Lesgeven in het Passend Onderwijs: Hoe Leerkracht-Leerling Relaties de Sociale Positie van Leerlingen in de Klas mee Bepalen

Samenvatting

Leerlingen met speciale onderwijsbehoeften zijn vaak minder sociaal competent (zij hebben
moeizamere relaties met klasgenoten) en hebben een relatief lagere sociale positie in de klas dan
klasgenoten. Dit wordt bevestigd in een aantal overzichtsstudies. Opvallend is dat in deze studies de
rol van de leerkracht onderbelicht is, terwijl juist leerkrachten een belangrijke rol spelen in het
sociale functioneren van de leerlingen. Er is namelijk meer en meer evidentie dat de relatie en
interacties van een docent met een leerling de sociale positie van deze leerling in de klas mee
bepalen. Deze overzichtsstudie richt zich dan ook specifiek op de vraag hoe de leerkracht-leerling
relatie samenhangt met de sociale positie van leerlingen met speciale onderwijsbehoeften. De
leerkracht is bijzonder belangrijk voor de sociale relaties van deze leerlingen, aangezien deze
leerlingen vaak erg zichtbaar zijn in de klas.
Het onderliggende mechanisme dat de samenhang tussen leerkracht-leerling relatie en
leerling-leerling relatie kan verklaren is sociale referentie. Klasgenoten baseren hun sociale evaluatie
van een leerling voor een belangrijk deel op hun beeld van de leerkracht-leerling relatie. Dit
overzichtsartikel evalueert de beschikbare resultaten over de samenhang tussen de leerkrachtleerling
relatie en leerling-leerling relaties vanuit dit theoretisch kader. Het uiteindelijke doel is om
leerkrachten te helpen de beschikbare wetenschappelijke evidentie te duiden en om leerkrachten te
helpen de implicaties voor de eigen klaspraktijk te bepalen.

Kenmerken

Projectnummer

405-18-632

Hoofdaanvrager

Dr. M.T. Mainhard

Verbonden aan

Universiteit Utrecht, Faculteit Sociale Wetenschappen, Departement Educatie & Pedagogiek

Looptijd

01/05/2018 tot 30/11/2018