Toekenningen Vici 2019

Bekijk de lijst toegekende Vici-premies, ingedeeld op alfabetische volgorde en gesorteerd op NWO-domein.


Feiten en cijfers

Totaal aantal ingediende aanvragen: 242,
waarvan 85 vrouw (35%) en 157 man (65%)
Aantal toekenningen: 32,
waarvan 18 vrouw (56%) en 14 man (44%)
Totale honoreringspercentage: 13%
Honoreringspercentage vrouwen: 21%
Honoreringspercentage mannen: 9%

 

Vici 2019 Ingediende voorstellen

Domein Totaal Vrouw % Man %
ENW 86 19 22% 67 78%
SGW 82 43 52% 39 48%
TTW 28 6 21% 22 79%
ZonMw 46 17 37% 29 63%
Totaal 242 85 35% 157 65%

 

Vici 2019 Gehonoreerde voorstellen

Domein Totaal % Vrouw % Man %
ENW 12 14% 3 16% 9 13%
SGW 10 12% 8 19% 2 5%
TTW 4 14% 1 17% 3 14%
ZonMw 6 13% 6 35% 0 0%
Totaal 32 13% 18 21% 14 9%

 

ENW = Exacte en Natuurwetenschappen, SGW = Sociale en Geesteswetenschappen, TTW = Toegepaste en Technische Wetenschappen.


Gesorteerd op alfabet

A

Rijk geworden van andermans koloniën
Prof. dr. C. A. P. (Cátia) Antunes (v), LEI - Geschiedenis
De discussie over Nederlands koloniale verleden gaat doorgaans voorbij aan de economische voordelen die door Nederlandse bedrijven behaald werden in de koloniale rijken van Frankrijk, Engeland, Portugal, Spanje. Dit project brengt de hierdoor gegenereerde welvaart in kaart en geeft aan het debat over het Nederlandse koloniaal verleden een nieuwe wending.

B

Nieuwe Big-Data technieken om cognitie in kaart te brengen
Prof. dr. C.F. (Christian) Beckmann (m), RUMC  – Donders Institute for Brain, Cognition and Behaviour
De onderzoeker zal nieuwe analyse technieken ontwikkelen die toelaten het hersenfunctioneren van een individu te vergelijken met grote norm populaties. De onderzoeker zal deze technieken testen in het grootste Nederlands cohort van patiënten met beginnende symptomen van de ziekte van Parkinson om zo de neurobiologie van deze ziekte te ontrafelen.

Mix that language! Of toch maar niet?
Prof. dr. W. B. T. (Elma) Blom (v), UU - Taalonderwijs en taalverwerving
Veel tweetaligen mixen talen door elkaar als ze praten. De onderzoekers willen achterhalen of kinderen moeite hebben met het leren van taal via gemixt taalaanbod, hoe en waarom kinderen zelf mixen en of taalmixen een andere rol speelt bij kinderen met en zonder taalontwikkelingsstoornissen.

Immuniteit door het hele lichaam
Dr. J.A.M. (José) Borghans (v), UMCU - Immunologie
Onze kennis van het menselijk immuunsysteem is grotendeels gebaseerd op studies met cellen uit bloed, een plek waar slechts een minderheid van afweercellen zich bevindt. Door laboratoriumonderzoek te combineren met wiskunde ontrafelt dit onderzoek hoe immunologisch geheugen wordt onderhouden door afweercellen in het hele lichaam.

Defecten in tweedimensionale nanomaterialen beteugelen en manipuleren
Prof. dr. A.A. (Ageeth) Bol (v), TU/e - Applied Physics
De recent ontdekte tweedimensionale nanomaterialen zijn veelbelovend voor duurzame energieopslag en nanoelektronica. Defecten kunnen de bijzondere eigenschappen van deze materialen echter maken of breken. De onderzoekers zullen nieuwe technieken onderzoeken en ontwikkelen die de concentratie en eigenschappen van deze defecten kunnen beheersen en manipuleren.

C

Van stress naar succes: hoe onzichtbare bacteriën opportunistisch worden
Dr. D. (Dennis) Claessen (m), LEI
Vrijwel alle bacteriën bouwen een celwand die bescherming biedt tegen schadelijke effecten. Toch blijken sommige bacteriën zich, verrassenderwijs, in stressvolle omstandigheden te kunnen ontdoen van deze celwand. De onderzoeker gaat onderzoeken hoe bacteriën dit doen en ze juist profijt kunnen hebben van deze celwandloze toestand.

E

Onze microbiële voorouders in beeld
Prof. dr. ir. T.J.G. (Thijs) Ettema (m), WUR
Complex leven op aarde stamt af van simpele eencellige micro-organismen. Recent onderzoek heeft de Asgard archaea aangewezen als naast-verwanten van complexe cellulaire levensvormen. Dit voorstel beoogt om de fysiologie en celbiologie van Asgard archaea te bestuderen om meer inzicht te krijgen in het ontstaan van complex leven.

G

Hoe kosmologie voortkomt uit kwantumzwaartekracht
Dr. T.W. (Thomas) Grimm (m), UU
De waargenomen expansie van ons universum suggereert dat het wordt gevuld door een substantie genaamd donkere energie. Onderzoekers stellen dat de mysterieuze eigenschappen hiervan alleen kunnen worden begrepen door een kwantumtheorie van de zwaartekracht te gebruiken. Dit leidt tot een nieuwe beschrijving voor de evolutie van ons universum.

H

Ontrafelen van de metabole klok van de cel
Prof. dr. M. (Matthias) Heinemann (m), RUG
Stofwisseling en celdeling zijn essentieel voor het leven, maar de interacties tussen deze processen zijn nog onbegrepen. Onderzoekers gaan het mechanisme ontrafelen wat verantwoordelijk is voor het klok-achtige dynamische gedrag van het metabolisme tijdens de celdeling in eukaryoten. Dit zal belangrijke kennis opleveren voor biomedische wetenschappen en biotechnologie.

Kort en krachtig astrofysica
Dr. J.W.T. (Jason) Hessels (m), ASTRON/UvA
De meest extreme astronomische bronnen hebben behoorlijke invloed op ons begrip van fundamenteel (astro)fysica. Met behulp van een uniek netwerk van radiotelescopen, dat verspreid is over de hele wereld, gaan astronomen diep in het heelal kijken om de oorsprong van de raadselachtige en zeer krachtig snelle radioflitsen te verklaren.

Hoe nieuwsgierigheid de ontwikkeling van een kind bepaalt
Prof. dr. S. (Sabine) Hunnius (v), RU - Ontwikkelingspsychologie
Jonge kinderen ontwikkelen zich met adembenemende snelheid. Dit project onderzoekt de rol van nieuwsgierigheid – de drang om steeds iets nieuws te leren – voor ontwikkeling. Naast de (hersen-)mechanismen die ten grondslag liggen aan nieuwgierigheid zal onderzocht worden of kinderen verschillen in hun mate van nieuwsgierigheid en hoe we nieuwsgierigheid kunnen stimuleren.

I

Erkenning en de kunst van dialoog
Dr. L. (Nicole) Immler (v), UvH - Moderne en contemporaine geschiedenis
Erkenning voor leed wordt meestal juridisch bekeken en dan in termen van individuele financiële compensatie opgelost. Een dergelijke erkenning doet echter weinig recht aan de relationele aspecten van het leed. Dit project onderzoekt erkenningsclaims als een roep om dialoog, en zet daarmee de sociale dimensie van erkenning op de voorgrond.

J

Toekomstige sociaal-economische ongelijkheid in sterfte
Prof. F. (Fanny) Janssen (v), RUG – Demografie
Sociaal-economische verschillen in sterfte vormen een belangrijk maatschappelijk vraagstuk, maar onbekend is hoe deze verschillen zich realistischer wijze verder gaan ontwikkelen. Dit onderzoek ontwikkelt een geavanceerd voorspellingsmodel van sterfteongelijkheid met behulp van nieuwe inzichten over de invloed van roken, obesitas en alcohol, en bepaalt het mogelijke effect van (preventief) gezondheidsbeleid.

K

Hoe houden we de civiele rechtspraak betaalbaar in Europa?
Prof. dr. X.E. (Xandra) Kramer (v), EUR - Privaatrecht
Consumenten en bedrijven moeten hun rechten kunnen afdwingen, maar de kosten zijn hoog en de financiering van de rechtspraak staat onder druk. De onderzoekers evalueren de mogelijkheden en gevolgen van alternatieve wijzen van financiering van civiele procedures en een andere kostenverdeling in een aantal landen en op Europees niveau.

L

Modelleren en meten van 21e-eeuwse risico’s
Prof. dr. R. J. A. (Roger) Laeven (m), UvA – Econometrie
De grootste risico’s voor onze huidige wereld zijn een financiële, klimaat- of cyber crisis. Deze risico’s kenmerken zich door de vicieuze cirkels waardoor ze worden voortgebracht en zijn omgeven door grote onzekerheid. Dit onderzoek gaat nieuwe concepten, methoden en technieken ontwikkelen om deze 21e-eeuwse risico’s in kaart te brengen.

Regeneratie van ziek bot met colloïdale biomaterialen
Prof dr. ir. S.C.G. (Sander) Leeuwenburgh (m), RUMC  – Regeneratieve Biomaterialen
Traditionele biomaterialen kunnen schade aan ziek bot niet herstellen. Dit onderzoek zal nieuwe biomaterialen bestaande uit submicron deeltjes ontwerpen die hiertoe wel in staat zijn. Deze biomaterialen zijn poreus, zelfhelend, en geven medicijnen direct in cellen af. Hierdoor kan botschade veroorzaakt door ziekten zoals infectie en kanker effectief worden behandeld.

M

Een hoofdpijn dossier vol cardiovasculair risico
Dr. A. (Antoinette) Maassen van den Brink (v), Erasmus MC – Afdeling Interne GeneeskundeMigraine is een sterk invaliderende aandoening, vooral in vrouwen. Daar bovenop is het een belangrijke cardiovasculaire risicofactor. Wij gaan onderzoeken waarom vooral vrouwen migraine krijgen, hoe vrouwen specifiek behandeld kunnen worden en hoe hun cardiovasculair risico te verkleinen is. Daarbij letten we speciaal op cardiovasculaire bijwerkingen van antimigraine medicatie.

Next-generation nanosensor voor thuisdiagnostiek
Prof. dr. G. (Giovanni) Maglia (m), RUG
Cellen functioneren niet zonder eiwitten. De concentratie, expressie en chemische modificaties van eiwitten zijn nauwkeurige indicatoren van vele ziekten. In dit project ontwikkelen we een goedkope en snelle technologie voor de detectie en analyse van eiwitten om proteïne-analyse en de thuisdiagnostiek te verbeteren.

Temmen van chemische reacties
Prof. dr. S.Y.T. (Bas) van de Meerakker (m), RUAls moleculen elkaar tegenkomen kunnen ze met elkaar reageren waarbij er nieuwe moleculen ontstaan. Dit proces is overal in de natuur belangrijk, maar nog slecht begrepen. De onderzoekers gaan chemische reacties ontrafelen door moleculen uiterst behoedzaam op elkaar te schieten waarna de reactieproducten heel precies in beeld worden gebracht.

Nieuwe tactieken in de verdediging tegen een stille maar gevaarlijke vijand; niet-alcoholische steatohepatitis
Prof. dr. S.W.C. (Saskia) van Mil (v), UMCU - Center for Molecular Medicine
Miljoenen mensen wereldwijd lijden aan de onbekende leverziekte niet-alcoholische steatohepatitis, met een hoog risico op het ontwikkelen van leverfalen en kanker. Er zijn geen medicijnen voorhanden. De onderzoekers zullen door selectieve activatie van de Farnesoid X Receptor onderzoeken of een hoog effectieve therapie kan worden ontwikkeld.

Oliebedrijven en de ontwikkeling van milieuactivisme en duurzame energie
Prof. dr. C.C.M. (Cyrus) Mody (m), UM - Geschiedenis van de technologie
Historici beweren dat oliemaatschappijen de ontwikkeling van duurzame energie hebben belemmerd. Maar oliemaatschappijen hebben geïnvesteerd in zonne-energie, kernenergie en zelfs milieuorganisaties in de jaren 70. Dit project stelt de vraag waarom oliebedrijven hebben bijgedragen aan de ontwikkeling van duurzame energie, maar ook waarom ze dit pad verlaten hebben.

Multi-parallele automatische vertaalsystemen
Dr. C. (Christof) Monz (m), UvA
Meertalige automatische vertaalmethodes hebben de potentie om de vertaalkwaliteit aanzienlijk te verbeteren door taalonafhankelijke representaties te genereren. Huidige benaderingen bereiken taalonafhankelijkheid slechts in beperkte mate. Dit project introduceert nieuwe vertaalmodellen die een hogere graad van taalonafhankelijkheid en daarmee ook vertaalkwaliteit kunnen bereiken door multiparallelle databestanden te benutten.

O

De Argon Motor
Dr. ir. J.A. (Jeroen) van Oijen (m), TU/e – Power & Flow
Verbrandingsexperts van de TU/e gaan een revolutionaire motor ontwikkelen die duurzame brandstoffen omzet in schone energie. Door de verbranding niet met lucht maar in argon te laten plaatsvinden, kan een extreem hoog rendement worden behaald. De onderzoekers zullen dit bijzondere verbrandingsproces met geavanceerde computermodellen en lasermeettechnieken bestuderen en optimaliseren.

R

Peptide aggregatie: één niet-covalente interactie tegelijk
Dr. A.M. (Anouk) Rijs (v), RU
De vorming van geordende nanostructuren via de samenklontering van stukjes eiwit speelt een belangrijke rol in bepaalde ongeneeslijke ziektes, zoals de ziekte van Alzheimer en Parkinson. Om deze geordende opeenhoping van eiwitten te begrijpen en te sturen, ontwikkelen de onderzoekers een nieuwe experimentele methode die dit proces stap-voor-stap kan volgen.

De optimale katalysator selecteren
Prof. dr. J. (Jana) Roithová (v), RU
Enzymen zijn in staat om belangrijke reacties, zoals de fixatie van kooldioxide, te versnellen. Met biomimetische katalysatoren kunnen we de chemische stappen reconstrueren die de natuur in miljoenen jaren van evolutie heeft ontwikkeld. Het doel van dit onderzoek is om met behulp van geavanceerde massaspectroscopische methodieken te onderzoeken welke chemische modificaties nodig zijn om een optimale katalysator te construeren.

Genetische hartziekten – wat gaat er fout?
Prof. dr. E. (Eva) van Rooij (v), Hubrecht Institute
Genetische hartziekten die ontstaan door een foutje in het DNA worden gekenmerkt door allerlei ziekte drijvende veranderingen in het hart die bijdragen aan de progressie van de ziekte. Tot nu is er maar weinig bekend over de processen die hieraan bijdragen. De onderzoekers willen ontdekken wat er ten grondslag ligt aan deze veranderingen om zo mogelijk te kunnen helpen in de ontwikkeling van verbeterde therapieën.

Gevoelig voor klachten
Prof. dr. J.G.M. (Judith) Rosmalen (v), UMCG - Psychiatrie en Interne Geneeskunde
Mensen verschillen erg in hoeveel last ze hebben van lichamelijke klachten. Dat heeft te maken met aangeboren verschillen, maar ook met eerdere ervaringen met lichamelijke klachten. In dit project wordt onderzocht hoe dit soort verschillen zich ontwikkelt aan de hand van ervaringen vroeg in het leven.

S

Op weg naar behandeling van verstandelijke beperking en autisme
Dr. A. (Annette) Schenck (v), RUMC, Genetica
Verstandelijke beperking en autisme zijn frequente, maar nog steeds onbehandelbare aandoeningen. Effectieve strategieën voor de ontwikkeling van medicijnen ontbreken tot nu toe. De onderzoekers gaan een evolutionair geconserveerde vorm van leren in de fruitvlieg bestuderen om bevindingen vanuit dit diermodel vertaalbaar te maken naar medicijnen voor de behandeling van patiënten.

Wat van Neanderthalers beklijft
Prof. dr. M.A. (Marie) Soressi (v), LEI - Prehistorie
In Europa stuitten de immigrerende voorouders van huidige Europeanen ongeveer 40.000 jaar geleden op Neanderthalers. Dit interdisciplinair project onderzoekt wat er toen precies gebeurd is en in welke mate de successen van deze immigranten het gevolg zijn van hybridisering en andere interacties met lokale Neanderthalers.

Uiterlijk vertoon
Dr. N.M. (Nina) van Sorge (v), UMCU – Medical Microbiology
Stafylokokken veroorzaken lastig te behandelen infecties. Stafylokokken omhullen zich met verschillende complexe suikerstructuren. Microbiologen vermoeden dat deze ‘suikerjasjes’ een belangrijk herkenningspunt zijn voor het immuunsysteem om de stafylokokken op te ruimen. Meer inzicht over het hoe en wat van deze herkenning vormt een belangrijke sleutel voor de ontwikkeling van antibiotica en vaccins.

T

Flexibel onder stress
Prof. dr. C.S. (Christa) Testerink (v), WUR
Groei en ontwikkeling van planten wordt geremd als er te weinig of alleen zout water beschikbaar is. Planten proberen dit op te lossen door plaatselijk wortelgroei te stimuleren en het moment van bloei aan te passen. Ik onderzoek hoe die flexibiliteit mogelijk is en hoe die bijdraagt aan stresstolerantie.

V

Poor old Pores
Dr. L.M. (Liesbeth) Veenhoff (v), UMCG
De onderzoekers van dit onderzoek willen weten hoe en waarom een cel verandert naarmate deze veroudert. Het onderzoek focust op veranderingen in het kernporiecomplex, de poortwachter van de kern. Op de lange termijn zal de verworven kennis helpen om de gemeenschappelijke oorzaak van verschillende ouderdomsziekten te achterhalen.

 

Gesorteerd op domein


Exacte en Natuurwetenschappen

Van stress naar succes: hoe onzichtbare bacteriën opportunistisch worden
Dr. D. (Dennis) Claessen (m), LEI
Vrijwel alle bacteriën bouwen een celwand die bescherming biedt tegen schadelijke effecten. Toch blijken sommige bacteriën zich, verrassenderwijs, in stressvolle omstandigheden te kunnen ontdoen van deze celwand. De onderzoeker gaat onderzoeken hoe bacteriën dit doen en ze juist profijt kunnen hebben van deze celwandloze toestand.

Onze microbiële voorouders in beeld
Prof. dr. ir. T.J.G. (Thijs) Ettema (m), WUR
Complex leven op aarde stamt af van simpele eencellige micro-organismen. Recent onderzoek heeft de Asgard archaea aangewezen als naast-verwanten van complexe cellulaire levensvormen. Dit voorstel beoogt om de fysiologie en celbiologie van Asgard archaea te bestuderen om meer inzicht te krijgen in het ontstaan van complex leven.

Hoe kosmologie voortkomt uit kwantumzwaartekracht
Dr. T.W. (Thomas) Grimm (m), UU
De waargenomen expansie van ons universum suggereert dat het wordt gevuld door een substantie genaamd donkere energie. Onderzoekers stellen dat de mysterieuze eigenschappen hiervan alleen kunnen worden begrepen door een kwantumtheorie van de zwaartekracht te gebruiken. Dit leidt tot een nieuwe beschrijving voor de evolutie van ons universum.

Ontrafelen van de metabole klok van de cel
Prof. dr. M. (Matthias) Heinemann (m), RUG
Stofwisseling en celdeling zijn essentieel voor het leven, maar de interacties tussen deze processen zijn nog onbegrepen. Onderzoekers gaan het mechanisme ontrafelen wat verantwoordelijk is voor het klok-achtige dynamische gedrag van het metabolisme tijdens de celdeling in eukaryoten. Dit zal belangrijke kennis opleveren voor biomedische wetenschappen en biotechnologie.

Kort en krachtig astrofysica
Dr. J.W.T. (Jason) Hessels (m), ASTRON/UvA
De meest extreme astronomische bronnen hebben behoorlijke invloed op ons begrip van fundamenteel (astro)fysica. Met behulp van een uniek netwerk van radiotelescopen, dat verspreid is over de hele wereld, gaan astronomen diep in het heelal kijken om de oorsprong van de raadselachtige en zeer krachtig snelle radioflitsen te verklaren.

Next-generation nanosensor voor thuisdiagnostiek
Prof. dr. G. (Giovanni) Maglia (m), RUG
Cellen functioneren niet zonder eiwitten. De concentratie, expressie en chemische modificaties van eiwitten zijn nauwkeurige indicatoren van vele ziekten. In dit project ontwikkelen we een goedkope en snelle technologie voor de detectie en analyse van eiwitten om proteïne-analyse en de thuisdiagnostiek te verbeteren.

Temmen van chemische reacties
Prof. dr. S.Y.T. (Bas) van de Meerakker (m), RU
Als moleculen elkaar tegenkomen kunnen ze met elkaar reageren waarbij er nieuwe moleculen ontstaan. Dit proces is overal in de natuur belangrijk, maar nog slecht begrepen. De onderzoekers gaan chemische reacties ontrafelen door moleculen uiterst behoedzaam op elkaar te schieten waarna de reactieproducten heel precies in beeld worden gebracht.

Multi-parallele automatische vertaalsystemen
Dr. C. (Christof) Monz (m), UvA
Meertalige automatische vertaalmethodes hebben de potentie om de vertaalkwaliteit aanzienlijk te verbeteren door taalonafhankelijke representaties te genereren. Huidige benaderingen bereiken taalonafhankelijkheid slechts in beperkte mate. Dit project introduceert nieuwe vertaalmodellen die een hogere graad van taalonafhankelijkheid en daarmee ook vertaalkwaliteit kunnen bereiken door multiparallelle databestanden te benutten.

Peptide aggregatie: één niet-covalente interactie tegelijk
Dr. A.M. (Anouk) Rijs (v), RU
De vorming van geordende nanostructuren via de samenklontering van stukjes eiwit speelt een belangrijke rol in bepaalde ongeneeslijke ziektes, zoals de ziekte van Alzheimer en Parkinson. Om deze geordende opeenhoping van eiwitten te begrijpen en te sturen, ontwikkelen de onderzoekers een nieuwe experimentele methode die dit proces stap-voor-stap kan volgen.

De optimale katalysator selecteren
Prof. dr. J. (Jana) Roithová (v), RU
Enzymen zijn in staat om belangrijke reacties, zoals de fixatie van kooldioxide, te versnellen. Met biomimetische katalysatoren kunnen we de chemische stappen reconstrueren die de natuur in miljoenen jaren van evolutie heeft ontwikkeld. Het doel van dit onderzoek is om met behulp van geavanceerde massaspectroscopische methodieken te onderzoeken welke chemische modificaties nodig zijn om een optimale katalysator te construeren.

Flexibel onder stress
Prof. dr. C.S. (Christa) Testerink (v), WUR
Groei en ontwikkeling van planten wordt geremd als er te weinig of alleen zout water beschikbaar is. Planten proberen dit op te lossen door plaatselijk wortelgroei te stimuleren en het moment van bloei aan te passen. Ik onderzoek hoe die flexibiliteit mogelijk is en hoe die bijdraagt aan stresstolerantie.

Poor old Pores
Dr. L.M. (Liesbeth) Veenhoff (v), UMCG
De onderzoekers van dit onderzoek willen weten hoe en waarom een cel verandert naarmate deze veroudert. Het onderzoek focust op veranderingen in het kernporiecomplex, de poortwachter van de kern. Op de lange termijn zal de verworven kennis helpen om de gemeenschappelijke oorzaak van verschillende ouderdomsziekten te achterhalen.

Sociale en Geesteswetenschappen

Rijk geworden van andermans koloniën?
Prof. dr. C. A. P. (Cátia) Antunes (v), LEI - Geschiedenis
De discussie over Nederlands koloniale verleden gaat doorgaans voorbij aan de economische voordelen die door Nederlandse bedrijven behaald werden in de koloniale rijken van Frankrijk, Engeland, Portugal, Spanje. Dit project brengt de hierdoor gegenereerde welvaart in kaart en geeft aan het debat over het Nederlandse koloniaal verleden een nieuwe wending.

Mix that language! Of toch maar niet?
Prof. dr. W. B. T. (Elma) Blom (v), UU - Taalonderwijs en taalverwerving
Veel tweetaligen mixen talen door elkaar als ze praten. De onderzoekers willen achterhalen of kinderen moeite hebben met het leren van taal via gemixt taalaanbod, hoe en waarom kinderen zelf mixen en of taalmixen een andere rol speelt bij kinderen met en zonder taalontwikkelingsstoornissen.

Erkenning en de kunst van dialoog
Dr. L. (Nicole) Immler (v), UvH - Moderne en contemporaine geschiedenis
Erkenning voor leed wordt meestal juridisch bekeken en dan in termen van individuele financiële compensatie opgelost. Een dergelijke erkenning doet echter weinig recht aan de relationele aspecten van het leed. Dit project onderzoekt erkenningsclaims als een roep om dialoog, en zet daarmee de sociale dimensie van erkenning op de voorgrond.

Toekomstige sociaal-economische ongelijkheid in sterfte
Prof. F. (Fanny) Janssen (v), RUG – Demografie
Sociaal-economische verschillen in sterfte vormen een belangrijk maatschappelijk vraagstuk, maar onbekend is hoe deze verschillen zich realistischer wijze verder gaan ontwikkelen. Dit onderzoek ontwikkelt een geavanceerd voorspellingsmodel van sterfteongelijkheid met behulp van nieuwe inzichten over de invloed van roken, obesitas en alcohol, en bepaalt het mogelijke effect van (preventief) gezondheidsbeleid.

Gevoelig voor klachten
Prof. dr. J.G.M. (Judith) Rosmalen (v), UMCG - Psychiatrie en Interne Geneeskunde
Mensen verschillen erg in hoeveel last ze hebben van lichamelijke klachten. Dat heeft te maken met aangeboren verschillen, maar ook met eerdere ervaringen met lichamelijke klachten. In dit project wordt onderzocht hoe dit soort verschillen zich ontwikkelt aan de hand van ervaringen vroeg in het leven.

Hoe nieuwsgierigheid de ontwikkeling van een kind bepaalt
Prof. dr. S. (Sabine) Hunnius (v), RU - Ontwikkelingspsychologie
Jonge kinderen ontwikkelen zich met adembenemende snelheid. Dit project onderzoekt de rol van nieuwsgierigheid – de drang om steeds iets nieuws te leren – voor ontwikkeling. Naast de (hersen-)mechanismen die ten grondslag liggen aan nieuwgierigheid zal onderzocht worden of kinderen verschillen in hun mate van nieuwsgierigheid en hoe we nieuwsgierigheid kunnen stimuleren.

Oliebedrijven en de ontwikkeling van milieuactivisme en duurzame energie
Prof. dr. C.C.M. (Cyrus) Mody (m), UM - Geschiedenis van de technologie
Historici beweren dat oliemaatschappijen de ontwikkeling van duurzame energie hebben belemmerd. Maar oliemaatschappijen hebben geïnvesteerd in zonne-energie, kernenergie en zelfs milieuorganisaties in de jaren 70. Dit project stelt de vraag waarom oliebedrijven hebben bijgedragen aan de ontwikkeling van duurzame energie, maar ook waarom ze dit pad verlaten hebben.

Wat van Neanderthalers beklijft
Prof. dr. M.A. (Marie) Soressi (v), LEI - Prehistorie
In Europa stuitten de immigrerende voorouders van huidige Europeanen ongeveer 40.000 jaar geleden op Neanderthalers. Dit interdisciplinair project onderzoekt wat er toen precies gebeurd is en in welke mate de successen van deze immigranten het gevolg zijn van hybridisering en andere interacties met lokale Neanderthalers.

Modelleren en meten van 21e-eeuwse risico’s
Prof. dr. R. J. A. (Roger) Laeven (m), UvA – Econometrie
De grootste risico’s voor onze huidige wereld zijn een financiële, klimaat- of cyber crisis. Deze risico’s kenmerken zich door de vicieuze cirkels waardoor ze worden voortgebracht en zijn omgeven door grote onzekerheid. Dit onderzoek gaat nieuwe concepten, methoden en technieken ontwikkelen om deze 21e-eeuwse risico’s in kaart te brengen.

Hoe houden we de civiele rechtspraak betaalbaar in Europa?
Prof. dr. X.E. (Xandra) Kramer (v), EUR - Privaatrecht
Consumenten en bedrijven moeten hun rechten kunnen afdwingen, maar de kosten zijn hoog en de financiering van de rechtspraak staat onder druk. De onderzoekers evalueren de mogelijkheden en gevolgen van alternatieve wijzen van financiering van civiele procedures en een andere kostenverdeling in een aantal landen en op Europees niveau.

Toegepaste en Technische Wetenschappen

Nieuwe Big-Data technieken om cognitie in kaart te brengen
Prof. dr. C.F. (Christian) Beckmann (m), RUMC  – Donders Institute for Brain, Cognition and Behaviour
De onderzoeker zal nieuwe analyse technieken ontwikkelen die toelaten het hersenfunctioneren van een individu te vergelijken met grote norm populaties. De onderzoeker zal deze technieken testen in het grootste Nederlands cohort van patiënten met beginnende symptomen van de ziekte van Parkinson om zo de neurobiologie van deze ziekte te ontrafelen.

Defecten in tweedimensionale nanomaterialen beteugelen en manipuleren
Prof. dr. A.A. (Ageeth) Bol (v), TU/e - Applied Physics
De recent ontdekte tweedimensionale nanomaterialen zijn veelbelovend voor duurzame energieopslag en nanoelektronica. Defecten kunnen de bijzondere eigenschappen van deze materialen echter maken of breken. De onderzoekers zullen nieuwe technieken onderzoeken en ontwikkelen die de concentratie en eigenschappen van deze defecten kunnen beheersen en manipuleren.

Regeneratie van ziek bot met colloïdale biomaterialen
Prof dr. ir. S.C.G. (Sander) Leeuwenburgh (m), RUMC  – Regenaratieve Biomaterialen
Traditionele biomaterialen kunnen schade aan ziek bot niet herstellen. Dit onderzoek zal nieuwe biomaterialen bestaande uit submicron deeltjes ontwerpen die hiertoe wel in staat zijn. Deze biomaterialen zijn poreus, zelfhelend, en geven medicijnen direct in cellen af. Hierdoor kan botschade veroorzaakt door ziekten zoals infectie en kanker effectief worden behandeld.

De Argon Motor
Dr. ir. J.A. (Jeroen) van Oijen (m), TU/e – Power & Flow
Verbrandingsexperts van de TU/e gaan een revolutionaire motor ontwikkelen die duurzame brandstoffen omzet in schone energie. Door de verbranding niet met lucht maar in argon te laten plaatsvinden, kan een extreem hoog rendement worden behaald. De onderzoekers zullen dit bijzondere verbrandingsproces met geavanceerde computermodellen en lasermeettechnieken bestuderen en optimaliseren.

ZonMw

Immuniteit door het hele lichaam
Dr. J.A.M. (José) Borghans (v), UMCU - Immunologie
Onze kennis van het menselijk immuunsysteem is grotendeels gebaseerd op studies met cellen uit bloed, een plek waar slechts een minderheid van afweercellen zich bevindt. Door laboratoriumonderzoek te combineren met wiskunde ontrafelt dit onderzoek hoe immunologisch geheugen wordt onderhouden door afweercellen in het hele lichaam.

Een hoofdpijn dossier vol cardiovasculair risico
Dr. A. (Antoinette) Maassen van den Brink (v), Erasmus MC – Afdeling Interne Geneeskunde
Migraine is een sterk invaliderende aandoening, vooral in vrouwen. Daar bovenop is het een belangrijke cardiovasculaire risicofactor. Wij gaan onderzoeken waarom vooral vrouwen migraine krijgen, hoe vrouwen specifiek behandeld kunnen worden en hoe hun cardiovasculair risico te verkleinen is. Daarbij letten we speciaal op cardiovasculaire bijwerkingen van antimigraine medicatie.

Nieuwe tactieken in de verdediging tegen een stille maar gevaarlijke vijand; niet-alcoholische steatohepatitis
Prof. dr. S.W.C. (Saskia) van Mil (v), UMCU - Center for Molecular Medicine
Miljoenen mensen wereldwijd lijden aan de onbekende leverziekte niet-alcoholische steatohepatitis, met een hoog risico op het ontwikkelen van leverfalen en kanker. Er zijn geen medicijnen voorhanden. De onderzoekers zullen door selectieve activatie van de Farnesoid X Receptor onderzoeken of een hoog effectieve therapie kan worden ontwikkeld.

Genetische hartziekten – wat gaat er fout?
Prof. dr. E. (Eva) van Rooij (v), Hubrecht Institute
Genetische hartziekten die ontstaan door een foutje in het DNA worden gekenmerkt door allerlei ziekte drijvende veranderingen in het hart die bijdragen aan de progressie van de ziekte. Tot nu is er maar weinig bekend over de processen die hieraan bijdragen. De onderzoekers willen ontdekken wat er ten grondslag ligt aan deze veranderingen om zo mogelijk te kunnen helpen in de ontwikkeling van verbeterde therapieën.

Op weg naar behandeling van verstandelijke beperking en autisme
Dr. A. (Annette) Schenck (v), RUMC, Genetica
Verstandelijke beperking en autisme zijn frequente, maar nog steeds onbehandelbare aandoeningen. Effectieve strategieën voor de ontwikkeling van medicijnen ontbreken tot nu toe. De onderzoekers gaan een evolutionair geconserveerde vorm van leren in de fruitvlieg bestuderen om bevindingen vanuit dit diermodel vertaalbaar te maken naar medicijnen voor de behandeling van patiënten.

Uiterlijk vertoon
Dr. N.M. (Nina) van Sorge (v), UMCU – Medical Microbiology
Stafylokokken veroorzaken lastig te behandelen infecties. Stafylokokken omhullen zich met verschillende complexe suikerstructuren. Microbiologen vermoeden dat deze ‘suikerjasjes’ een belangrijk herkenningspunt zijn voor het immuunsysteem om de stafylokokken op te ruimen. Meer inzicht over het hoe en wat van deze herkenning vormt een belangrijke sleutel voor de ontwikkeling van antibiotica en vaccins.

Contact

Poppy Savenije (voor mediavragen) Poppy Savenije (voor mediavragen) t: +31 (0)6 83893713 p.savenije@nwo.nl