Verstedelijking van delta's strategisch aanpakken

Case

Verstedelijking van delta's strategisch aanpakken

Strategische deltaplanning is een relatief nieuwe benadering om de effecten van klimaatverandering in combinatie met verstedelijking in verschillende delta's over de hele wereld aan te pakken. Strategische deltaplanning zet in op een geïntegreerde, lange termijn- en adaptieve beleidsplanning en onderstreept het belang om belanghebbenden te betrekken.

Het project 'Strategic Delta Planning' is een van de projecten in het onderzoeks- en innovatieprogramma 'Urbanising Deltas of the World' en richt zich op de dynamiek van strategische deltaplanning in drie grote werelddelta's: Nederland, Bangladesh en Vietnam. Alhoewel de intensiteit verschilt, staan deze delta's voor vergelijkbare uitdagingen, zoals snelle verstedelijking, klimaatverandering en een stijging van de zeespiegel. De traditionele manieren om beleid te plannen richten zich niet op al deze uitdagingen tegelijkertijd; er zijn nieuwe benaderingen en hulpmiddelen nodig om duurzame ontwikkeling op lange termijn in delta's te begeleiden. Een interview met Wim Douven (projectleider) en Chris Seijger (postdoc) van IHE Delft.

Langetermijn visie

Promovendi in actie: Vo Thi Minh Hoang interviewt boeren over lokale innovaties in Dong Thap

'Het project drijft op onze fascinatie voor nieuwe beleidsbenaderingen. We richten ons op een relatief nieuw perspectief op het ontwikkelen van een geïntegreerd langetermijnbeleid voor delta's: strategische deltaplanning.' Strategische deltaplanning verschilt van de algemene beleidsplanning met een lange tijdshorizon, strategische doelen en het bieden van een ontwikkelingskader in plaats van een geografische focus op delta's. Voldoet deze planningsaanpak aan de verwachtingen? Welke verandering en innovatie wordt nu mogelijk gemaakt in de voorbereiding van delta's op de toekomst? Hoe kunnen lokale bestaansmiddelen worden verbeterd, gezien de verschillende uitdagingen voor deltagemeenschappen?

Een Nederlandse vertaling

Shahnoor Hasan presenteert haar inzichten over het internationale reizen en vertalen van Nederlandse deltaplanning

Nederlandse, Vietnamese en Bengalese promovendi onderzoeken in het project hoe deltaplanning vorm krijgt. Een interessante opmerking uit het promotieonderzoek van Shahnoor Hasan (IHE Delft) is dat via internationale partnerschappen strategische deltaplanning is gereisd van Nederland naar Bangladesh en Vietnam, in een actief proces van betrokkenheid, onderhandeling en betwisting. In de Vietnamese Mekong-delta laat promovendus Vo Thi Minh Hoang (Wageningen Universiteit) zien dat de premier en andere belangrijke beleidsmakers de nieuwe ontwikkelingsagenda begonnen te ondersteunen. In Nederland is het interessant om te zien hoe beleidsmakers reageren op ervaringen met strategische deltaplanning in de Aziatische landen, namelijk 'hoe Nederlands' de Nederlandse benadering van deltaplanning wel niet is. Tijd en steun is cruciaal om deze benadering succesvol te vertalen naar andere culturele contexten.

We moeten nadenken over internationale deltasamenwerking en leren van de ervaringen tot nu toe
- Wim Douven

Het gelijktijdig bestuderen van de drie strategische deltaplannen is nuttig om overeenkomsten en verschillen tussen de landen te identificeren. Vooral de uitwisseling tussen Vietnam en Bangladesh biedt veel nieuwe inzichten. Ook Nederlandse waterprofessionals kunnen veel leren van deze interacties. Douven: "We zouden graag zien dat deze leerlussen worden teruggekoppeld in de nationale planningssystemen."

Een Strategy Lab

Een van de meest zichtbare resultaten van het project is het beter afstemmen van participatieve deltaplanningstools. Toolontwikkelaars uit Nederland en Vietnam maken deel uit van het projectteam. Ze integreren tools zoals scenario-opbouw en landschapsontwerp-charrettes in een ‘Strategy Lab’ en bespreken met vertegenwoordigers uit de praktijk en beleidsmakers om ze relevanter te maken voor strategische beleidsplanning.

Strategy Lab Bangladesh: deelnemers stellen een land-waterstrategie op voor getijdenriviersystemen in het zuidwesten van Bangladesh

Een ander vooreeld is de MOTA-tool, ontwikkeld door partner WACC (Centre of Water Management and Climate Change) in Ho Chi Minh City. MOTA staat voor Motivation and Ability en is gericht op het begrijpen van vaardigheden en motivaties van betrokken stakeholders om projecten te implementeren. Dit helpt om inzicht te krijgen of concrete plannen, die passen binnen een strategisch deltaplanningskader, voldoende lokale steun hebben om te worden uitgevoerd. “Dit is een zeer interessante tool”, zegt projectleider Wim Douven, “omdat het helpt te begrijpen wat de implementatie van nieuwe deltastrategieën bemoeilijkt. Het is een bottom-upbenadering, uitgaande van lokale vaardigheden en motivaties.”

Belanghebbenden betrekken

De projectpartners zijn nauw betrokken bij de lopende planningsprocessen. Toch bleef het moeilijk om de invloed van de verschillende belanghebbenden op het planontwikkelingsproces te beoordelen, ook omdat strategische deltaplanning nieuw was. Het vereist veel uitleg en vertaling en het bleek een uitdaging om een evenwicht te vinden tussen

  1. een kritische reflecties op processen en resultaten van strategische deltaplanning, en;
  2. kritische bijdragen voor deltaplanning (tools), evenals;
  3. capaciteitsopbouw.

Eerste veldbezoek zuidwesten van Bangladesh: spreken met een dorpsoudste om te begrijpen hoe zijn levensonderhoud veranderde door de uitbreiding van polders, infrastructuur en scholen

Naast het onderzoeken van een relatief nieuwe benadering van beleidsplanning, richt het project zich sterk op het ontwikkelen en gebruiken van praktische hulpmiddelen voor strategische delta en capaciteitsopbouw. Het project bracht vruchtbare verbanden tot stand tussen wetenschappelijk onderzoek en de praktijk. In wetenschappelijke termen is het project belangrijk omdat er geen andere actoren of organisaties zijn die intensieve strategische deltaplanning bestuderen.

Toestemming heronderhandelen

Strategy Lab Vietnam: presentatie van de strategie om salintiy-intrusie het hoofd te bieden in Tra Vinh, Vietnam

Chris Seijger: 'Onlangs hebben we een Speciale Issue gepubliceerd over strategische deltaplanning met daarin elf bijdragen uit Bangladesh, Californië, Indonesië, Italië, Vietnam en Nederland.' De belangrijkste conclusie is dat strategische deltaplanning een benadering is die de besluitvorming over strategische prioriteiten voor een delta kan veranderen, waarvoor opnieuw moet worden onderhandeld om impact te kunnen hebben. Dit is verre van eenvoudig of ongecompliceerd, waardoor strategische deltaplanning een prima balans vormt tussen

  • strategisch plannen en alternatieven introduceren
  • het aanpassen en onderhandelen over toestemming voor strategische kwesties met actoren op nationaal, regionaal en lokaal niveau
  • de implementatie in beleid en projecten die nieuwe strategische prioriteiten weerspiegelen.

Langdurige impact

Het project heeft tot doel een langdurige impact te bewerkstelligen door de benadering van strategische deltaplanning uit te breiden, door leren en dialoog te vergemakkelijken en door het gebruik van concepten en praktische tools te stimuleren. In het bijzonder wordt de behoefte aan wederzijds leren benadrukt, ook in Nederland. De behoefte hieraan wordt geïllustreerd door de belangstelling van het Nederlandse deltacommissariaat voor de onderzoeksresultaten. Douven: 'We moeten nadenken over deltasamenwerking en leren van de ervaringen tot nu toe. We hopen dat onze onderzoeksresultaten toekomstige discussie en interactie zullen aanmoedigen.'

Meer informatie (in het Engels)


Key findings

Strategic delta planning is a promising approach to initiate and influence strategic decision-making in deltas *** To have an effect (introducing policy alternatives on diversified agriculture, integrated flood protection), stakeholder involvement and consent on strategic orientations has to be renegotiated across phases and arenas *** A strategic policy planning process needs to employ practical tools to support decision-making and disseminate findings *** Mutual learning on strategic delta planning experiences, achievements, and planning tools is important