Rubicon Toekenningen 2016-3

april 2017

Lijst met de gehonoreerde onderzoekers, een indicatieve titel en een korte samenvatting van het onderzoeksproject, de huidige of laatste werkplek, en het gastinstituut waaraan het Rubicon-onderzoek uitgevoerd zal worden. De laureaten zijn tevens gesorteerd op clusters alfa/gamma, bèta en levenswetenschappen.


Feiten en cijfers

Aantal (ontvankelijke) aanvragen: 78
Verdeling man/vrouw bij aanvragen: 45 man/33 vrouw
Honoreringspercentage: 28%
Honoreringspercentage mannen: 20%
Honoreringspercentage vrouwen: 39%

12 onderzoekers gaan naar de Verenigde Staten
4 onderzoekers gaan naar Groot-Brittannië
2 onderzoekers gaan naar Duitsland
1 onderzoeker gaat naar Australië
1 onderzoeker gaat naar Canada
1 onderzoeker gaat naar Frankrijk
1 onderzoeker gaat naar België

Lijst gesorteerd op alfabet
Lijst gesorteerd op NWO-cluster
Lijst gesorteerd op NWO-onderdeel


Gesorteerd op alfabet

A

Verbale overdracht van ouderlijke angsten
Dr. E. (Evin) Aktar (v), Universiteit Leiden -> VS, The Pennsylvania State University, 12 maanden

Ouders kunnen via verbale communicatie hun eigen angsten voor onbekende mensen/situaties aan hun kinderen overdragen. In dit onderzoek wordt bekeken hoe de informatie die ouders verbaal overdragen van invloed is op de fysiologie, cognitie en het gedrag in sociale situaties, en wordt de rol van temperament bij kinderen onder de loep genomen.

B

De helse spiraal van drugsverslaving
Dr. B. (Hassiba) Beldjoud (v), Radboudumc -> VS, National Institutes of Health, National Institute on Drug Abuse, Baltimore, Behavioral Neuroscience Research Branch, 24 maanden

Voor verslaafde patiënten is onthouding een continue strijd, vooral vanwege het ontstaan van hunkering en negatieve stemmingen, die terugval versnellen. Mijn studie verstoort het stress-noradrenergisch stelsel om deze symptomen te verminderen en daarmee hunkering en terugval te voorkomen.

C

Meer produceren uit CO2 met een bacterie
N.J.H.P. (Nico) Claassens MSc  (m), Wageningen Universiteit -> Duitsland, Max Planck Institute for Molecular Plant Physiology, 24 maanden

Bepaalde bacteriën kunnen in de toekomst worden ingezet voor de duurzame productie van waardevolle chemicaliën en brandstoffen uit CO2 en waterstof. De onderzoeker wil zo’n veelbelovende bacterie herprogrammeren zodat deze CO2 en energie efficiënter kan gebruiken voor productie.

D

Betaald werk na pensioen in Europa
Dr. E.A.A.(Ellen) Dingemans (v), Rijksuniversiteit Groningen -> VK, University of Manchester, School of Social Sciences, 15 maanden        

Steeds meer ouderen in Europa hebben betaald werk na pensioen. In dit onderzoek bestudeer ik of de variatie in de landspecifieke pensioencontext en in het type werk kunnen verklaren of doorwerken na pensioen goed of slecht is voor welbevinden.

H

Ontrafeling van predispositie tot depressie in patiënt-specifieke neuronen
Drs. M. (Mark) van den Hurk (m), Universiteit Maastricht -> Australië, South Australian Health and Medical Research Institute (SAHMRI), Laboratory for Human Neurophysiology and Genetics, 24 maanden

Dankzij revolutionaire technologie is het nu mogelijk huidcellen te herprogrammeren tot zenuwcellen. De onderzoekers gaan via dergelijke herprogrammering hersencellen maken van huidbiopten van depressiepatiënten om de biologische aanleg van depressie, en werkingsmechanismen van antidepressiva, te bestuderen middels geavanceerde celmoleculaire analysemethoden.

I

Roma in Chili: de complexiteit van tweetaligheid
Dr. P. (Pablo) Irizarri van Suchtelen (m), Radboud Universiteit -> Frankrijk, Centre National de Recherche Scientifique, Langues et Civilizations à Tradition Orale, 24 maanden

De Roma in Chili zijn vloeiend tweetalig. Hun erftaal Romani lijkt complexe Spaanse vormen over te nemen. Hoe kan dat? En wat gebeurt er in hun Spaans? Deze bijzondere bevolkingsgroep biedt unieke kansen voor het begrijpen van tweetaligheid en taalverandering.

J

Het meten van individuele patiënt-preferenties via adaptieve enquêtevragen
Dr. MF (Marcel) Jonker (m), Institute of Health Policy and Management & Erasmus Choice Modeling Centre, Erasmus Universiteit Rotterdam -> VS, Duke University, 24 maanden.

Patiënt preferenties voor medische handelingen vormen een belangrijke input voor ‘Shared Decision Making’ in de klinische praktijk. Het doel van dit onderzoek is om methodologie om patiënt-preferenties op individueel niveau te kunnen meten a) te ontwikkelen, b) statistisch te valideren en c) toe te passen in 3 medische gebieden.

K

De kickstarter van de anti-kanker immuunrespons
Dr. K. (Kelly) Kersten (v), Nederlands Kanker Instituut – Antoni van Leeuwenhoek Ziekenhuis -> VS, San Francisco, University of California San Francisco, Department of Pathology, 24 maanden

Immunotherapie kan afweercellen activeren om kanker aan te vallen en op te ruimen. Echter, kanker gebruikt verschillende manieren om deze aanval te ontduiken. De onderzoeker zal in kaart brengen hoe tumoren anti-kanker immuunresponsen dempen, en hoe we deze kunnen reactiveren.

L

Nieuwe technieken voor het berekenen van dichtheden
Dr. D. (David) de Laat (m), CWI -> VS, Massachusetts Institute of Technology (MIT), Department of Mathematics, 12 maanden

Hoe bereken je optimale dichtheden van stapelingen? Deze vragen komen naar voren in de wiskunde, materiaalwetenschappen en informatica, maar zijn doorgaans bijzonder moeilijk. De onderzoeker gaat nieuwe optimalisatie technieken ontwikkelen waarmee computers dit soort problemen beter kunnen oplossen.

O

Nieuwe kwantumavonturen met individuele moleculen
Dr. O.S. (Femi) Ojambati (m) Universiteit van Twente -> VK,  University of Cambridge, NanoPhotonics center Cavendish Laboratory, 24 maanden

In dit voorstel zal ik een kleine optische schakelaar demonstreren die in staat is om één foton te schakelen met één ander foton, een prestatie die nooit eerder is bereikt bij kamertemperatuur. De schakelaar omvat een enkel kleurstof molecuul in een superkleine gouden kooi en is een essentiële bouwsteen in ultrasnelle kwantum informatieverwerking.

P

Bewerking van peptiden tijdens kruispresentatie antigenen
J.B. (Joanna) Pawlak MSc (v), Universtiet Leiden -> VS, Yale University School of Medicine, Department of Immunobiology, 24 maanden

T-killercellen vernietigen tumoren en door een virus geïnfecteerde cellen door de herkenning van abnormale peptiden op het celoppervlak tijdens kruispresentatie van antigenen. Het juist bewerken van deze peptiden is essentieel voor het activeren van T-cellen. De onderzoeker bestudeert hoe en waar peptiden tijdens kruispresentatie worden bewerkt.

Een nieuwe theorie om gezondheidsgerelateerde stigma te adresseren
Dr. R.M.H. (Ruth) Peters (v), Vrije Universiteit à VS, Harvard University, Department of Social Medicine and Global Health, 18 maanden

Mensen met bijvoorbeeld een geestelijke ziekte, lepra of HIV/AIDS worden regelmatig gediscrimineerd of buitengesloten. Er is veel bekend over stigma, maar weinig over hoe we stigma kunnen verminderen. Dit onderzoek richt zich op het ontwikkelen van een nieuwe stigma-reductie theorie.

Betere afweercellen voor kankertherapie
Dr. MJ (Margot) Pont (v), Leids Universitair Medisch Centrum -> VS, Fred Hutchinson Cancer Research Center, Seattle, Clinical Research Division, 24 maanden

Buiten het lichaam aangepaste afweercellen worden gebruikt om kanker op te ruimen. Het doel van dit onderzoek is om deze CAR-T cellen te verbeteren, zodat ze zich vaker vermenigvuldigen in de patiënt en nog effectiever de kankercellen kunnen vernietigen.

De kracht van placebo
Dr. J.T. (Jarry) Porsius (m), VUmc Amsterdam -> VS, Harvard Medical School, Beth Israel Deaconess Medical Center, Department of Global Health and Social Medicine, 14 maanden

Het geloof in een behandeling bepaalt mede het resultaat. Maar wanneer geloven we dat een behandeling goed werkt? In dit onderzoek wordt gekeken naar de onderliggende principes. Daardoor kunnen placebo effecten optimaal ingezet worden in de gezondheidszorg.

R

Flikken: De Lage Landen
Dr. C.A. (Annemieke) Romein (v), Erasmus Universiteit Rotterdam -> België, Universiteit Gent, Institute for Early Modern History, 24 maanden

Met benaderingen uit politiek-institutionele- en rechtsgeschiedenis onderzoekt dit project hoe de Vlaamse en Hollandse provinciale en stedelijke overheden interacteerden in de periode 1579-1701 om orde en veiligheid te bewerkstelligen, recht te handhaven en de staat te beschermen.

Hoe mode het Romeinse Rijk verbond
Dr. C.T. (Tineke) Rooijakkers (v), Universiteit van Amsterdam > VK, University College London, Anthropology, Material Culture, 12 maanden

Het Romeinse Rijk was cultureel zeer divers maar toch verbonden. Een gedeelde materiële cultuur speelde hier een belangrijke rol in. Dit onderzoek analyseert hoe en waarom Romeinse clavi (tuniekstrepen) lokaal werden toegeëigend en juist daarom populair werden op interregionale schaal.

S

Selectieve hersenkoeling voor neuromodulatie
Dr. S. (Sandra) Schipper (v), Universiteit Maastricht -> Duitsland, Rheinisch-Westfälische Technische Hochschule Aachen, Nanotherapeutics, 24 maanden

Neurologische ziekten zoals epilepsie zijn veel voorkomend en moeilijk te behandelen. In het kader van dit project wordt een nieuwe behandelmethode ontwikkeld en getest. Hierbij wordt gebruik gemaakt van Nanodeeltjes, welke aan cellen gekoppeld worden en vervolgens worden afgekoeld.

T

De hersenen ontrafeld met super-MRI
Dr. ir. CMW (Chantal) Tax (v), Universiteit Utrecht –> VK, University of Cardiff, Cardiff University Brain Research Imaging Centre (CUBRIC), 24 maanden

De bedrading van de hersenen verzorgt informatie-transport en beïnvloedt de functionering. MRI is gevoelig voor microstructurele veranderingen van hersenpaden bij ziekte, maar de oorzaak achterhalen blijft complex. De onderzoeker zal de microstructuur beter meten met nieuwe MRI technologie en beeldverwerking.

Een gezinsbrein
Beïnvloeden gezinsfactoren de neurale correlaten van beloningsverwerking in jonge adolescenten?

Dr. S. (Sandra) Thijssen, (v), Erasmus Universiteit Rotterdam -> VS, University of Minnesota, Department of Psychology, 18 maanden

De gezinsomgeving heeft invloed op de ontwikkeling van kinderen. We weten echter weinig over de relatie tussen gezinsfactoren en hersenontwikkeling. Dit onderzoek zoekt uit of gezinsfactoren een rol spelen bij hersenprocessen gerelateerd aan beloningsgericht gedrag bij 9-10 jarige kinderen.

W

De zachte benadering: het kweken van stamcellen voor wondgenezingstherapie
Dr. M. (Mariëlle) Walraven (v); Vrije Universiteit Amsterdam -> Canada, University of Toronto, Laboratory of Tissue Repair and Regeneration, 24 maanden

Stamcellen die kunstmatig worden gekweekt op een speciale huid-zachte ondergrond ontwikkelen eigenschappen die de wondgenezing verbeteren. In dit onderzoek worden deze wondgenezingsbevorderende eigenschappen gekarakteriseerd en wordt gekeken hoe humane stamcellen ingezet kunnen worden als therapeutisch middel bij brandwondpatiënten.

Nieuwe antibiotica uit aarde
Dr. C. (Changsheng) Wu (m), Universiteit Leiden -> VS, Rockefeller University, Laboratory of Genetically Encoded Small Molecules, 24 maanden

Nieuwe antibiotica zijn dringend nodig voor de behandeling van ernstige bacteriële infecties. De onderzoeker richt zich op onbekende eiwitten in bodemmicro-organismen. Deze eiwitten kunnen geavanceerde chemische reacties versnellen en daarmee nieuwe stoffen produceren voor de ontwikkeling van potentiële geneesmiddelen.

Z

Renewables en onzekerheid omtrent elektriciteitsnetten van de toekomst
Dr. A. Zocca (m), CWI -> VS, Caltech, Department of  Computing and Mathematical Sciences, 24 maanden

Elektriciteitsnetten verwerken een toenemende hoeveelheid zonne- en windenergie, en verkeerspatronen vertonen daarom een grillig karakter. De onderzoeker ontwikkelt nieuwe wiskundige modellen, en ontwerpt en analyseert nieuwe gedecentraliseerde besturingsmechanismen zodat elektriciteitsnetten in de toekomst betrouwbaar blijven.

Gesorteerd op NWO-Cluster

 

Alpha Gamma

Verbale overdracht van ouderlijke angsten
Dr. E. (Evin) Aktar (v), Universiteit van Amsterdam -> VS, The Pennsylvania State University, 12 maanden

Ouders kunnen via verbale communicatie hun eigen angsten voor onbekende mensen/situaties aan hun kinderen overdragen. In dit onderzoek wordt bekeken hoe de informatie die ouders verbaal overdragen van invloed is op de fysiologie, cognitie en het gedrag in sociale situaties, en wordt de rol van temperament bij kinderen onder de loep genomen.

Betaald werk na pensioen in Europa
Dr. E.A.A.(Ellen) Dingemans (v), Rijksuniversiteit Groningen -> VK, University of Manchester, School of Social Sciences, 15 maanden        

Steeds meer ouderen in Europa hebben betaald werk na pensioen. In dit onderzoek bestudeer ik of de variatie in de landspecifieke pensioencontext en in het type werk kunnen verklaren of doorwerken na pensioen goed of slecht is voor welbevinden

Roma in Chili: de complexiteit van tweetaligheid
Dr. P. (Pablo) Irizarri van Suchtelen (m), Radboud Universiteit -> Frankrijk, Centre National de Recherche Scientifique, Langues et Civilizations à Tradition Orale, 24 maanden

De Roma in Chili zijn vloeiend tweetalig. Hun erftaal Romani lijkt complexe Spaanse vormen over te nemen. Hoe kan dat? En wat gebeurt er in hun Spaans? Deze bijzondere bevolkingsgroep biedt unieke kansen voor het begrijpen van tweetaligheid en taalverandering.

De kracht van placebo
Dr. J.T. (Jarry) Porsius (m), VUmc Amsterdam -> VS, Harvard Medical School, Beth Israel Deaconess Medical Center, Department of Global Health and Social Medicine, 14 maanden.

Het geloof in een behandeling bepaalt mede het resultaat. Maar wanneer geloven we dat een behandeling goed werkt? In dit onderzoek wordt gekeken naar de onderliggende principes. Daardoor kunnen placebo effecten optimaal ingezet worden in de gezondheidszorg.

Flikken: De Lage Landen
Dr. C.A. (Annemieke) Romein (v), Erasmus Universiteit Rotterdam -> België, Universiteit Gent, Institute for Early Modern History, 24 maanden.

Met benaderingen uit politiek-institutionele- en rechtsgeschiedenis onderzoekt dit project hoe de Vlaamse en Hollandse provinciale en stedelijke overheden interacteerden in de periode 1579-1701 om orde en veiligheid te bewerkstelligen, recht te handhaven en de staat te beschermen.

Hoe mode het Romeinse Rijk verbond
Dr. C.T. (Tineke) Rooijakkers (v), Universiteit van Amsterdam ‐> VK, University College London, Anthropology, Material Culture, 12 maanden

Het Romeinse Rijk was cultureel zeer divers maar toch verbonden. Een gedeelde materiële cultuur speelde hier een belangrijke rol in. Dit onderzoek analyseert hoe en waarom Romeinse clavi (tuniekstrepen) lokaal werden toegeëigend en juist daarom populair werden op interregionale schaal.

Een gezinsbrein
Beïnvloeden gezinsfactoren de neurale correlaten van beloningsverwerking in jonge adolescenten?

Dr. S. (Sandra) Thijssen, (v), Erasmus Universiteit Rotterdam -> VS, University of Minnesota, Department of Psychology, 18 maanden

De gezinsomgeving heeft invloed op de ontwikkeling van kinderen. We weten echter weinig over de relatie tussen gezinsfactoren en hersenontwikkeling. Dit onderzoek zoekt uit of gezinsfactoren een rol spelen bij hersenprocessen gerelateerd aan beloningsgericht gedrag bij 9-10 jarige kinderen.

 

Beta

Nieuwe technieken voor het berekenen van dichtheden
Dr. D. (David) de Laat (m), CWI -> VS, Massachusetts Institute of Technology (MIT), Department of Mathematics, 12 maanden.

Hoe bereken je optimale dichtheden van stapelingen? Deze vragen komen naar voren in de wiskunde, materiaalwetenschappen en informatica, maar zijn doorgaans bijzonder moeilijk. De onderzoeker gaat nieuwe optimalisatie technieken ontwikkelen waarmee computers dit soort problemen beter kunnen oplossen.

Nieuwe kwantumavonturen met individuele moleculen
Dr. O.S. (Femi) Ojambati (m) Universiteit van Twente -> VK,  University of Cambridge, NanoPhotonics center Cavendish Laboratory, 24 maanden

In dit voorstel zal ik een kleine optische schakelaar demonstreren die in staat is om één foton te schakelen met één ander foton, een prestatie die nooit eerder is bereikt bij kamertemperatuur. De schakelaar omvat een enkel kleurstof molecuul in een superkleine gouden kooi en is een essentiële bouwsteen in ultrasnelle kwantum informatieverwerking.

Bewerking van peptiden tijdens kruispresentatie antigenen
J.B. (Joanna) Pawlak MSc (v), Universtiet Leiden -> VS, Yale University School of Medicine, Department of Immunobiology, 24 maanden

T-killercellen vernietigen tumoren en door een virus geïnfecteerde cellen door de herkenning van abnormale peptiden op het celoppervlak tijdens kruispresentatie van antigenen. Het juist bewerken van deze peptiden is essentieel voor het activeren van T-cellen. De onderzoeker bestudeert hoe en waar peptiden tijdens kruispresentatie worden bewerkt.

De hersenen ontrafeld met super-MRI
Dr. ir. CMW (Chantal) Tax (v), Universiteit Utrecht –> VK, University of Cardiff, Cardiff University Brain Research Imaging Centre (CUBRIC), 24 maanden

De bedrading van de hersenen verzorgt informatie-transport en beïnvloedt de functionering. MRI is gevoelig voor microstructurele veranderingen van hersenpaden bij ziekte, maar de oorzaak achterhalen blijft complex. De onderzoeker zal de microstructuur beter meten met nieuwe MRI technologie en beeldverwerking.

Renewables en onzekerheid omtrent elektriciteitsnetten van de toekomst
Dr. A. Zocca (m), CWI -> VS, Caltech, Department of  Computing and Mathematical Sciences, 24 maanden

Elektriciteitsnetten verwerken een toenemende hoeveelheid zonne- en windenergie, en verkeerspatronen vertonen daarom een grillig karakter. De onderzoeker ontwikkelt nieuwe wiskundige modellen, en ontwerpt en analyseert nieuwe gedecentraliseerde besturingsmechanismen zodat elektriciteitsnetten in de toekomst betrouwbaar blijven.

 

Levenswetenschappen

De helse spiraal van drugsverslaving
Dr. B. (Hassiba) Beldjoud (v), Radboudumc -> VS, National Institutes of Health, National Institute on Drug Abuse, Baltimore, Behavioral Neuroscience Research Branch, 24 maanden

Voor verslaafde patiënten is onthouding een continue strijd, vooral vanwege het ontstaan van hunkering en negatieve stemmingen, die terugval versnellen. Mijn studie verstoort het stress-noradrenergisch stelsel om deze symptomen te verminderen en daarmee hunkering en terugval te voorkomen.

Meer produceren uit CO2 met een bacterie
N.J.H.P. (Nico) Claassens MSc  (m), Wageningen Universiteit -> Duitsland, Max Planck Institute for Molecular Plant Physiology, 24 maanden

Bepaalde bacteriën kunnen in de toekomst worden ingezet voor de duurzame productie van waardevolle chemicaliën en brandstoffen uit CO2 en waterstof. De onderzoeker wil zo’n veelbelovende bacterie herprogrammeren zodat deze CO2 en energie efficiënter kan gebruiken voor productie.

Ontrafeling van predispositie tot depressie in patiënt-specifieke neuronen
Drs. M. (Mark) van den Hurk (m), Universiteit Maastricht -> Australië, South Australian Health and Medical Research Institute (SAHMRI), Laboratory for Human Neurophysiology and Genetics, 24 maanden

Dankzij revolutionaire technologie is het nu mogelijk huidcellen te herprogrammeren tot zenuwcellen. De onderzoekers gaan via dergelijke herprogrammering hersencellen maken van huidbiopten van depressiepatiënten om de biologische aanleg van depressie en werkingsmechanismen van antidepressiva, te bestuderen middels geavanceerde celmoleculaire analysemethoden.

Het meten van individuele patiënt-preferenties via adaptieve enquêtevragen
Dr. MF (Marcel) Jonker (m), Institute of Health Policy and Management & Erasmus Choice Modeling Centre, Erasmus Universiteit Rotterdam -> VS, Duke University, 24 maanden.

Patiënt preferenties voor medische handelingen vormen een belangrijke input voor ‘Shared Decision Making’ in de klinische praktijk. Het doel van dit onderzoek is om methodologie om patiënt-preferenties op individueel niveau te kunnen meten a) te ontwikkelen, b) statistisch te valideren en c) toe te passen in 3 medische gebieden.

De kickstarter van de anti-kanker immuunrespons
Dr. K. (Kelly) Kersten (v), Nederlands Kanker Instituut – Antoni van Leeuwenhoek Ziekenhuis -> VS, San Francisco, University of California San Francisco, Department of Pathology, 24 maanden

Immunotherapie kan afweercellen activeren om kanker aan te vallen en op te ruimen. Echter, kanker gebruikt verschillende manieren om deze aanval te ontduiken. De onderzoeker zal in kaart brengen hoe tumoren anti-kanker immuunresponsen dempen en hoe we deze kunnen reactiveren.

Een nieuwe theorie om gezondheidsgerelateerde stigma te adresseren
Dr. R.M.H. (Ruth) Peters (v), Vrije Universiteit à VS, Harvard University, Department of Social Medicine and Global Health, 18 maanden

Mensen met bijvoorbeeld een geestelijke ziekte, lepra of HIV/AIDS worden regelmatig gediscrimineerd of buitengesloten. Er is veel bekend over stigma, maar weinig over hoe we stigma kunnen verminderen. Dit onderzoek richt zich op het ontwikkelen van een nieuwe stigma-reductie theorie.

Betere afweercellen voor kankertherapie
Dr. MJ (Margot) Pont (v), Leids Universitair Medisch Centrum ->VS, Fred Hutchinson Cancer Research Center, Seattle, Clinical Research Division, 24 maanden

Buiten het lichaam aangepaste afweercellen worden gebruikt om kanker op te ruimen. Het doel van dit onderzoek is om deze CAR-T cellen te verbeteren, zodat ze zich vaker vermenigvuldigen in de patiënt en nog effectiever de kankercellen kunnen vernietigen.

Selectieve hersenkoeling voor neuromodulatie
Dr. S. (Sandra) Schipper (v), Universiteit Maastricht -> Duitsland, Rheinisch-Westfälische Technische Hochschule Aachen, Nanotherapeutics, 24 maanden

Neurologische ziekten zoals epilepsie zijn veel voorkomend en moeilijk te behandelen. In het kader van dit project wordt een nieuwe behandelmethode ontwikkeld en getest. Hierbij wordt gebruik gemaakt van Nano deeltjes, welke aan cellen gekoppeld worden en vervolgens worden afgekoeld.

De zachte benadering: het kweken van stamcellen voor wondgenezingstherapie.
Dr. M. (Mariëlle) Walraven (v); Vrije Universiteit Amsterdam -> Canada, University of Toronto, Laboratory of Tissue Repair and Regeneration, 24 maanden.

Stamcellen die kunstmatig worden gekweekt op een speciale huid-zachte ondergrond ontwikkelen eigenschappen die de wondgenezing verbeteren. In dit onderzoek worden deze wondgenezingsbevorderende eigenschappen gekarakteriseerd en wordt gekeken hoe humane stamcellen ingezet kunnen worden als therapeutisch middel bij brandwondpatiënten.

Nieuwe antibiotica uit aarde
Dr. C. (Changsheng) Wu (m), Universiteit Leiden -> VS, Rockefeller University, Laboratory of Genetically Encoded Small Molecules, 24 maanden

Nieuwe antibiotica zijn dringend nodig voor de behandeling van ernstige bacteriële infecties. De onderzoeker richt zich op onbekende eiwitten in bodemmicro-organismen. Deze eiwitten kunnen geavanceerde chemische reacties versnellen en daarmee nieuwe stoffen produceren voor de ontwikkeling van potentiële geneesmiddelen.

Gesorteerd op NWO-onderdeel

Aard- en levenswetenschappen

Meer produceren uit CO2 met een bacterie
N.J.H.P. (Nico) Claassens MSc  (m), Wageningen Universiteit -> Duitsland, Max Planck Institute for Molecular Plant Physiology, 24 maanden

Bepaalde bacteriën kunnen in de toekomst worden ingezet voor de duurzame productie van waardevolle chemicaliën en brandstoffen uit CO2 en waterstof. De onderzoeker wil zo’n veelbelovende bacterie herprogrammeren zodat deze CO2 en energie efficiënter kan gebruiken voor productie.

Een nieuwe theorie om gezondheidsgerelateerde stigma te adresseren
Dr. R.M.H. (Ruth) Peters (v), Vrije Universiteit à VS, Harvard University, Department of Social Medicine and Global Health, 18 maanden

Mensen met bijvoorbeeld een geestelijke ziekte, lepra of HIV/AIDS worden regelmatig gediscrimineerd of buitengesloten. Er is veel bekend over stigma, maar weinig over hoe we stigma kunnen verminderen. Dit onderzoek richt zich op het ontwikkelen van een nieuwe stigma-reductie theorie.

Nieuwe antibiotica uit aarde
Dr. C. (Changsheng) Wu (m), Universiteit Leiden -> VS, Rockefeller University, Laboratory of Genetically Encoded Small Molecules, 24 maanden

Nieuwe antibiotica zijn dringend nodig voor de behandeling van ernstige bacteriële infecties. De onderzoeker richt zich op onbekende eiwitten in bodemmicro-organismen. Deze eiwitten kunnen geavanceerde chemische reacties versnellen en daarmee nieuwe stoffen produceren voor de ontwikkeling van potentiële geneesmiddelen.

Chemische- en Exacte Wetenschappen

Nieuwe kwantumavonturen met individuele moleculen
Dr. O.S. (Femi) Ojambati (m) Universiteit van Twente -> VK,  University of Cambridge, NanoPhotonics center Cavendish Laboratory, 24 maanden

In dit voorstel zal ik een kleine optische schakelaar demonstreren die in staat is om één foton te schakelen met één ander foton, een prestatie die nooit eerder is bereikt bij kamertemperatuur. De schakelaar omvat een enkel kleurstof molecuul in een superkleine gouden kooi en is een essentiële bouwsteen in ultrasnelle kwantum informatieverwerking.

Bewerking van peptiden tijdens kruispresentatie antigenen
J.B. (Joanna) Pawlak MSc (v), Universtiet Leiden -> VS, Yale University School of Medicine, Department of Immunobiology, 24 maanden

T-killercellen vernietigen tumoren en door een virus geïnfecteerde cellen door de herkenning van abnormale peptiden op het celoppervlak tijdens kruispresentatie van antigenen. Het juist bewerken van deze peptiden is essentieel voor het activeren van T-cellen. De onderzoeker bestudeert hoe en waar peptiden tijdens kruispresentatie worden bewerkt.

Geesteswetenschappen

Roma in Chili: de complexiteit van tweetaligheid
Dr. P. (Pablo) Irizarri van Suchtelen (m), Radboud Universiteit -> Frankrijk, Centre National de Recherche Scientifique, Langues et Civilizations à Tradition Orale, 24 maanden

De Roma in Chili zijn vloeiend tweetalig. Hun erftaal Romani lijkt complexe Spaanse vormen over te nemen. Hoe kan dat? En wat gebeurt er in hun Spaans? Deze bijzondere bevolkingsgroep biedt unieke kansen voor het begrijpen van tweetaligheid en taalverandering.

Flikken: De Lage Landen
Dr. C.A. (Annemieke) Romein (v), Erasmus Universiteit Rotterdam -> België, Universiteit Gent, Institute for Early Modern History, 24 maanden.

Met benaderingen uit politiek-institutionele- en rechtsgeschiedenis onderzoekt dit project hoe de Vlaamse en Hollandse provinciale en stedelijke overheden interacteerden in de periode 1579-1701 om orde en veiligheid te bewerkstelligen, recht te handhaven en de staat te beschermen.

Hoe mode het Romeinse Rijk verbond
Dr. C.T. (Tineke) Rooijakkers (v), Universiteit van Amsterdam ‐> VK, University College London, Anthropology, Material Culture, 12 maanden

Het Romeinse Rijk was cultureel zeer divers maar toch verbonden. Een gedeelde materiële cultuur speelde hier een belangrijke rol in. Dit onderzoek analyseert hoe en waarom Romeinse clavi (tuniekstrepen) lokaal werden toegeëigend en juist daarom populair werden op interregionale schaal.

Maatschappij- en gedragwetenschappen

Verbale overdracht van ouderlijke angsten
Dr. E. (Evin) Aktar (v), Universiteit van Amsterdam -> VS, The Pennsylvania State University, 12 maanden

Ouders kunnen via verbale communicatie hun eigen angsten voor onbekende mensen/situaties aan hun kinderen overdragen. In dit onderzoek wordt bekeken hoe de informatie die ouders verbaal overdragen van invloed is op de fysiologie, cognitie en het gedrag in sociale situaties, en wordt de rol van temperament bij kinderen onder de loep genomen.

Betaald werk na pensioen in Europa
Dr. E.A.A.(Ellen) Dingemans (v), Rijksuniversiteit Groningen -> VK, University of Manchester, School of Social Sciences, 15 maanden        

Steeds meer ouderen in Europa hebben betaald werk na pensioen. In dit onderzoek bestudeer ik of de variatie in de landspecifieke pensioencontext en in het type werk kunnen verklaren of doorwerken na pensioen goed of slecht is voor welbevinden

De kracht van placebo
Dr. J.T. (Jarry) Porsius (m), VUmc Amsterdam -> VS, Harvard Medical School, Beth Israel Deaconess Medical Center, Department of Global Health and Social Medicine, 14 maanden.

Het geloof in een behandeling bepaalt mede het resultaat. Maar wanneer geloven we dat een behandeling goed werkt? In dit onderzoek wordt gekeken naar de onderliggende principes. Daardoor kunnen placebo effecten optimaal ingezet worden in de gezondheidszorg.

Een gezinsbrein

Beïnvloeden gezinsfactoren de neurale correlaten van beloningsverwerking in jonge adolescenten?

Dr. S. (Sandra) Thijssen, (v), Erasmus Universiteit Rotterdam -> VS, University of Minnesota, Department of Psychology, 18 maanden

De gezinsomgeving heeft invloed op de ontwikkeling van kinderen. We weten echter weinig over de relatie tussen gezinsfactoren en hersenontwikkeling. Dit onderzoek zoekt uit of gezinsfactoren een rol spelen bij hersenprocessen gerelateerd aan beloningsgericht gedrag bij 9-10 jarige kinderen.

Medische wetenschappen (ZonMW)

De helse spiraal van drugsverslaving
Dr. B. (Hassiba) Beldjoud (v), Radboudumc -> VS, National Institutes of Health, National Institute on Drug Abuse, Baltimore, Behavioral Neuroscience Research Branch, 24 maanden

Voor verslaafde patiënten is onthouding een continue strijd, vooral vanwege het ontstaan van hunkering en negatieve stemmingen, die terugval versnellen. Mijn studie verstoort het stress-noradrenergisch stelsel om deze symptomen te verminderen en daarmee hunkering en terugval te voorkomen.

Ontrafeling van predispositie tot depressie in patiënt-specifieke neuronen
Drs. M. (Mark) van den Hurk (m), Universiteit Maastricht -> Australië, South Australian Health and Medical Research Institute (SAHMRI), Laboratory for Human Neurophysiology and Genetics, 24 maanden

Dankzij revolutionaire technologie is het nu mogelijk huidcellen te herprogrammeren tot zenuwcellen. De onderzoekers gaan via dergelijke herprogrammering hersencellen maken van huidbiopten van depressiepatiënten om de biologische aanleg van depressie en werkingsmechanismen van antidepressiva, te bestuderen middels geavanceerde celmoleculaire analysemethoden.

Het meten van individuele patiënt-preferenties via adaptieve enquêtevragen
Dr. MF (Marcel) Jonker (m), Institute of Health Policy and Management & Erasmus Choice Modeling Centre, Erasmus Universiteit Rotterdam -> VS, Duke University, 24 maanden.

Patiënt preferenties voor medische handelingen vormen een belangrijke input voor ‘Shared Decision Making’ in de klinische praktijk. Het doel van dit onderzoek is om methodologie om patiënt-preferenties op individueel niveau te kunnen meten a) te ontwikkelen, b) statistisch te valideren en c) toe te passen in 3 medische gebieden.

De kickstarter van de anti-kanker immuunrespons
Dr. K. (Kelly) Kersten (v), Nederlands Kanker Instituut – Antoni van Leeuwenhoek Ziekenhuis -> VS, San Francisco, University of California San Francisco, Department of Pathology, 24 maanden

Immunotherapie kan afweercellen activeren om kanker aan te vallen en op te ruimen. Echter, kanker gebruikt verschillende manieren om deze aanval te ontduiken. De onderzoeker zal in kaart brengen hoe tumoren anti-kanker immuunresponsen dempen, en hoe we deze kunnen reactiveren.

Betere afweercellen voor kankertherapie
Dr. MJ (Margot) Pont (v), Leids Universitair Medisch Centrum ->VS, Fred Hutchinson Cancer Research Center, Seattle, Clinical Research Division, 24 maanden

Buiten het lichaam aangepaste afweercellen worden gebruikt om kanker op te ruimen. Het doel van dit onderzoek is om deze CAR-T cellen te verbeteren, zodat ze zich vaker vermenigvuldigen in de patiënt en nog effectiever de kankercellen kunnen vernietigen.

Selectieve hersenkoeling voor neuromodulatie  
Dr. S. (Sandra) Schipper (v), Universiteit Maastricht -> Duitsland, Rheinisch-Westfälische Technische Hochschule Aachen, Nanotherapeutics, 24 maanden

Neurologische ziekten zoals epilepsie zijn veel voorkomend en moeilijk te behandelen. In het kader van dit project wordt een nieuwe behandelmethode ontwikkeld en getest. Hierbij wordt gebruik gemaakt van Nano deeltjes, welke aan cellen gekoppeld worden en vervolgens worden afgekoeld.

De zachte benadering: het kweken van stamcellen voor wondgenezingstherapie.
Dr. M. (Mariëlle) Walraven (v); Vrije Universiteit Amsterdam -> Canada, University of Toronto, Laboratory of Tissue Repair and Regeneration, 24 maanden.

Stamcellen die kunstmatig worden gekweekt op een speciale huid-zachte ondergrond ontwikkelen eigenschappen die de wondgenezing verbeteren. In dit onderzoek worden deze wondgenezingsbevorderende eigenschappen gekarakteriseerd en wordt gekeken hoe humane stamcellen ingezet kunnen worden als therapeutisch middel bij brandwondpatiënten.

Natuurwetenschappen

Nieuwe technieken voor het berekenen van dichtheden
Dr. D. (David) de Laat (m), CWI -> VS, Massachusetts Institute of Technology (MIT), Department of Mathematics, 12 maanden.

Hoe bereken je optimale dichtheden van stapelingen? Deze vragen komen naar voren in de wiskunde, materiaalwetenschappen en informatica, maar zijn doorgaans bijzonder moeilijk. De onderzoeker gaat nieuwe optimalisatie technieken ontwikkelen waarmee computers dit soort problemen beter kunnen oplossen.

De hersenen ontrafeld met super-MRI
Dr. ir. CMW (Chantal) Tax (v), Universiteit Utrecht –> VK, University of Cardiff, Cardiff University Brain Research Imaging Centre (CUBRIC), 24 maanden

De bedrading van de hersenen verzorgt informatie-transport en beïnvloedt de functionering. MRI is gevoelig voor microstructurele veranderingen van hersenpaden bij ziekte, maar de oorzaak achterhalen blijft complex. De onderzoeker zal de microstructuur beter meten met nieuwe MRI technologie en beeldverwerking.

Renewables en onzekerheid omtrent elektriciteitsnetten van de toekomst
Dr. A. Zocca (m), CWI -> VS, Caltech, Department of  Computing and Mathematical Sciences, 24 maanden

Elektriciteitsnetten verwerken een toenemende hoeveelheid zonne- en windenergie, en verkeerspatronen vertonen daarom een grillig karakter. De onderzoeker ontwikkelt nieuwe wiskundige modellen, en ontwerpt en analyseert nieuwe gedecentraliseerde besturingsmechanismen zodat elektriciteitsnetten in de toekomst betrouwbaar blijven.