URSES-community verbindt en verdiept zich verder

Op 8 mei 2017 kwam de URSES-community weer bij elkaar voor de jaarlijkse ontmoeting. Onderzoekers, praktijkpartners en andere geïnteresseerden in de thematiek van omgaan met onzekerheid bij energietransitie verzamelden zich bij Shell aan de zonnige IJ-oever in Amsterdam-Noord. Centraal stond de voortgang in de projecten. Keynote spreker was Marijn Artz, manager Duurzaam en Energietransitie bij brancheorganisatie Netbeheer Nederland. De dag werd voorgezeten door Martine Verweij, programmadirecteur MVI-Energie.

Ewald Breunesse verwelkomde de deelnemersEwald Breunesse verwelkomde de deelnemers

Maar het eerste (en ook het laatste) woord was aan gastheer Ewald Breunesse. Hij is (onder meer) manager Energy Transitions bij Shell Nederland. Hij vertelde iets over de honderdjarige geschiedenis van Shell op deze historische plek in Amsterdam. ‘Let op, dit is geen kantoor! Dit is een laboratorium, waar met van alles wordt geëxperimenteerd.’ Zelf had hij ooit – net als alle nieuwe medewerkers decennialang – in het Amsterdamse lab ook zijn allereerste ‘oliekookcursus’ moeten doen. ‘Amsterdam behoort samen met Rijswijk tot de vier plekken op de wereld waar onderzoekslaboratoria van Shell zijn. Veertig procent van al ons onderzoek vindt hier in Nederland plaats. Het lab is hier in 1914 gestart met een team van 9 mensen. Er werken hier nu zo’n 1100 mensen. Een derde deel daarvan komt uit het buitenland; we hebben 49 nationaliteiten. Zo’n 30% van de medewerkers is vrouw en zo’n 75% in vaste dienst. Wees welkom hier vandaag!’

Omarm de onzekerheid

Martine Verweij zat de bijeenkomst voorMartine Verweij zat de bijeenkomst voor

Breunesse gaf vervolgens het stokje door aan Marine Verweij, programmadirecteur MVI-Energy. Dit is een subsidieregeling voor experimentele kennisontwikkeling met als doel om maatschappelijk gewenste en verantwoorde energie-innovaties beter mogelijk te maken. Het gaat daarbij om veel meer dan een streven naar draagvlak voor vernieuwingen in het energiesysteem: bij maatschappelijk verantwoord innoveren wordt in een vroeg stadium al rekening gehouden met de mogelijke maatschappelijke gevolgen van de innovatie. Verweij: ‘URSES gaat over onzekerheid en het indammen ervan. Maar je kunt ook zeggen: omarm die onzekerheid. Ik wil je vandaag ook uitnodigen om niet alleen te vertellen wat je al zeker weet, maar ook te vertellen waar je nog tegenaan loopt en hulp en input van anderen bij zou willen hebben. We zijn hier om met elkaar mee te denken, vandaag. Ik was pas geleden op een conferentie waar ook enkele kinderen waren. Zij stelden steeds de goede vragen. Dus: connect with your inner child, vandaag!’ Ook inventariseerde Verweij wie er vandaag in de zaal zitten: vooral wetenschappers en vertegenwoordigers van relevante bedrijven en andere organisaties in de energiesector.

Het grotere plaatje

Marijn Artz was de key note sprekerMarijn Artz was de key note spreker

Marijn Artz sprak vervolgens een key note speech uit. Hij schetste kort hoe de leden van Netbeheer Nederland – de Nederlandse netbeheerders – de laatste jaren presteren en investeren. Ook stipte hij de belangrijkste ontwikkelingen van dit moment aan op het vlak van onder meer elektriciteit, gas, smart cities en smart homes en ICT en data. ‘We hebben een kennisagenda die uit vijf blokken bestaat: technologie, businessmodellen, wet- en regelgeving, sociale aspecten en data. De kennisontwikkeling moet wat ons betreft aansluiten bij de Energieagenda of de Overlegtafel Energievoorziening en een discussie over het toekomstige marktmodel mogelijk maken. De onderwerpen werken we uit met relevante stakeholders. Wat we heel belangrijk vinden, is dat de al bestaande kennis en ervaring behouden en ontsloten wordt. We hebben dan ook een website speciaal daarvoor opgericht: www.energiekaart.net. De Energiekaart heeft uitdrukkelijk de wens om het partnerschap uit te breiden met bedrijven en organisaties die als doel hebben om de energietransitie te versnellen. Er zijn vele projecten en wetenschappers op te vinden; sluit je ook aan bij ons. En vergeet bij je onderzoek het grotere plaatje van al die verschillende ontwikkelingen en stakeholders niet; dan zullen we zeker kunnen versnellen.’

Imke Lammers was een van de pitchers in de eerste rondeImke Lammers was een van de pitchers in de eerste ronde

Vanuit de zaal kwamen er nog enkele vragen aan Marijn Artz, onder meer over de investeringen van netwerkbeheerders in nieuwe technologie, veranderende rollen van stakeholders en infrastructuur, de vraag of accu’s wel of geen onderdeel zijn van het netwerk en omgaan met onzekerheid.

Artz: ‘Onze grootste angst is dat we de ontwikkelingen niet goed kunnen bijhouden met nadelige gevolgen voor de gebruiker, bijvoorbeeld in prijsontwikkeling. Flexibiliteit kost ook wat.’

Pitches en verdiepende sessies

Vervolgens vond er een eerste ronde met korte pitches door onderzoekers plaats.

Deelnemers spraken verder met elkaar over de projecten in kleinere groepenDeelnemers spraken verder met elkaar over de projecten in kleinere groepen

Elke presentatie eindigde met een specifieke vraag of uitnodiging aan de zaal voor de vervolgsessie.

Zo konden de deelnemers goed bepalen bij welke onderzoeksgroep ze het komende half uur zouden aansluiten. In verschillende ruimten gingen de groepen vervolgens met elkaar in gesprek voor verdere verdieping.

Germán Morales was een van de pitchers in de tweede rondeGermán Morales was een van de pitchers in de tweede ronde

Vervolgens pitchten de overige vijf URSES-projecten.

Wederom ging de zaal uiteen in subgroepen voor verdere verdieping.

Als laatste onderdeel van de middag inventariseerde Martine Verweij welke onderwerpen nog besproken zouden kunnen worden. Vier mensen opperden een onderwerp:

  • The more reliable the system, the more we rely on it
  • Energy identity relations for control systems in smart grids
  • What is a good format for user committee meetings; how to get the best out of it?
  • Trust: how to organise it?

Over deze vier onderwerpen – en nog vele andere gerelateerde thema’s – werd aan de statafels in de borrelruimte met een drankje en hapje erbij verder doorgepraat