Achtergrond

Groepen consumenten, moleculen, wolken: het zijn voorbeelden van complexe systemen. Onderzoek draagt ertoe bij dat het gedrag van complexe systemen is te voorspellen en dat bekend is welk effect een maatregel heeft binnen zo'n complex systeem.

De financiële sector die in 2008 ineens in een wereldwijde crisis stortte; de savanne die plotseling verdort tot woestijn; hersenen die in één klap schizofreen worden – dit zijn drie ernstige problemen die in complexe systemen kunnen ontstaan. Het programma Complexiteit stimuleert onderzoek om dit soort problemen beter te begrijpen. Het Nederlandse onderzoek naar complexe systemen moet door dit programma versterkt worden.

Uiteenlopende systemen, toch overeenkomst

Onderzoek naar complexe systemen startte vanuit de exacte wetenschappen, maar is inmiddels uitgebreid naar onder meer gedragswetenschappen en economische wetenschappen. Het is één van de snelst groeiende wetenschapsgebieden. Het onderzoek richt zich op uiteenlopende complexe systemen en complexe processen, zoals bijvoorbeeld infrastructuurnetwerken, ziekteverspreiding en klimaatverandering. Ondanks de grote variëteit in complexe systemen, kunnen ze zich toch gelijksoortig gedragen.

De nieuwe inzichten kunnen profijt opleveren voor de productiesector door bijvoorbeeld een verbeterde procescontrole, voor de biosector door een beter begrip van complexe organismen, en voor de energiesector door een verbeterde beheersing van processen.

Structurele multidisciplinaire samenwerking

Het programma heeft ook als doel structurele multidisciplinaire samenwerking tot stand te brengen, en een gemeenschap van onderzoekers en gebruikers op het gebied van complexe systemen samen te brengen. Dit gebeurt onder meer door een gezamenlijk onderwijsprogramma op te zetten. Promovendi die binnen het programma Complexiteit werkzaam zijn, nemen hier aan deel.

Afstand universiteiten-bedrijfsleven verkleinen

In het programma ligt het accent op de mogelijke bruikbaarheid van de onderzoeksresultaten. Potentiële gebruikers van de onderzoeksresultaten worden betrokken bij het onderzoek. NWO heeft uiteenlopende bedrijven gestimuleerd om samen met universitaire onderzoekers projectvoorstellen in te dienen. Momenteel doen vijf bedrijven mee:

  1. De Nederlandsche Bank
  2. Equens (één van de grootste bedrijven in Europa voor de afhandeling van elektronisch betalingsverkeer)
  3. Nederlandse Spoorwegen

Looptijd tot 2014

Het programma loopt tot 2014.

Mogelijk nog nieuwe aanvraagronde

In 2009 was er een aanvraagronde voor subsidies in programma Complexiteit. Mogelijk komt er nog een nieuwe ronde.

Voor de subsidieronde 2009 was een bedrag van 7 mln euro beschikbaar. Per onderzoeksproject werd maximaal 500.000 euro toegekend. Er is aan veertien projecten subsidie toegekend.