Toekenningen Veni 2019

Hieronder vindt u de lijst met 166 gehonoreerde Veni-onderzoekers, een indicatieve titel en een korte samenvatting van het onderzoeksproject. Veni maakt samen met Vidi en Vici deel uit van de Vernieuwingsimpuls van NWO.


Feiten en cijfers

Aantal (ontvankelijke) voorstellen: 1151
Verdeling v/m bij aanvragers: 553 vrouw, 598 man
Aantal toekenningen (honoreringspercentage): 166 (14%)
Verdeling v/m bij honoreringen: 93 vrouw, 73 man
Honoreringspercentage vrouwen: 17%
Honoreringspercentage mannen: 12%

Veni 2019 Ingediende aanvragen

  Totaal Vrouw % Man %
ENW 259 87 34% 172 66%
SGW 558 312 56% 246 44%
TTW 113 28 25% 85 75%
ZonMw 155 85 55% 70 45%
DO 66 41 62% 25 38%
Totaal 1151 553 48% 598 52%

 

Veni 2019 Gehonoreerde aanvragen

  Totaal Vrouw % Man %
ENW 51 24 47% 27 53%
SGW 60 38 63% 22 37%
TTW 20 8 40% 12 60%
ZonMw 24 15 62% 9 38%
DO 11 8 73% 3 27%
Totaal 166 93 56% 73 44%
Honoreringspercentages 14% 17%   12%  

ENW = Exacte en Natuurwetenschappen, SGW = Sociale en Geesteswetenschappen, TTW = Toegepaste en Technische Wetenschappen, DO = Domeinoverstijgend


Gesorteerd op alfabet

A

Bloed kruipt waar het niet gaan kan: een alternatief mechanisme voor botvorming

Dr. A. (Anat) Akiva, TU/e – Faculteit Biomedische Technologie

Bot is een van onze belangrijkste organen, maar we weten nog steeds heel weinig over hoe het wordt gevormd. Door een ‘bot-op-een-chip’ te bouwen gaan onderzoekers de botvormingsprocessen onderzoeken en in het bijzonder de rol die bloed hierbij speelt. Dit onderzoek kan leiden tot nieuwe behandelingen voor botaandoeningen.

De goede en slechte kanten van dragerschap van pre-leukemische mutaties

Dr. ir. E.B. van den Akker, LUMC

Bijna alle hoogbejaarden hebben een vroege vorm van bloedkanker. Echter, in tegenstelling tot mensen op middelbare leeftijd, lijkt dit bij de alleroudsten niet gepaard te gaan met nadelige gezondheidseffecten. Wat is hun geheim? Deze studie onderzoekt de beschermende mechanismen, waarmee hoogbejaarden de tand des tijds doorstaan.

Eerlijke verdeling in dynamische omgevingen met sociale structuur

Dr. G. (Georgios) Amanatidis, UvA – Institute for Logic, Language and Computation (ILLC)

Een cruciale doelstelling bij het toewijzen van middelen is dat dit op een algemeen aanvaardbare manier gebeurd. Dit onderzoek introduceert definities van eerlijkheid in situaties waarin de beschikbare middelen in de loop der tijd veranderen, zoals bijvoorbeeld de inventaris van een voedselbank, en ontwerpt procedures die altijd eerlijke toewijzingen opleveren.

De wijsheid van planten: blokkeer de nooduitgang van pathogenen om de efficiëntie van antibiotica te herstellen

Dr. C.M. (Carla) Araya-Cloutier, WUR – Laboratorium van Levensmiddelenchemie

Bacteriën kunnen antibiotica overleven door ze uit hun cellen te pompen. Gestreste planten produceren stoffen die deze pompen blokkeren. Om de efficiëntie van antibiotica te herstellen, zullen onderzoekers pompblokkers in gestreste planten identificeren en hun werking bestuderen met behulp van innovatieve computersimulaties.

De rol van nieuwe remmende ontstekingsstoffen in het immuunsysteem.

Dr. R.J.W. Arts, Radboudumc - Interne geneeskunde

De afgelopen jaren zijn er twee nieuwe ontstekingsremmende signaalstoffen van het immuunsysteem ontdekt, interleukine 37 en 38. De exacte rol van deze stoffen is nog onbekend, maar dat zij een functie hebben in infecties, kanker en auto-immuunziekten is erg aannemelijk. Ik ga dus op zoek naar toepassingen in de diagnose en behandeling bij deze ziektes.

‘Hete’ elektronen ter verbetering van licht-naar-warmte antikankertherapie

Dr. S.H.C. (Sven) Askes, AMOLF - Nanoscale Solar Cells

Gouden nanodeeltjes verhitten en vernietigen tumoren door bestraling met rood licht. Soms veroorzaakt het licht de uitstoot van hoogenergetische, ‘hete’ elektronen uit het nanodeeltje, wat ook leidt tot celdood. De onderzoeker gebruikt een ander materiaal om de hoeveelheid hete elektronen te verhogen en een gecombineerde therapie te ontwikkelen.

Van Promotie naar Prullenbak: De impact van prijspromoties op voedselverspilling

Dr. A. (Aylin) Aydinli, VU - School of Business and Economics

Marketing wordt gezien als de veroorzaker van voedselverspilling. Ik laat zien dat marketing juist kan helpen bij het verminderen van voedselverspilling en dus kan bijdragen aan een betere wereld. Mijn project onderzoekt het verband tussen prijspromoties en voedselverspilling en identificeert manieren waarop

prijspromoties duurzame consumptie van voedsel kan stimuleren.

B

Energiezuinige, mm-formaat radiofrequentiezendontvangers voor Internet-der-dingen toepassingen (PaTRIOT)

Dr. M.B. (Masoud) Babaie, TUD - Technische Universiteit Delft

Miniaturisatie van draadloze implanteerbare medische apparaten tot sub-mm-dimensies kan een cruciale rol spelen in onze gezondheidszorg. De grootte van de huidige apparaten wordt nu nog beperkt door off-chip kristaloscillatoren. Dit voorstel introduceert een nieuwe digitaal-intensieve oplossing om die barrière te doorbreken en volledig geïntegreerde en implanteerbare radio's mogelijk te maken.

Composable en Safe-by-Construction programmeren van taaldefinities

Dr. C. (Casper) Bach Poulsen, TUD – Department of Software Technology

Getypeerde talen zijn essentiële hulpmiddelen voor het ontwikkelen van robuuste software omdat ze automatisch de afwezigheid van bepaalde fouten garanderen. Maar de complexiteit van het definiëren en het samenstellen van getypeerde talen hindert taalvernieuwing en -verbetering. Dit onderzoeksproject zal deze complexiteit verminderen.

Wiskundige optimalisatie: een nieuwe benadering van data-analyse om de oorzaak van genetische aandoeningen te achterhalen

Dr. M. (Marleen) Balvert, CWI - Life Sciences & Health

Veel ongeneeslijke ziekten hebben een genetische oorzaak. Om de oorzaak van deze ziekten te achterhalen worden momenteel wereldwijd grote genetische datasets opgebouwd. Dit onderzoek richt zich op het ontwikkelen van data-analysetechnieken om deze datasets te analyseren en de onderliggende relatie tussen genetica en ziekte te identificeren.

Ruimte voor gezondheid: hoe stedelijke verdichting mentale gezondheid beïnvloedt

Dr. M.A. (Mariëlle) Beenackers,Erasmus MC, Afdeling Maatschappelijke Gezondheidszorg

Steeds meer mensen gaan in steden wonen. Om iedereen te huisvesten, leven mensen steeds dichter op elkaar. Hoe gezond is dat? De onderzoekers zullen met behulp van bewoners en innovatieve methoden in kaart brengen hoe recente stedelijke verdichting in de Randstad in Nederland mentale gezondheid heeft beïnvloed.

Mechanica doet ertoe: elektromechanische mapping om kamerritmestoornissen te ontrafelen

Dr. R.M.A. ter Bekke, MUMC - Cardiologie

Levensbedreigende hartritmestoornissen zijn vaak het gevolg van gestoorde elektrische prikkelvorming en -geleiding. De elektrische eigenschappen van hart blijken echter ook gevoelig voor mechanische impulsen. Met dit Veni-onderzoek in patiënten en proefdieren wordt de invloed van cardiale mechanica op het ontstaan van kamerritmestoornissen blootgelegd.

Context-bewuste Kunstmatige Intelligentie in Medische Beeldanalysis

Dr. ir. E.J. (Erik) Bekkers, TU/e - Technische Universiteit Eindhoven

Het nauwkeurig in kaart brengen en analyseren van patiënt-specifieke vaatnetwerken in medische beelden is een complexe taak en van groot belang in medische diagnostiek en chirurgieplanning. De onderzoeker zal artificiële intelligentie systemen ontwikkelen die deze taak kunnen uitvoeren door ze een besef van continuïteit, context en hiërarchie mee te geven.

De tastzin: van anomalie tot paradigma

Dr. C. (Chiara) Beneduce, RU – CHPS

In Antieke waarnemingstheorieën werd de tastzin gezien als een afwijkend zintuig zonder specifiek orgaan of object. In de zeventiende eeuw werd de tastzin juist het standaardmodel om zintuiglijke waarneming te verklaren. Welke bijdrage hebben filosofische en medische bronnen uit de Middeleeuwen en de Renaissance geleverd aan deze paradigmawisseling?

Betere hulp in geval van nood

Dr. P.L. (Pieter) van den Berg, EUR - Rotterdam School of Management

Voor dienstverleners zoals ambulancediensten en wegenwacht bestaat de dienst uit het zo spoedig mogelijk ter plaatse brengen van de juiste hulp. De onderzoeker zal modellen ontwikkelen om deze dienstverlening te verbeteren door een betere verdeling van voertuigen over de regio en betere toewijzing van voertuigen aan oproepen.

Astma aanvegen met borstelcellen

Dr. J.H.J. Bernink - Hubrecht Institute

Astma is een chronische ontstekingsziekte van de luchtwegen. Toch is het vooral de cellaag die de luchtwegwand bekleden die in eerste instantie in aanraking komt met ingeademde allergenen. Hier zal worden onderzocht hoe een subtype van die cellaag, borstelcellen genaamd, reageren op allergenen en hoe ze vervolgens het afweersysteem prikkelen.

Duurzame kunststoffen van kunstmatige intelligentie

Dr. M.A. (Miguel) Bessa, TUD - Technische Universiteit Delft

Idealiter zouden afgedankte plastic producten worden gescheiden en gerecycled in zuivere kunststoffen voor hergebruik in nieuwe producten. In werkelijkheid zijn gerecycleerde kunststoffen een mengsel van verschillende kunststoffen met laagwaardige eigenschappen. Dit onderzoek gebruikt kunstmatige intelligentie om deze mengsels te karakteriseren en te ontwerpen om zo nog betere prestaties te bereiken.

‘The ischemic fingerprint’: A predictive model to grade the viability and reversibility of ischemic brain injury

Dr. A.A. (Alex) Bhogal, UMCU

Met de gebruikelijke technieken om het brein af te beelden is het moeilijk om de mechanismen en consequenties van een herseninfarct te onderzoeken. Met dit onderzoek zullen onderzoekers een nieuwe MRI-technologie ontwikkelen, ‘The Ischemic Fingerprint’, waarmee de levensvatbaarheid/weerbaarheid van het breinweefsel tegen schade in kaart gebracht kan worden.

Het belang van een sociaal netwerk in een veranderende wereld

Dr. A.I. (Allert) Bijleveld, NIOZ – Afdeling Kustsystemen

Veel dieren leven in groepen en zijn verwikkeld in netwerken van sociale interacties. Het belang van sociale netwerken voor informatieoverdracht in het wild is onbekend. Dit project verschaft inzicht in hoe persoonlijkheidsverschillen binnen groepen en voedselbeschikbaarheid sociale netwerken beïnvloeden en hoe informatieoverdracht dieren weerbaar maakt in hun snel veranderende leefomgeving.

Chronische ontsteking remmen aan de basis

Dr. M.H.J. van den Bosch, Radboudumc - Experimental Rheumatology

Tijdens artrose treden naast afbraak van het kraakbeen door ontstekingsreacties ook overmatige reparatie/compensatieprocessen op die zorgen voor extra weefselschade en klinische symptomen. De onderzoeker gaat bepalen of S100A8/A9, een belangrijke speler die aan de basis van het aangeboren afweersysteem ligt, betrokken is bij zowel deze afbraak als overmatige reparatieprocessen.

Netwerken veranderen: Nieuwe modellen om veranderingen in psychische stoornissen te detecteren

Dr. L.F. (Laura) Bringmann, RUG - Gedrags- & Maatschappijwetenschappen

Om te begrijpen hoe mensen in en uit een depressie komen is het belangrijk om netwerken van symptomen te bestuderen. Bestaande statistische netwerkmodellen kunnen niet veranderen over de tijd, terwijl de netwerken in het echt wel veranderen. Daarom ontwikkelt dit onderzoek een netwerkmodel dat kan veranderen over de tijd.

Groene bouwstenen

Dr. ing. D.L.J. Broere, UU - Debye Institute for Nanomaterials Science

Bijna alle chemische bouwstenen zijn afkomstig uit aardolie, een bron die opraakt. Plantaardig afval bevat veel van dezelfde bouwstenen maar de complexe structuur maakt deze ontoegankelijk. De onderzoeker gaat katalysatoren ontwikkelen die het mogelijk maken om belangrijke chemische bouwstenen te verkrijgen uit duurzaam plantaardig afval.

Remmen van lekkende bloedvaten om schade aan nieren te voorkomen

Dr.ing. C.E. van den Brom - Amsterdam UMC, Locatie VUmc, afdeling Anesthesiologie 

Een slechte doorbloeding van de allerkleinste bloedvaten in ernstig zieke patiënten kan de nieren beschadigen door zuurstoftekort. Onderzoekers gaan de rol van de beschadigde binnenbekleding van deze haarvaten bestuderen om behandelingen gericht tegen het lekken van haarvaten te ontwikkelen en schade aan de nieren te voorkomen.

Terug naar Nightingale: Een sociaalnetwerkperspectief op de ontwikkeling van professionele betrokkenheid bij verpleegkundigen

Dr. J. (Jasperina) Brouwer, RUG - Gedrags- & Maatschappijwetenschappen

Vroegtijdige uittreding door afnemende betrokkenheid bij het werk leidt tot een toenemend tekort aan verpleegkundigen. Vanuit een sociaal netwerkperspectief wordt de rol van sociale steun onderzocht in het omgaan met werkervaringen en gerelateerd aan werkbetrokkenheid. Met een smartphone-app worden sociale netwerken en werkervaringen gemeten en gecombineerd met interviews.

Een revolutie teweegbrengen met koolstof: het ontwerpen van commerciële CO2-elektrolyse-apparaten

Dr. T.E. (Thomas) Burdyny, TUD - Technische Universiteit Delft

Onze huidige energie-infrastructuur en economie vereist een versnelde overgang van fossiele brandstoffen naar milieuvriendelijke alternatieven. Duurzame elektriciteitsbronnen zijn een nuttige start in deze revolutie, maar kunnen vele brandstoffen en chemicaliën niet direct vervangen. Hiervoor zullen onderzoekers efficiënte systemen ontwerpen die elektriciteit gebruiken om CO2 direct in chemicaliën om te zetten.

Een ruw gekromd heelal

Dr. A.Y. (Annegret) Burtscher, RU - Wiskunde

In Einsteins algemene relativiteitstheorie vormen ruimte en tijd samen een geometrisch object —ons heelal—waarvan de kromming beschrijft hoe licht en deeltjes bewegen. In zwarte gaten wordt de kromming echter oneindig groot. Dit project heeft als doel om door nieuwe wiskundige technieken toch controle over de kromming te behouden.

Tuberculosebestrijding met een Trojaans paard

Dr. J. (Jeffrey) Buter, RUG - Stratingh Institute for Chemistry

Mycobacterium tuberculosis doodt jaarlijks 1,5 miljoen mensen en wordt antibioticaresistent. Ontwikkeling van nieuwe, efficiëntere behandelmethoden zijn urgent. Door gebruik te maken van de bacterie zijn eigen metabolisme kunnen nieuwe medicijnen in de celmuur worden aangebracht (Trojaans paard idee) die na activatie met licht de bacteriële infectie bestrijden.

C

Mogelijkheid van leven bij radiosterren

Dr. J.R. (Joseph) Callingham, LEI - Sterrewacht Leiden.

Tegenwoordig kunnen astronomen gemakkelijk planeten buiten ons zonnestelsel waarnemen. Of daar leven mogelijk is, is echter nog onbekend. Voor dit project zullen we met radiotelescopen nabijgelegen sterren onderzoeken om het ruimteweer van hun planeten vast te stellen en om te bepalen of daar, onder deze omstandigheden, leven mogelijk zou zijn.

Nieuwe manier om advies-op-maat te geven met dHealth-interventies: toepassing van aanbevelingssystemen

Dr. K.L. (Kei Long) Cheung, UM

Digitale advies-op-maat gezondheidsinterventies baseren de structuur van gedragsverandering op (theoretische) aannames. Deze regelgebaseerde systemen spelen hierdoor beperkt in op het complexe en individuele gedragsveranderingsproces. Datagedreven aanbevelingssystemen kunnen advies-op-maat geven door patronen te identificeren op basis van gelijkenissen met andere gebruikers. Onderzocht wordt of deze benadering effectief en gebruiksvriendelijk is.

Bouwen aan duurzame C1-routes in een bacterie

Dr. N.J.H.P. (Nico) Claassens, WUR - Laboratorium voor Microbiologie

Methanol en andere ‘1-koolstof (C1) moleculen’ zijn ideale grondstoffen voor de productie van biochemicaliën en biobrandstoffen. Helaas kunnen geschikte micro-organismen voor biotechnologische productie, zoals Escherichia coli, niet groeien op deze grondstoffen. De onderzoeker gaat E. coli hiervoor vele genetische mutaties voor 1-koolstof consumptie ‘inbouwen’ en uitzoeken welke mutaties belangrijk zijn.

Verbetering van de immuunreactie na hiv-vaccinatie om bescherming te verkrijgen

Dr. M.A.F (Mathieu) Claireaux, UvA – Medical Microbiology department

Zeldzame patiënten ontwikkelen super-antilichamen die zo ongeveer alle hiv-virussen kunnen blokkeren, maar deze super-antilichamen zijn zeer moeilijk te induceren door vaccinatie. Tfh-cellen zijn gespecialiseerde immuuncellen die de productie van antilichamen reguleren. Deze uitzonderlijke patiënten zullen ons leren welke Tfh-celreacties nodig zijn om door middel van vaccinatie super-antilichamen te krijgen.

De status van joden en christenen in de islamitische wereld: het geval van islamitisch Spanje

Dr. M. Colominas Aparicio, UvA

Religieuze diversiteit binnen de islam is omstreden. Al-Andalus dient als model in maatschappelijke debatten over minderheden maar er ontbreken solide studies over de periode. Dit project onderzoekt de sociale realiteit van Joden en Christenen in al-Andalus en wil kennis verhelderen over de geschiedenis van minderheden in islamitische gemeenschappen.

Is er interactie tussen donkeremateriedeeltjes?

Dr. C.A. (Camila) Correa (v), UvA - Institute for Theoretical Physics

De oorsprong van donkere materie is vooralsnog een groot mysterie. In dit onderzoek zullen we gebruik maken van de nieuwste computersimulaties om aanwijzingen van krachten tussen donkeremateriedeeltjes van fuserende sterrenstelsels te analyseren.

Een definitie van het volk: Gemeenschapsideeën in laatmiddeleeuwse ontmoetingen langs de Afrikaans-

Atlantische kust

Dr. J.(Julia) Costa López, RUG - International Relations

Hoe zijn we over de wereld gaan denken als georganiseerd in natiestaten? Kunnen we ons politieke gemeenschappen voorbij de natiestaat indenken? Dit project zoekt antwoorden door na te gaan hoe het idee van een politieke gemeenschap ontstond in de contacten tussen Europeanen en Afrikanen in de Late Middeleeuwen.

D

Ontdekken hoe eerdere behandeling het succes van radionuclide beeldvorming en therapie kan beïnvloeden

Dr. S.U. Dalm, Erasmus MC - Radiologie en Nucleaire Geneeskunde

Prostaat- en borstkanker kunnen gevisualiseerd en behandeld worden met gerichte radioactieve moleculen. Het resultaat hiervan kan worden beïnvloed door eerdere behandelingen. Dit onderzoek leert ons wat de invloed is van eerdere behandeling om te bepalen wanneer en bij wie radioactieve moleculen het beste kunnen worden toegepast.

Prediking als massacommunicatie in laatmiddeleeuws Europa

Dr. P. (Pietro) Delcorno, RU - Historical Literary and Cultural Studies (HLCS)

Dit project onderzoekt prediking als een cruciale vorm van massacommunicatie en benadrukt de transformatieve impact ervan op laatmiddeleeuws Europa. Door de focus op preekcollecties die toentertijd wijdverbreide bestsellers waren, zal dit onderzoek de strategieën aan het licht brengen die predikers gebruikten om religieuze identiteit te definiëren en op te leggen.

The great escape

Dr. P. (Paola) De Magistris, TUD – Bionanoscience

Genetic information is transcribed from DNA to RNA molecules, that exit from the cell nucleus to produce proteins. Scientists will unravel the mechanism of this crucial exit process by creating a minimalistic system mimicking export through the nuclear pores. This will potentially open new paths to study transport-related diseases. 

De dunne lijn tussen leven en dood: Strategische plaatsing van AED’s (automatische externe defibrillatoren)

Dr. D. (Derya) Demirtas, UT – Industrial Engineering and Business Information Systems

De strategische plaatsing van middelen die kunnen worden ingezet bij noodsituaties is een uitdagend vraagstuk vanwege de vele onzekerheden. Een innovatieve oplossingsbenadering wordt ontwikkeld die gebruik maakt van wiskundige optimalisatiemethoden en data-analytics. Deze wordt toegepast om de responstijd en overlevingskans bij een hartstilstand te verbeteren middels geoptimaliseerde strategische plaatsing van defibrillatoren.

Het zelfherstellend vermogen van klei

Dr. ir. A.C. (Anne-Catherine) Dieudonné, TUD - Technische Universiteit Delft

Klei heeft een superkracht: zoals wonden helen, kunnen scheuren in klei op natuurlijke wijze weer sluiten. De onderzoeker bestudeert de fundamentele mechanismen van dit zelfherstellend vermogen van klei om zo betere voorspellingen van de lange-termijn stabiliteit van geotechnische constructies (zoals depots van radioactief afval, dijken en stortplaatsen) te kunnen doen.

Ruimtetijd onder de microscoop

Dr. A. (Antonio) Duarte Pereira Junior, RU - IMAPP, Faculty of Science

De quantummechanica en de algemene relativiteitstheorie vormen de twee pijlers van de theoretische natuurkunde. Een consistente theorie die ons toestaat in te zoomen op de quantumstructuur van de ruimtetijd ontbreekt echter nog. Dit project combineert speerpunten uit verschillende benaderingen om tot nieuwe inzichten in de quantumzwaartekracht te komen.

Overgang naar een nieuwe staat van materie

Dr. A.D. (Andrea) Dubla, Nikhef

Bij hoge temperatuur en druk voorspelt Quantum ChromoDynamics een faseovergang van gewone materie naar een plasma van vrije quarks en gluonen. Dit onderzoek zal gegevens analyseren van zware ionenbotsingen bij ultrarelativistische energieën, die de optimale omstandigheden produceren om deze nieuwe staat van materie te bestuderen en te karakteriseren.

Grote geheimen van een kleine organisme

Dr. G. (Gaurav) Dugar, UvA - Bacterial Cell Biology

Veel eiwitten bevinden zich op specifieke plaatsen in een cel, afhankelijk van hun functie. In bacteriën kunnen DNA en RNA samen met mebraaneiwitten lokaliseren in een proces dat ‘transertie’ wordt genoemd. Het doel van dit project is om nieuwe technieken te ontwikkelen om transertie, en de effecten hiervan, te bestuderen.

Een sprekend verhaal: de ontwikkeling van kinderen als verhalenvertellers en gedachtenlezers

Dr. M.J. (Max) van Duijn, LEI - Leiden Institute for Advanced Computer Science

Dankzij verhalen kunnen we beter ‘gedachtenlezen’: ons voorstellen hoe de wereld eruitziet vanuit andermans perspectief. Dit project verzamelt en analyseert 500+ verhalen verteld door kinderen van verschillende leeftijden. Zo ontstaat inzicht in de ontwikkeling van hun vaardigheid als verhalenverteller, en in hun vermogen zich in te leven in andermans gedachtenwereld.

E

Belichaamde reïntegratie: complex-slachtofferschap en herstel in maatschappijen-in-transitie

Dr. M.A. (María) Estrada-Fuentes, UvA – Amsterdam School for Cultural Analysis/Centrum voor Studie en Documentatie van Latijns-Amerika

Hoe herstellen we relaties na een oorlog? Deze vraag staat centraal in Embodied Reintegration. Dit project onderzoekt de rol van kunst en theater bij het herstellen van relaties en het zichtbaar, navoelbaar en

bespreekbaar maken van leed dat is toegebracht in oorlogstijd. Het project wil methodologische innovaties ontwikkelen op het vlak van herstel in samenlevingen in transitie.

F

Verveeld of vervoerd? De rol van spontane gedachten tijdens lezen

Dr. M. (Myrthe) Faber, Radboudumc - Department of Cognitive Neuroscience

Spontane gedachten, zoals dagdromen, vormen een belangrijk onderdeel van ons dagelijks leven, maar worden vaak als een teken van verveling gezien. Ik onderzoek of dit wel het geval is door te kijken waar dergelijke gedachten vandaan komen en welke positieve of negatieve effecten zij hebben op tekstbegrip en geheugen.

Slim gebruik van het hondengenoom voor identificatie van nieuwe genen betrokken bij humane erfelijke ziekten

Dr. H. (Hille) Fieten, UU

Rashonden hebben dezelfde erfelijke ziekten als mensen. Door inteelt is het opsporen van ziekte-veroorzakende genen in rashonden succesvoller dan in mensen. Ik ga ziektegenen eerst identificeren in honden en deze vervolgens onderzoeken in mensen. Resultaten leiden tot verbetering van diagnostiek, prognosestelling en behandeling van erfelijke ziekten bij mens en hond.

Betekenis leren van structuur

Dr. M. (Meaghan) Fowlie, UU

Persoonlijke digitale assistenten zoals Siri benadrukken de mogelijkheden en uitdagingen van het bouwen van een computer die interageert met mensen die natuurlijke taal gebruiken. Dit onderzoek zal computeralgoritmes creëren die automatisch zinsbetekenissen kunnen vinden door de allernieuwste “deep learning”-technieken uit de informatica te combineren met taalwetenschappelijk werk op het gebied van structuur en zinsbetekenis.

Hersencel informatieverwerking op moleculaire schaal

Dr. A. (Amélie) Freal, NIN–KNAW – Axonale signaalverwerking.

In onze hersenen communiceren de meeste cellen door middel van elektrische impulsen die zich continue aanpassen aan de veranderingen in onze omgeving. Onderzoekers zullen nieuwe genetische technieken gebruiken om op moleculaire schaal de elektrische impulsen te visualiseren en te onderzoeken hoe deze aanpassingen werken.

Vloggen voor een gezonder eetgedrag

Dr. F. (Frans) Folkvord, RU – Communicatiewetenschap

Kinderen eten tegenwoordig onvoldoende fruit en groenten, wat op termijn leidt tot chronische ziekten. Dit project test systematisch een nieuwe overkoepelende theorie die verklaart en voorspelt of, hoe, wanneer, en voor welke kinderen voedselreclames de inname van fruit en groenten verhoogt, zowel op de korte- als op lange-termijn.

Gestructureerde electrodes – van computer naar batterij

Dr. ir. A.F.C. (Antoni) Forner-Cuenca, TU/e - Technische Universiteit Eindhoven

Grootschalige energieopslag gebaseerd of elektrochemische conversie is essentieel voor de implementatie van niet-continue, hernieuwbare energiebronnen. In dit project wordt een nieuw type elektrode met een zeer goed gestructureerde geometrie ontwikkeld door gebruik te maken van simulaties en experimentele methoden. Deze hoog gestructureerde materialen leiden tot sterk verbeterde van energieopslagsystemen.

Les Liaisons Dangereuses

Dr. K.M.A. (Katharine) Fortin, UU – The Netherlands Institute of Human Rights

Burgers die leven in door gewapende groepen bezette gebieden bevinden, ook juridisch, zich in een hachelijke situatie. Dit project beoogt hun juridische situatie te verhelderen en daarmee hun veiligheid te vergroten, door burgers niet enkel te zien als slachtoffers van oorlog, maar ook als mensen die zichzelf actief kunnen beschermen.

G

Zoeken naar objecten in de wereld

Dr. S. (Surya) Gayet, RU - Donders Instituut

Om te zoeken naar een object in onze omgeving creëren we eerst een mentaal plaatje van dat object. Afhankelijk van wáár we zoeken (bijvoorbeeld, verder weg) produceert éénzelfde object echter een heel ander (namelijk: kleiner) beeld op ons netvlies. In dit project wordt onderzocht hoe het brein dit probleem oplost.

Niet-lineaire onderling gekoppelde systemen: een structurele aanpak

Dr. G. (Giulia) Giordano, TUD – Delft Center for Systems and Control

Onderling gekoppelde dynamische systemen zijn overal aanwezig. Hun gedrag voorspellen is belangrijk, maar moeilijk zonder hun parameters te kennen. Dit project ontwikkelt een nieuwe structurele benadering om, enkel met systeemstructuurkennis, het gedrag van hele klassen van dergelijke systemen te voorspellen.

Slimme tranen: Tranen die de ziekte van Alzheimer kunnen vaststellen 

Dr. M. Gijs, UM - School for Mental Health and Neuroscience 

De ziekte van Alzheimer wordt onder andere vastgesteld op basis van ziekte-specifieke stoffen (biomarkers) in hersenvocht. Dit onderzoek leert ons of tranen dezelfde (en nieuwe) informatie bevatten, waardoor deze ziekte gemakkelijker in de dagelijkse praktijk zou kunnen worden vastgesteld.

Behandeling van oudere patiënten met gevorderd melanoom – Op weg naar gepersonaliseerde behandeling

Dr. N.A. de Glas, LUMC – afdeling Medische Oncologie

Oudere patiënten met kanker zijn vrijwel niet in immunotherapie studies geïncludeerd, waardoor oncologen geen goed onderbouwde afweging in behandelmogelijkheden kunnen maken. In dit project worden klinische, geriatrische en immunologische data verzameld om een prognostisch model voor de werkzaamheid en kwaliteit van leven bij immunotherapie voor ouderen met melanoom te ontwikkelen.

Vision for action: neural representation of real-world scene affordances in the human brain

Dr. I.I.A. (Iris) Groen, RU

Om te bepalen welke handelingen we kunnen uitvoeren in een ruimte moeten onze hersenen een mentaal beeld van onze visuele omgeving creëren. Om dit proces beter te begrijpen combineert de onderzoeker metingen van hersenactiviteit met neurale netwerkmodellen van visuele informatieverwerking.

Immuuncellen in de buikholte beschermen de darm

Dr. J. Grootjans, AMC – Maag-, Darm-, en Leverziekten.

Chronische darmontsteking beïnvloedt de kwaliteit van leven van patiënten met de ziekte van Crohn (CD). De aanvrager heeft recentelijk aangetoond dat immuuncellen in de buikholte van muizen de darm kunnen beschermen en zal dit verder onderzoeken in de mens. De onderzoeker beoogt hiermee de behandeling van CD te verbeteren.

Ontwikkeling van een nieuwe, wondgenezing bevorderend implantaat met mechanische stimulatie en gelokaliseerde afgifte

Dr. Z. (Zeliha) Guler Gokce, UvA - Universiteit van Amsterdam

Vrouwen met een vaginale verzakking die chirurgie ondergaan hebben een lagere kans op een recidief verzakking als hun wondgenezing beter is. Ik wil een implantaat ontwikkelen dat oestrogenen afgeeft ter plaatse van het operatiegebied met als doel de wondgenezing te verbeteren en daarmee het recidief risico te verlagen.

H

Algoritmes voor geraffineerde stemprocedures

Dr. R. (Ronald) de Haan, UvA - Institute for Logic, Language and Computation (ILLC)

Voor het stemmen over ingewikkelde onderwerpen zijn eenvoudige procedures (‘de meeste stemmen gelden‘) ontoereikend. Geschiktere procedures zijn computationeel erg duur. De onderzoeker gebruikt methoden uit de theoretische informatica om te bepalen wat voor soort algoritmes goed werken voor deze procedures.

Bliksem Bestuderen met de LOFAR Radiotelescoop

Dr. B.M. Hare, RUG

Ondanks vele eeuwen onderzoek begrijpen we nog steeds niet hoe bliksem zich in de atmosfeer ontwikkelt. Om inzicht in deze vraag te krijgen zal ik LOFAR gebruiken om de inwendige structuur van een bliksemontlading te onderzoeken op een lengteschaal van meters die tot nu toe onbereikbaar was.

Een betere bescherming tegen rotavirus met darmbacteriën

Dr. V.C. Harris, AMC - Department of Global Health  

Rotavirus is de meest voorkomende oorzaak van levensbedreigende diarree bij jonge kinderen. Rotavirus vaccinaties kunnen de ziekte voorkomen, maar hun effectiviteit is substantieel lager in Zuid-Azië en Afrika ten zuiden van de Sahara. Dit onderzoek verkent hoe darmbacteriën benut kunnen worden om de bescherming van het rotavirusvaccin te verhogen.

Ontwikkeling van spraak-prothese gebaseerd op minimaal-invasief gemeten hersenactiviteit

Dr. ing. C.E. (Christian) Herff, UM

Miljoenen mensen wereldwijd hebben een beperkt spraakvermogen door uiteenlopende aandoeningen. Een spraakprothese die hersenactiviteit direct vertaalt naar verstaanbare spraak kan deze mensen helpen in de communicatie met familie en vrienden. Ik wil aantonen dat een dergelijke spraakprothese mogelijk is, gebaseerd op minimaal-invasief gemeten hersenactiviteit.

Door de ogen van AI: veilige en optimale integratie van Artificial Intelligence in de radiologie

Dr. I. (Irene) Hernandez Giron, LEI – Universiteit Leiden

Artificial intelligence zal het Radiologie-paradigma verleggen, radiologen ondersteunen en zelfs vervangen in hun diagnostische taken. Het risico bestaat dat deze technologieën worden toegepast zonder de juiste kennis van gebruikers. Dit onderzoek zal een kader creëren voor het valideren en op veilige wijze integreren van artificial intelligence in de klinische workflow.

Draadloze diepe hersenstimulatie door minuscule magnetische deeltjes

Dr. S.A. (Sarah-Anna) Hescham, UM – Neurosurgery

Diepe hersenstimulatie is een effectieve therapie bij patiënten met neurologische en psychiatrische ziektebeelden. Deze ingreep is invasief en vergt de implantatie van elektroden die met bedrading zijn verbonden met een inwendige pacemaker. Dit onderzoek is gericht op een draadloze manier van diepe hersenstimulatie door minuscule magnetische deeltjes (nanopartikels).

Op dezelfde golflengte: Identificatie van de effecten van angst van de moeder tijdens de zwangerschap op hersensynchronisatie tussen moeder en kind

Dr. M.I. (Marion) van den Heuvel, TiU

Niet alle moeders hebben meteen een sterke band met hun baby na de geboorte. Dit project onderzoekt onder welke omstandigheden de hersenen van moeder en kind synchroniseren en hoe deze synchronisatie verstoord kan raken als moeders lijden aan prenatale angst. De onderzoeksresultaten hebben implicaties voor families, maatschappij, en beleidsmakers.

Investeren in ongelijkheid: hoe de opmars van woningmarktbeleggers sociale scheidslijnen beïnvloedt

Dr. C. (Cody) Hochstenbach, UvA - Urban Geographies

Woningen dienen in toenemende mate als investeringsobjecten. Structurele woningmarkthervormingen dragen bij aan de opmars van particuliere beleggers die woningen opkopen voor verhuur (‘buy-to-let’). Dit project onderzoekt hun opmars in Nederland, en de gevolgen voor de toegang tot betaalbaar wonen, ongelijkheid in vermogensopbouw, en ruimtelijke ongelijkheid tussen bevolkingsgroepen.

Online en offline groepsdruk ontrafeld

Dr. E.M. Hoeben, VU – Faculteit der Rechtgeleerdheid

Wanneer jongeren regels overtreden, dan doen ze dat meestal samen met leeftijdsgenoten. We weten echter weinig over de manier waarop jongeren concreet invloed uitoefenen op elkaars regelovertredend

gedrag. In dit project wordt invloed vanuit leeftijdsgenoten ontrafeld tot het niveau van verbale en nonverbale signalen, zowel in online als offline communicatie.

Diagnostische testen: vertaalslag van ziekenhuis naar huisartsenpraktijk 

Dr. G.A. Holtman, UMCG - Afdeling Huisartsgeneeskunde en Ouderengeneeskunde 

Testen kunnen de huisartsen helpen bij hun besluitvorming. Om te bepalen of testen waardevol zijn is onderzoek nodig. Dit onderzoek duurt lang en is vaak alleen in het ziekenhuis uitgevoerd. De onderzoekers gaan een nieuwe methode ontwikkelen om sneller te bepalen of testen waardevol kunnen zijn in de huisartsenpraktijk

Het ontrafelen en behandelen van ziekmakende IgG4 responsen 

Dr. M.G.M. Huijbers, LUMC - neurologie en humane genetica 

IgG4 is een eigenaardige antistof. Het kan geen ontstekingsreacties initiëren en, in tegenstelling tot andere antistoffen, bindt het twee verschillende antigenen. Dit project gaat onderzoeken of de unieke functionele eigenschappen van IgG4 bijdragen aan het ontstaan van IgG4-gemedieerde auto-immuunziekten en of we deze IgG4 immuuncellen specifieker kunnen behandelen.

Halfgeleider van de toekomst

Dr. E.M. (Eline) Hutter, AMOLF

Metaalhalide perovskieten (MHPs) zullen naar verwachting verschillende toepassingen van commerciële halfgeleiders overnemen, zoals zonnecellen, röntgendetectoren en LED lampen. Er heerst echter onduidelijkheid over een aantal eigenschappen van MHPs, die cruciaal zijn voor het optimaliseren van bovengenoemde toepassingen. In dit project ontwikkelt de onderzoeker een experiment om deze eigenschappen te ontrafelen.

J

Het ontrafelen van mechanismen voor reparatie van falende nieren

Dr. J. Jansen, Radboud UMC - Pathologie en Kindernefrologie

Acuut nierfalen wordt gekenmerkt door een hoog sterftecijfer en er is geen effectieve behandeling beschikbaar. In sommige gevallen kan de nier wel herstellen, al is onvoldoende duidelijk hoe en waarom. De onderzoeker zal de mechanismes ontrafelen die herstel stimuleren en daarmee mogelijkheden bieden voor nieuwe behandelmethodes.

Booming of blooming? De toekomst van meren in een veranderende wereld

Dr. A.B.G. (Annette) Janssen, WUR

Algenbloei verandert meren in een giftige soep. Waarom kunnen we ze niet voorkomen? Dit onderzoek bestudeert de interactie tussen omgeving en maatschappij om nieuwe oplossingen te vinden die algenbloei voorkomen. Deze oplossingen helpen ons om het water in onze meren weer gezond te maken.

Een beter begrip van gezond ouder worden

Dr. G.E. Janssens, AMC Amsterdam – Genetisch Metabole Ziekten

Ouder worden is de grootste risico factor voor het ontwikkelen van ouderdom gerelateerde ziekten. Door de onderliggende routes van het verouderingsproces in kaart te brengen, kunnen wij beter begrijpen hoe wij de gezonde veroudering kunnen bevorderen. Ook mogelijke diagnostiek en behandelopties zullen in dit onderzoek ontwikkelt worden.

Tumorcellen het zwijgen opleggen om kanker te remmen.

Dr. O.G. (Olivier) de Jong, UMC Utrecht, Laboratorium Klinische Chemie en Haematologie.

Tumorcellen zijn in staat om gezonde weefsels aan te sturen om tumorgroei en metastasering te bevorderen door het versturen van RNA-moleculen. Met een nieuwe zeer gevoelige techniek gaat deze studie dit proces ontrafelen om nieuwe behandelmethoden van kanker te ontdekken.

De dopamine signalen in ons brein

Dr. B.C. (Bart) Jongbloets, UU – Faculteit Biologie & UMC Utrecht Brain Center – Translational Neuroscience

Chemische signalen in ons brein, zoals dopamine, beïnvloeden de drang naar drugs bij verslaafden. Beter begrip van deze signalen is van cruciaal belang voor adequate interventie. De onderzoeker gebruikt innovatieve microscopie technieken om te ontleden waar in onderbelichte hersengebieden dopamine signalen plaatsvinden en hoe deze signalen netwerken van hersencellen beïnvloeden.

Weten algoritmes het beter? Eerste-persoons autoriteit in het tijdperk van big data

Dr. F.(Fleur)  Jongepier, RU

Slimme algoritmes weten steeds beter te achterhalen wat we willen of van plan zijn. Het krachtige liberale idee dat individuen dat zelf het beste weten, staat daarmee onder druk. Dit project onderzoekt de spanningen tussen algoritmische autoriteit en eerste-persoons autoriteit, en ontwikkelt een systematisch overzicht van de relevante ethische implicaties.

K

Aritmetische eigenschappen van variëteiten over eindige lichamen

Dr. V.Z. (Valentijn) Karemaker, UvA - KdVI voor Wiskunde

Variëteiten over eindige lichamen zijn meetkundige objecten die worden bestudeerd in de getaltheorie. We vragen hoeveel punten een gegeven variëteit heeft, en hoeveel variëteiten er bestaan met een voorgeschreven aantal punten. Dit voorstel bestudeert deze vragen voor drie soorten variëteiten: abelse variëteiten, K3-oppervlakken en Drinfeldmodulen

Een microbe is geen eiland:  interacties van stikstofcyclus micro-organismen

Dr. H. (Hanna) Koch, RU – Department of Microbiology

Nitrificatie is een schoolvoorbeeld van een samenwerking tussen twee verschillende functionele groepen micro-organismen en dit proces is cruciaal voor waterzuivering. Stikstofcyclusbacteriën kunnen ook samenwerken met andere micro-organismen binnen een populatie. Binnen dit project worden nieuwe samenwerkingspartners van stikstofcyclusbacteriën geïdentificeerd om zo hun metabole netwerken beter te begrijpen.

Het verbeteren van de veerkracht van mondiale handel voor klimaatextremen

Dr. E.E. (Elco) Koks, VU

In dit onderzoek wordt de kwetsbaarheid van de mondiale handel voor klimaatextremen inzichtelijk gemaakt, waarmee adaptatiemaatregelen om deze kwetsbaarheid te verlagen kunnen worden ontwikkeld. Om dit te doen, wordt een nieuw mondiaal schademodel ontwikkeld, waarin ruimtelijke transportdata geïntegreerd wordt met multiregionale mondiale handelstabellen.

Het kraken van lichaamseigen codetaal om gentherapie te verbeteren

Dr. S.A.A. (Sander) Kooijmans, UU - Universiteit Utrecht

Cellen in het menselijk lichaam communiceren via minuscule vetbolletjes die genetische informatie bevatten. De onderzoekers gaan ophelderen welke informatie in deze bolletjes verpakt is en hoe deze wordt uitgewisseld. Hierdoor kunnen ze mogelijk ingezet worden als lichaamseigen koeriers van nieuwe medicijnen tegen ongeneeslijke ziekten.

Accounting for the unaccounted (ACCOUNT): A machine-learning based framework for estimating the population of invisible spaces in support of the SDG Slum Indicator

Dr. M. (Monika) Kuffer, UT

In steden in ontwikkelingslanden zijn nauwelijks gegevens beschikbaar over de locatie van achterstandswijken en hun inwoners of zijn gegevens erg onnauwkeurig. Deze gegevens zijn nodig ter ondersteuning van herontwikkeling, rampenbestrijding en gezondheidsbeleid. Dit project produceert data over het aantal mensen in achterstandswijken met behulp van satellietbeelden, machinelearning en lokale data.

Het optimaliseren van exposure therapie voor posttraumatische stress-stoornis

Dr. R.A. (Rianne) de Kleine, LEI - Psychologie

Exposure therapie is de meest effectieve behandeling voor posttraumatische stress-stoornis (PTSS). Toch knapt slechts 50 procent van de patiënten goed genoeg op. Op basis van recente inzichten omtrent het mechanisme van extinctie, test dit project strategieën en technieken om de effectiviteit van exposure therapie voor PTSS te verbeteren.

Matriarchale islam: Gender en Sharia in de wereld van de Indische Oceaan

Dr. M. (Mahmood) Kooriadathodi, LEI

De islam wordt gewoonlijk gezien als een patriarchale godsdienst. Deze veronderstelling rust op een interpretatie vanuit een mannelijk perspectief. Dit project wendt zich tot de islam van de Indische Oceaan voor een ander begrip door middel van het perspectief van verscheidene verbodene matriarchale moslimgemeenschapen, die allemaal deel zijn van de historische en menselijke omgang met sharia.

Slimme technologie de baas blijven

Dr. ir. S.C. (Lenneke) Kuijer, TU/e - Technische Universiteit Eindhoven 

De opkomst van slimme technologie heeft voordelen, maar ook risico's. Dit project combineert sociologie en ontwerponderzoek voor de ontwikkeling van nieuwe theorie om de veranderende rol van technologie in het dagelijks leven beter te anticiperen. Deze theorie helpt ontwerpers om toekomstige kansen en problemen aan te pakken tijdens het ontwerpproces.

L

Kleine kinderen, grote zorgen: Klinisch argumenteren op de afdeling neonatologie

Dr. N.H.M. (Nanon) Labrie, VU - Athena Instituut

Op de afdeling neonatologie is het belangrijk dat artsen ouders betrekken in de zorg rondom het pasgeboren kind. Communicatie speelt daarbij een grote rol. Door behandeladviezen goed te onderbouwen, kunnen artsen ouders beter laten meebeslissen over behandelingen. Dit project voorziet daarom onder andere in de ontwikkeling van een argumentatietraining voor neonatologen.

Financieel toezichthouders onder invloed

Dr. T. (Thomas) Lambert, EUR - Rotterdam School of Management (RSM)

Na de crisis hebben de meeste centrale banken expliciete verantwoordelijkheden gekregen op het gebied van financiële stabiliteit. Ze zijn hierdoor gevoeliger geworden voor politieke druk. Dit project analyseert de politieke dynamiek rondom centrale banken en haar impact op financiële stabiliteit. Het onderzoek gebruikt nieuwe databronnen en geavanceerde statistische methoden.

Microbiële N2O-respiratie tegen klimaatverandering

Dr. M. Laureni, TUD - Faculty of Applied Sciences

N2O is een krachtig broeikasgas, 300 keer sterker dan CO2. Denitrificatie is de enige bekende microbiële route die N2O kan omzetten naar onschadelijk N2. Dit project omvat een multidisciplinaire aanpak ter

bevordering van ons fundamenteel begrip van de principes van denitrificatie als een middel om de N2O-uitstoot tegen te gaan.

Sociale normen, lichaamsgewicht en welzijn: een multi-methode vergelijking van Duitsland, Korea, Nederland en de Verenigde Staten.

Dr. L. (Liliya) Leopold, UvA - Afdeling Sociologie

Welk lichaamsgewicht is sociaal geaccepteerd in moderne samenlevingen? Welke invloed hebben normen voor lichaamsgewicht op het psychisch welbevinden van degenen die hieraan voldoen of hiervan afwijken? Het doel van dit project is om deze vragen te beantwoorden met behulp van een innovatief multi-methode onderzoeksontwerp dat enquête en experimentele methoden combineert.

Verstrikt in man-vrouw stereotypen?

Dr. C. (Chen) Li, EUR

Het streven naar man-vrouw gelijkheid blijkt moeilijker dan gedacht, mede door de verborgen aard van stereotyperingen. Dit project gebruikt gedragseconomische technieken om stereotyperingen tegen te gaan. Het introduceert een nieuwe maat van stereotyperingen, en de welvaartskosten daarvan, identificeert oorzaken van stereotyperingen, en geeft nieuwe technieken om stereotyperingen te reduceren.

Zal het goed gaan met de kinderen? Het voorspellen van de emotionele ontwikkeling in de adolescentie

Dr. C. J. (Caspar) van Lissa, UU – Methoden & Statistiek

De adolescentie is een belangrijke fase voor het leren omgaan met emoties. Dit gaat niet bij alle jongeren goed. Sommigen ervaren emotionele problemen die relaties en mentale gesteldheid ondermijnen. Ik combineer pedagogiek en machine learning om te onderzoeken welke jongeren risico lopen op emotionele problemen, en welke rol ouders spelen.

Genetische opvoeding – hoe genen van ouders via de omgeving het risico op depressie in hun kinderen beïnvloeden

Dr. H.M. van Loo - UMCG - Psychiatry

Depressie wordt vaak van generatie op generatie doorgegeven. Dit komt deels door genen die kinderen krijgen van hun ouders. Maar genen van ouders kunnen ook indirect – via ‘genetische opvoeding’ – het risico op depressie in hun kinderen beïnvloeden. Dit onderzoek gebruikt nieuwe methoden in de genetica om dit mechanisme te onderzoeken.

M

Moleculaire muizenvallen voor de behandeling van immuniteitsstoornissen

Dr. ing. S. (Steven) de Maat, UU – Universiteit Utrecht

De enzymen van ons immuunsysteem moeten worden geactiveerd om hun functie uit te oefenen, maar als ze té hard werken, veroorzaken ze ziektes. De onderzoeker gaat moleculaire ‘muizenvallen’ ontwikkelen om deze enzymen te stoppen. Deze nieuwe therapiestrategie zal worden gebruikt om stoornissen van het immuunsysteem en andere ziekten te behandelen.

Het temmen van quantumvijanden

Dr. C. (Christian) Majenz, QuSoft and UvA — Institute for Logic, Language and Computation

De ontwikkeling van grootschalige quantumcomputers is recent in een stroomversnelling geraakt, waardoor cryptografen onder druk staan om hun theorieën voor te bereiden op quantumdreigingen en -kansen. Christian Majenz zal quantumaanvallers bedwingen door hun kracht tegen hashfuncties te begrenzen en de quantumfundering van de cryptografie te versterken.

Start het leven op aardse planeten

Dr. M. (Melissa) McClure, LEI - Astronomie

Interstellaire ijsjes bevatten de oorspronkelijke organische moleculaire ingrediënten van het leven. De onderzoekers zullen de evolutie van de ijschemie volgen als de vorm van de sterren, om de complexiteit te bepalen van de moleculen die worden afgeleverd bij het vormen van planeten.

Ontwikkelingsstoornissen begrijpen op celniveau

Dr. M. Meijer - VU - Dept. of Functionele genoomanalyse  

Foutjes in ons DNA kunnen leiden tot vertraagde mentale ontwikkeling en oncontroleerbare epilepsie, maar we begrijpen niet hoe dat werkt. Dit gebrek aan ziekte-inzicht belemmert medicijnontwikkeling. Door hersencellen die deze DNA-foutjes bevatten te bestuderen in het lab, leert dit onderzoek ons waarom deze hersencellen een functie minder goed uitvoeren.

Opknappen van vette donorlevers om meer organen geschikt te maken voor transplantatie

Dr. V.E. de Meijer, UMCG - Afdeling Heelkunde

Door de toenemende zwaarlijvigheid bevatten donorlevers vaak te veel vet, waardoor het merendeel ongeschikt is voor transplantatie. In dit project wordt hyperthermie toegepast tijdens machineperfusie van geïsoleerde levers om de stofwisseling te stimuleren en reperfusieschade te verminderen. Het doel is om hiermee het aantal geschikte donorlevers voor transplantatie te vergroten.

‘Geloofwaardig’ of ‘grillig’? De reputatiekosten van veranderend partijbeleid

Dr. M.J. (Maurits) Meijers, RU - Politicologie

Politieke partijen veranderen regelmatig van beleidsposities. Maar hoe beïnvloedt veranderend partijbeleid de reputaties van partijen in de ogen van kiezers? Met behulp van experimenten en grootschalige analyses van kiezersvoorkeuren en partijposities onderzoekt dit project wanneer kiezers positieverandering als ‘geloofwaardig’ accepteren en wanneer ze het als ‘grillig’ afwijzen.

Wie heeft welke verplichtingen aan toekomstige generaties?

Dr. T. (Tim) Meijers, LEI – Instituut voor Wijsbegeerte

Veel bedreigingen voor het welzijn van toekomstige generaties, zoals klimaatsverandering, spelen op wereldwijd niveau. De aanpak hiervan vereist internationale samenwerking. Dit project beantwoordt de vraag wat een eerlijke verdeling is van de kosten die hiermee gepaard gaan, rekening houdend met het feit dat de wereld veel ongelijkheden kent.

Omgevingscomputermodellen zijn mensenwerk

Dr. ir. L.A. (Lieke) Melsen, WUR - Wageningen University & Research

Geef verschillende personen hetzelfde recept, het uiteindelijke gerecht zal anders smaken. Hetzelfde geldt voor computermodellen voor omgevingsvoorspellingen. Verschillende modelleurs zullen bijvoorbeeld verschillende Rijnafvoer voorspellen ten gevolge van klimaatverandering, zelfs als zij hetzelfde model gebruiken. Dit onderzoek zal deze verschillen zichtbaar maken en verminderen door beslissingen van modelleurs te analyseren.

Plastipelagos: de verbeelding van afval en een toekomst zonder plastic vanuit de Caraïben

Dr. K.M. (Kasia) Mika, KITLV

Plastipelagos onderzoekt hoe Caraïbische culturen nieuwe inzichten geven in de omgang met plastic afval in onze wereld. Ik wend me tot literatuur en visuele kunst om deze vragen te beantwoorden: Wat is de rol van kunst wanneer plastic overal aanwezig is? Welke toekomsten zijn denkbaar middenin het afval?

Eerste hulp voor een hartaanval: naar een specifieke diagnostische tool in de bloedcirculatie

Dr. ir. A.M.A. Mingels, MUMC – Klinische Chemie

Een hartaanval, of myocardinfarct, wordt aangetoond door het meten van cardiaal troponine in het bloed. De komst van hoogsensitieve technieken zijn helaas ten koste gegaan van de specificiteit. Ik ga nieuwe tools onderzoeken die specifiek de acute fase van een myocardinfarct detecteren en minieme afgifte van cardiaal troponine verklaren.

Vocal, Visible and Vaulting? (Dis)connected niche audiences in the age of artificial intelligence

Dr. J.E. (Judith) Möller, UvA - Amsterdam School of Communication Research

Dit project bestudeert de impact van algoritmische filtersystemen en kunstmatige intelligentie op radicaliserende groepen die actief zijn op sociale media. Het zal bijdragen de gevolgen van kunstmatige intelligentie op de kwaliteit van het publieke debat beter te begrijpen.

De geschiedenis herstellen en vertellen met gebombardeerde boeken: Het terugwinnen en analyseren van handschriftencollecties die tijdens de Tweede Wereldoorlog werden vernield

Dr. K.A. (Krista) Murchison, LEI – Leiden University Centre for the Arts in Society

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden duizenden manuscripten vernietigd. Deze vernietigde collecties zijn, ondanks hun voortdurende belang, grotendeels genegeerd in conceptualisaties van het archief. Dit project zal lopende discussies over het ‘immateriële archief’ en diens sociale en historische belang bevorderen door vernietigde archieven van vier landen digitaal tot leven te brengen.

N

Autisme, het brein uit balans?

Dr. J. (Jill) Naaijen, RUMC

Een belangrijke hypothese omtrent autisme stelt dat er een disbalans is tussen glutamaat en GABA, de twee belangrijkste neurotransmitters in onze hersenen. Deze hypothese is echter nooit direct onderzocht. Dit project zal de balans tussen deze neurotransmitters en hersenfunctie onderzoeken om de aard van symptomen van autisme beter te begrijpen.

Herinneringen aan protest en teleurstelling in de Arabische wereld

Dr. J.A. (Judith) Naeff, LEI – Leiden University Centre for the Study of Islam and Society

Dit onderzoeksproject analyseert experimentele documentaires en fictie van jonge Arabische makers over de protestbewegingen van de jaren zeventig in de regio. De manier waarop zij zich tot dit verleden verhouden laat zien hoe zij hun eigen positie proberen te definiëren in de ontmoedigende politieke context van de jaren 2000 in de regio.

Waarom let iedereen op mij?! Toewerken naar een nieuw model om sociale angst bij jongeren te verklaren

Dr. S.A. (Stefanie) Nelemans, UU — Afdeling Jeugd en Gezin

Sociale angst beperkt jongeren erg in hun ontwikkeling. Maar wat maakt sommige jongeren gevoelig voor het ontwikkelen van sociale angst? En waarom is sociale angst vervolgens zo hardnekkig over tijd? Ik zoek antwoorden in een combinatie van biologische, psychologische en sociale factoren en integreer inzichten in een innovatief theoretisch model.

Overstroming en kusterosie: het lot van rivierdelta’s in de 21st eeuw   

Dr. Ir. J.H. (Jaap) Nienhuis, UU - Geosciences 

Zeespiegelstijging, bodemdaling, en verminderde sedimentaanvoer uit de rivier zal leiden tot grootschalige overstromingen en erosie in rivierdeltas. Dit onderzoek stelt een nieuw model voor en zal voor alle 10.000 delta’s wereldwijd deze veranderingen en gevolgen voorspellen. 

Genetische structurele modellen werpen licht op de oorzaken van psychiatrische ziekte

Dr. M.G. (Michel) Nivard, VU

Er zijn verschillen van inzicht over hoe psychiatrische ziekten tot stand komen en hoe oorzaak en gevolg te onderscheiden. Ik combineer methodes uit de genetica en sociale wetenschappen om uit de bestaande modellen voor het ontstaan van de psychiatrische ziekten om ADHD en depressie het juiste te kiezen.

What do u mean? Sociaal intelligente taalverwerking

Dr. D. (Dong) Nguyen, UU - Faculty of Science

Het automatisch analyseren van taalgebruik speelt een belangrijke rol in veel intelligente systemen. De onderzoeker gaat nieuwe methoden ontwikkelen om ervoor te zorgen dat computers de sociale aspecten van taalgebruik begrijpen. Dit zal leiden tot effectievere systemen voor automatische taalverwerking en tot nieuwe methoden voor het onderzoeken van sociale fenomenen. 

De buffercapaciteit van de Groenlandse sneeuwlaag

Dr. B.P.Y. (Brice) Noël, UU – IMAU

Het meerjarige sneeuwpakket (firn) absorbeert momenteel bijna de helft van al het oppervlakte smeltwater van de Groenlandse ijskap. Dit project onderzoekt hoe deze buffercapaciteit zich in de toekomst zal ontwikkelen om kantelpunten te identificeren in het massaverlies van de ijskap.

P

Heb je niet iets over het hoofd gezien?

Dr. S.L. (Stéphanie) van der Pas, LEI - Mathematisch Instituut

Leven vegetariërs langer vanwege hun dieet, of omdat ze minder roken en meer sporten? Een probleem in veel vakgebieden is dat het lastig is te bepalen wat nu wat veroorzaakt wanneer je geen experiment kan doen. De onderzoekers ontwikkelen statistische methoden om met meer zekerheid causale verbanden te vinden.

Identificatie van eiwitbewegingen in kristallen

Dr. N.M. (Nick) Pearce, VU - Amsterdam Institute for Molecules, Medicines and Systems (AIMMS)

Het begrijpen van eiwitbewegingen is cruciaal om eiwitfunctie te controleren in levende organismen. Een centraal probleem in eiwitkristallografie is dat we de mobiele delen van eiwitten niet kunnen waarnemen. De onderzoeker zal methoden ontwikkelen om verschillende conformaties van flexibele eiwitten te identificeren.

Veekleuren in Oost-Afrika

Dr. S. (Sara) Petrollino, LEI – Leiden University Centre for Linguistics

De talen van veehoeders hebben ongelooflijk complexe uitdrukkingen om te verwijzen naar de kleuren en patronen van dierenvachten. Weinig is bekend over hoe deze kleursystemen van dieren werken en dit project onderzoekt de semantische categorisatie en de uitdrukking van deze perceptuele categorieën in drie Oost-Afrikaanse talen.

Belegering van het biofilm fort

Dr. B. Pijls, LUMC - Department of Orthopaedics

Het probleem bij geïnfecteerde implantaten is dat micro-organismen georganiseerd zijn in een biofilm, een soort fort, die hen beschermt tegen ons immuunsysteem en antibiotica. Ik ga niet-invasieve inductieverwarming gebruiken om de micro-organismen te doden en de muren van het biofilm fort te beschadigen om zo de infectie te genezen.

Oplossen van grootschalige, instelbare robuuste optimalisatieproblemen met de machine learning

Dr. K. Postek, EUR - Econometrisch Instituut

Optimalisatie op momenten van onzekerheid, zoals in OV-planning of bescherming tegen overstromingen, omvat opeenvolgende besluitvorming en informatie-instroom. Oplossingen moeten hoge prestaties bereiken en beslissingen moeten worden aangepast aan de nieuwste informatie. Het doel is om robuuste optimalisatie te combineren met machine learning om de best mogelijke beslissingen te verkrijgen.

Nanomaterialen voor energietechnologieën

Dr. L. (Loredana) Protesescu, RUG - Faculty of Science and Engineering (FSE), Zernike Institute for Advanced Materials

De nieuwste revolutie in materialen voor opto-elektronica zoals zonnecellen en lichtbronnen heeft twee nadelen: de materialen bevatten lood, wat giftig is, en ze zijn niet erg stabiel. Onderzoekers ontwikkelen nieuwe materialen zonder lood, inclusief een slimme nanoverpakking die de materialen beschermt zonder hun functionaliteit te verminderen.

Moleculaire ping-pong om eiwitten te onderzoeken

Dr. S. (Sergii) Pud, LEI - Leids Instituut voor Onderzoek in Natuurkunde

Eiwitten zijn de bouwstenen van het leven. Ze onderzoeken geeft de sleutel tot het begrijpen van leven en het genezen van ziektes. Ik zal een nieuw instrument maken dat eiwitten één voor één bestudeert door met ze een spelletje moleculaire ping-pong te spelen en hun gedrag hierin waar te nemen.

Q

Denk eraan je angsten te vergeten

Dr. C.W.E.M. (Conny) Quaedflieg, UM

In zekere mate kunnen we kiezen wat we onthouden of vergeten. Deze zogeheten intentionele geheugencontrole lijkt bij stress-gerelateerde stoornissen vaak niet goed te werken. Dit onderzoek leert ons hoe stress het brein beïnvloedt en zo intentionele controle van angsten verstoort, en gebruikt niet-invasieve hersenstimulatie om deze verstoringen tegen te gaan.

R

Het verbeteren van toegang tot geestelijke gezondheidszorg

Dr. B. (Bastian) Ravesteijn - EUR

Sommige mensen met een psychische stoornis ontvangen onvoldoende zorg, terwijl anderen teveel zorg ontvangen. Dit project gebruikt de invoering van de Eigen Bijdrage in 2012 als natuurlijk experiment om met geavanceerde statistische methoden te onderzoeken in hoeverre eigen betalingen kunnen zorgen voor optimale toegang tot de geestelijke gezondheidszorg.

De structuur van suikers op een nieuwe manier bekeken

Dr. K.R. (Karli) Reiding, UU – Faculty of Science

De werking van antistoffen in ons afweersysteem wordt sterk beïnvloed door de structuur van de suikers daarop, maar de bepaling daarvan is nog lastig. De onderzoeker gaat manieren ontwikkelen om met behulp van massaspectrometrie, chemische derivaties en zelfgemaakte suikers toch de details van de verschillende suikerstructuren op antistoffen te bestuderen.

Zijn millennials de politiek aan het veranderen? Een onderzoek naar generatieverschillen in stemkeuze

Dr. R.S.B. (Roderik) Rekker, UvA

Er ontstaan groeiende verschillen tussen het stemgedrag van jongeren en dat van oudere kiezers. ‘Millennials’ stemmen vaak radicaal-progressief, of juist op anti-immigratie partijen. Dit project onderzoekt hoe we dit kunnen verklaren, of hier sprake is van een generatiekloof en hoe waarschijnlijk het is dat millennials zo zullen blijven stemmen.

Van genetische expansiedrift tot hersenziekten

Dr. W. van Rheenen, UMC Utrecht, Neurologie.

Onze genetische aanleg bepaalt grotendeels of we hersenziekten zoals amyotrofische laterale sclerose krijgen. Specifieke genetische variatie, ‘repeat expansies’, kan hersenziekten veroorzaken, maar is moeilijk te onderzoeken en wordt daarom vaak genegeerd. Met nieuwe methodologie bestudeert dit onderzoek de rol van repeat expansies in hersenziekten in grote groepen patiënten en hersenweefsel.

Risicoregulering in Europa: Gebaseerd op wetenschap of ingegeven door reputatie?

Dr. D. Rimkutė, LEI - Instituut Bestuurskunde

Risicoregulering op basis van wetenschappelijk bewijs is inconsistent: agentschappen bereiken conflicterende conclusies wanneer zij maatschappelijke risico’s inschatten. Dit project introduceert

bureaucratische reputatie theorie als nieuwe verklaring: conflicterende conclusies tussen agentschappen resulteren uit strategische reacties op reputatiedreigingen. Het onderzoek gebruikt machine learning

algoritmes om door agentschappen gepubliceerde big data te analyseren.

Juist handelen, zonder alle kennis te bezitten

Dr. Z.H. (Zoë) Robaey, TUD

In de biotechnologie zijn innovaties met levende organismen nooit volledig beheersbaar. Dat maakt verantwoordelijk innoveren uitdagend. Hoe kunnen professionals verantwoordelijk handelen, zelfs wanneer zij niet alle kennis bezitten? Mijn onderzoek presenteert een raamwerk om eigenschappen te ontwikkelen om juist te handelen in deze situaties.

Werkingsmechanisme van immunotherapie in Hodgkin lymfoom 

Dr. M.G.M. Roemer, VUmc - Pathologie 

Immunotherapie is een nieuwe, veelbelovende behandeling, die een eigen afweerreactie tegen kankercellen stimuleert. In Hodgkin lymfoom zijn goede resultaten geboekt, maar weinig is bekend over hoe deze therapie precies werkt. Ik ga dit mechanisme onderzoeken, omdat dit cruciaal is voor het selecteren van patiënten die baat hebben bij deze behandeling.

Het spel van de tronen? Order en overlevingsstrategie van de Nederlandse Republiek en Zwitserse Kantons (1576-1701)!

Dr. C.A. (Annemieke) Romein, UU

Europese monarchieën en stadsstaten hebben lang tot de verbeelding gesproken. Echter, dit onderzoek leert ons hoe staten binnen federaties hun macht legitimeerden door te kijken naar goed bestuur, orde en

veiligheid. Het was belangrijk dat nieuwe regelgeving voor iedereen te onthouden was en dat ieders privileges en belangen meegewogen werden.

Hoe regelt het zenuwstelsel onze reflexen tijdens beweging?

Dr. ir. M.L. (Mark) van de Ruit, TUD - Technische Universiteit Delft

We gebruiken onze reflexen continu om optimaal te kunnen bewegen en met eventuele verstoringen om te gaan. Maar hoe regelt het centraal zenuwstelsel die reflexen? Onderzoekers vervangen de ouderwetse reflexhamer met nieuwe, kwantitatieve meetmethoden om bij te dragen aan betere kennis en diagnose van bewegingsstoornissen, bijvoorbeeld na een beroerte.

Cassava roots: de prehistorie van het Amazonegebied vanuit de keuken

Dr. K.B. (Konrad) Rybka, LEI – Leiden University Centre for Linguistics

Hoe cassava (maniok), een giftige wortel, het hoofdvoedsel van het Amazonegebied werd en het leven van prehistorische Amazonische volkeren veranderde blijft een raadsel. Door de traditionele instrumenten van cassavaverwerking te bestuderen middels museumcollecties, etnografische literatuur en hun inheemse

namen, zullen onderzoekers hun verspreiding reconstrueren en de sociaal-culturele gevolgen ervan begrijpen.

S

Testen die zich automatisch aan het monster aanpassen

Dr. G.IJ. (Gert) Salentijn, WUR - Wageningen University & Research

Bij voedselveiligheid of klinisch onderzoek geldt in toenemende mate: meten is weten. Het liefst zou je dit overal zelf kunnen doen. Maar zou je weten wat je moet meten, en hoe? De onderzoeker gaat ‘slimme’ tests ontwikkelen die zich automatisch aanpassen aan het geteste monster, voor een betrouwbaar resultaat.

Geen klachten en wel al ziek?

Dr. M.G.H. van de Sande - AMC - Reumatologie en klinische immunologie

Ondanks behandeling wordt bij patiënten met ontstekingsreuma van de rug vergroeiing niet voorkomen. Mogelijk omdat de ontsteking en vergroeiing begint in een fase voordat de diagnose gesteld wordt. De onderzoeker zal deze fase bestuderen om nieuwe aangrijpingspunten te vinden om vergroeiing te voorkomen.

Projecttitel: Wat bepaalt de weerbaarheid van tropische bossen tegen droogte en vuur?

Dr. M.T. (Masha)  van der Sande, UvA - Faculty of Science, Institute for Biodiversity and Ecosystem Dynamics

Tropische bossen zijn belangrijk voor klimaatmitigatie door koolstofopname uit de atmosfeer. In dit project wordt onderzocht hoe planteigenschappen de weerbaarheid van bossen tegen droogte en vuur beïnvloeden. Deze resultaten zullen helpen bij het opzetten van effectief bosbeheer, zodat de rol van tropische bossen in klimaatmitigatie gewaarborgd blijft.

De oudere hersenen uitdagen

Dr. ir. S. (Sophie) Schmid, LEI – Universiteit Leiden

Vasculaire schade draagt significant bij aan neurodegeneratie in ouderen en zijn zelfs een van de vroegst waarneembare veranderingen, lang voordat cognitieverlies optreedt. De onderzoeker wil MR-beeldvormende meetmethodes ontwikkelen die direct in de kliniek toepasbaar zijn om de status van de hersenvaten op een niet-invasieve manier in kaart te brengen.

Gezondheidsgedrag in de context van gezond en ongezonde informatie

Dr. C. (Christin) Scholz, UvA - Amsterdam School of Communication Research

Meerdere factoren zoals anti-alcoholcampagnes en feestvrienden concurreren om dagelijkse gezondheidsgedrag te beïnvloeden. Het is moeilijk te beschrijven hoe we precies verschillende factoren in de besluitvorming integreren. Maar voor onze hersenen is dit gemakkelijk. Dit project onderzoekt hersenactiviteit om te begrijpen hoe jonge volwassenen concurrerende informatie over alcoholgebruik in beslissingen verwerken.

Obstakels voor terrorisme

Dr. B.W. (Bart) Schuurman, LEI – Institute of Security and Global Affairs

Veruit de meeste mensen die radicaliseren raken nooit daadwerkelijk betrokken bij terrorisme. Maar waarom eigenlijk niet? Dit project richt zich op deze onderbelichte vraag op basis van uniek vergelijkend onderzoek onder zowel jihadisten als rechts-extremisten. De resultaten dienen nadrukkelijk zowel het wetenschappelijke debat als de preventie van terrorisme en radicalisering.

Het begrijpen en voorkomen van discriminatie in het hulpgedrag van kinderen

Dr. J. (Jellie) Sierksma, VU – Sociale Psychologie

Dit project onderzoekt of kinderen leeftijdsgenoten met een andere etnische achtergrond anders helpen dan leeftijdgenoten met dezelfde achtergrond en welke consequenties dit heeft. Daarnaast test dit project een interventie om discriminatie in hulpgedrag van kinderen te verminderen. Dit onderzoek is cruciaal om vroeg in de ontwikkeling discriminatie te voorkomen.

Als een vis in het water

Dr. L (Lysanne) Snijders, WUR - Dierwetenschappen

Veel wilde dieren zien hun omgeving voortdurend veranderen, zo ook vissen die in tropische rivieren leven. Hoe lukt het ze om toch genoeg eten te vinden? De onderzoekster zal via veldexperimenten testen welke individuele en sociale eigenschappen een sleutelrol spelen.

Hoe cruciaal was vuurbeheersing als overlevingsstrategie voor Homo sapiens in Europa, ca. 45.000–20.000 jaar geleden?

Dr. A.C. (Andrew) Sorensen, LEI

Zonder archeologische onderbouwing heeft men altijd aangenomen dat het maken van vuur essentieel en alomtegenwoordig was bij vroege Homo sapiens in Europa. Dit onderzoek gaat na in hoeverre deze aanname te rechtvaardigen is.

Het Gastheer-parasiet supergenoom: een onbenutte bron voor ziekteresistentie veredeling

Dr. M.G. (Mark) Sterken, WUR - Wageningen University & Research

De huidige plantenveredeling beschouwt ziekteresistentie als de uitkomst van een eenvoudige gen-om-gen relatie tussen gastheer en parasiet. Hierdoor is de benutte genetische basis voor resistentieveredeling in moderne gewassen extreem smal. Het supergenoom concept gaat uit van een complexe, graduele co-evolutie van genetische netwerken als basis voor nieuwe vormen van ziekteresistentie.

Het Nabatees Aramees: schrijf- of spreektaal?

Dr. B.D. (Benjamin) Suchard, LEI – Leiden University Centre for Linguistics

Het antieke rijk van de Nabateeërs heeft duizenden teksten achtergelaten. De Nabateeërs schreven Aramees, de lingua franca van hun tijd. Maar het Aramees van hun teksten vertoont hevige invloed van het Arabisch. Dit project onderzoekt of het Nabatees Aramees ooit gesproken is of alleen als schrijftaal werd gebruikt.

Inductieve Logica Kent Geen Moraal: Carnaps Filosofie van Wetenschappelijk Redeneren

Dr. M. (Marta) Sznajder, RUG

Rudolf Carnaps inductieve logica is een formele theorie van het leren uit waarnemingen. Dit project bestudeert de geschiedenis en de grondslagen van deze theorie. Het zal ons helpen te begrijpen hoe de filosofie kan bijdragen aan het ontwerp van betere concepten, en wat de rationaliteit van overtuigingen behelst.

T

Efficiënte beeldvorming van weefsel-microstructuur met MRI

Dr. ir. C.M.W. (Chantal) Tax, UU – Universiteit Utrecht

MRI geeft belangrijke informatie over de microscopische bouwstenen van levend weefsel. De combinatie van MRI-technieken geeft een completer beeld, maar de metingen kosten veel tijd en de analyse wordt complex. De onderzoeker zal methoden ontwikkelen om de meest relevante  MRI-informatie te meten in de kortst mogelijke tijd.

Een klok voor de stad, een klok voor het bos

Dr. B.M. (Barbara) Tomotani, Nederlands Instituut voor Ecologie

Dieren gebruiken biologische klokken om hun ritmes aan te passen aan hun omgeving, maar die klokken tikken niet bij elk individu even snel. Dit project bestudeert klokken van vogels uit de stad en het bos om te begrijpen hoe de klok kan evolueren, en welk effect urbanisatie heeft op klokken.

Beleidsimplementatie en solidariteit door Europese financiering

Dr. E. (Lilian) Tsourdi, UM - Faculteit der Rechtsgeleerdheid - Internationaal en Europees recht

Effectieve implementatie en tussenstaatse solidariteit op vlak van migratie blijft problematisch. EU-migratiefinanciering zou kunnen bijdragen tot een oplossing, maar is slecht ontworpen. Huidig project analyseert door een originele combinatie van wettelijk en empirisch onderzoek het waarom, bevordert kennis over de multi-level aard van Europese administratie en formuleert hervormende wetsvoorstellen.

U

Begrip van de barrières voor genetische uitwisseling in hybride planten

Dr. C.J. (Charles) Underwood, WUR – Plant Breeding

Door hybridisatie met wilde soorten kunnen gewassen verbeterd worden. Tomaten kunnen hybriden maken met wilde soorten, maar de uitwisseling van genetisch materiaal tussen deze soorten wordt onderdrukt. Het doel van dit onderzoek is het begrijpen van de barrières tussen plantensoorten, om innovatieve manieren voor de veredeling van gewassen te stimuleren.

V

Het tuberculose fort veroveren

Dr. M. (Monica) Varela, LEI – Leiden Institute of Biology

Resistente tuberculose is de meest dodelijke via de lucht overdraagbare infectieziekte. De ziekteverwekker verstopt zich in compacte opeenhopingen van cellen die de bacterie beschermt tegen antibiotica en afweerreacties. Dit project onderzoekt nieuwe therapieën die het ‘tuberculose fort’ aanvallen en daardoor de effectiviteit van anti-tuberculose medicijnen verhogen. 

Beloofd is Beloofd! Het Ontrafelen van Electorale Consequenties van Politieke Compromissen

Dr. M.A.C.G. (Mariken) van der Velden, VU

Politieke compromissen lijken tegenwoordig zeer impopulair te zijn. Dit is een probleem voor politici, omdat zij stabiele coalities moeten vormen om te regeren. Mijn project onderzoekt de gevolgen van compromissen voor de communicatie van politici en het gedrag van kiezers met behulp van virtual-reality spellen, experimenten en computationele tekstanalyse.

Voorbij de Mythe van Westphalia: Staten, Internationaal Recht en de Monopolisering van het Recht op Oorlogsvoering

Dr. C. (Claire) Vergerio, LEI - Politieke Wetenschap

Volgens de dominante opvatting hebben nationale staten het monopolie op oorlogsvoering sinds de 17e eeuw. Dit monopolie zou hebben gezorgd voor stabiliteit binnen de internationale betrekkingen. Echt waar? Dit project onderwerpt de gezaghebbende traditionele opvatting aan een kritische empirische analyse en biedt aldus de mogelijkheid tot heroverweging van hedendaagse oorlogswetten.

Democratie voorbij ‘participatie:’ informele politiek en inclusieve stadsontwikkeling

Dr. N. (Nanke) Verloo, UvA - Urban Planning

Achtergestelde groepen worden vaak omschreven als politiek inactief. Deze studie betwist dat en gebruikt innovatieve methoden om samen met betrokkenen te onderzoeken hoe deze burgers hun wensen wel uiten, maar niet worden herkend door formele participatieprocessen. De resultaten bieden nieuwe inzichten in politiek van burgers en praktijken voor inclusieve stadsvernieuwing.

De zorg van dierenartsen: het afwegen van verschillende waarden in de veehouderij

Dr. E. (Else) Vogel, UvA – Antropologie

Door wereldwijde ecologische problemen neemt de druk op de intensieve veehouderij om te veranderen toe. Dit project onderzoekt hoe veeartsen werkzaam in de bio-industrie proberen goede zorg te verlenen en daarbij verschillende waarden afwegen. Het onderzoek zal bijdragen aan theoretisch inzicht in mensdierrelaties en daarnaast doeltreffend beleid helpen ontwikkelen.

Vroege opsporing van Alzheimer met taalkenmerken

Dr. J.M.J. Vonk, UMC Utrecht, Julius Centrum

Biologische markers van Alzheimer-pathologie hebben geen één-op-één relatie met uiteindelijke klinische symptomen van cognitieve achteruitgang. Daarom is het belangrijk vroege cognitieve markers te vinden. Dit project onderzoekt een nieuwe score van een veelgebruikte neuropsychologische test op basis van taalkenmerken om eerder symptomen van de ziekte van Alzheimer te kunnen signaleren.

W

Wrijving onder controle

Dr. B.(Bart) Weber, ARCNL

Wrijving en slijtage zijn verantwoordelijk voor 20% van de wereldenergieconsumptie. Iedereen leert op school dat de wrijvingscoëfficient gelijk is aan de wrijvingskracht gedeeld door de normaalkracht. Waar komt deze relatie vandaan en hoe kunnen we de wrijvingscoëfficient aanpassen? Dat is het onderwerp van dit onderzoeksproject. 

Voorbij ontbossing: Internationaal EU-leiderschap

Dr. M. (Maria) Weimer, UvA - Amsterdam Centre for European Governance

Internationale handel in bepaalde landbouwproducten, zorgen voor ontbossing en ondermijnen klimaatbeleid. De EU heeft marktmacht om standaarden op te leggen, maar om effectief te zijn moeten EU-reguleringsstandaarden buiten de EU ook als legitiem worden geaccepteerd. Dit project exploreert hoe de EU een leider kan worden in het tegengaan van ontbossing.

Poortwachter in het tijdperk van fake news: Het effect van vertrouwen op online nieuwsconsumptiegedrag

Dr. K. (Kasper) Welbers, VU - Communicatiewetenschappen

Ondanks veel debat over de mate van vertrouwen in online nieuwsbronnen, weten we nog weinig over de effecten van vertrouwen op online nieuwsconsumptiegedrag. Door digitale sporen te combineren met panel-survey data en inhoudsanalyse, onderzoek ik deze effecten in detail, teneinde het debat over mediavertrouwen te verrijken.

Apps en data infrastructuren

Dr. E.J.T. (Esther) Weltevrede, UvA – Media Studies

Apps zijn een belangrijk onderdeel van onze dagelijkse activiteiten, maar kennis over hun werking ontbreekt. Dit project beoogt nieuwe digitale methoden te ontwikkelen om te onderzoeken hoe apps data van verschillende bronnen combineren, valoriseren en distribueren.

Verbeterde toekomstvoorspellingen van sneeuwsmelt op Antarctica

Dr. J.M. (Melchior) van Wessem, UU - Instituut voor Marien en Atmosferisch onderzoek Utrecht (IMAU)

De onzekerheid in toekomstige zeespiegelstijging komt voor een belangrijk deel voort uit het effect van oppervlakte-smeltwater op het massaverlies van de Antarctische ijskap. In dit project gebruik ik een polair klimaatmodel om de complexe interacties van sneeuw en atmosfeer en daarmee de huidige en toekomstige sneeuwsmelt nauwkeuriger te kunnen berekenen.

Inzoomen op de boodschapper

Dr. K.E. (Katrin) Wiese, UvA – Molecular Cytology

Cellen gebruiken boodschappermoleculen om met elkaar te communiceren. Hoe ze in staat zijn om de juiste boodschapper op de juiste tijd en plaats te produceren, is echter niet bekend. De onderzoeker zal specifieke gebieden van het DNA middels microscopie visualiseren om te begrijpen hoe cellen deze belangrijke beslissing nemen.

Op het onverwachte voorbereid door diversiteit?

Dr. M.G.P. (Monique) van der Wijst, UMCG – Genetica

Gedurende veroudering gaan bepaalde cellen meer en andere juist minder op elkaar lijken. De gevolgen hiervan zijn onduidelijk. Worden cellen voorbereid op het onverwachte, of verhindert het juist een efficiënte samenwerking? De onderzoeker gaat de gevolgen van deze veranderingen bepalen op de immuunfunctie gedurende veroudering.

Een nieuwe beeldvormende strategie voor diagnose en behandeling van hersenziekten

Dr. B. Van der Wildt, Amsterdam UMC, locatie VUmc - Radiology and Nuclear Medicine.

Het behandelen van hersenziekten zoals hersenkanker en neuroinflammatie behoort tot de grootste wereldwijde farmaceutische uitdagingen. Nieuwe behandelstrategieën richten zich op herprogrammeren van microglia, de immuuncellen van het brein, om ziekteprogressie te remmen. Met dit onderzoek wordt een moleculaire beeldvormingstrategie ontwikkeld om herprogrammering van microglia te begrijpen tijdens ziekte behandeling.

Duitse klimaatwetenschap in tijden van oorlog en vrede, 1871-1945

Dr. R-J. B. (Robert-Jan) Wille, UU – Freudenthal Instituut

Dit project onderzoekt de totstandkoming van een Europese gemeenschap van klimaatwetenschappers en weerkundigen als het gevolg van de investeringen van het Duitse Keizerrijk in een nationale meteorologie na 1871 en een internationaal en koloniaal weerballonprogramma na 1900. Twee wereldoorlogen hebben de groei van dit programma niet gestopt maar juist versterkt.

Printing of complex structures for musculoskeletal repair

Dr. M.K. (Malgorzata) Wlodarczyk-Biegun, RUG - Zernike Institute for Advanced Materials

Het genezen van letsel bij patiënten is vaak extra moeilijk op plekken in het lichaam waar verschillende typen weefsel met elkaar in verbinding staan, bijvoorbeeld zachte spieren en harde botten. In dit onderzoek wordt de nieuwste 3D-printtechniek gebruikt om deze complexe verbindingen te reconstrueren.

Y

Het verborgen leven van malariaparasieten in de lever

Dr. A.S.P. (Annie) Yang, RU - Medical Parasitology

Malaria is een belangrijke infectieziekte in tropische landen met lage-inkomsten. Deze parasitaire ziekte start met een leverinfectie waarover onvoldoende bekend is. Deze Veni bestudeert hoe parasieten de juiste levercellen selecteren en manipuleren voor hun ontwikkeling. De verworven inzichten kunnen bijdragen aan nieuwe therapiestrategieën.

Verlicht het brein: KI onderzoek versnellen met geïntegreerde fotonica

Dr. W. (Weiming) Yao, TU/e - Technische Universiteit Eindhoven

Kunstmatige intelligentie beïnvloedt vele gebieden van het moderne leven. Neurale netwerken spelen hierin een belangrijke rol, maar computatie in electronische hardware kost veel tijd en energie. Dit project onderzoekt hoe kunstmatige neuronen gerealiseerd kunnen worden in geïntegreerde fotonica, mogelijk leidend tot snellere en efficiëntere hardware voor neurale computatie.

Vlieg groen: de klimaatvriendelijke voortstuwingstechnologie in de toekomst

Dr. F. (Feijia) Yin, TUD - Technische Universiteit Delft

Terwijl alternatieve brandstoffen en geëlektrificeerde voortstuwing in aanmerking worden genomen voor duurzame luchtvaart, blijft de daaropvolgende klimaatimpact dubbelzinnig, aangezien CO2 minder dan 50% van de totale stralingsbelasting voor de luchtvaart uitmaakt. De echte klimaatimpact van de bovengenoemde technologieën zal worden geëvalueerd, inclusief de gecombineerde effecten van CO2 en niet-CO2.

Z

Wat zorgt ervoor dat het cardiometabool syndroom zich verschillend presenteert in mannen versus vrouwen?

Dr. D.V. (Daria) Zhernakova, UMCG

Cardiometabole ziekten vormen wereldwijd een belangrijke doodsoorzaak, maar we weten nog niet waarom ze zo verschillend zijn bij mannen en vrouwen. Dit project heeft als doel de genetische, omgevings- en moleculaire factoren die ten grondslag liggen aan dit sekseverschil te identificeren, en op basis daarvan een seksespecifieke risico inschatting te maken.

Problematische waterverontreinigende stoffen verwijderen

Dr. ing. F. (Frederik) Zietzschmann, TUD - Technische Universiteit Delft

Nieuwe watervervuilende, industriële of farmaceutische residuen zijn in toenemende mate weerbarstig tegen afbraak en verwijdering. De onderzoeker zal daarvoor nieuwe materialen en processen ontwikkelen, om de waterkwaliteit voor het milieu en de menselijke gezondheid te beschermen.

Het leven na gezinsvervangende zorg

Dr. M. V. (Mioara) Zoutewelle-Terovan, NIDI

Het aantal kinderen dat buiten het ouderlijk huis verblijft stijgt jaarlijks, maar we weten weinig over hoe het hen vergaat als ze volwassen zijn. Deze studie onderzoekt hoe gezinsvorming, werk en criminaliteit in de volwassenheid samenhangt met hun geschiedenis in gezinsvervangende zorg alsmede de hulpbronnen waar ze op kunnen terugvallen.

Gesorteerd op NWO-onderdeel

Domeinoverstijgend

Ruimte voor gezondheid: hoe stedelijke verdichting mentale gezondheid beïnvloedt

Dr. M.A. (Mariëlle) Beenackers, EUR

Steeds meer mensen gaan in steden wonen. Om iedereen te huisvesten, leven mensen steeds dichter op elkaar. Hoe gezond is dat? De onderzoekers zullen met behulp van bewoners en innovatieve methoden in kaart brengen hoe recente stedelijke verdichting in de Randstad in Nederland mentale gezondheid heeft beïnvloed.

‘The ischemic fingerprint’: A predictive model to grade the viability and reversibility of ischemic brain injury

Dr. A.A. (Alex) Bhogal, UMCU

Met de gebruikelijke technieken om het brein af te beelden is het moeilijk om de mechanismen en consequenties van een herseninfarct te onderzoeken. Met dit onderzoek zullen onderzoekers een nieuwe MRI-technologie ontwikkelen, ‘The Ischemic Fingerprint’, waarmee de levensvatbaarheid/weerbaarheid van het breinweefsel tegen schade in kaart gebracht kan worden.

Slim gebruik van het hondengenoom voor identificatie van nieuwe genen betrokken bij humane erfelijke ziekten

Dr. H. (Hille) Fieten, UU

Rashonden hebben dezelfde erfelijke ziekten als mensen. Door inteelt is het opsporen van ziekte-veroorzakende genen in rashonden succesvoller dan in mensen. Ik ga ziektegenen eerst identificeren in honden en deze vervolgens onderzoeken in mensen. Resultaten leiden tot verbetering van diagnostiek, prognosestelling en behandeling van erfelijke ziekten bij mens en hond.

Betekenis leren van structuur

Dr. M. (Meaghan) Fowlie, UU

Persoonlijke digitale assistenten zoals Siri benadrukken de mogelijkheden en uitdagingen van het bouwen van een computer die interageert met mensen die natuurlijke taal gebruiken. Dit onderzoek zal computeralgoritmes creëren die automatisch zinsbetekenissen kunnen vinden door de allernieuwste “deep learning”-technieken uit de informatica te combineren met taalwetenschappelijk werk op het gebied van structuur en zinsbetekenis.

Vision for action: neural representation of real-world scene affordances in the human brain

Dr. I.I.A. (Iris) Groen, RU

Om te bepalen welke handelingen we kunnen uitvoeren in een ruimte moeten onze hersenen een mentaal beeld van onze visuele omgeving creëren. Om dit proces beter te begrijpen combineert de onderzoeker metingen van hersenactiviteit met neurale netwerkmodellen van visuele informatieverwerking.

Ontwikkeling van spraak-prothese gebaseerd op minimaal-invasief gemeten hersenactiviteit

Dr. ing. C.E. (Christian) Herff, UM

Miljoenen mensen wereldwijd hebben een beperkt spraakvermogen door uiteenlopende aandoeningen. Een spraakprothese die hersenactiviteit direct vertaalt naar verstaanbare spraak kan deze mensen helpen in de communicatie met familie en vrienden. Ik wil aantonen dat een dergelijke spraakprothese mogelijk is, gebaseerd op minimaal-invasief gemeten hersenactiviteit.

Booming of blooming? De toekomst van meren in een veranderende wereld

Dr. A.B.G. (Annette) Janssen, WUR

Algenbloei verandert meren in een giftige soep. Waarom kunnen we ze niet voorkomen? Dit onderzoek bestudeert de interactie tussen omgeving en maatschappij om nieuwe oplossingen te vinden die algenbloei voorkomen. Deze oplossingen helpen ons om het water in onze meren weer gezond te maken.

Het verbeteren van de veerkracht van mondiale handel voor klimaatextremen

Dr. E.E. (Elco) Koks, VU

In dit onderzoek wordt de kwetsbaarheid van de mondiale handel voor klimaatextremen inzichtelijk gemaakt, waarmee adaptatiemaatregelen om deze kwetsbaarheid te verlagen kunnen worden ontwikkeld. Om dit te doen, wordt een nieuw mondiaal schademodel ontwikkeld, waarin ruimtelijke transportdata geïntegreerd wordt met multiregionale mondiale handelstabellen.

Accounting for the unaccounted (ACCOUNT): A machine-learning based framework for estimating the population of invisible spaces in support of the SDG Slum Indicator

Dr. M. (Monika) Kuffer, UT

In steden in ontwikkelingslanden zijn nauwelijks gegevens beschikbaar over de locatie van achterstandswijken en hun inwoners of zijn gegevens erg onnauwkeurig. Deze gegevens zijn nodig ter ondersteuning van herontwikkeling, rampenbestrijding en gezondheidsbeleid. Dit project produceert data over het aantal mensen in achterstandswijken met behulp van satellietbeelden, machinelearning en lokale data.

Autisme, het brein uit balans?

Dr. J. (Jill) Naaijen, RUMC

Een belangrijke hypothese omtrent autisme stelt dat er een disbalans is tussen glutamaat en GABA, de twee belangrijkste neurotransmitters in onze hersenen. Deze hypothese is echter nooit direct onderzocht. Dit project zal de balans tussen deze neurotransmitters en hersenfunctie onderzoeken om de aard van

symptomen van autisme beter te begrijpen.

Wat zorgt ervoor dat het cardiometabool syndroom zich verschillend presenteert in mannen versus vrouwen?

Dr. D.V. (Daria) Zhernakova, RUG

Cardiometabole ziekten vormen wereldwijd een belangrijke doodsoorzaak, maar we weten nog niet waarom ze zo verschillend zijn bij mannen en vrouwen. Dit project heeft als doel de genetische, omgevings- en moleculaire factoren die ten grondslag liggen aan dit sekseverschil te identificeren, en op basis daarvan een seksespecifieke risico inschatting te maken.

ENW

Bloed kruipt waar het niet gaan kan: een alternatief mechanisme voor botvorming

Dr. A. (Anat) Akiva, TU/e – Faculteit Biomedische Technologie

Bot is een van onze belangrijkste organen, maar we weten nog steeds heel weinig over hoe het wordt gevormd. Door een ‘bot-op-een-chip’ te bouwen gaan onderzoekers de botvormingsprocessen onderzoeken en in het bijzonder de rol die bloed hierbij speelt. Dit onderzoek kan leiden tot nieuwe behandelingen voor botaandoeningen.

Eerlijke verdeling in dynamische omgevingen met sociale structuur

Dr. G. (Georgios) Amanatidis, UvA – Institute for Logic, Language and Computation (ILLC)

Een cruciale doelstelling bij het toewijzen van middelen is dat dit op een algemeen aanvaardbare manier gebeurd. Dit onderzoek introduceert definities van eerlijkheid in situaties waarin de beschikbare middelen in de loop der tijd veranderen, zoals bijvoorbeeld de inventaris van een voedselbank, en ontwerpt procedures die altijd eerlijke toewijzingen opleveren.

De wijsheid van planten: blokkeer de nooduitgang van pathogenen om de efficiëntie van antibiotica te herstellen

Dr. C.M. (Carla) Araya-Cloutier, WUR – Laboratorium van Levensmiddelenchemie

Bacteriën kunnen antibiotica overleven door ze uit hun cellen te pompen. Gestreste planten produceren stoffen die deze pompen blokkeren. Om de efficiëntie van antibiotica te herstellen, zullen onderzoekers pompblokkers in gestreste planten identificeren en hun werking bestuderen met behulp van innovatieve computersimulaties.

‘Hete’ elektronen ter verbetering van licht-naar-warmte antikankertherapie

Dr. S.H.C. (Sven) Askes, AMOLF - Nanoscale Solar Cells

Gouden nanodeeltjes verhitten en vernietigen tumoren door bestraling met rood licht. Soms veroorzaakt het licht de uitstoot van hoogenergetische, ‘hete’ elektronen uit het nanodeeltje, wat ook leidt tot celdood. De onderzoeker gebruikt een ander materiaal om de hoeveelheid hete elektronen te verhogen en een gecombineerde therapie te ontwikkelen.

Composable en Safe-by-Construction programmeren van taaldefinities

Dr. C. (Casper) Bach Poulsen, TUD – Department of Software Technology

Getypeerde talen zijn essentiële hulpmiddelen voor het ontwikkelen van robuuste software omdat ze automatisch de afwezigheid van bepaalde fouten garanderen. Maar de complexiteit van het definiëren en het samenstellen van getypeerde talen hindert taalvernieuwing en -verbetering. Dit onderzoeksproject zal deze complexiteit verminderen.

Wiskundige optimalisatie: een nieuwe benadering van data-analyse om de oorzaak van genetische aandoeningen te achterhalen

Dr. M. (Marleen) Balvert, CWI - Life Sciences & Health

Veel ongeneeslijke ziekten hebben een genetische oorzaak. Om de oorzaak van deze ziekten te achterhalen worden momenteel wereldwijd grote genetische datasets opgebouwd. Dit onderzoek richt zich op het ontwikkelen van data-analysetechnieken om deze datasets te analyseren en de onderliggende relatie tussen genetica en ziekte te identificeren.

Het belang van een sociaal netwerk in een veranderende wereld

Dr. A.I. (Allert) Bijleveld, NIOZ – Afdeling Kustsystemen

Veel dieren leven in groepen en zijn verwikkeld in netwerken van sociale interacties. Het belang van sociale netwerken voor informatieoverdracht in het wild is onbekend. Dit project verschaft inzicht in hoe persoonlijkheidsverschillen binnen groepen en voedselbeschikbaarheid sociale netwerken beïnvloeden en hoe informatieoverdracht dieren weerbaar maakt in hun snel veranderende leefomgeving.

Groene bouwstenen

Dr. ing. D.L.J. Broere, UU - Debye Institute for Nanomaterials Science

Bijna alle chemische bouwstenen zijn afkomstig uit aardolie, een bron die opraakt. Plantaardig afval bevat veel van dezelfde bouwstenen maar de complexe structuur maakt deze ontoegankelijk. De onderzoeker gaat katalysatoren ontwikkelen die het mogelijk maken om belangrijke chemische bouwstenen te verkrijgen uit duurzaam plantaardig afval.

Een ruw gekromd heelal

Dr. A.Y. (Annegret) Burtscher, RU - Wiskunde

In Einsteins algemene relativiteitstheorie vormen ruimte en tijd samen een geometrisch object —ons heelal—waarvan de kromming beschrijft hoe licht en deeltjes bewegen. In zwarte gaten wordt de kromming echter oneindig groot. Dit project heeft als doel om door nieuwe wiskundige technieken toch controle over de kromming te behouden.

Tuberculosebestrijding met een Trojaans paard

Dr. J. (Jeffrey) Buter, RUG - Stratingh Institute for Chemistry

Mycobacterium tuberculosis doodt jaarlijks 1,5 miljoen mensen en wordt antibioticaresistent. Ontwikkeling van nieuwe, efficiëntere behandelmethoden zijn urgent. Door gebruik te maken van de bacterie zijn eigen metabolisme kunnen nieuwe medicijnen in de celmuur worden aangebracht (Trojaans paard idee) die na activatie met licht de bacteriële infectie bestrijden.

Mogelijkheid van leven bij radiosterren

Dr. J.R. (Joseph) Callingham, LEI - Sterrewacht Leiden.

Tegenwoordig kunnen astronomen gemakkelijk planeten buiten ons zonnestelsel waarnemen. Of daar leven mogelijk is, is echter nog onbekend. Voor dit project zullen we met radiotelescopen nabijgelegen sterren onderzoeken om het ruimteweer van hun planeten vast te stellen en om te bepalen of daar, onder deze omstandigheden, leven mogelijk zou zijn.

Bouwen aan duurzame C1-routes in een bacterie

Dr. N.J.H.P. (Nico) Claassens, WUR - Laboratorium voor Microbiologie

Methanol en andere ‘1-koolstof (C1) moleculen’ zijn ideale grondstoffen voor de productie van biochemicaliën en biobrandstoffen. Helaas kunnen geschikte micro-organismen voor biotechnologische productie, zoals Escherichia coli, niet groeien op deze grondstoffen. De onderzoeker gaat E. coli hiervoor vele genetische mutaties voor 1-koolstof consumptie ‘inbouwen’ en uitzoeken welke mutaties belangrijk zijn.

Verbetering van de immuunreactie na hiv-vaccinatie om bescherming te verkrijgen

Dr. M.A.F (Mathieu) Claireaux, UvA – Medical Microbiology department

Zeldzame patiënten ontwikkelen super-antilichamen die zo ongeveer alle hiv-virussen kunnen blokkeren, maar deze super-antilichamen zijn zeer moeilijk te induceren door vaccinatie. Tfh-cellen zijn gespecialiseerde immuuncellen die de productie van antilichamen reguleren. Deze uitzonderlijke patiënten zullen ons leren welke Tfh-celreacties nodig zijn om door middel van vaccinatie super-antilichamen te krijgen.

Is er interactie tussen donkeremateriedeeltjes?

Dr. C.A. (Camila) Correa (v), UvA - Institute for Theoretical Physics

De oorsprong van donkere materie is vooralsnog een groot mysterie. In dit onderzoek zullen we gebruik maken van de nieuwste computersimulaties om aanwijzingen van krachten tussen donkeremateriedeeltjes van fuserende sterrenstelsels te analyseren.

The great escape

Dr. P. (Paola) De Magistris, TUD – Bionanoscience

Genetic information is transcribed from DNA to RNA molecules, that exit from the cell nucleus to produce proteins. Scientists will unravel the mechanism of this crucial exit process by creating a minimalistic system mimicking export through the nuclear pores. This will potentially open new paths to study transport-related diseases. 

Ruimtetijd onder de microscoop

Dr. A. (Antonio) Duarte Pereira Junior, RU - IMAPP, Faculty of Science

De quantummechanica en de algemene relativiteitstheorie vormen de twee pijlers van de theoretische natuurkunde. Een consistente theorie die ons toestaat in te zoomen op de quantumstructuur van de ruimtetijd ontbreekt echter nog. Dit project combineert speerpunten uit verschillende benaderingen om tot nieuwe inzichten in de quantumzwaartekracht te komen.

Overgang naar een nieuwe staat van materie

Dr. A.D. (Andrea) Dubla, Nikhef

Bij hoge temperatuur en druk voorspelt Quantum ChromoDynamics een faseovergang van gewone materie naar een plasma van vrije quarks en gluonen. Dit onderzoek zal gegevens analyseren van zware ionenbotsingen bij ultrarelativistische energieën, die de optimale omstandigheden produceren om deze nieuwe staat van materie te bestuderen en te karakteriseren.

Grote geheimen van een kleine organisme

Dr. G. (Gaurav) Dugar, UvA - Bacterial Cell Biology

Veel eiwitten bevinden zich op specifieke plaatsen in een cel, afhankelijk van hun functie. In bacteriën kunnen DNA en RNA samen met mebraaneiwitten lokaliseren in een proces dat ‘transertie’ wordt genoemd. Het doel van dit project is om nieuwe technieken te ontwikkelen om transertie, en de effecten hiervan, te bestuderen.

Hersencel informatieverwerking op moleculaire schaal

Dr. A. (Amélie) Freal, NIN–KNAW – Axonale signaalverwerking.

In onze hersenen communiceren de meeste cellen door middel van elektrische impulsen die zich continue aanpassen aan de veranderingen in onze omgeving. Onderzoekers zullen nieuwe genetische technieken gebruiken om op moleculaire schaal de elektrische impulsen te visualiseren en te onderzoeken hoe deze aanpassingen werken.

Niet-lineaire onderling gekoppelde systemen: een structurele aanpak

Dr. G. (Giulia) Giordano, TUD – Delft Center for Systems and Control

Onderling gekoppelde dynamische systemen zijn overal aanwezig. Hun gedrag voorspellen is belangrijk, maar moeilijk zonder hun parameters te kennen. Dit project ontwikkelt een nieuwe structurele benadering om, enkel met systeemstructuurkennis, het gedrag van hele klassen van dergelijke systemen te voorspellen.

Algoritmes voor geraffineerde stemprocedures

Dr. R. (Ronald) de Haan, UvA - Institute for Logic, Language and Computation (ILLC)

Voor het stemmen over ingewikkelde onderwerpen zijn eenvoudige procedures (‘de meeste stemmen gelden‘) ontoereikend. Geschiktere procedures zijn computationeel erg duur. De onderzoeker gebruikt methoden uit de theoretische informatica om te bepalen wat voor soort algoritmes goed werken voor deze procedures.

Bliksem Bestuderen met de LOFAR Radiotelescoop

Dr. B.M. Hare, RUG

Ondanks vele eeuwen onderzoek begrijpen we nog steeds niet hoe bliksem zich in de atmosfeer ontwikkelt. Om inzicht in deze vraag te krijgen zal ik LOFAR gebruiken om de inwendige structuur van een bliksemontlading te onderzoeken op een lengteschaal van meters die tot nu toe onbereikbaar was.

Draadloze diepe hersenstimulatie door minuscule magnetische deeltjes

Dr. S.A. (Sarah-Anna) Hescham, UM – Neurosurgery

Diepe hersenstimulatie is een effectieve therapie bij patiënten met neurologische en psychiatrische ziektebeelden. Deze ingreep is invasief en vergt de implantatie van elektroden die met bedrading zijn verbonden met een inwendige pacemaker. Dit onderzoek is gericht op een draadloze manier van diepe hersenstimulatie door minuscule magnetische deeltjes (nanopartikels).

Halfgeleider van de toekomst

Dr. E.M. (Eline) Hutter, AMOLF

Metaalhalide perovskieten (MHPs) zullen naar verwachting verschillende toepassingen van commerciële halfgeleiders overnemen, zoals zonnecellen, röntgendetectoren en LED lampen. Er heerst echter onduidelijkheid over een aantal eigenschappen van MHPs, die cruciaal zijn voor het optimaliseren van bovengenoemde toepassingen. In dit project ontwikkelt de onderzoeker een experiment om deze eigenschappen te ontrafelen.

Tumorcellen het zwijgen opleggen om kanker te remmen.

Dr. O.G. (Olivier) de Jong, UMC Utrecht, Laboratorium Klinische Chemie en Haematologie.

Tumorcellen zijn in staat om gezonde weefsels aan te sturen om tumorgroei en metastasering te bevorderen door het versturen van RNA-moleculen. Met een nieuwe zeer gevoelige techniek gaat deze studie dit proces ontrafelen om nieuwe behandelmethoden van kanker te ontdekken.

De dopamine signalen in ons brein

Dr. B.C. (Bart) Jongbloets, UU – Faculteit Biologie

Chemische signalen in ons brein, zoals dopamine, beïnvloeden de drang naar drugs bij verslaafden. Beter begrip van deze signalen is van cruciaal belang voor adequate interventie. De onderzoeker gebruikt innovatieve microscopie technieken om te ontleden waar in onderbelichte hersengebieden dopamine signalen plaatsvinden en hoe deze signalen netwerken van hersencellen beïnvloeden.

Aritmetische eigenschappen van variëteiten over eindige lichamen

Dr. V.Z. (Valentijn) Karemaker, UvA - KdVI voor Wiskunde

Variëteiten over eindige lichamen zijn meetkundige objecten die worden bestudeerd in de getaltheorie. We vragen hoeveel punten een gegeven variëteit heeft, en hoeveel variëteiten er bestaan met een voorgeschreven aantal punten. Dit voorstel bestudeert deze vragen voor drie soorten variëteiten: abelse variëteiten, K3-oppervlakken en Drinfeldmodulen

Een microbe is geen eiland:  interacties van stikstofcyclus micro-organismen

Dr. H. (Hanna) Koch, RU – Department of Microbiology

Nitrificatie is een schoolvoorbeeld van een samenwerking tussen twee verschillende functionele groepen micro-organismen en dit proces is cruciaal voor waterzuivering. Stikstofcyclusbacteriën kunnen ook samenwerken met andere micro-organismen binnen een populatie. Binnen dit project worden nieuwe samenwerkingspartners van stikstofcyclusbacteriën geïdentificeerd om zo hun metabole netwerken beter te begrijpen.

Microbiële N2O-respiratie tegen klimaatverandering

Dr. M. Laureni, TUD - Faculty of Applied Sciences

N2O is een krachtig broeikasgas, 300 keer sterker dan CO2. Denitrificatie is de enige bekende microbiële route die N2O kan omzetten naar onschadelijk N2. Dit project omvat een multidisciplinaire aanpak ter

bevordering van ons fundamenteel begrip van de principes van denitrificatie als een middel om de N2O-uitstoot tegen te gaan.

Het temmen van quantumvijanden

Dr. C. (Christian) Majenz, QuSoft and UvA — Institute for Logic, Language and Computation

De ontwikkeling van grootschalige quantumcomputers is recent in een stroomversnelling geraakt, waardoor cryptografen onder druk staan om hun theorieën voor te bereiden op quantumdreigingen en -kansen. Christian Majenz zal quantumaanvallers bedwingen door hun kracht tegen hashfuncties te begrenzen en de quantumfundering van de cryptografie te versterken.

Start het leven op aardse planeten

Dr. M. (Melissa) McClure, LEI - Astronomie

Interstellaire ijsjes bevatten de oorspronkelijke organische moleculaire ingrediënten van het leven. De onderzoekers zullen de evolutie van de ijschemie volgen als de vorm van de sterren, om de complexiteit te bepalen van de moleculen die worden afgeleverd bij het vormen van planeten

Een klok voor de stad, een klok voor het bos

Dr. B.M. (Barbara) Tomotani, Nederlands Instituut voor Ecologie

Dieren gebruiken biologische klokken om hun ritmes aan te passen aan hun omgeving, maar die klokken tikken niet bij elk individu even snel. Dit project bestudeert klokken van vogels uit de stad en het bos om te begrijpen hoe de klok kan evolueren, en welk effect urbanisatie heeft op klokken.

What do u mean? Sociaal intelligente taalverwerking

Dr. D. (Dong) Nguyen, UU - Faculty of Science

Het automatisch analyseren van taalgebruik speelt een belangrijke rol in veel intelligente systemen. De onderzoeker gaat nieuwe methoden ontwikkelen om ervoor te zorgen dat computers de sociale aspecten van taalgebruik begrijpen. Dit zal leiden tot effectievere systemen voor automatische taalverwerking en tot nieuwe methoden voor het onderzoeken van sociale fenomenen. 

Overstroming en kusterosie: het lot van rivierdelta’s in de 21st eeuw   

Dr. Ir. J.H. (Jaap) Nienhuis, UU - Geosciences 

Zeespiegelstijging, bodemdaling, en verminderde sedimentaanvoer uit de rivier zal leiden tot grootschalige overstromingen en erosie in rivierdeltas. Dit onderzoek stelt een nieuw model voor en zal voor alle 10.000 delta’s wereldwijd deze veranderingen en gevolgen voorspellen. 

De buffercapaciteit van de Groenlandse sneeuwlaag

Dr. B.P.Y. (Brice) Noël, UU – IMAU

Het meerjarige sneeuwpakket (firn) absorbeert momenteel bijna de helft van al het oppervlakte smeltwater van de Groenlandse ijskap. Dit project onderzoekt hoe deze buffercapaciteit zich in de toekomst zal ontwikkelen om kantelpunten te identificeren in het massaverlies van de ijskap.

Heb je niet iets over het hoofd gezien?

Dr. S.L. (Stéphanie) van der Pas, LEI - Mathematisch Instituut

Leven vegetariërs langer vanwege hun dieet, of omdat ze minder roken en meer sporten? Een probleem in veel vakgebieden is dat het lastig is te bepalen wat nu wat veroorzaakt wanneer je geen experiment kan doen. De onderzoekers ontwikkelen statistische methoden om met meer zekerheid causale verbanden te vinden.

Identificatie van eiwitbewegingen in kristallen

Dr. N.M. (Nick) Pearce, VU - Amsterdam Institute for Molecules, Medicines and Systems (AIMMS)

Het begrijpen van eiwitbewegingen is cruciaal om eiwitfunctie te controleren in levende organismen. Een centraal probleem in eiwitkristallografie is dat we de mobiele delen van eiwitten niet kunnen waarnemen. De onderzoeker zal methoden ontwikkelen om verschillende conformaties van flexibele eiwitten te identificeren.

Nanomaterialen voor energietechnologieën

Dr. L. (Loredana) Protesescu, RUG - Faculty of Science and Engineering (FSE), Zernike Institute for Advanced Materials

De nieuwste revolutie in materialen voor opto-elektronica zoals zonnecellen en lichtbronnen heeft twee nadelen: de materialen bevatten lood, wat giftig is, en ze zijn niet erg stabiel. Onderzoekers ontwikkelen nieuwe materialen zonder lood, inclusief een slimme nanoverpakking die de materialen beschermt zonder hun functionaliteit te verminderen.

Moleculaire ping-pong om eiwitten te onderzoeken

Dr. S. (Sergii) Pud, LEI - Leids Instituut voor Onderzoek in Natuurkunde

Eiwitten zijn de bouwstenen van het leven. Ze onderzoeken geeft de sleutel tot het begrijpen van leven en het genezen van ziektes. Ik zal een nieuw instrument maken dat eiwitten één voor één bestudeert door met ze een spelletje moleculaire ping-pong te spelen en hun gedrag hierin waar te nemen.

De structuur van suikers op een nieuwe manier bekeken

Dr. K.R. (Karli) Reiding, UU – Faculty of Science

De werking van antistoffen in ons afweersysteem wordt sterk beïnvloed door de structuur van de suikers daarop, maar de bepaling daarvan is nog lastig. De onderzoeker gaat manieren ontwikkelen om met behulp van massaspectrometrie, chemische derivaties en zelfgemaakte suikers toch de details van de verschillende suikerstructuren op antistoffen te bestuderen.

Projecttitel: Wat bepaalt de weerbaarheid van tropische bossen tegen droogte en vuur?

Dr. M.T. (Masha)  van der Sande, UvA - Faculty of Science, Institute for Biodiversity and Ecosystem Dynamics

Tropische bossen zijn belangrijk voor klimaatmitigatie door koolstofopname uit de atmosfeer. In dit project wordt onderzocht hoe planteigenschappen de weerbaarheid van bossen tegen droogte en vuur beïnvloeden. Deze resultaten zullen helpen bij het opzetten van effectief bosbeheer, zodat de rol van tropische bossen in klimaatmitigatie gewaarborgd blijft.

Als een vis in het water

Dr. L (Lysanne) Snijders, WUR - Dierwetenschappen

Veel wilde dieren zien hun omgeving voortdurend veranderen, zo ook vissen die in tropische rivieren leven. Hoe lukt het ze om toch genoeg eten te vinden? De onderzoekster zal via veldexperimenten testen welke individuele en sociale eigenschappen een sleutelrol spelen.

Begrip van de barrières voor genetische uitwisseling in hybride planten

Dr. C.J. (Charles) Underwood, WUR – Plant Breeding

Door hybridisatie met wilde soorten kunnen gewassen verbeterd worden. Tomaten kunnen hybriden maken met wilde soorten, maar de uitwisseling van genetisch materiaal tussen deze soorten wordt onderdrukt. Het doel van dit onderzoek is het begrijpen van de barrières tussen plantensoorten, om innovatieve manieren voor de veredeling van gewassen te stimuleren.

Het tuberculose fort veroveren

Dr. M. (Monica) Varela, LEI – Leiden Institute of Biology

Resistente tuberculose is de meest dodelijke via de lucht overdraagbare infectieziekte. De ziekteverwekker verstopt zich in compacte opeenhopingen van cellen die de bacterie beschermt tegen antibiotica en afweerreacties. Dit project onderzoekt nieuwe therapieën die het ‘tuberculose fort’ aanvallen en daardoor de effectiviteit van anti-tuberculose medicijnen verhogen. 

Wrijving onder controle

Dr. B.(Bart) Weber, ARCNL

Wrijving en slijtage zijn verantwoordelijk voor 20% van de wereldenergieconsumptie. Iedereen leert op school dat de wrijvingscoëfficient gelijk is aan de wrijvingskracht gedeeld door de normaalkracht. Waar komt deze relatie vandaan en hoe kunnen we de wrijvingscoëfficient aanpassen? Dat is het onderwerp van dit onderzoeksproject. 

Verbeterde toekomstvoorspellingen van sneeuwsmelt op Antarctica

Dr. J.M. (Melchior) van Wessem, UU - Instituut voor Marien en Atmosferisch onderzoek Utrecht (IMAU)

De onzekerheid in toekomstige zeespiegelstijging komt voor een belangrijk deel voort uit het effect van oppervlakte-smeltwater op het massaverlies van de Antarctische ijskap. In dit project gebruik ik een polair klimaatmodel om de complexe interacties van sneeuw en atmosfeer en daarmee de huidige en toekomstige sneeuwsmelt nauwkeuriger te kunnen berekenen.

Inzoomen op de boodschapper

Dr. K.E. (Katrin) Wiese, UvA – Molecular Cytology

Cellen gebruiken boodschappermoleculen om met elkaar te communiceren. Hoe ze in staat zijn om de juiste boodschapper op de juiste tijd en plaats te produceren, is echter niet bekend. De onderzoeker zal specifieke gebieden van het DNA middels microscopie visualiseren om te begrijpen hoe cellen deze belangrijke beslissing nemen.

Op het onverwachte voorbereid door diversiteit?

Dr. M.G.P. (Monique) van der Wijst, UMCG – Genetica

Gedurende veroudering gaan bepaalde cellen meer en andere juist minder op elkaar lijken. De gevolgen hiervan zijn onduidelijk. Worden cellen voorbereid op het onverwachte, of verhindert het juist een efficiënte samenwerking? De onderzoeker gaat de gevolgen van deze veranderingen bepalen op de immuunfunctie gedurende veroudering.

Een nieuwe beeldvormende strategie voor diagnose en behandeling van hersenziekten

Dr. B. Van der Wildt, Amsterdam UMC, locatie VUmc - Radiology and Nuclear Medicine.

Het behandelen van hersenziekten zoals hersenkanker en neuroinflammatie behoort tot de grootste wereldwijde farmaceutische uitdagingen. Nieuwe behandelstrategieën richten zich op herprogrammeren van microglia, de immuuncellen van het brein, om ziekteprogressie te remmen. Met dit onderzoek wordt een moleculaire beeldvormingstrategie ontwikkeld om herprogrammering van microglia te begrijpen tijdens ziekte behandeling.

Printing of complex structures for musculoskeletal repair

Dr. M.K. (Malgorzata) Wlodarczyk-Biegun, RUG - Zernike Institute for Advanced Materials

Het genezen van letsel bij patiënten is vaak extra moeilijk op plekken in het lichaam waar verschillende typen weefsel met elkaar in verbinding staan, bijvoorbeeld zachte spieren en harde botten. In dit onderzoek wordt de nieuwste 3D-printtechniek gebruikt om deze complexe verbindingen te reconstrueren.

Het verborgen leven van malariaparasieten in de lever

Dr. A.S.P. (Annie) Yang, RU - Medical Parasitology

Malaria is een belangrijke infectieziekte in tropische landen met lage-inkomsten. Deze parasitaire ziekte start met een leverinfectie waarover onvoldoende bekend is. Deze Veni bestudeert hoe parasieten de juiste levercellen selecteren en manipuleren voor hun ontwikkeling. De verworven inzichten kunnen bijdragen aan nieuwe therapiestrategieën.

SGW

Van Promotie naar Prullenbak: De impact van prijspromoties op voedselverspilling

Dr. A. (Aylin) Aydinli, VU - School of Business and Economics

Marketing wordt gezien als de veroorzaker van voedselverspilling. Ik laat zien dat marketing juist kan helpen bij het verminderen van voedselverspilling en dus kan bijdragen aan een betere wereld. Mijn project onderzoekt het verband tussen prijspromoties en voedselverspilling en identificeert manieren waarop

prijspromoties duurzame consumptie van voedsel kan stimuleren.

De tastzin: van anomalie tot paradigma

Dr. C. (Chiara) Beneduce, RU – CHPS

In Antieke waarnemingstheorieën werd de tastzin gezien als een afwijkend zintuig zonder specifiek orgaan of object. In de zeventiende eeuw werd de tastzin juist het standaardmodel om zintuiglijke waarneming te verklaren. Welke bijdrage hebben filosofische en medische bronnen uit de Middeleeuwen en de Renaissance geleverd aan deze paradigmawisseling?

Betere hulp in geval van nood

Dr. P.L. (Pieter) van den Berg, EUR - Rotterdam School of Management

Voor dienstverleners zoals ambulancediensten en wegenwacht bestaat de dienst uit het zo spoedig mogelijk ter plaatse brengen van de juiste hulp. De onderzoeker zal modellen ontwikkelen om deze dienstverlening te verbeteren door een betere verdeling van voertuigen over de regio en betere toewijzing van voertuigen aan oproepen.

Netwerken veranderen: Nieuwe modellen om veranderingen in psychische stoornissen te detecteren

Dr. L.F. (Laura) Bringmann, RUG - Gedrags- & Maatschappijwetenschappen

Om te begrijpen hoe mensen in en uit een depressie komen is het belangrijk om netwerken van symptomen te bestuderen. Bestaande statistische netwerkmodellen kunnen niet veranderen over de tijd, terwijl de netwerken in het echt wel veranderen. Daarom ontwikkelt dit onderzoek een netwerkmodel dat kan veranderen over de tijd.

Terug naar Nightingale: Een sociaalnetwerkperspectief op de ontwikkeling van professionele betrokkenheid bij verpleegkundigen

Dr. J. (Jasperina) Brouwer, RUG - Gedrags- & Maatschappijwetenschappen

Vroegtijdige uittreding door afnemende betrokkenheid bij het werk leidt tot een toenemend tekort aan verpleegkundigen. Vanuit een sociaal netwerkperspectief wordt de rol van sociale steun onderzocht in het omgaan met werkervaringen en gerelateerd aan werkbetrokkenheid. Met een smartphone-app worden sociale netwerken en werkervaringen gemeten en gecombineerd met interviews.

Nieuwe manier om advies-op-maat te geven met dHealth-interventies: toepassing van aanbevelingssystemen

Dr. K.L. (Kei Long) Cheung, UM

Digitale advies-op-maat gezondheidsinterventies baseren de structuur van gedragsverandering op (theoretische) aannames. Deze regelgebaseerde systemen spelen hierdoor beperkt in op het complexe en individuele gedragsveranderingsproces. Datagedreven aanbevelingssystemen kunnen advies-op-maat geven door patronen te identificeren op basis van gelijkenissen met andere gebruikers. Onderzocht wordt of deze benadering effectief en gebruiksvriendelijk is.

De status van joden en christenen in de islamitische wereld: het geval van islamitisch Spanje

Dr. M. Colominas Aparicio, UvA

Religieuze diversiteit binnen de islam is omstreden. Al-Andalus dient als model in maatschappelijke debatten over minderheden maar er ontbreken solide studies over de periode. Dit project onderzoekt de sociale realiteit van Joden en Christenen in al-Andalus en wil kennis verhelderen over de geschiedenis van minderheden in islamitische gemeenschappen.

Een definitie van het volk: Gemeenschapsideeën in laatmiddeleeuwse ontmoetingen langs de Afrikaans-

Atlantische kust

Dr. J.(Julia) Costa López, RUG - International Relations

Hoe zijn we over de wereld gaan denken als georganiseerd in natiestaten? Kunnen we ons politieke gemeenschappen voorbij de natiestaat indenken? Dit project zoekt antwoorden door na te gaan hoe het idee van een politieke gemeenschap ontstond in de contacten tussen Europeanen en Afrikanen in de Late Middeleeuwen.

Prediking als massacommunicatie in laatmiddeleeuws Europa

Dr. P. (Pietro) Delcorno, RU - Historical Literary and Cultural Studies (HLCS)

Dit project onderzoekt prediking als een cruciale vorm van massacommunicatie en benadrukt de transformatieve impact ervan op laatmiddeleeuws Europa. Door de focus op preekcollecties die toentertijd wijdverbreide bestsellers waren, zal dit onderzoek de strategieën aan het licht brengen die predikers gebruikten om religieuze identiteit te definiëren en op te leggen.

De dunne lijn tussen leven en dood: Strategische plaatsing van AED’s (automatische externe defibrillatoren)

Dr. D. (Derya) Demirtas, UT – Industrial Engineering and Business Information Systems

De strategische plaatsing van middelen die kunnen worden ingezet bij noodsituaties is een uitdagend vraagstuk vanwege de vele onzekerheden. Een innovatieve oplossingsbenadering wordt ontwikkeld die gebruik maakt van wiskundige optimalisatiemethoden en data-analytics. Deze wordt toegepast om de responstijd en overlevingskans bij een hartstilstand te verbeteren middels geoptimaliseerde strategische plaatsing van defibrillatoren.

Een sprekend verhaal: de ontwikkeling van kinderen als verhalenvertellers en gedachtenlezers

Dr. M.J. (Max) van Duijn, LEI - Leiden Institute for Advanced Computer Science

Dankzij verhalen kunnen we beter ‘gedachtenlezen’: ons voorstellen hoe de wereld eruitziet vanuit andermans perspectief. Dit project verzamelt en analyseert 500+ verhalen verteld door kinderen van verschillende leeftijden. Zo ontstaat inzicht in de ontwikkeling van hun vaardigheid als verhalenverteller, en in hun vermogen zich in te leven in andermans gedachtenwereld.

Belichaamde reïntegratie: complex-slachtofferschap en herstel in maatschappijen-in-transitie

Dr. M.A. (María) Estrada-Fuentes, UvA – Amsterdam School for Cultural Analysis/Centrum voor Studie en Documentatie van Latijns-Amerika

Hoe herstellen we relaties na een oorlog? Deze vraag staat centraal in Embodied Reintegration. Dit project onderzoekt de rol van kunst en theater bij het herstellen van relaties en het zichtbaar, navoelbaar en

bespreekbaar maken van leed dat is toegebracht in oorlogstijd. Het project wil methodologische innovaties ontwikkelen op het vlak van herstel in samenlevingen in transitie.

Verveeld of vervoerd? De rol van spontane gedachten tijdens lezen

Dr. M. (Myrthe) Faber, Radboudumc - Department of Cognitive Neuroscience

Spontane gedachten, zoals dagdromen, vormen een belangrijk onderdeel van ons dagelijks leven, maar worden vaak als een teken van verveling gezien. Ik onderzoek of dit wel het geval is door te kijken waar dergelijke gedachten vandaan komen en welke positieve of negatieve effecten zij hebben op tekstbegrip en geheugen.

Vloggen voor een gezonder eetgedrag

Dr. F. (Frans) Folkvord, RU – Communicatiewetenschap

Kinderen eten tegenwoordig onvoldoende fruit en groenten, wat op termijn leidt tot chronische ziekten. Dit project test systematisch een nieuwe overkoepelende theorie die verklaart en voorspelt of, hoe, wanneer, en voor welke kinderen voedselreclames de inname van fruit en groenten verhoogt, zowel op de korte- als op lange-termijn.

Les Liaisons Dangereuses

Dr. K.M.A. (Katharine) Fortin, UU – The Netherlands Institute of Human Rights

Burgers die leven in door gewapende groepen bezette gebieden bevinden, ook juridisch, zich in een hachelijke situatie. Dit project beoogt hun juridische situatie te verhelderen en daarmee hun veiligheid te vergroten, door burgers niet enkel te zien als slachtoffers van oorlog, maar ook als mensen die zichzelf actief kunnen beschermen.

Zoeken naar objecten in de wereld

Dr. S. (Surya) Gayet, RU - Donders Instituut

Om te zoeken naar een object in onze omgeving creëren we eerst een mentaal plaatje van dat object. Afhankelijk van wáár we zoeken (bijvoorbeeld, verder weg) produceert éénzelfde object echter een heel ander (namelijk: kleiner) beeld op ons netvlies. In dit project wordt onderzocht hoe het brein dit probleem oplost.

Op dezelfde golflengte: Identificatie van de effecten van angst van de moeder tijdens de zwangerschap op hersensynchronisatie tussen moeder en kind

Dr. M.I. (Marion) van den Heuvel, TiU

Niet alle moeders hebben meteen een sterke band met hun baby na de geboorte. Dit project onderzoekt onder welke omstandigheden de hersenen van moeder en kind synchroniseren en hoe deze synchronisatie verstoord kan raken als moeders lijden aan prenatale angst. De onderzoeksresultaten hebben implicaties voor families, maatschappij, en beleidsmakers.

Online en offline groepsdruk ontrafeld

Dr. E.M. Hoeben, VU – Faculteit der Rechtgeleerdheid

Wanneer jongeren regels overtreden, dan doen ze dat meestal samen met leeftijdsgenoten. We weten echter weinig over de manier waarop jongeren concreet invloed uitoefenen op elkaars regelovertredend

gedrag. In dit project wordt invloed vanuit leeftijdsgenoten ontrafeld tot het niveau van verbale en nonverbale signalen, zowel in online als offline communicatie.

Investeren in ongelijkheid: hoe de opmars van woningmarktbeleggers sociale scheidslijnen beïnvloedt

Dr. C. (Cody) Hochstenbach, UvA - Urban Geographies

Woningen dienen in toenemende mate als investeringsobjecten. Structurele woningmarkthervormingen dragen bij aan de opmars van particuliere beleggers die woningen opkopen voor verhuur (‘buy-to-let’). Dit project onderzoekt hun opmars in Nederland, en de gevolgen voor de toegang tot betaalbaar wonen, ongelijkheid in vermogensopbouw, en ruimtelijke ongelijkheid tussen bevolkingsgroepen.

Weten algoritmes het beter? Eerste-persoons autoriteit in het tijdperk van big data

Dr. F.(Fleur)  Jongepier, RU

Slimme algoritmes weten steeds beter te achterhalen wat we willen of van plan zijn. Het krachtige liberale idee dat individuen dat zelf het beste weten, staat daarmee onder druk. Dit project onderzoekt de spanningen tussen algoritmische autoriteit en eerste-persoons autoriteit, en ontwikkelt een systematisch overzicht van de relevante ethische implicaties.

Het optimaliseren van exposure therapie voor posttraumatische stress-stoornis

Dr. R.A. (Rianne) de Kleine, LEI - Psychologie

Exposure therapie is de meest effectieve behandeling voor posttraumatische stress-stoornis (PTSS). Toch knapt slechts 50 procent van de patiënten goed genoeg op. Op basis van recente inzichten omtrent het mechanisme van extinctie, test dit project strategieën en technieken om de effectiviteit van exposure therapie voor PTSS te verbeteren.

Matriarchale islam: Gender en Sharia in de wereld van de Indische Oceaan

Dr. M. (Mahmood) Kooriadathodi, LEI

De islam wordt gewoonlijk gezien als een patriarchale godsdienst. Deze veronderstelling rust op een interpretatie vanuit een mannelijk perspectief. Dit project wendt zich tot de islam van de Indische Oceaan voor een ander begrip door middel van het perspectief van verscheidene verbodene matriarchale

Kleine kinderen, grote zorgen: Klinisch argumenteren op de afdeling neonatologie

Dr. N.H.M. (Nanon) Labrie, VU - Athena Instituut

Op de afdeling neonatologie is het belangrijk dat artsen ouders betrekken in de zorg rondom het pasgeboren kind. Communicatie speelt daarbij een grote rol. Door behandeladviezen goed te onderbouwen, kunnen artsen ouders beter laten meebeslissen over behandelingen. Dit project voorziet daarom onder andere in de ontwikkeling van een argumentatietraining voor neonatologen.

Financieel toezichthouders onder invloed

Dr. T. (Thomas) Lambert, EUR - Rotterdam School of Management (RSM)

Na de crisis hebben de meeste centrale banken expliciete verantwoordelijkheden gekregen op het gebied van financiële stabiliteit. Ze zijn hierdoor gevoeliger geworden voor politieke druk. Dit project analyseert de politieke dynamiek rondom centrale banken en haar impact op financiële stabiliteit. Het onderzoek gebruikt nieuwe databronnen en geavanceerde statistische methoden.

Sociale normen, lichaamsgewicht en welzijn: een multi-methode vergelijking van Duitsland, Korea, Nederland en de Verenigde Staten.

Dr. L. (Liliya) Leopold, UvA - Afdeling Sociologie

Welk lichaamsgewicht is sociaal geaccepteerd in moderne samenlevingen? Welke invloed hebben normen voor lichaamsgewicht op het psychisch welbevinden van degenen die hieraan voldoen of hiervan afwijken? Het doel van dit project is om deze vragen te beantwoorden met behulp van een innovatief multi-methode onderzoeksontwerp dat enquête en experimentele methoden combineert.

Verstrikt in man-vrouw stereotypen?

Dr. C. (Chen) Li, EUR

Het streven naar man-vrouw gelijkheid blijkt moeilijker dan gedacht, mede door de verborgen aard van stereotyperingen. Dit project gebruikt gedragseconomische technieken om stereotyperingen tegen te gaan. Het introduceert een nieuwe maat van stereotyperingen, en de welvaartskosten daarvan, identificeert oorzaken van stereotyperingen, en geeft nieuwe technieken om stereotyperingen te reduceren.

Zal het goed gaan met de kinderen? Het voorspellen van de emotionele ontwikkeling in de adolescentie

Dr. C. J. (Caspar) van Lissa, UU – Methoden & Statistiek

De adolescentie is een belangrijke fase voor het leren omgaan met emoties. Dit gaat niet bij alle jongeren goed. Sommigen ervaren emotionele problemen die relaties en mentale gesteldheid ondermijnen. Ik combineer pedagogiek en machine learning om te onderzoeken welke jongeren risico lopen op emotionele problemen, en welke rol ouders spelen.

Wie heeft welke verplichtingen aan toekomstige generaties?

Dr. T. (Tim) Meijers, LEI – Instituut voor Wijsbegeerte

Veel bedreigingen voor het welzijn van toekomstige generaties, zoals klimaatsverandering, spelen op wereldwijd niveau. De aanpak hiervan vereist internationale samenwerking. Dit project beantwoordt de vraag wat een eerlijke verdeling is van de kosten die hiermee gepaard gaan, rekening houdend met het feit dat de wereld veel ongelijkheden kent.

‘Geloofwaardig’ of ‘grillig’? De reputatiekosten van veranderend partijbeleid

Dr. M.J. (Maurits) Meijers, RU - Politicologie

Politieke partijen veranderen regelmatig van beleidsposities. Maar hoe beïnvloedt veranderend partijbeleid de reputaties van partijen in de ogen van kiezers? Met behulp van experimenten en grootschalige analyses van kiezersvoorkeuren en partijposities onderzoekt dit project wanneer kiezers positieverandering als ‘geloofwaardig’ accepteren en wanneer ze het als ‘grillig’ afwijzen.

Plastipelagos: de verbeelding van afval en een toekomst zonder plastic vanuit de Caraïben

Dr. K.M. (Kasia) Mika, KITLV

Plastipelagos onderzoekt hoe Caraïbische culturen nieuwe inzichten geven in de omgang met plastic afval in onze wereld. Ik wend me tot literatuur en visuele kunst om deze vragen te beantwoorden: Wat is de rol van kunst wanneer plastic overal aanwezig is? Welke toekomsten zijn denkbaar middenin het afval?

Vocal, Visible and Vaulting? (Dis)connected niche audiences in the age of artificial intelligence

Dr. J.E. (Judith) Möller, UvA - Amsterdam School of Communication Research

Dit project bestudeert de impact van algoritmische filtersystemen en kunstmatige intelligentie op radicaliserende groepen die actief zijn op sociale media. Het zal bijdragen de gevolgen van kunstmatige intelligentie op de kwaliteit van het publieke debat beter te begrijpen.

De geschiedenis herstellen en vertellen met gebombardeerde boeken: Het terugwinnen en analyseren van handschriftencollecties die tijdens de Tweede Wereldoorlog werden vernield

Dr. K.A. (Krista) Murchison, LEI – Leiden University Centre for the Arts in Society

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden duizenden manuscripten vernietigd. Deze vernietigde collecties zijn, ondanks hun voortdurende belang, grotendeels genegeerd in conceptualisaties van het archief. Dit project zal lopende discussies over het ‘immateriële archief’ en diens sociale en historische belang bevorderen door vernietigde archieven van vier landen digitaal tot leven te brengen.

Herinneringen aan protest en teleurstelling in de Arabische wereld

Dr. J.A. (Judith) Naeff, LEI – Leiden University Centre for the Study of Islam and Society

Dit onderzoeksproject analyseert experimentele documentaires en fictie van jonge Arabische makers over de protestbewegingen van de jaren zeventig in de regio. De manier waarop zij zich tot dit verleden verhouden laat zien hoe zij hun eigen positie proberen te definiëren in de ontmoedigende politieke context van de jaren 2000 in de regio.

Waarom let iedereen op mij?! Toewerken naar een nieuw model om sociale angst bij jongeren te verklaren

Dr. S.A. (Stefanie) Nelemans, UU — Afdeling Jeugd en Gezin

Sociale angst beperkt jongeren erg in hun ontwikkeling. Maar wat maakt sommige jongeren gevoelig voor het ontwikkelen van sociale angst? En waarom is sociale angst vervolgens zo hardnekkig over tijd? Ik zoek antwoorden in een combinatie van biologische, psychologische en sociale factoren en integreer inzichten in een innovatief theoretisch model.

Genetische structurele modellen werpen licht op de oorzaken van psychiatrische ziekte

Dr. M.G. (Michel) Nivard, VU

Er zijn verschillen van inzicht over hoe psychiatrische ziekten tot stand komen en hoe oorzaak en gevolg te onderscheiden. Ik combineer methodes uit de genetica en sociale wetenschappen om uit de bestaande modellen voor het ontstaan van de psychiatrische ziekten om ADHD en depressie het juiste te kiezen.

Veekleuren in Oost-Afrika

Dr. S. (Sara) Petrollino, LEI – Leiden University Centre for Linguistics

De talen van veehoeders hebben ongelooflijk complexe uitdrukkingen om te verwijzen naar de kleuren en patronen van dierenvachten. Weinig is bekend over hoe deze kleursystemen van dieren werken en dit project onderzoekt de semantische categorisatie en de uitdrukking van deze perceptuele categorieën in drie Oost-Afrikaanse talen.

Oplossen van grootschalige, instelbare robuuste optimalisatieproblemen met de machine learning

Dr. K. Postek, EUR - Econometrisch Instituut

Optimalisatie op momenten van onzekerheid, zoals in OV-planning of bescherming tegen overstromingen, omvat opeenvolgende besluitvorming en informatie-instroom. Oplossingen moeten hoge prestaties bereiken en beslissingen moeten worden aangepast aan de nieuwste informatie. Het doel is om robuuste optimalisatie te combineren met machine learning om de best mogelijke beslissingen te verkrijgen.

Denk eraan je angsten te vergeten

Dr. C.W.E.M. (Conny) Quaedflieg, UM

In zekere mate kunnen we kiezen wat we onthouden of vergeten. Deze zogeheten intentionele geheugencontrole lijkt bij stress-gerelateerde stoornissen vaak niet goed te werken. Dit onderzoek leert ons hoe stress het brein beïnvloedt en zo intentionele controle van angsten verstoort, en gebruikt niet-invasieve hersenstimulatie om deze verstoringen tegen te gaan.

Het verbeteren van toegang tot geestelijke gezondheidszorg

Dr. B. (Bastian) Ravesteijn - EUR

Sommige mensen met een psychische stoornis ontvangen onvoldoende zorg, terwijl anderen teveel zorg ontvangen. Dit project gebruikt de invoering van de Eigen Bijdrage in 2012 als natuurlijk experiment om met geavanceerde statistische methoden te onderzoeken in hoeverre eigen betalingen kunnen zorgen voor optimale toegang tot de geestelijke gezondheidszorg.

Zijn millennials de politiek aan het veranderen? Een onderzoek naar generatieverschillen in stemkeuze

Dr. R.S.B. (Roderik) Rekker, UvA

Er ontstaan groeiende verschillen tussen het stemgedrag van jongeren en dat van oudere kiezers. ‘Millennials’ stemmen vaak radicaal-progressief, of juist op anti-immigratie partijen. Dit project onderzoekt hoe we dit kunnen verklaren, of hier sprake is van een generatiekloof en hoe waarschijnlijk het is dat millennials zo zullen blijven stemmen.

Juist handelen, zonder alle kennis te bezitten

Dr. Z.H. (Zoë) Robaey, TUD

In de biotechnologie zijn innovaties met levende organismen nooit volledig beheersbaar. Dat maakt verantwoordelijk innoveren uitdagend. Hoe kunnen professionals verantwoordelijk handelen, zelfs wanneer zij niet alle kennis bezitten? Mijn onderzoek presenteert een raamwerk om eigenschappen te ontwikkelen om juist te handelen in deze situaties.

Het spel van de tronen? Order en overlevingsstrategie van de Nederlandse Republiek en Zwitserse Kantons (1576-1701)!

Dr. C.A. (Annemieke) Romein, UU

Europese monarchieën en stadsstaten hebben lang tot de verbeelding gesproken. Echter, dit onderzoek leert ons hoe staten binnen federaties hun macht legitimeerden door te kijken naar goed bestuur, orde en

veiligheid. Het was belangrijk dat nieuwe regelgeving voor iedereen te onthouden was en dat ieders privileges en belangen meegewogen werden.

Risicoregulering in Europa: Gebaseerd op wetenschap of ingegeven door reputatie?

Dr. D. Rimkutė, LEI - Instituut Bestuurskunde

Risicoregulering op basis van wetenschappelijk bewijs is inconsistent: agentschappen bereiken conflicterende conclusies wanneer zij maatschappelijke risico’s inschatten. Dit project introduceert

bureaucratische reputatie theorie als nieuwe verklaring: conflicterende conclusies tussen agentschappen resulteren uit strategische reacties op reputatiedreigingen. Het onderzoek gebruikt machine learning

algoritmes om door agentschappen gepubliceerde big data te analyseren.

Cassava roots: de prehistorie van het Amazonegebied vanuit de keuken

Dr. K.B. (Konrad) Rybka, LEI – Leiden University Centre for Linguistics

Hoe cassava (maniok), een giftige wortel, het hoofdvoedsel van het Amazonegebied werd en het leven van prehistorische Amazonische volkeren veranderde blijft een raadsel. Door de traditionele instrumenten van cassavaverwerking te bestuderen middels museumcollecties, etnografische literatuur en hun inheemse

namen, zullen onderzoekers hun verspreiding reconstrueren en de sociaal-culturele gevolgen ervan begrijpen.

Gezondheidsgedrag in de context van gezond en ongezonde informatie

Dr. C. (Christin) Scholz, UvA - Amsterdam School of Communication Research

Meerdere factoren zoals anti-alcoholcampagnes en feestvrienden concurreren om dagelijkse gezondheidsgedrag te beïnvloeden. Het is moeilijk te beschrijven hoe we precies verschillende factoren in de besluitvorming integreren. Maar voor onze hersenen is dit gemakkelijk. Dit project onderzoekt hersenactiviteit om te begrijpen hoe jonge volwassenen concurrerende informatie over alcoholgebruik in beslissingen verwerken.

Obstakels voor terrorisme

Dr. B.W. (Bart) Schuurman, LEI – Institute of Security and Global Affairs

Veruit de meeste mensen die radicaliseren raken nooit daadwerkelijk betrokken bij terrorisme. Maar waarom eigenlijk niet? Dit project richt zich op deze onderbelichte vraag op basis van uniek vergelijkend onderzoek onder zowel jihadisten als rechts-extremisten. De resultaten dienen nadrukkelijk zowel het wetenschappelijke debat als de preventie van terrorisme en radicalisering.

Het begrijpen en voorkomen van discriminatie in het hulpgedrag van kinderen

Dr. J. (Jellie) Sierksma, VU – Sociale Psychologie

Dit project onderzoekt of kinderen leeftijdsgenoten met een andere etnische achtergrond anders helpen dan leeftijdgenoten met dezelfde achtergrond en welke consequenties dit heeft. Daarnaast test dit project een interventie om discriminatie in hulpgedrag van kinderen te verminderen. Dit onderzoek is cruciaal om vroeg in de ontwikkeling discriminatie te voorkomen.

Hoe cruciaal was vuurbeheersing als overlevingsstrategie voor Homo sapiens in Europa, ca. 45.000–20.000 jaar geleden?

Dr. A.C. (Andrew) Sorensen, LEI

Zonder archeologische onderbouwing heeft men altijd aangenomen dat het maken van vuur essentieel en alomtegenwoordig was bij vroege Homo sapiens in Europa. Dit onderzoek gaat na in hoeverre deze aanname te rechtvaardigen is.

Het Nabatees Aramees: schrijf- of spreektaal?

Dr. B.D. (Benjamin) Suchard, LEI – Leiden University Centre for Linguistics

Het antieke rijk van de Nabateeërs heeft duizenden teksten achtergelaten. De Nabateeërs schreven Aramees, de lingua franca van hun tijd. Maar het Aramees van hun teksten vertoont hevige invloed van het Arabisch. Dit project onderzoekt of het Nabatees Aramees ooit gesproken is of alleen als schrijftaal werd gebruikt.

Inductieve Logica Kent Geen Moraal: Carnaps Filosofie van Wetenschappelijk Redeneren

Dr. M. (Marta) Sznajder, RUG

Rudolf Carnaps inductieve logica is een formele theorie van het leren uit waarnemingen. Dit project bestudeert de geschiedenis en de grondslagen van deze theorie. Het zal ons helpen te begrijpen hoe de filosofie kan bijdragen aan het ontwerp van betere concepten, en wat de rationaliteit van overtuigingen behelst.

Beleidsimplementatie en solidariteit door Europese financiering

Dr. E. (Lilian) Tsourdi, UM - Faculteit der Rechtsgeleerdheid - Internationaal en Europees recht

Effectieve implementatie en tussenstaatse solidariteit op vlak van migratie blijft problematisch. EU-migratiefinanciering zou kunnen bijdragen tot een oplossing, maar is slecht ontworpen. Huidig project analyseert door een originele combinatie van wettelijk en empirisch onderzoek het waarom, bevordert kennis over de multi-level aard van Europese administratie en formuleert hervormende wetsvoorstellen.

Beloofd is Beloofd! Het Ontrafelen van Electorale Consequenties van Politieke Compromissen

Dr. M.A.C.G. (Mariken) van der Velden, VU

Politieke compromissen lijken tegenwoordig zeer impopulair te zijn. Dit is een probleem voor politici, omdat zij stabiele coalities moeten vormen om te regeren. Mijn project onderzoekt de gevolgen van compromissen voor de communicatie van politici en het gedrag van kiezers met behulp van virtual-reality spellen, experimenten en computationele tekstanalyse.

Voorbij de Mythe van Westphalia: Staten, Internationaal Recht en de Monopolisering van het Recht op Oorlogsvoering

Dr. C. (Claire) Vergerio, LEI - Politieke Wetenschap

Volgens de dominante opvatting hebben nationale staten het monopolie op oorlogsvoering sinds de 17e eeuw. Dit monopolie zou hebben gezorgd voor stabiliteit binnen de internationale betrekkingen. Echt waar? Dit project onderwerpt de gezaghebbende traditionele opvatting aan een kritische empirische analyse en biedt aldus de mogelijkheid tot heroverweging van hedendaagse oorlogswetten.

Democratie voorbij ‘participatie:’ informele politiek en inclusieve stadsontwikkeling

Dr. N. (Nanke) Verloo, UvA - Urban Planning

Achtergestelde groepen worden vaak omschreven als politiek inactief. Deze studie betwist dat en gebruikt innovatieve methoden om samen met betrokkenen te onderzoeken hoe deze burgers hun wensen wel uiten, maar niet worden herkend door formele participatieprocessen. De resultaten bieden nieuwe inzichten in politiek van burgers en praktijken voor inclusieve stadsvernieuwing.

De zorg van dierenartsen: het afwegen van verschillende waarden in de veehouderij

Dr. E. (Else) Vogel, UvA – Antropologie

Door wereldwijde ecologische problemen neemt de druk op de intensieve veehouderij om te veranderen toe. Dit project onderzoekt hoe veeartsen werkzaam in de bio-industrie proberen goede zorg te verlenen en daarbij verschillende waarden afwegen. Het onderzoek zal bijdragen aan theoretisch inzicht in mensdierrelaties en daarnaast doeltreffend beleid helpen ontwikkelen.

Voorbij ontbossing: Internationaal EU-leiderschap

Dr. M. (Maria) Weimer, UvA - Amsterdam Centre for European Governance

Internationale handel in bepaalde landbouwproducten, zorgen voor ontbossing en ondermijnen klimaatbeleid. De EU heeft marktmacht om standaarden op te leggen, maar om effectief te zijn moeten EU-reguleringsstandaarden buiten de EU ook als legitiem worden geaccepteerd. Dit project exploreert hoe de EU een leider kan worden in het tegengaan van ontbossing.

Poortwachter in het tijdperk van fake news: Het effect van vertrouwen op online nieuwsconsumptiegedrag

Dr. K. (Kasper) Welbers, VU - Communicatiewetenschappen

Ondanks veel debat over de mate van vertrouwen in online nieuwsbronnen, weten we nog weinig over de effecten van vertrouwen op online nieuwsconsumptiegedrag. Door digitale sporen te combineren met panel-survey data en inhoudsanalyse, onderzoek ik deze effecten in detail, teneinde het debat over mediavertrouwen te verrijken.

Apps en data infrastructuren

Dr. E.J.T. (Esther) Weltevrede, UvA – Media Studies

Apps zijn een belangrijk onderdeel van onze dagelijkse activiteiten, maar kennis over hun werking ontbreekt. Dit project beoogt nieuwe digitale methoden te ontwikkelen om te onderzoeken hoe apps data van verschillende bronnen combineren, valoriseren en distribueren.

Duitse klimaatwetenschap in tijden van oorlog en vrede, 1871-1945

Dr. R-J. B. (Robert-Jan) Wille, UU – Freudenthal Instituut

Dit project onderzoekt de totstandkoming van een Europese gemeenschap van klimaatwetenschappers en weerkundigen als het gevolg van de investeringen van het Duitse Keizerrijk in een nationale meteorologie na 1871 en een internationaal en koloniaal weerballonprogramma na 1900. Twee wereldoorlogen hebben de groei van dit programma niet gestopt maar juist versterkt.

Het leven na gezinsvervangende zorg

Dr. M. V. (Mioara) Zoutewelle-Terovan, NIDI

Het aantal kinderen dat buiten het ouderlijk huis verblijft stijgt jaarlijks, maar we weten weinig over hoe het hen vergaat als ze volwassen zijn. Deze studie onderzoekt hoe gezinsvorming, werk en criminaliteit in de volwassenheid samenhangt met hun geschiedenis in gezinsvervangende zorg alsmede de hulpbronnen waar ze op kunnen terugvallen.

TTW

Energiezuinige, mm-formaat radiofrequentiezendontvangers voor Internet-der-dingen toepassingen (PaTRIOT)

Dr. M.B. (Masoud) Babaie, TUD - Technische Universiteit Delft

Miniaturisatie van draadloze implanteerbare medische apparaten tot sub-mm-dimensies kan een cruciale rol spelen in onze gezondheidszorg. De grootte van de huidige apparaten wordt nu nog beperkt door off-chip kristaloscillatoren. Dit voorstel introduceert een nieuwe digitaal-intensieve oplossing om die barrière te doorbreken en volledig geïntegreerde en implanteerbare radio's mogelijk te maken.

Context-bewuste Kunstmatige Intelligentie in Medische Beeldanalysis

Dr. ir. E.J. (Erik) Bekkers, TU/e - Technische Universiteit Eindhoven

Het nauwkeurig in kaart brengen en analyseren van patiënt-specifieke vaatnetwerken in medische beelden is een complexe taak en van groot belang in medische diagnostiek en chirurgieplanning. De onderzoeker zal artificiële intelligentie systemen ontwikkelen die deze taak kunnen uitvoeren door ze een besef van continuïteit, context en hiërarchie mee te geven.

Duurzame kunststoffen van kunstmatige intelligentie

Dr. M.A. (Miguel) Bessa, TUD - Technische Universiteit Delft

Idealiter zouden afgedankte plastic producten worden gescheiden en gerecycled in zuivere kunststoffen voor hergebruik in nieuwe producten. In werkelijkheid zijn gerecycleerde kunststoffen een mengsel van verschillende kunststoffen met laagwaardige eigenschappen. Dit onderzoek gebruikt kunstmatige intelligentie om deze mengsels te karakteriseren en te ontwerpen om zo nog betere prestaties te bereiken.

Een revolutie teweegbrengen met koolstof: het ontwerpen van commerciële CO2-elektrolyse-apparaten

Dr. T.E. (Thomas) Burdyny, TUD - Technische Universiteit Delft

Onze huidige energie-infrastructuur en economie vereist een versnelde overgang van fossiele brandstoffen naar milieuvriendelijke alternatieven. Duurzame elektriciteitsbronnen zijn een nuttige start in deze revolutie, maar kunnen vele brandstoffen en chemicaliën niet direct vervangen. Hiervoor zullen onderzoekers efficiënte systemen ontwerpen die elektriciteit gebruiken om CO2 direct in chemicaliën om te zetten.

Het zelfherstellend vermogen van klei

Dr. ir. A.C. (Anne-Catherine) Dieudonné, TUD - Technische Universiteit Delft

Klei heeft een superkracht: zoals wonden helen, kunnen scheuren in klei op natuurlijke wijze weer sluiten. De onderzoeker bestudeert de fundamentele mechanismen van dit zelfherstellend vermogen van klei om zo betere voorspellingen van de lange-termijn stabiliteit van geotechnische constructies (zoals depots van radioactief afval, dijken en stortplaatsen) te kunnen doen.

Gestructureerde electrodes – van computer naar batterij

Dr. ir. A.F.C. (Antoni) Forner-Cuenca, TU/e - Technische Universiteit Eindhoven

Grootschalige energieopslag gebaseerd of elektrochemische conversie is essentieel voor de implementatie van niet-continue, hernieuwbare energiebronnen. In dit project wordt een nieuw type elektrode met een zeer goed gestructureerde geometrie ontwikkeld door gebruik te maken van simulaties en experimentele methoden. Deze hoog gestructureerde materialen leiden tot sterk verbeterde van energieopslagsystemen.

Ontwikkeling van een nieuwe, wondgenezing bevorderend implantaat met mechanische stimulatie en gelokaliseerde afgifte

Dr. Z. (Zeliha) Guler Gokce, UvA - Universiteit van Amsterdam

Vrouwen met een vaginale verzakking die chirurgie ondergaan hebben een lagere kans op een recidief verzakking als hun wondgenezing beter is. Ik wil een implantaat ontwikkelen dat oestrogenen afgeeft ter plaatse van het operatiegebied met als doel de wondgenezing te verbeteren en daarmee het recidief risico te verlagen.

Door de ogen van AI: veilige en optimale integratie van Artificial Intelligence in de radiologie

Dr. I. (Irene) Hernandez Giron, LEI – Universiteit Leiden

Artificial intelligence zal het Radiologie-paradigma verleggen, radiologen ondersteunen en zelfs vervangen in hun diagnostische taken. Het risico bestaat dat deze technologieën worden toegepast zonder de juiste kennis van gebruikers. Dit onderzoek zal een kader creëren voor het valideren en op veilige wijze integreren van artificial intelligence in de klinische workflow.

Het kraken van lichaamseigen codetaal om gentherapie te verbeteren

Dr. S.A.A. (Sander) Kooijmans, UU - Universiteit Utrecht

Cellen in het menselijk lichaam communiceren via minuscule vetbolletjes die genetische informatie bevatten. De onderzoekers gaan ophelderen welke informatie in deze bolletjes verpakt is en hoe deze wordt uitgewisseld. Hierdoor kunnen ze mogelijk ingezet worden als lichaamseigen koeriers van nieuwe medicijnen tegen ongeneeslijke ziekten.

Slimme technologie de baas blijven

Dr. ir. S.C. (Lenneke) Kuijer, TU/e - Technische Universiteit Eindhoven 

De opkomst van slimme technologie heeft voordelen, maar ook risico's. Dit project combineert sociologie en ontwerponderzoek voor de ontwikkeling van nieuwe theorie om de veranderende rol van technologie in het dagelijks leven beter te anticiperen. Deze theorie helpt ontwerpers om toekomstige kansen en problemen aan te pakken tijdens het ontwerpproces.

Moleculaire muizenvallen voor de behandeling van immuniteitsstoornissen

Dr. ing. S. (Steven) de Maat, UU – Universiteit Utrecht

De enzymen van ons immuunsysteem moeten worden geactiveerd om hun functie uit te oefenen, maar als ze té hard werken, veroorzaken ze ziektes. De onderzoeker gaat moleculaire ‘muizenvallen’ ontwikkelen om deze enzymen te stoppen. Deze nieuwe therapiestrategie zal worden gebruikt om stoornissen van het immuunsysteem en andere ziekten te behandelen.

Omgevingscomputermodellen zijn mensenwerk

Dr. ir. L.A. (Lieke) Melsen, WUR - Wageningen University & Research

Geef verschillende personen hetzelfde recept, het uiteindelijke gerecht zal anders smaken. Hetzelfde geldt voor computermodellen voor omgevingsvoorspellingen. Verschillende modelleurs zullen bijvoorbeeld verschillende Rijnafvoer voorspellen ten gevolge van klimaatverandering, zelfs als zij hetzelfde model gebruiken. Dit onderzoek zal deze verschillen zichtbaar maken en verminderen door beslissingen van modelleurs te analyseren.

Hoe regelt het zenuwstelsel onze reflexen tijdens beweging?

Dr. ir. M.L. (Mark) van de Ruit, TUD - Technische Universiteit Delft

We gebruiken onze reflexen continu om optimaal te kunnen bewegen en met eventuele verstoringen om te gaan. Maar hoe regelt het centraal zenuwstelsel die reflexen? Onderzoekers vervangen de ouderwetse reflexhamer met nieuwe, kwantitatieve meetmethoden om bij te dragen aan betere kennis en diagnose van bewegingsstoornissen, bijvoorbeeld na een beroerte.

Testen die zich automatisch aan het monster aanpassen

Dr. G.IJ. (Gert) Salentijn, WUR - Wageningen University & Research

Bij voedselveiligheid of klinisch onderzoek geldt in toenemende mate: meten is weten. Het liefst zou je dit overal zelf kunnen doen. Maar zou je weten wat je moet meten, en hoe? De onderzoeker gaat ‘slimme’ tests ontwikkelen die zich automatisch aanpassen aan het geteste monster, voor een betrouwbaar resultaat.

De oudere hersenen uitdagen

Dr. ir. S. (Sophie) Schmid, LEI – Universiteit Leiden

Vasculaire schade draagt significant bij aan neurodegeneratie in ouderen en zijn zelfs een van de vroegst waarneembare veranderingen, lang voordat cognitieverlies optreedt. De onderzoeker wil MR-beeldvormende meetmethodes ontwikkelen die direct in de kliniek toepasbaar zijn om de status van de hersenvaten op een niet-invasieve manier in kaart te brengen.

Het Gastheer-parasiet supergenoom: een onbenutte bron voor ziekteresistentie veredeling

Dr. M.G. (Mark) Sterken, WUR - Wageningen University & Research

De huidige plantenveredeling beschouwt ziekteresistentie als de uitkomst van een eenvoudige gen-om-gen relatie tussen gastheer en parasiet. Hierdoor is de benutte genetische basis voor resistentieveredeling in moderne gewassen extreem smal. Het supergenoom concept gaat uit van een complexe, graduele co-evolutie van genetische netwerken als basis voor nieuwe vormen van ziekteresistentie.

Efficiënte beeldvorming van weefsel-microstructuur met MRI

Dr. ir. C.M.W. (Chantal) Tax, UU – Universiteit Utrecht

MRI geeft belangrijke informatie over de microscopische bouwstenen van levend weefsel. De combinatie van MRI-technieken geeft een completer beeld, maar de metingen kosten veel tijd en de analyse wordt complex. De onderzoeker zal methoden ontwikkelen om de meest relevante  MRI-informatie te meten in de kortst mogelijke tijd.

Verlicht het brein: KI onderzoek versnellen met geïntegreerde fotonica

Dr. W. (Weiming) Yao, TU/e - Technische Universiteit Eindhoven

Kunstmatige intelligentie beïnvloedt vele gebieden van het moderne leven. Neurale netwerken spelen hierin een belangrijke rol, maar computatie in electronische hardware kost veel tijd en energie. Dit project onderzoekt hoe kunstmatige neuronen gerealiseerd kunnen worden in geïntegreerde fotonica, mogelijk leidend tot snellere en efficiëntere hardware voor neurale computatie.

Vlieg groen: de klimaatvriendelijke voortstuwingstechnologie in de toekomst

Dr. F. (Feijia) Yin, TUD - Technische Universiteit Delft

Terwijl alternatieve brandstoffen en geëlektrificeerde voortstuwing in aanmerking worden genomen voor duurzame luchtvaart, blijft de daaropvolgende klimaatimpact dubbelzinnig, aangezien CO2 minder dan 50% van de totale stralingsbelasting voor de luchtvaart uitmaakt. De echte klimaatimpact van de bovengenoemde technologieën zal worden geëvalueerd, inclusief de gecombineerde effecten van CO2 en niet-CO2.

Problematische waterverontreinigende stoffen verwijderen

Dr. ing. F. (Frederik) Zietzschmann, TUD - Technische Universiteit Delft

Nieuwe watervervuilende, industriële of farmaceutische residuen zijn in toenemende mate weerbarstig tegen afbraak en verwijdering. De onderzoeker zal daarvoor nieuwe materialen en processen ontwikkelen, om de waterkwaliteit voor het milieu en de menselijke gezondheid te beschermen.

ZonMw

De goede en slechte kanten van dragerschap van pre-leukemische mutaties

Dr. Ir. E.B. van den Akker, LUMC

Bijna alle hoogbejaarden hebben een vroege vorm van bloedkanker. Echter, in tegenstelling tot mensen op middelbare leeftijd, lijkt dit bij de alleroudsten niet gepaard te gaan met nadelige gezondheidseffecten. Wat is hun geheim? Deze studie onderzoekt de beschermende mechanismen, waarmee hoogbejaarden de tand des tijds doorstaan.

De rol van nieuwe remmende ontstekingsstoffen in het immuunsysteem.

Dr. R.J.W. Arts, Radboudumc - Interne geneeskunde

De afgelopen jaren zijn er twee nieuwe ontstekingsremmende signaalstoffen van het immuunsysteem ontdekt, interleukine 37 en 38. De exacte rol van deze stoffen is nog onbekend, maar dat zij een functie hebben in infecties, kanker en auto-immuunziekten is erg aannemelijk. Ik ga dus op zoek naar toepassingen in de diagnose en behandeling bij deze ziektes.

Mechanica doet ertoe: elektromechanische mapping om kamerritmestoornissen te ontrafelen

Dr. R.M.A. ter Bekke, MUMC - Cardiologie

Levensbedreigende hartritmestoornissen zijn vaak het gevolg van gestoorde elektrische prikkelvorming en -geleiding. De elektrische eigenschappen van hart blijken echter ook gevoelig voor mechanische impulsen. Met dit Veni-onderzoek in patiënten en proefdieren wordt de invloed van cardiale mechanica op het ontstaan van kamerritmestoornissen blootgelegd.

Astma aanvegen met borstelcellen

Dr. J.H.J. Bernink - Hubrecht Institute

Astma is een chronische ontstekingsziekte van de luchtwegen. Toch is het vooral de cellaag die de luchtwegwand bekleden die in eerste instantie in aanraking komt met ingeademde allergenen. Hier zal worden onderzocht hoe een subtype van die cellaag, borstelcellen genaamd, reageren op allergenen en hoe ze vervolgens het afweersysteem prikkelen.

Chronische ontsteking remmen aan de basis

Dr. M.H.J. van den Bosch, Radboudumc - Experimental Rheumatology

Tijdens artrose treden naast afbraak van het kraakbeen door ontstekingsreacties ook overmatige reparatie/compensatieprocessen op die zorgen voor extra weefselschade en klinische symptomen. De onderzoeker gaat bepalen of S100A8/A9, een belangrijke speler die aan de basis van het aangeboren afweersysteem ligt, betrokken is bij zowel deze afbraak als overmatige reparatieprocessen.

Remmen van lekkende bloedvaten om schade aan nieren te voorkomen 

Dr.ing. C.E. van den Brom - Amsterdam UMC, Locatie VUmc, afdeling Anesthesiologie 

Een slechte doorbloeding van de allerkleinste bloedvaten in ernstig zieke patiënten kan de nieren beschadigen door zuurstoftekort. Onderzoekers gaan de rol van de beschadigde binnenbekleding van deze haarvaten bestuderen om behandelingen gericht tegen het lekken van haarvaten te ontwikkelen en schade aan de nieren te voorkomen.

Ontdekken hoe eerdere behandeling het succes van radionuclide beeldvorming en therapie kan beïnvloeden

Dr. S.U. Dalm, Erasmus MC - Radiologie en Nucleaire Geneeskunde

Prostaat- en borstkanker kunnen gevisualiseerd en behandeld worden met gerichte radioactieve moleculen. Het resultaat hiervan kan worden beïnvloed door eerdere behandelingen. Dit onderzoek leert ons wat de invloed is van eerdere behandeling om te bepalen wanneer en bij wie radioactieve moleculen het beste kunnen worden toegepast.

Behandeling van oudere patiënten met gevorderd melanoom – Op weg naar gepersonaliseerde behandeling

Dr. N.A. de Glas, LUMC – afdeling Medische Oncologie

Oudere patiënten met kanker zijn vrijwel niet in immunotherapie studies geïncludeerd, waardoor oncologen geen goed onderbouwde afweging in behandelmogelijkheden kunnen maken. In dit project worden klinische, geriatrische en immunologische data verzameld om een prognostisch model voor de werkzaamheid en kwaliteit van leven bij immunotherapie voor ouderen met melanoom te ontwikkelen.

Slimme tranen: Tranen die de ziekte van Alzheimer kunnen vaststellen 

Dr. M. Gijs, UM - School for Mental Health and Neuroscience 

De ziekte van Alzheimer wordt onder andere vastgesteld op basis van ziekte-specifieke stoffen (biomarkers) in hersenvocht. Dit onderzoek leert ons of tranen dezelfde (en nieuwe) informatie bevatten, waardoor deze ziekte gemakkelijker in de dagelijkse praktijk zou kunnen worden vastgesteld.

Immuuncellen in de buikholte beschermen de darm

Dr. J. Grootjans, AMC – Maag-, Darm-, en Leverziekten.

Chronische darmontsteking beïnvloedt de kwaliteit van leven van patiënten met de ziekte van Crohn (CD). De aanvrager heeft recentelijk aangetoond dat immuuncellen in de buikholte van muizen de darm kunnen beschermen en zal dit verder onderzoeken in de mens. De onderzoeker beoogt hiermee de behandeling van CD te verbeteren.

Een betere bescherming tegen rotavirus met darmbacteriën

Dr. V.C. Harris, AMC - Department of Global Health  

Rotavirus is de meest voorkomende oorzaak van levensbedreigende diarree bij jonge kinderen. Rotavirus vaccinaties kunnen de ziekte voorkomen, maar hun effectiviteit is substantieel lager in Zuid-Azië en Afrika ten zuiden van de Sahara. Dit onderzoek verkent hoe darmbacteriën benut kunnen worden om de bescherming van het rotavirusvaccin te verhogen.

Diagnostische testen: vertaalslag van ziekenhuis naar huisartsenpraktijk 

Dr. G.A. Holtman, UMCG - Afdeling Huisartsgeneeskunde en Ouderengeneeskunde 

Testen kunnen de huisartsen helpen bij hun besluitvorming. Om te bepalen of testen waardevol zijn is onderzoek nodig. Dit onderzoek duurt lang en is vaak alleen in het ziekenhuis uitgevoerd. De onderzoekers gaan een nieuwe methode ontwikkelen om sneller te bepalen of testen waardevol kunnen zijn in de huisartsenpraktijk

Het ontrafelen en behandelen van ziekmakende IgG4 responsen 

Dr. M.G.M. Huijbers, LUMC - neurologie en humane genetica 

IgG4 is een eigenaardige antistof. Het kan geen ontstekingsreacties initiëren en, in tegenstelling tot andere antistoffen, bindt het twee verschillende antigenen. Dit project gaat onderzoeken of de unieke functionele eigenschappen van IgG4 bijdragen aan het ontstaan van IgG4-gemedieerde auto-immuunziekten en of we deze IgG4 immuuncellen specifieker kunnen behandelen.

Het ontrafelen van mechanismen voor reparatie van falende nieren

Dr. J. Jansen, Radboud UMC - Pathologie en Kindernefrologie

Acuut nierfalen wordt gekenmerkt door een hoog sterftecijfer en er is geen effectieve behandeling beschikbaar. In sommige gevallen kan de nier wel herstellen, al is onvoldoende duidelijk hoe en waarom. De onderzoeker zal de mechanismes ontrafelen die herstel stimuleren en daarmee mogelijkheden bieden voor nieuwe behandelmethodes.

Een beter begrip van gezond ouder worden

Dr. G.E. Janssens, AMC Amsterdam – Genetisch Metabole Ziekten

Ouder worden is de grootste risico factor voor het ontwikkelen van ouderdom gerelateerde ziekten. Door de onderliggende routes van het verouderingsproces in kaart te brengen, kunnen wij beter begrijpen hoe wij de gezonde veroudering kunnen bevorderen. Ook mogelijke diagnostiek en behandelopties zullen in dit onderzoek ontwikkelt worden.

Genetische opvoeding – hoe genen van ouders via de omgeving het risico op depressie in hun kinderen beïnvloeden

Dr. H.M. van Loo - UMCG - Psychiatry

Depressie wordt vaak van generatie op generatie doorgegeven. Dit komt deels door genen die kinderen krijgen van hun ouders. Maar genen van ouders kunnen ook indirect – via ‘genetische opvoeding’ – het risico op depressie in hun kinderen beïnvloeden. Dit onderzoek gebruikt nieuwe methoden in de genetica om dit mechanisme te onderzoeken.

Ontwikkelingsstoornissen begrijpen op celniveau

Dr. M. Meijer - VU - Dept. of Functionele genoomanalyse 

Foutjes in ons DNA kunnen leiden tot vertraagde mentale ontwikkeling en oncontroleerbare epilepsie, maar we begrijpen niet hoe dat werkt. Dit gebrek aan ziekte-inzicht belemmert medicijnontwikkeling. Door hersencellen die deze DNA-foutjes bevatten te bestuderen in het lab, leert dit onderzoek ons waarom deze hersencellen een functie minder goed uitvoeren.

Opknappen van vette donorlevers om meer organen geschikt te maken voor transplantatie

Dr. V.E. de Meijer, UMCG - Afdeling Heelkunde

Door de toenemende zwaarlijvigheid bevatten donorlevers vaak te veel vet, waardoor het merendeel ongeschikt is voor transplantatie. In dit project wordt hyperthermie toegepast tijdens machineperfusie van geïsoleerde levers om de stofwisseling te stimuleren en reperfusieschade te verminderen. Het doel is om hiermee het aantal geschikte donorlevers voor transplantatie te vergroten.

Eerste hulp voor een hartaanval: naar een specifieke diagnostische tool in de bloedcirculatie

Dr. ir. A.M.A. Mingels, MUMC – Klinische Chemie

Een hartaanval, of myocardinfarct, wordt aangetoond door het meten van cardiaal troponine in het bloed. De komst van hoogsensitieve technieken zijn helaas ten koste gegaan van de specificiteit. Ik ga nieuwe tools onderzoeken die specifiek de acute fase van een myocardinfarct detecteren en minieme afgifte van cardiaal troponine verklaren.

Belegering van het biofilm fort

Dr. B. Pijls, LUMC - Department of Orthopaedics

Het probleem bij geïnfecteerde implantaten is dat micro-organismen georganiseerd zijn in een biofilm, een soort fort, die hen beschermt tegen ons immuunsysteem en antibiotica. Ik ga niet-invasieve inductieverwarming gebruiken om de micro-organismen te doden en de muren van het biofilm fort te beschadigen om zo de infectie te genezen.

Werkingsmechanisme van immunotherapie in Hodgkin lymfoom 

Dr. M.G.M. Roemer, VUmc - Pathologie 

Immunotherapie is een nieuwe, veelbelovende behandeling, die een eigen afweerreactie tegen kankercellen stimuleert. In Hodgkin lymfoom zijn goede resultaten geboekt, maar weinig is bekend over hoe deze therapie precies werkt. Ik ga dit mechanisme onderzoeken, omdat dit cruciaal is voor het selecteren van patiënten die baat hebben bij deze behandeling.

Geen klachten en wel al ziek?

Dr. M.G.H. van de Sande - AMC - Reumatologie en klinische immunologie

Ondanks behandeling wordt bij patiënten met ontstekingsreuma van de rug vergroeiing niet voorkomen. Mogelijk omdat de ontsteking en vergroeiing begint in een fase voordat de diagnose gesteld wordt. De onderzoeker zal deze fase bestuderen om nieuwe aangrijpingspunten te vinden om vergroeiing te voorkomen.

Van genetische expansiedrift tot hersenziekten

Dr. W. van Rheenen, UMC Utrecht, Neurologie.

Onze genetische aanleg bepaalt grotendeels of we hersenziekten zoals amyotrofische laterale sclerose krijgen. Specifieke genetische variatie, ‘repeat expansies’, kan hersenziekten veroorzaken, maar is moeilijk te onderzoeken en wordt daarom vaak genegeerd. Met nieuwe methodologie bestudeert dit onderzoek de rol van repeat expansies in hersenziekten in grote groepen patiënten en hersenweefsel.

Vroege opsporing van Alzheimer met taalkenmerken

Dr. J.M.J. Vonk, UMC Utrecht, Julius Centrum

Biologische markers van Alzheimer-pathologie hebben geen één-op-één relatie met uiteindelijke klinische symptomen van cognitieve achteruitgang. Daarom is het belangrijk vroege cognitieve markers te vinden. Dit project onderzoekt een nieuwe score van een veelgebruikte neuropsychologische test op basis van taalkenmerken om eerder symptomen van de ziekte van Alzheimer te kunnen signaleren.