Achtergrond

ExploRail stimuleert grensverleggend en innovatief onderzoek om het Nederlandse spoor voor te bereiden op de toekomst.

In ExploRail is samenwerking een essentieel begrip. Niet alleen de samenwerking tussen STW, NWO en ProRail maar ook samenwerking tussen:

Onderzoeksthema’s

Er zijn twee onderzoeksthema’s: Zelfdenkend Spoor en Whole System Performance.

Zelfdenkend Spoor moet leiden tot een spoorinfrastructuur die straks zelf aangeeft wanneer, hoe en waar deze onderhouden moet worden. Binnen dit thema zijn in het voorjaar van 2012 vijf onderzoeksprojecten vastgesteld. Deze zijn te vinden op de website explorail.nl.

Bij Whole System Performance is het de vraag hoe we een robuust spoorsysteem kunnen creëren, door het samenspel te beïnvloeden van verschillende spoorstakeholders met verschillende belangen. Binnen dit thema zijn in het najaar van 2012 vier onderzoeksprojecten vastgesteld. Deze zijn te vinden op de website explorail.nl.

Whole System Performance

Whole System Performance is een thema binnen het programma ExploRail dat onder verantwoordelijkheid van NWO- Maatschappij en Gedragswetenschappen wordt uitgevoerd. Whole System Performance heeft als doel vernieuwende inzichten, technieken en vormen van samenwerking te vinden die de prestaties van ProRail kunnen verbeteren.

ProRail heeft als taak te zorgen voor een betrouwbaar en veilig spoor voor het personen- en goederentreinverkeer. Daarnaast is ProRail betrokken bij nieuwbouw en aanpassingen van het spoor. Ook bouwt en renoveert ProRail stations.

Bij deze taken heeft ProRail te maken met tal van vervoersbedrijven, overheden, aannemers en andere partijen. In Whole System Performance draait het om drie groepen van onderzoeksvragen. Deze zijn gebaseerd op de complexiteit die het samenwerken van vele verschillende partijen met zich mee brengt.

Presteren terwijl je ook van anderen afhankelijk bent

  • Hoe zit de samenwerking tussen de vele partijen in elkaar en hoe kan ProRail met deze inzichten effectiever samenwerken en gezamenlijk de prestaties op het spoor verbeteren?
  • Hoe kunnen vernieuwende vormen van samenwerking bijdragen aan een betere prestatie?
  • Welke project-en procesmanagementafspraken, allianties, servicecontracten, service level agreements, besturingssystemen en technologie kan ProRail benutten?
  • Wat kan er geleerd worden van andere infrastructurele systemen, publiek-private samenwerkingsverbanden en technisch complexe meerpartijensystemen?

Controle, besluitvorming en investeringen in een meerpartijensysteem

  • Met welke organisatiestructuren, samenwerkingsvormen, contractsoorten en controle- en besluitvormingsprocessen kunnen de complexe problemen van het dagelijkse spoorbeheer het beste worden beheerst?
  • Welke prestatie-indicatoren zijn nodig voor besluiten over investeringen en langetermijnonderhoud?
  • Zijn er voldoende prikkels voor alle betrokken partijen om adequaat te investeren?
  • Hoe kan goed vooraf berekend worden welk effect nieuwe spoorinfrastructuur heeft op het gehele spoornetwerk?

Meer dan alleen technische betrouwbaarheid

  • Welke competenties van medewerkers passen bij de eisen die de maatschappij van nu en in de toekomst aan ProRail stelt?
  • De organisatiecultuur is gericht op technische betrouwbaarheid. Hoe kunnen veerkracht en flexibiliteit daarmee in goede balans gebracht worden?
  • Welke veranderingen zijn wenselijk in de organisatiecultuur?

Zelfdenkend Spoor

Technologiestichting STW neemt het tweede thema binnen het programma ExploRail voor haar rekening: Zelfdenkend Spoor. Hier gaat het om onderzoek naar toepassing van innovaties uit de meettechniek en ICT bij onderhoud en vernieuwing van het spoor.

In dit thema komen vragen aan bod als: hoe kunnen we mankementen aan het spoor voortijdig signaleren? Hoe kunnen we verschillende manieren van onderhoud met elkaar vergelijken om de optimale te kiezen? Welke gegevens moeten met elkaar gecombineerd worden voor handige en adequate informatie over de toestand van het spoor? Wat kunnen we doen om de duur van verstoringen sneller in te schatten? Welke metaalsoort moeten we gebruiken om de duurzamheid van het spoor optimaal te vergroten?

Looptijd

Het programma ExploRail is gestart in 2012 en loopt tot 2016.

Verbinden Duurzame Steden

ExploRail valt onder het NWO-thema Verbinden van Duurzame Steden (VerDuS). VerDuS is een gezamenlijk initiatief van NWO, Platform 31 en verschillende ministeries en heeft een eigen website.