Meer inzicht tijdens operatie door Anatomie Projector

Case

Meer inzicht tijdens operatie door Anatomie Projector

Bij het werken op microscopische schaal bieden beeldschermen niet altijd voldoende gedetailleerde medische informatie voor de chirurg. Onderzoekers aan het RadboudUMC ontwikkelden de Anatomie Projector, die bloedvaten rechtstreeks op de patiënt projecteert.

Een plastisch chirurg die een operatie voor een borstreconstructie uitvoert, moet zeer nauwkeurig werken. De arts moet precies weten waar de microscopisch kleine bloedvaten in het lichaam zich bevinden, zodat het nieuw aangebrachte weefsel goede doorbloeding krijgt. Daarbij krijgt de plastisch chirurg hulp van vooraf met MRI- of CT-scanner gemaakte beelden, die op beeldschermen in de operatiekamer worden getoond. Lastig is dat daarvoor wel een vertalingsslag van computer naar patiënt nodig is. Dat moet slimmer kunnen, dachten technisch geneeskundige dr. Stefan Hummelink en collega’s van de afdeling Plastische chirurgie en afdeling Radiologie van het Radboudumc.

Samen ontwikkelden ze in 2014 de Anatomie Projector. Dit apparaat is in staat om door middel van laserlicht beelden direct op het lichaam van het patiënt te tonen. In bovenstaand voorbeeld zijn dat bijvoorbeeld de aanvoerende bloedvaten, waardoor de chirurg precies weet waar deze zich bevinden. Ook als de projector beweegt, blijven de beelden correct op de patiënt weergegeven. Dit helpt de plastisch chirurg om effectiever en efficiënter te werken. Daardoor kunnen operaties korter en gaan de zorgkosten uiteindelijk omlaag. De belasting voor de patiënt is kleiner en doordat de nauwkeurigheid toeneemt, zijn er ook minder risico’s.

Zo werkt de anatomieprojectorKlik op de afbeelding voor een grote versie

Handzaam model

In 2017 ontving Hummelink financiering binnen het Demonstrator-programma van NWO-domein Toegepaste en Technische Wetenschappen, om de projector verder te ontwikkelen. Vorige maand werd het project afgerond. “Het nieuwe model is handzamer en gebruiksvriendelijker ten opzichte van de eerdere versie”, vertelt Hummelink. “Die werd bijvoorbeeld aangedreven door een laptop, waarbij allerlei kabels aangesloten moesten worden. Dat was niet handig en foutgevoelig.”

De laptop is inmiddels weg en daarmee ook de kabels: “De camera, de computer, de algoritmes en de projector zitten allen in één kastje, dat het formaat van een tablet heeft en via een touchscreen bestuurd wordt.” Door de verbetering van de algoritmes is ook de werking van de projector verbeterd. Daarnaast is het uploaden van de 3D-modellen naar de projector vereenvoudigd, en is het apparaat ontworpen om in een operatiekamer gebruikt te kunnen gaan worden.

Meer mogelijkheden

Hummelink deed promotieonderzoek naar de mogelijkheden voor de projectie van medische beelden op het menselijk lichaam bij borstreconstructies. De eerdere versie van de Anatomie Projector werd al in het Radboudumc gebruikt in een onderzoeksetting, waarbij de werking werd aangetoond. Nu is ook het nieuwere model klaar om getest te worden, aldus Hummelink.

Het mooie van dit onderzoek is juist dat je het samen met bedrijven doet

Daarbij willen ze ook de werking op andere gebieden gaan onderzoeken. Hummelink ziet naast de operatie voor borstreconstructie nog veel andere toepassingen: bijvoorbeeld binnen de interventieradiologie, voor projectie van de plek waar er geprikt moet worden of het projecteren van snijlijnen bij operaties. Een andere mogelijkheid zou het beoordelen van de doorbloeding kunnen zijn. Een ontwikkelingsslag is daarbij nog wel nodig.
Maar ook buiten de chirurgie zijn er opties, zegt Hummelink: “Ik denk dan aan het onderwijs of zoals in een anatomisch museum. Door middel van deze technologie kun je iets aanwijzen op een preparaat.”

Na het afronden van het Demonstrator-project zijn nu gesprekken gaande met investeerders die interesse hebben om de technologie verder te ontwikkelen. Daarbij spelen ook die bredere toepassingen een grote rol. Hummelink: “We gaan bestuderen waar artsen het hardst om zitten te springen. We staan open voor samenwerkingen met bedrijven die geïnteresseerd zijn in projectie van medische informatie. Het mooie van dit soort projecten is juist dat je het samen met bedrijven doet.”

De Anatomie Projector

Meer informatie