Werk-thuis interferentie bij mannen en vrouwen: antecedenten en gevolgen voor gezondheid en welbevinden

Samenvatting

Titel: Werk-thuis interferentie bij mannen en vrouwen: antecedenten en gevolgen voor gezondheid en welbevinden

De maatschappelijke en wetenschappelijke belangstelling voor de wijze waarop mannelijke en vrouwelijke werknemers hun beperkte tijd en energie verdelen over werk- en privé-verplichtingen is groot. De groeiende interesse voor 'werk-thuis interferentie' (WTI) is vooral toe te schrijven aan het groeiend aantal 'twee-verdieners', de toenemende werkdruk en de steeds vager wordende grenzen tussen 'werk' en 'privé' door een toename van thuiswerk, overwerk, en het werken op onregelmatige en afwijkende tijdstippen. Het bestaande onderzoek op dit terrein heeft zich tot nu toe voornamelijk gericht op negatieve interferentie van het werk naar de privésituatie, waarbij positieve interferentie tussen beide domeinen en de invloed van de privé- op de werksituatie nog weinig aandacht hebben gekregen. Daarnaast zijn mogelijke antecedenten in de thuissituatie veelal onderbelicht gebleven, vooral waar het gaat om inspanning en herstel in de 'vrije' tijd. Wat betreft 'gevolgen' van WTI beperkt bestaand onderzoek zich veelal tot subjectieve aspecten van gezondheid en welbevinden, in tegenstelling tot meer objectieve en lange termijn gezondheids-indicatoren, zoals ziekteverzuim. Dit laatste punt is onder meer van maatschappelijk belang omdat 'dubbele belasting' van arbeid en zorg herhaaldelijk in de media wordt aangevoerd als mogelijke verklaring voor het, in vergelijking met mannelijke werknemers, hoge ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheidsrisico van (jonge) vrouwen in ons land. Kernvraag in het onderhavige project is die naar de antecedenten en gevolgen van WTI bij mannelijke en vrouwelijke werknemers. Om deze vraag te beantwoorden wordt allereerste nagegaan wat de aard (positieve of negatieve interferentie, interferentie van het werk naar de thuissituatie of vice versa) en prevalentie is van WTI bij mannen en vrouwen uit verschillende beroepsgroepen en op verschillende beroepsniveaus (onderzoeksvraag 1). Vervolgens wordt de vraag beantwoord welke werk- en thuiskenmerken (antecedenten) gerelateerd zijn aan (verschillende typen) WTI en of er in dit opzicht verschillen zijn tussen mannen en vrouwen (onderzoeksvraag 2). Tot slot wordt nagegaan wat de gevolgen van WTI zijn in termen van gezondheid en welbevinden op korte en lange termijn, en of er voor mannen en vrouwen differentiële effecten zijn (onderzoeksvraag 3). Met behulp van meerdere onderzoeksdesigns en onderzoeksmethoden wordt getracht antwoord te geven op bovengenoemde vragen, en aldus inzicht te verschaffen in eventuele verschillen tussen mannen en vrouwen wat betreft inspanning en kwaliteit van herstel in de werk- en privésituatie en de effecten hiervan op gezondheid en welbevinden. Het project zal resulteren in een Engelstalig proefschrift en meerdere nationale en internationale tijdschriftartikelen, evenals in praktische aanbevelingen voor zowel werkgevers als werknemers om de afstemming tussen 'werk' en 'privé' te bevorderen teneinde ongunstige gezondheidseffecten te voorkomen en/of te reduceren.

Output

Wetenschappelijk artikel

  • S.A.E. Geurts, M.A.J. Kompier, S. Roxburgh, I.L. Houtman(2003): Does work-home interference mediate the relationship between workload and well-being? Journal of Vocational Behavior pp. 532 - 559
  • E. Demerouti, S.A.E. Geurts(2004): Towards a typology of work-home interaction Community, Work & Family pp. 285 - 309
  • E. Demerouti, S.A.E. Geurts, M.A.J. Kompier(2004): Positive and negative work-home interaction: Prevalence and correlates Equal Opportunities International pp. 6 - 35
  • E. Demerouti, S.A.E. Geurts, A. Bakker, M.C. Euwema(2004): The impact of shiftwork on work-home conflict, job attitudes and health Ergonomics pp. 987 - 1002
  • M.L.M. van Hooff, S.A.E. Geurts, T.W. Taris, M.A.J. Kompier, J.S.E. Dikkers, I.L.D. Houtman, F.M.M. van den Heuvel(2005): Disentangling the causal relationships between work-home interference and employee health Scandinavian Journal of Work, Environment en Health pp. 15 - 29
  • S.A.E. Geurts, T.M. Taris, M.A.J. Kompier, J.S.E. Dikkers, W.H.P.M. van Hooff, U. Kinnunen(2005): Work-home interaction from a work psychological perspective: Development and validation of a new qestionnaire, teh SWING Work & Stress pp. 319 - 339
  • M.L.M. van Hooff, S.A.E. Geurts, M.A.J. Kompier, T.W. Taris(2006): Workdays, in-between workdays, and the weekend: a diary study on effort and recovery
  • M.L.M. van Hooff, S.A.E. Geurts, M.A.J. Kompier, T.W. Taris(2006): 'How fatigued do you currently feel?' Convergent and discriminant validity of a single-item fatique-measure
  • S.A.E. Geurts, S. Sonnentag(2006): Recovery as an exlanatory mechanism in the relation between acute stress reactions and chronic health impairment Scandinavian Journal of Work, Environment and Health
  • M.L.M. van Hooff, S.A.E. Geurts, M.A.J. Kompier, T.W. Taris(2006): Work-home interference: How does it manifest itself from day to day?

Publieksinformatie

  • M.L.M. van Hooff(2003): De relatie tussen werk-thuis interferentie en gezondheid: een longitudinaal onderzoek onder politiemedewerkers
  • M.L.M. van Hooff(2004): Time-based werk-thuis interferentie van dag tot dag: Een studie onder wetenschappers
  • M.L.M. van Hooff(2004): Work, non-work and well-being on a daily basis: A study among university employees
  • A.J.L. van Hooff(2005): Work-home interference: How does it minifest itself from day to day?
  • M.L.M. van Hooff(2005): Work-home interference: How does it manifest itself from day to day?
  • (2005): Werkgerelateerde inspanning & herstel tijdens de avond- en weekenduren

Kenmerken

Projectnummer

015.000.027

Hoofdaanvrager

Prof. dr. S.A.E. Geurts

Verbonden aan

Radboud Universiteit Nijmegen, Faculteit der Sociale Wetenschappen, Behavioural Science Institute (BSI)

Uitvoerders

Prof. dr. E. Demerouti, Drs. M.L.M. van Hooff

Looptijd

01/04/2002 tot 25/09/2006