Begrijpelijke taal: wetenschap of Facebook?

Een onderzoeksartikel is als een schoongeboende Facebook-post over je vakantie: je zet er alles in wat leuk, interessant en van belang is, maar de negatieve aspecten laat je achterwege. Spreek je daarna een vriend over je vakantie, dan vertel je hem wel over de scheerlijnen die knapten tijdens een hevige storm, over onverwachte uitgaven voor dat hotelletje waar je toen maar ging slapen, en over de auto die het plots begaf.

In een wetenschappelijk onderzoek is het eigenlijk net zo: alle hindernissen die je moet nemen om uiteindelijk je onderzoeksartikel in dat ene tijdschrift gepubliceerd te krijgen, staan niet in dat artikel. Je vertelt alles wat leuk en interessant is, zoals het belang van je onderzoek, de interessante uitkomsten en de noodzaak van vervolgonderzoek.

Oké, één punt waarop Facebook-posts en wetenschappelijke artikelen wel van elkaar verschillen: wetenschappelijke artikelen moeten het ook melden wanneer de resultaten niet significant zijn – oftewel, als het onderzoek niets bewijst – terwijl dit soort regels niet verbonden zijn aan Facebook-posts. Maar als onderzoeker meld je niet dat het maanden, zo niet jaren, kostte om je onderzoeksbudget bij elkaar te krijgen, en rep je niet over je maatschappelijke partner die andere ideeën had en die tot overmaat van ramp halverwege het onderzoek om wat voor reden dan ook niet meer mee kon werken aan je onderzoek.

Het besef kwam...

Tijdens onze studie hebben wij inmiddels tientallen van die onderzoeksartikelen gelezen, week in week uit, zonder te beseffen welk proces, welke hindernissen genomen waren om die artikelen te schrijven en te publiceren. Dat besef kwam tijdens de Programmadag Begrijpelijke taal 2015. De spagaat waarin onderzoekers zich bevinden, om aan de ene kant hun maatschappelijke partner te behouden en aan de andere kant niet (te veel) af te wijken van de/hun eigen onderzoeksidealen, werd ons nooit eerder zo duidelijk.

De spagaat waarin onderzoekers zich bevinden werd ons nooit eerder zo duidelijk.

We spraken over het belang van samenwerken met maatschappelijke partners, maar ook over de uitdagingen die daarmee gepaard gaan. In de bijbehorende managementtaal werd onder andere het belang van 'relatiemanagement' besproken. Begrijpelijke taal (?) die de aanwezigen in ieder geval verstonden. De strekking hiervan was duidelijk: voor de voortgang van soortgelijke projecten is het nodig om de maatschappelijke partners aan de wetenschap te binden. Maar is dit ook goed voor het wetenschappelijke onderzoek? Wordt (de lengte van) een onderzoek niet beïnvloed door deze partner? En krijgen kleinere bedrijven nog wel de kans om een onderzoek uit te laten voeren, met alle budgetregelgeving? Want beginnen onderzoeken op deze manier niet op een Facebook-post lijken: alleen de interessante onderzoeken worden beschreven en krijgen aandacht?

Ellen van Leeuwen & Nanouk Bel

Lees meer