Toekenningen Rubicon 2010-3

Hieronder volgt een alfabetische lijst met de gehonoreerden en een indicatieve titel van het onderzoeksproject. Achter de naam volgt het geslacht. Daarachter de huidige of laatste werkplek en het gastinstituut waaraan het Rubicon-onderzoek zal uitgevoerd worden.

Van simpele associaties tot complexe cognitie Dr. E. (Elger) Abrahamse (m) 1979, UT -> Ghent University, Vakgroep Experimentele Psychologie (BE), 24 maanden Hoe bewust en berekenend staan mensen in het leven? Zijn wij baas in eigen huis, of worden gedrag en denken automatisch gestuurd? In dit onderzoek wordt getracht om schijnbaar hoogcognitieve gedragingen te verklaren aan de hand van automatische leerprocessen.

De invloed van babygerichte spraak op taalontwikkeling Drs. F.W. (Frans) Adriaans (m) 1981, UU -> University of Pennsylvania, Institute for Research in Cognitive Science (VS), 24 maanden Volwassenen passen hun spraak aan wanneer ze praten tegen baby's. Dit maakt het makkelijker voor baby's om de woorden van hun moedertaal te leren. Met computermodellen wordt onderzocht welke spraakeigenschappen belangrijk zijn voor taalontwikkeling en hoe deze het leerproces beïnvloeden.

Vroege kennisdeling in de optica (Descartes, Gassendi, Mersenne)
Dr. D. (Delphine) Bellis (v), UU -> Ghent University (BE), 12 maanden
In de eerste helft van de zeventiende eeuw werden belangrijke ontdekkingen gedaan binnen de optica. Dit onderzoek bestudeert, aan de hand van briefwisselingen, hoe drie belangrijke wetenschappers onderling informatie uitwisselden en zo hun theorieën in dit gebied aanpasten.

Vingerafdruk van kanker
Dr. P.J. (Paul) Boersema (m) 1982, UU -> Max Planck Instituut voor Biochemie, Afdeling Proteomics en Signaaltransductie (DE), 24 maanden
Kankercellen scheiden andere eiwitten uit dan gewone cellen. Deze eiwitten vormen een vingerafdruk waaraan je kankercellen zou kunnen herkennen. De onderzoekers zullen vergelijken welke eiwitten uitgescheiden worden tijdens verschillende fasen in de ontwikkeling van borstkanker.

Bacteriële en virale infecties: een zoetzure kwestie
T.J. (Thomas) Boltje (m) 1983, University of Georgia (VS) -> RU, Synthetisch Organische Chemie (NED), 24 maanden
Bacteriën en virussen zijn in staat het menselijk lichaam binnen te dringen door herkenning van bepaalde suikermoleculen. Deze suikers worden ingezet door deze pathogenen om zichzelf te vermommen als lichaamseigen materiaal. Dit onderzoek poogt de rollen om te draaien door suikers te vinden die bacteriën en virussen kunnen ontmaskeren en onschadelijk maken.

Balanceren tussen werk en gezin
Dr. L.L. (Lieke) ten Brummelhuis (v) 1983, UU -> Drexel University, LeBow College of Business (VS), 16 maanden
Iedere ouder kent de uitdagingen die het combineren van werk- en gezinstaken met zich meebrengt. De onderzoekers gaan in kaart brengen op welke manier gezin en werk met elkaar conflicteren en welke voordelen werk en gezin voor elkaar kunnen opleveren.

Kijken naar de strafschop
Dr. M.S. (Matt) Dicks (m) 1982, University of Otago (NZ) -> VU, Faculteit Bewegingsgwetenschappen (NED), 24 maanden
Hoe coördineren mensen hun onderlinge gedrag? Bewegingswetenschappers zoeken het antwoord door vast te stellen hoe de oogbewegingen van de doelman geleid en misleid worden door de bewegingen van de schutter, en ontrafelen daarmee tegelijkertijd het geheim achter de strafschop.

It's a small brain after all!
Dr. L. Douw (v) 1983, VUmc -> Harvard University (VS), 12 maanden
Onze hersenen zijn een 'small-world' netwerk, dat zowel gespecialiseerde als algemene functies optimaal ondersteunt. Epilepsiepatiënten hebben vaak cognitieve problemen (bijvoorbeeld concentratieverlies) of kunnen die ontwikkelen na een hersenoperatie ter bestrijding van hun aanvallen. De onderzoekers zullen vaststellen of de hersennetwerken gecorreleerd zijn aan cognitie. Zij zullen bovendien deze kennis toepassen om de kans op postoperatieve cognitieve achteruitgang te verkleinen.

Tweetaligen die spreken en gebaren
Drs. M.R. (Marcel) Giezen (m) 1983, UvA -> San Diego State University, Cognitiewetenschap (VS), 24 maanden
Als tweetaligen in één taal spreken, dan kunnen ze de andere taal niet helemaal uitschakelen. Is dat ook zo als één van de twee talen een gebarentaal is? Dit onderzoek gaat na hoe gesproken en gebarentaal elkaar beïnvloeden tijdens taalverwerking.

Moleculaire harde schijven
Drs. M. (Michal) Juriček (m) 1982, RU -> Northwestern University, Mechanostereochemistry (VS), 24 maanden
Het doel van dit onderzoeksproject is het ontwikkelen van nieuwe schakelaars voor flash memories op basis van moleculen. Het gebruik van dit soort moleculen in elektronische eigenschappen zal leiden tot een enorme schaalverkleining in vergelijking tot de huidige generatie silicium transistors.

Werken alleen gezonde vogels samen?
Drs. S.A. (Sjouke Anne) Kingma (m) 1982, Radolfzell (DE) / RUG -> University of East Anglia, Department of Biological Sciences (GB), 24 maanden
Bij sommige diersoorten zijn individuen die een tijdje helpen met de opvoeding van andermans jongen later meer succesvol dan niet-helpers. Desondanks steken veel individuen geen poot uit. Dit project zal uitwijzen of lichamelijke conditie bepaalt of een individu helpt of niet.

Bewegen als velen, overleven als één
Dr. ir. H.J. (Henjo) de Knegt (m) 1980, WUR –> University of Helsinki, Metapopulation Research Group (FI), 24 maanden
De beweging van individuele organismen door een heterogeen landschap is bepalend voor de dynamiek van de gehele populatie. In dit onderzoek analyseer ik de wisselwerking tussen landschap en beweging door individuen, en haar gevolgen voor de dynamiek van populaties.

Sneller transport van lading en energie door moleculen
A.A. (Aleksey) Kocherzhenko (m) 1983, TUD -> University of California, Berkeley, Chemie (VS), 24 maanden.
Elektronische componenten gemaakt van plastic worden langzaam maar zeker werkelijkheid. In dit project worden modellen ontwikkeld om het begrip van ladings- en energietransport in moleculaire materialen te verbeteren, met als uiteindelijk doel efficiëntere organische elektronica maken.

Verfrommelde schillen als modelsysteem voor virussen
Dr. D.J. (Daniela) Kraft (v) 1983, UU –> New York University, Center for Soft Matter Research (VS), 24 maanden
Virussen bestaan uit genetisch materiaal verpakt in een beschermende eiwitschil. Alhoewel virussen verschillen in aantal en eigenschappen van hun bouwstenen, lijken hun bolvormige eiwitschillen sterk op elkaar. De wetenschappers gaan op zoek naar een fysische oorzaak daarvoor door verfrommelde schillen van nanodeeltjes te bestuderen.

Spintronica naar de derde dimensie?
Dr. ir. ing. R. (Reinoud) Lavrijsen (m) 1980, TUE -> University of Cambridge, Thin Film Magnetism (GB), 18 maanden
Als nano-apparaatjes niet alleen de lading van het elektron gebruiken (elektronica), maar ook de tollende beweging van het elektron benutten, noemen we dit spintronica. Tot nu toe waren alle spintronische nano-apparaatjes plat (2-dimensionaal). Dit onderzoek richt zich op het gebruik van de spintronica in de enorme ruimte erboven en eronder.

Interactief patronen zoeken in databases
Dr. M. (Matthijs) van Leeuwen (m) 1981, UU -> Katholieke Universiteit Leuven, Machine Learning (BE), 24 maanden
Met behulp van de computer kunnen patronen in databases worden gezocht. Nu gebeurt dat zonder tussenkomst van de gebruiker, maar dit leidt tot veel overtollige en oninteressante patronen. Dit onderzoek bestudeert hoe interactie met de gebruiker de resultaten kan verbeteren.

Leren door de omgeving te simuleren
Dr. D.L. (David) Mann (m) 1977, University of New South Wales (AU) -> VU, Faculteit Bewegingswetenschappen (NED), 24 maanden
In virtual reality worden mensen ondergedompeld in een gesimuleerde omgeving. Het raakt meer en meer geïntegreerd in ons dagelijks leven. Bewegingswetenschappers onderzoeken of het leren bewegen in virtual reality ook mogelijk maakt het bewegen in de natuurlijke omgeving te verbeteren.

Boodschappen uit de oerknal
Drs. P.D. (Daan) Meerburg (m) 1981, UvA -> Princeton University (VS), 24 maanden
Zo´n 13 miljard jaar geleden, vlak na de oerknal, waren er omstandigheden die we op aarde niet of nauwelijks kunnen nabootsen. Om toch iets te weten te komen over hoe de natuur zich gedraagt onder deze bijzondere omstandigheden, kunnen onderzoekers gebruik maken van het oudste licht uit het heelal, de zogenoemde kosmische achtergrondstraling. Door dit licht nauwkeurig te bestuderen is het wellicht mogelijk om de mysteries van de oerknal te ontrafelen.

Verjonging van het oude brein
Dr. J. (Jinte) Middeldorp (v) 1981, KNAW-NIN/UvA -> Stanford University, Neurologie & Neurowetenschappen (VS), 24 maanden
Oude hersenen bevatten stamcellen, maar deze genereren weinig nieuwe zenuwcellen (neurogenese). Echter, zenuwcellen gaan verloren, waardoor cognitie verslechtert. De onderzoekers gaan het effect van moleculen uit bloed op hersenstamcellen analyseren om neurogenese te stimuleren en hierdoor het brein te verjongen.

Sociale netwerken in (slow)motion
Dr. N.M. (Nienke) Moolenaar (v) 1980, UvA / UT -> University of California, San Diego, Education Studies (VS), 24 maanden
Leraren delen informatie en kennis over onderwijsvernieuwingen in hun sociale netwerk op school. Maar hoe beïnvloeden hun sociale relaties de dagelijkse onderwijspraktijk? De onderzoekers bekijken hoe veranderingen in sociale netwerken bijdragen aan het succes (of falen) van onderwijsvernieuwingen.

Ik zie, ik zie, wat jij niet ziet
Drs. M.C. (Marieke) Mur (v) 1983, UM -> Cambridge, MRC Cognition and Brain Sciences Unit (GB), 24 maanden
Menselijke waarneming is flexibel: we kunnen dezelfde visuele objecten op verschillende manieren categoriseren. Flexibiliteit komt tot stand door aandacht te richten op objecteigenschappen die relevant zijn gegeven de context. Dit project onderzoekt de hersenmechanismen die hieraan ten grondslag liggen.

De volgende stap in het gevecht tegen borstkanker
Drs. M. (Micha) Nethe, Msc (m), UvA -> University of Virginia (VS), 24 maanden
Dit project zal zich richten op een van de voornaamste subtypes van borstkanker: HER2-overexpressie. Overexpressie van het HER2-eiwit komt in 25 tot 30 procent van de gevallen van borstkanker voor. HER2 is een eiwit dat verschillende overlevings- en organisatiesignalen van de cel aanstuurt. Een verhoogde concentratie van HER2 leidt daarom tot verstoring van de normale signalering van een cel en stimuleert daarmee het ontstaan van borstkanker. De te verkrijgen resultaten kunnen tot belangrijke nieuwe inzichten en strategieën leiden om de ontwikkeling van HER2-type borstkanker tegen te gaan.

Spannend speeksel bij ouders en baby's
Dr. D. (Dorothee) Out (v) 1983, UL -> Johns Hopkins University, Center for Interdisciplinary Salivary Bioscience Research (VS), 24 maanden
Het enzym α-amylase in het speeksel van baby's geeft unieke informatie over hoe zij omgaan met stressvolle situaties. De onderzoekers zullen speeksel verzamelen bij baby's tijdens een bezoek aan het consultatiebureau en analyseren hoe opvoeding de stressregulatie van baby's beïnvloedt.

Maak je klaar voor de aanval!
Dr. S.J. (Sytse) Piersma (m) 1980, UL –> Washington University Medical Center, St. Louis, Rheumatology and Howard Hughes Medical Institute (VS), 24 maanden
Virusinfecties en kanker zorgen ervoor dat herkenningsvlaggetjes op het celoppervlak van aangedane cellen komen. 'Natural killer'-cellen zijn in staat ongezonde cellen aan te vallen aan de hand van deze vlaggetjes. De onderzoekers gaan ophelderen waardoor de vlaggetjes op het celoppervlak komen.

Celdeling onder de loep
Dr. M. (Marvin) Tanenbaum (m) 1980, UMCU -> UCSF San Francisco, Molecular and Cellular Pharmacology (VS), 24 maanden
Elke dag worden er miljoenen nieuwe cellen aangemaakt in ons lichaam. Deze nieuwe cellen worden gemaakt met behulp van nanomotortjes. Dit onderzoek bestudeert deze motortjes en kijkt hoe zij bijdragen aan de productie van nieuwe cellen.

Antennes voor verborgen informatie
Ir. K.J. (Klaas-Jan) Tielrooij (m) 1981, FOM-instituut Amolf / UvA -> ICFO (ES), 24 maanden
Het invangen van lichtdeeltjes (fotonen) van lichtbronnen die deeltjes één voor één uitzenden is momenteel inefficiënt, slecht controleerbaar en er gaat vaak informatie verloren: speciale (kwantummechanische) fotontoestanden blijven niet behouden. Met nieuwe antennetechnieken gaan we deze verborgen informatie opvangen.

Hersentumoren gijzelen gezonde buurcellen
Dr. K.E. (Kristan) van der Vos (v) 1981, UU -> Massachusetts General Hospital / Harvard Medical School, department of Neurology (VS), 24 maanden
Hersentumoren manipuleren hun omgeving door het afscheiden van vetblaasjes die genetische informatie van de tumor bevatten en die worden opgenomen door gezonde cellen. Dit onderzoek gaat kijken hoe deze informatie gezonde cellen verandert en ze groeistoffen voor de tumor laat produceren.

Sleutelen aan geheugencellen
Dr. G.J.W. (Rianne) van der Windt (v) 1981, UvA –> Saranac Lake, Trudeau Institute, Immunologie (VS), 24 maanden
Het succes van vaccinaties is afhankelijk van de vorming van geheugencellen. Onlangs werd ontdekt dat een verandering in de stofwisseling van cellen cruciaal is om geheugencellen te kunnen worden. De onderzoekers gaan bekijken hoe dit precies werkt en of manipulatie van die stofwisseling kan helpen om vaccinaties te verbeteren.

Hoe platwormen zichzelf repareren
Dr. J.C. (Josien) van Wolfswinkel (v) 1978, Hubrecht Instituut / UU -> Whitehead Institute for Biomedical Research (VS), 24 maanden
Ons lichaam geneest zichzelf voortdurend. Een snijwondje bijvoorbeeld, herstelt vanzelf. Maar een afgehakt hoofd kunnen wij niet meer repareren. Platwormen kunnen wel elke schade herstellen. Onderzoekers bestuderen hoe dat werkt, en hoe de worm weet welk lichaamsdeel hij moet bijmaken.

Contact

Neem voor meer informatie contact op met de afdeling Communicatie, via +31 (0)70 344 07 29 of mail naar: