Het Campus Hero Cafe in Bangladesh

Case

Het Campus Hero Cafe in Bangladesh

Mannelijkheid aan de kaak stellen om het geweld tegen vrouwen te stoppen

Geweld tegen vrouwen en meisjes komt vaak voor in de Bengalese samenleving en neemt vele vormen aan. Het Campus Hero Café-project heeft tot doel maatschappelijke verandering op gang te brengen om dergelijk geweld te voorkomen. Het project streeft ernaar deze verandering teweeg te brengen door mannelijke adolescenten kritisch te laten reflecteren over wat het inhoudt om een man te zijn.

Daar komt de titel 'Campus Hero' ook vandaan: het streven om het beeld van een mannelijke 'held' opnieuw in te vullen. Een echte held, volgens het projectteam, is dapper genoeg om zich uit te spreken wanneer hij getuige is van gewelddadigheden tegen vrouwen of meisjes. Kritische en eerlijke zelfreflectie is daarbij een essentieel onderdeel van het SRGR-onderwijs dat het project in Bangladesh wil promoten.

Een vruchtbare grond voor geweld

Wist u dat? Anita Hardon is projectleider van het SRHR-onderzoeksproject ‘Digital Sister’

'Halverwege de jaren negentig studeerde ik antropologie aan de universiteit van Dhaka. De illustere professor Helal Uddin Khan Shamsul Arafin gaf les in de antropologie van vrouwen. Ik was zo onder de indruk dat ik besloot over te schakelen naar Vrouwenstudies, waar ik de eerste mannelijke student werd. Hier, en later ook tijdens mijn promotie aan de Universiteit van Amsterdam onder leiding van professoren Anita Hardon en Saskia Wieringa, leerde ik over de relatie tussen seksualiteit en mannelijkheid - en hoe genderconstructies de vruchtbare bodem zijn waarop geweld tegen vrouwen groeit in ons land. Deze nieuwe academische inzichten waren op persoonlijk niveau erg pijnlijk: ik moest toegeven dat mijn eigen moeder ook slachtoffer was van dit type geweld. Als de jongste van zeven kinderen bracht ik altijd veel tijd door met mijn moeder. Maar zelfs ik begreep eigenlijk niet echt wat ze meemaakte. Ze verzorgde het complete huishouden, maar we vroegen eigenlijk nooit hoe het met haar ging. In onze samenleving is vrouwenwerk onzichtbaar. Toch was het precies dat zware 'onzichtbare' werk dat haar langzaam het leven heeft gekost.'

Een echte held is dapper genoeg om zich uit te spreken wanneer hij getuige is van gewelddadigheden tegen vrouwen of meisjes
- Dr. Syed Saikh Imtiaz

Dit zijn de woorden van Dr. Syed Saikh Imtiaz, nu universitair hoofddocent aan de afdeling Vrouwen- en Genderstudies aan de universiteit van Dhaka. Hij is tevensk medeoprichter van het Center for Men en Masculinity Studies (CMMS), dat samen met Promundo-US lid is van het onderzoeksconsortium voor het onderzoeksproject The Campus Hero Café binnen het onderzoeksprogramma Sexual and reproductive Health and Rights (SRHR) van NWO-WOTRO Science for Global Development in samenwerking met het kennisplatform op het gebied van SRGR, Share-Net International

Verslaafd aan porno

Ongeveer 450 jongens in de leeftijd van 11 tot 15 jaar - van dertig middelbare scholen in drie landelijke districten in Bangladesh - hebben deelgenomen aan het eerste deel van het onderzoek. Nog eens 450 jongens vormden de controlegroep. Zij vulden een vragenlijst in over hun kennis van seks en seksuele en reproductieve gezondheid en rechten (SRGR) die werd ontwikkeld in samenwerking met de onderzoeks-ngo Promundo. Een onverwacht resultaat was de hoge mate waarin deze relatief jonge jongens in aanraking waren geweest met pornografie: 62 procent van de schooljongens bekijkt regelmatig porno. Ze betalen een klein bedrag in een lokaal cybercafé om foto's en video's op hun smartphones te laden. Wat de onderzoekers nog meer trof, is dat 71 procent toegeeft dat ze een meisje willen molesteren nadat ze porno hebben gezien. Cijfers van het Bureau voor de Statistiek in Bangladesh suggereren dat dit misschien niet alleen maar fantasieën zijn: 73 procent van de meisjes en vrouwen vanaf 15-jarige leeftijd heeft minstens één keer in hun leven te maken gehad met geweld (fysiek, emotioneel, seksueel of economisch).

Imtiaz schrijft deze verontrustende feiten toe aan het diepgewortelde taboe rond seks en seksualiteit in de Bengalese samenleving, net zoals in veel delen van de wereld. Het onderwerp ligt buiten de comfort zone van ouders en kinderen. 27 procent van de ondervraagde jongens geeft aan dat ze hun kennis over SRGR krijgen door naar porno te kijken, nog eens 27 procent 'door leeftijdsgenoten' en de rest door internet en andere niet-gespecificeerde bronnen. 'Is het dan verrassend , vraagt ​​Imtiaz zich af, 'dat ze zulke 'vergiftigde beelden' van mannelijkheid ontwikkelen?

Dappere mannen

Imtiaz is ervan overtuigd dat de invulling moet worden omgedraaid. 'Leraren en medisch personeel mogen alleen informatie over seks en seksualiteit geven vanuit het oogpunt van de volksgezondheid. Deze benadering beantwoordt echter weinig van de vragen waar adolescenten mee worstelen en waar ze niet over kunnen praten. "Het onderzoeksteam ging dus anders te werk: door het genot van seks te erkennen, probeerden ze met de jonge mannen eerlijke en open discussies te voeren over gender, mannelijkheid en seksualiteit.

Het eerste middel dat werd ingezet om zelfreflectie aan te moedigen, was het BraveMen-dagboek over SRGR, ontwikkeld door de CMMS. De opdrachten in dit dagboek dagen de jongens uit om hun gendernormen, attitudes en seksueel gedrag te heroverwegen. De eerste oefening is dat de jongens hun moeder een hele dag volgen in al haar activiteiten. Imtiaz: 'Precies zoals mij twintig jaar geleden overkwam, is het plotselinge inzicht wat moederschap echt inhoudt een krachtige eye-opener voor de meesten van hen. Dit gaf een goede eerste aanzet voor ons om hen te betrekken bij intensievere discussies over verschillende vormen van geweld en hun relatie met vergiftigde mannelijkheid.'

Het BraveMen-dagboek en de 225 vervolgbesprekingen op vijftien scholen hebben allerlei soorten activisme teweeggebracht. De studenten organiseerden fietsbijeenkomsten, een handtekeningcampagne en straattheater om geweld tegen vrouwen en meisjes af te keuren. Op één plek verzamelden jongens en meisjes zich op de markt en eisten een einde aan gendergeweld. Imtiaz: 'Gezien de mannelijke dominantie in dergelijke openbare ruimtes, kan je dit beschouwen als een bijzonder moedige daad.'

Challenger Uncle app

Het team merkte echter dat de studenten aarzelden om openlijk te praten over de meer gevoelige onderwerpen met betrekking tot seks. Ze ontwikkelden daarom een ​​Android-app om jongens anoniem toegang te geven tot informatie over seksualiteit. Deze app heet 'Challenger Mamu', verwijzend naar de traditie in de Bengalese cultuur waar de jongste oom (mamu) de enige persoon is waar jongens terecht kunnen met hun vragen over seks en seksualiteit. De app was een groot succes. Binnen zes maanden werden 3.500 vragen gesteld en beantwoord door een groep experts vanuit genderstudies, psychologie en volksgezondheid. De onderzoekers analyseerden de vragen en onderscheiden negen onderwerpen die de jonge gebruikers bezighouden: het gebruik van Facebook, pornografie, masturbatie, stemmingswisselingen, lichamelijke groei, aantrekkingskracht voor meisjes, natte dromen, menstruatie en grootte en vorm van de penis.

Kennismarkten

'De grootste uitdaging voor het project,' zegt Imtiaz, 'was om studenten, ouders en voogden, leraren en leden van het schoolbestuur samen te brengen om tussen verschillende generaties de dialoog over seksualiteit aan te jagen .' Kennismarkten over SRGR zijn hiertoe georganiseerd bij de deelnemende scholen. Tijdens Campus Hero Café Guardian-sessies zijn vragen, gesteld via de Uncle Manu-app,  anoniem weergegeven op schermen om de discussie op gang te brengen. De Challenger Mamu-poppenshow had hetzelfde doel. Een jonge mannelijke pop stelde de belangrijkste vragen uit de app aan zijn oom, die zijn vragen met veel humor beantwoordde. De hilarische voorstelling hielp studenten en hun ouders over de drempel van schaamte te stappen om een ​​meer open gesprek te voeren.

Eerste resultaten

De interventies op de vijftien scholen hadden zeker impact op de adolescente jongens. De afsluitende enquête onthulde meer 'gendergelijke attitudes en percepties' onder de 450 studenten van de interventiegroep. Zo vond 9 procent in plaats van 56 procent van de jongens nog dat mannen alle gezinsbeslissingen moeten nemen. 19 procent in plaats van 57 procent dacht aan het met geweld vervullen van hun seksuele verlangens, en 11 procent vergeleken met de oorspronkelijke 71 procent van de jongens geeft nog aan een meisje te willen molesteren na het kijken naar porno.

Reality show

De ambities van het project reikten verder dan de deelnemende scholen. Een tv-programma is opgezet en uitgezonden op het Bengalese kanaal Desh TV. Het doel was om bestaande masculiniteiten en patriarchale gewoonten te bestrijden omdat zij geweld tegen vrouwen mogelijk maken. Tijdens de dertien afleveringen van Shahoshider Golpo, of 'The Story of the Braves', werd een kleurrijke mix van gasten - beroemdheden, studenten en gewone mannen en vrouwen - uitgenodigd om te vertellen hoe ze door gendergrenzen heen waren gebroken of opstonden tegen geweld tegen vrouwen en meisjes. Een van de sterren van de show was Prasnejit Kumar Roy, een student van de Universiteit van Rajshahi, die in hongerstaking ging nadat een mannelijke vriend was gestoken door medestudenten toen hij probeerde een meisje op de campus te beschermen tegen intimidatie. Roys protest, dat ook gericht was aan de universiteitsautoriteit die terughoudend was om de daders te straffen, inspireerde duizenden studenten in Rajshahi stad om op te staan ​​tegen elke vorm van onderdrukking en discriminatie van meisjes en vrouwen. Alle dertien afleveringen van de show zijn geüpload op YouTube.

Seksualiteit is een van de belangrijkste gronden van conflict tussen generaties

Het opvoeden van de ouders

Het taboe op seks als genot doorbreken is de te bewandelen route volgens Imtiaz als je jonge mannen deel wil maken van de oplossing om geweld tegen vrouwen te stoppen. 'Om dit te bereiken, moeten we adolescenten toestaan ​​en aanmoedigen om hun werkelijke vragen te stellen - en hen wetenschappelijk onderbouwde en eerlijke antwoorden te geven.'

Er zijn twee belangrijke lessen die hij wil delen. Ten eerste is het te vroeg om dit soort SRGR-onderwijs op te nemen in conventionele onderwijscurricula. Slechts weinig leraren zijn bereid om seksuele voorlichting te geven, laat staan ​​seksuele voorlichting over hegemonische mannelijkheid en seks als genot. In plaats daarvan stelt Imtiaz voor gebruik te maken van het digitale tijdperk. Zelfs in landelijke districten heeft ongeveer 85 procent van de jongens toegang tot mobiele telefoons. Hen gratis toegang te geven tot een app als Challenger Mamu kan een enorme impact hebben op het vergroten van hun kennis van SRGR en het verbeteren van hun attitudes.

Ten tweede liet het project het totale gebrek aan ervaring van ouders en voogden zien om deel te nemen aan positieve beïnvloeding. Ze vermijden het gesprek rondom seks volledig, of berispen en straffen hun kinderen voor schaamtegevoelig gedrag. Imtiaz beschouwt het als een compliment voor het project dat ouders zijn begonnen om advies te vragen aan het CMMS. 'Seksualiteit is een van de belangrijkste generatieconflictproblemen', zegt Imtiaz. 'De doelgroep van ons project, puberjongens, heeft niemand om mee te praten. Toch staan ​​ze open voor verandering! We moeten die kans aangrijpen en investeren in deze generatie zodat ze zelf andere ouders zullen zijn. En zodat hun kinderen kunnen genieten van hun recht op een gezonde, gendervriendelijke en geweldloze emotionele en seksuele relatie. '

Het project liep af in juli 2018, maar het werk van CMMS en zijn partners gaat door, want het succes van het Campus Hero Café-project bleef niet onopgemerkt. UNDP heeft CMMS gefinancierd om de BraveMen-campagne uit te breiden naar vijftig scholen in het hele land. CMMS zal, samen met Promundo-VS, ook blijven werken aan de verspreiding van de resultaten van het Campus Hero Café-project op nationaal en internationaal niveau.

Tekst: Ellen Lammers