RU – Ontwikkelingspsychologie

Darmbacteriën zijn essentieel voor onze gezondheid. Waarschijnlijk beïnvloeden ze ook onze hersenen en gedrag, zoals onlangs aangetoond in dierstudies. De onderzoekers gaan bestuderen hoe darmbacteriën de ontwikkeling beïnvloeden, van de babytijd tot de adolescentie. Daartoe wordt onderzocht hoe bacteriën de babydarmen koloniseren, en of vroege omgevingsstress dit kan beïnvloeden.

Toegepaste en Technische wetenschappen

Hoe planten temperatuur integreren in hun reproductiestrategie
Prof. dr. R.G.H. (Richard) Immink (m), WUR – Plantenwetenschappen

Planten kunnen zich aan omgevingsfactoren aanpassen en meten deze signalen om bijvoorbeeld te bepalen of het juiste moment voor bloei is aangebroken. Onderzoekers zullen achterhalen hoe planten temperatuur gebruiken om reproductie te sturen en te optimaliseren. Dit onderzoek zal bijdragen aan voedselzekerheid in een veranderend klimaat.

Een routekaart voor minimaal invasieve (robot-geassisteerde) prostaatkankerchirurgie
Dr. F.W.B. (Fijs) van Leeuwen (m), LUMC, beeldgeleide operatie

Binnen dit project zal een anatomische kaart ontwikkeld worden aan de hand waarvan prostaat tumoren pre- en intra operatief onderscheiden kunnen worden van delicate weefsels zoals het lymfesysteem en zenuwen. Door gebruik te maken van op fluorescentie-geleide en navigatie methodes kan deze atlas gebruikt worden om (robotgeleide) prostaat chirurgie te verbeteren.

Biochemisch spoorzoeken in aderverkalking
Dr. G. (Gijs) van Soest (m), Erasmus MC, Cardiologie

Hart- en herseninfarcten ontstaan veelal door het scheuren van een vette plaque in de vaatwand. Waar en wanneer dat gebeurt, is zeer lastig te voorspellen. Van Soest ontwikkelt een techniek waarmee de instabiliteit van die plaques vroeg kan worden gesignaleerd, zodat op tijd kan worden ingegrepen met bijvoorbeeld gerichte medicijnen.

Werkende batterijen bespioneren om ze tot ultieme energie opslag te brengen
Dr. Ir. M. (Marnix) Wagemaker (m), TU Delft, Toegepaste Natuurwetenschappen

Batterijen zijn essentieel voor elektrisch transport en effectief gebruik van zon- en windenergie. Wetenschappers weten niet waarom batterijprestaties lager zijn dan de theorie voorspelt. Met nieuwe microscopische “ogen” zullen de fundamentele beperkingen van batterijen worden blootgelegd, en zullen nieuwe oplossingen worden ontwikkeld om verbeterde energieopslag in batterijen te realiseren.

ZonMw

Farmacologische manipulatie van ER stress in vette leverziekte
Prof. dr. J.W. (Johan) Jonker (m), UMC Groningen, Medical Biology

Cellulaire stress veroorzaakt door overgewicht en vetophoping in de lever kan via de activatie van de “Unfolded Protein Response” in het endoplasmatisch reticulum (UPRER) verminderd worden. De onderzoekers gaan de rol en “druggability” van UPRER
componenten identificeren en hun potentiële bruikbaarheid in de behandeling van niet - alcoholische leververvetting onderzoeken.

Nanobiologische training van het aangeboren immuunsysteem op ziekten te bestrijden
Prof. dr. W.J.M. (Willem) Mulder (m), AMC – Medische Biochemie

Immunotherapie stelt het immuunsysteem in staat om haar natuurlijke rol te vervullen, om ziekte te bestrijden. Dit voorstel richt zich op het ontwikkelen van nanobiologics die het recent ontdekte geheugen van het aspecifieke, aangeboren immuunsysteem (‘trained immunity’), programmeren om orgaan afstoting te voorkomen, of kanker te bestrijden.

Evaluatie chirurgische innovaties
Prof. dr. M.M. (Maroeska) Rovers (v) Radboudumc - chirurgie

Om dokters, patiënten, beleidsmakers en fabrikanten te helpen om geïnformeerde keuzes te maken met betrekking tot de ontwikkeling van chirurgische innovaties die effectief, betaalbaar en van toegevoegde waarde zijn, hebben we methoden nodig die de evaluatie vanaf een zeer vroege fase mogelijk maken. Dit project beoogt dergelijke methoden te ontwikkelen, testen en valideren.

B cellen trainen om breed neutraliserende HIV antilistoffen te ontwikkelen
Prof. dr. R.W. (Rogier) Sanders (m) AMC-UVA – medische microbiologie

De meeste vaccins tegen virussen wekken beschermende antistoffen op. Dit lukt echter nog niet met de huidige vaccins tegen HIV. Sommige HIV geïnfecteerde mensen maken wel zulke beschermende antistoffen en deze patiënten gaan als voorbeeld dienen om een HIV vaccin te ontwikkelen.

De strijd tegen toxisch eiwit in erfelijke hartziekten
Prof. dr. J. (Jolanda) van der Velden (v), VUmc - Fysiologie

Erfelijke hartspierziekte wordt veroorzaakt door een toxisch eiwit. Wij hebben sterke aanwijzingen dat dit toxische eiwit een energietekort veroorzaakt dat leidt tot hartfalen en hartstilstand. Dit project onderzoekt de veranderingen in het hart die veroorzaakt
worden door het energietekort en daardoor leiden tot nieuwe therapieën die het ziekteproces voorkomen.

SPRING en RING in vet metabolisme
Prof. Dr. N (Noam) Zelcer (m), AMC –Medische Biochemie

Ons lichaam heeft cholesterol en vetten nodig, maar te veel daarvan kan metabolische- en hart- en vaatziekten veroorzaken. De onderzoekers gaan de door hen ontdekte genen SPRING en RING-finger-145 bestuderen, aangezien ze de aanmaak van cholesterol en
vetten reguleren. Zij willen op basis van dit onderzoek nieuwe behandelmethoden ontwikkelen.

Contact

Mw. P. Savenije Mw. P. Savenije t: +31 (0)6 83 89 37 13 p.savenije@nwo.nl