Astrochemie
Programma

Astrochemie

Het Nederlandse Astrochemie Netwerk wordt gefinancierd door de Nederlandse organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) en richt zich op het bestuderen van de vorming en evolutie van moleculen in de ruimte.

Vanwege het internationale karakter kunt u meer informatie over het Astrochemie-programma, de onderzoeksthema’s en de organisatie vinden op de Engelstalige variant van deze programmapagina.

Moleculen vormen een belangrijk ingrediënt van het universum. Ze spelen een centrale rol in de talrijke processen die de structuur en evolutie van sterrenstelsels vormgeven. Ze zijn bovendien verantwoordelijk voor de vorming van sterren en planeten, en het zijn de bouwstenen waaruit leven heeft kunnen ontstaan op aarde, en mogelijk op andere plekken elders in het universum. In het Nederlandse Astrochemie Netwerk (Eng.: Dutch Astrochemistry Network, afgekort tot: DAN) werken astronomen, chemici en moleculaire fysici samen om de vorming en de evolutie van deze moleculen in de interstellaire ruimte en hun rol in het ontstaan van sterren en planeten te bestuderen en begrijpen.

Dutch Astrochemistry Network (2010 – 2015)

Van 2010-2015 werd het netwerk gefinancierd door de voormalige NWO-domeinen Exacte Wetenschappen en Chemische Wetenschappen met behulp van het programma Astrochemie. Dit programma is een sterk geïntegreerd en samenhangend onderzoekprogramma waarin astrochemische en astrofysische experimenten, kwantumchemische berekeningen en laboratoriumspectroscopie benut worden voor het bestuderen van astronomisch relevante materialen, veelal in combinatie met het modelleren en waarnemen van astronomische bronnen.

Dutch Astrochemistry Network – II (2016 – heden)

In reactie op een externe evaluatie en een uitstekende beoordeling in december 2014, heeft NWO besloten om het NWO programma Astrochemie voort te zetten. Het huidige NWO programma Astrochemie sluit goed aan met de recent ontwikkelde Nationale Wetenschapsagenda, met name met de route ‘De oorsprong van het leven - op aarde en in het heelal’. De eerste projecten van het nieuwe programma Astrochemie (DAN-II) zijn begin-2017 van start gegaan. Inhoudelijk richt het programma zich op drie centrale astrochemische thema’s waarmee de Nederlandse astronomie en chemie veel expertise en ervaring hebben, ondersteunt door exclusieve toegang tot unieke waarneem- en onderzoekfaciliteiten in binnen- en buitenland. Deze drie thema’s zijn:

  1. Het gasachtige moleculaire universum;
  2. Het ijzige universum;
  3. Het aromatische universum.

Nationale en internationale samenwerking

Het NWO programma Astrochemie bevordert de ontwikkeling van verbindingen tussen de verschillende projecten die gefinancierd worden in het netwerk. Het richt zich daarbij ook op de algemene en overkoepelende zaken, zoals de ontwikkeling van het onderzoeksnetwerk en activiteiten ter bevordering van ‘community building’. Daarnaast ondersteunt het programma de internationale samenwerking met gerenommeerde onderzoeksinstituten zoals het NASA Ames Research Centre. NWO en het NASA Ames Research Centre hebben hiertoe een succesvolle samenwerking opgezet voor het oorspronkelijke Nederlandse Astrochemie Netwerk. In 2016 hebben de betrokken partijen besloten deze samenwerking voort te zetten én uit te breiden voor het huidige programma Astrochemie (DAN-II).