Effecten van formatie-inzet in de onderbouw van het basisonderwijs.

Samenvatting

Op 01-08-'02 is de laatste stap gezet in de formatiecomponent van het beleid Groepsgrootte & Kwaliteit. Dit moet leiden tot een situatie waarin er tenminste 1 leerkracht op 20 onderbouwleerlingen beschikbaar is. Vanwege de vrijheid van inrichting zijn scholen relatief vrij in de manier waarop zij de formatie inzetten. Of en onder welke condities een verkleinde groepsgrootte en/of het inzetten van extra personeel effecten heeft op het onderwijsproces en op leerlingprestaties, is een onderwerp dat al lange tijd onderzocht wordt. Hoewel de resultaten enigszins uiteenlopen is er wel redelijke overeenstemming over bescheiden, positieve effecten van kleine groepen bij jonge (achterstands)kinderen. Ook van programma's waarbij extra personeel ingezet wordt worden positieve effecten gerapporteerd. Rond de kosteneffectiviteit en rond de verklaring van effecten bestaat nog onzekerheid. Mogelijke mediërende factoren liggen op drie terreinen: kwaliteit van de instructie, kwantiteit en welzijn. Op basis van het voorgaande zijn voor dit onderzoek de volgende vragen geformuleerd:
1. Hoe zetten scholen hun formatie in in de onderbouw, tot welke groepsgroottes en leerling-leerkracht ratios leidt dit en welke knelpunten ervaren scholen?
2. Welke effecten heeft de formatie-inzet op de cognitieve en sociaal-emotionele ontwikkeling van leerlingen?
3. Welke effecten heeft de formatie-inzet op het onderwijsproces, en hoe werkt dit door op het leerlingfunctioneren?
4. Profiteren sommige groepen leerlingen meer van eventuele positieve effecten dan andere?
5. Wat is de kosteneffectiviteit van verschillende vormen van formatie-inzet?
Om de onderzoeksvragen te beantwoorden wordt een tweedelige onderzoeksopzet uitgevoerd. Voor het eerste deel wordt een steekproef getrokken van 225 scholen. Gedurende drie schooljaren worden leerlingen en leerkrachten in de onderbouwgroepen gevolgd. De eerste meting vindt plaats in het schooljaar '02-'03. In het tweede deel worden in het derde schooljaar 72 scholen geselecteerd voor een diepte-onderzoek op basis van hun formatie-inzet in de groepen 2 en 3.

Kenmerken

Projectnummer

412-02-001

Hoofdaanvrager

Prof. dr. R.J. Bosker

Verbonden aan

GION - Instituut voor Onderzoek van Onderwijs, Opvoeding en Ontwikkeling, Directie

Uitvoerders

N.B. Niet bekend

Looptijd

01/11/2002 tot 10/10/2006