Prof. dr. J.T. (Jack) Pronk

Jack Pronk is hoogleraar Industriële Microbiologie aan de Technische Universiteit Delft. Hij heeft internationale bekendheid verworven met de vertaling van fundamentele wetenschappelijke kennis over de werking van gisten en schimmels in een breed scala aan commerciële toepassingen die een grote impact hebben op de maatschappij.

Prof. dr. J.T. Pronk (Fotografie: Studio Oostrum/Hollandse Hoogte)Prof. dr. J.T. Pronk (Fotografie: Studio Oostrum/Hollandse Hoogte)

Jack Pronk is wereldwijd bekend om zijn vindingen hoe bakkersgist zodanig is aan te passen dat dit micro-organisme op een efficiënte en schone manier ethanol kan maken uit niet-eetbare plantenresten. De bedrijven DSM en POET passen deze vindingen toe in hun gezamenlijke fabriek in het Amerikaanse Iowa, die jaarlijks tientallen miljoenen liters bio-ethanol produceert. DSM vermarkt daarnaast ook uitvindingen van Pronk die de ethanolopbrengst uit suiker aanzienlijk vergroten.

Als consultant hielp Pronk het bedrijf Amyris bij de ontwikkeling van genetisch gemodificeerde gisten die farneseen maken. Deze stof dient als grondstof voor biodiesel, vitaminen en is een ingrediënt in cosmetische crèmes dat haaienleverolie vervangt. Vindingen uit zijn lab om met gisten uit hernieuwbare grondstoffen barnsteenzuur te maken, een grondstof voor polymeren, harsen en oplosmiddelen, worden toegepast in een door DSM gelicenseerde grootschalige fabriek van Roquette. Het onderzoek van Pronk en zijn Delftse collega’s draait niet alleen om genetische modificatie. Gezamenlijk onderzoek met Heineken aan de complexe genetica van biergist leverde onder andere evolutiestrategieën op om biergisting sneller te laten verlopen.

Bruggen bouwen tussen universiteit, bedrijfsleven en maatschappij

Jack Pronk is een verbinder. Zijn passie is het bedrijven van hoogstaande wetenschap met een maximaal toepassingspotentieel en hij zet zich onvermoeibaar in om bruggen te bouwen tussen universiteit en bedrijfsleven. Een belangrijk voorbeeld hiervan is het Kluyver Centre for Genomics of Industrial Fermentation dat hij in 2002 samen met collega’s oprichtte en waarin hij gedurende elf jaar vooraanstaande Nederlandse onderzoeksgroepen samenbracht met een groot aantal internationale bedrijven.

Pronk heeft een duidelijke visie op samenwerking tussen universiteit en bedrijfsleven die is gebaseerd op openheid en transparantie over de verschillende missies en werkwijzen van beide werelden. Pronk heeft niet alleen vele vaak-geciteerde artikelen geschreven, maar is ook houder van 25 patenten, die veelvuldig door de industrie worden gebruikt.

Hij bouwt niet alleen bruggen tussen universiteit en bedrijfsleven, maar ook naar de maatschappij. Pronk geeft regelmatig presentaties aan een niet-wetenschappelijk publiek over de snelle ontwikkelingen in de biotechnologie. Daarnaast is hij actief betrokken bij discussies over risico’s, regelgeving en maatschappelijke impact van wetenschappelijk onderzoek.

Van lesgeven gaat Pronks hart sneller kloppen. Als docent is hij actief betrokken bij de Delfts-Leidse opleiding ‘Life Science & Technology’. Zijn studenten prijzen hem om zijn aandacht voor zowel hun professionele als hun persoonlijke ontwikkeling, en hij werd meerdere malen uitgeroepen tot Docent van het jaar. In 2015 kreeg hij de Leermeesterprijs van de Technische Universiteit Delft, die hij zelf ‘misschien wel de mooiste prijs in zijn carrière’ noemde. In 2018 eerde ook de Nederlandse Biotechnologie Vereniging hem voor zijn inspanningen op het terrein van educatie door hem de Zilveren Zandloper toe te kennen.

Meer informatie


Wie is Jack Pronk?

 

1963

wordt op 15 september geboren in Broek op Langedijk

1986

studeert cum laude af in de biologie aan de Universiteit Leiden

1991

promoveert aan de TU Delft op bacteriën die in een zure omgeving zwavel kunnen omzetten, en werkt daarna als universitair docent aan dezelfde universiteit aan fysiologie en ‘metabolic engineering’ van gisten en schimmels

1993

spendeert een negen maanden durende sabbatical bij de groep plantengenetica van professor Paul Hooykaas aan de Universiteit Leiden

1999

 

wordt benoemd tot Antoni van Leeuwenhoek hoogleraar in de Industriële Microbiologie aan de Technische Universiteit Delft

2002

 

richt met collega’s het Kluyver Centre for Genomics of Industrial Fermentation op, en is daar gedurende de 11 jaar dat het instituut bestaat wetenschappelijk directeur van

2008

wint ‘Teacher of the Year’ prijs van de Delfts-Leidse opleiding Life Science and Technology, en zal deze prijs ook in 2014 en 2016 winnen

2009

wint de Dow Energy Prize

2014

wordt ‘Teacher of the Year’ van de faculteit Toegepaste Natuurwetenschappen van de TU Delft

2015

krijgt de Leermeesterprijs van de TU Delft en wordt verkozen tot fellow van de American Academy of Microbiology

2016

krijgt een ERC Advanced Grant voor onderzoek naar de zuurstofbehoefte van gisten en schimmels

2017

krijgt een erebenoeming aan de Beijing University of Chemical Technology

2018

wint de Zilveren Zandloper van de Nederlandse Biotechnologie Vereniging, en de International Metabolic Engineering Award van de International Metabolic Engineering Society