NWO Spinoza en Stevinpremie

NWO-Spinozapremie

De NWO-Spinozapremie is de hoogste onderscheiding in de Nederlandse wetenschap. NWO kent de Spinozapremies jaarlijks toe aan drie of vier in Nederland werkzame onderzoekers die naar internationale maatstaven behoren tot de allerbeste wetenschappers wereldwijd. De NWO-Spinozalaureaten doen voortreffelijk en baanbrekend onderzoek met een grote uitstraling. Zij zijn een inspiratie voor beginnende onderzoekers.

De prijs is vernoemd naar Baruch Spinoza (1632-1677). Spinoza was een internationaal vermaarde Nederlandse wetenschapper en een sprekend voorbeeld van vrijheid van onderzoek. Een passend boegbeeld voor een prijs als deze.

  • Doel en doelstellingen

    De NWO-Spinozapremie is een prijs, een eerbewijs, maar vooral ook een stimulans voor verder onderzoek. De Spinozapremie bestaat sinds 1995. NWO heeft de prijs in het leven geroepen om excellente wetenschappers zichtbaar te maken en om onderzoek van wereldklasse in Nederland te stimuleren. De premie wordt uitgereikt aan een individuele onderzoeker dan wel een combinatie van twee à drie onderzoekers.

    Elke onderzoeker van voldoende kwaliteit met een permanente aanstelling bij een kennisinstelling in Nederland kan voorgedragen worden voor een Spinozapremie.

  • Budget en doorlooptijd

    De Spinozapremie wordt sinds 1995 jaarlijks uitgereikt. De laureaat krijgt een bronzen beeldje van Spinoza en een bedrag van 2,5 mln euro. Zij bepalen zelf waaraan ze de premie besteden, zolang het maar gerelateerd is aan wetenschappelijk onderzoek.

  • Voor wie

    Kandidaten voordragen kan alleen op uitnodiging. Het is niet mogelijk zelf een aanvraag in te dienen. NWO nodigt ieder jaar de volgende mensen uit om kandidaten voor te dragen:

    • De rectores magnifici van de universiteiten gevestigd in het Koninkrijk der Nederlanden (elk maximaal twee voordrachten)
    • De president van KNAW (per domein en de Jonge Akademie twee voordrachten)
    • De voorzitter van de Netherlands Academy of Technology and Innovation (max. twee voordrachten)
    • De voorzitter van het Landelijke Netwerk Vrouwelijke Hoogleraren (max. twee voordrachten)

    De kandidaten hebben een vast dienstverband bij een Nederlandse onderzoekinstelling en zijn in staat om nog geruime tijd op topniveau te presteren. 

  • Criteria voor beoordeling

    De kwaliteit van de kandidaten wordt beoordeeld in relatie tot wat binnen het betreffende vakgebied als hoogwaardig wordt gezien. De beoordeling en selectie van (combinaties van) kandidaten vindt plaats op basis van prestaties uit het verleden, aan de hand van de volgende kwaliteitscriteria:

    • Internationaal erkende wetenschappelijke kwaliteit en impact
    • Leiderschap en aantrekkingskracht op beginnende onderzoekers
    • Kennisbenutting

    Aanvullend criterium voor een voordracht van twee of drie kandidaten

    Wanneer twee of drie kandidaten gezamenlijk voorgedragen worden, dient de meerwaarde van hun samenwerking aantoonbaar groter te zijn dan de optelsom van de individuele bijdragen van de afzonderlijke kandidaten, in het bijzonder op het gebied van het eerste beoordelingscriterium: Wetenschappelijke kwaliteit en impact. De onderzoekers dienen complementair te zijn aan elkaar maar hoeven niet per se van hetzelfde kaliber te zijn zolang er een duidelijke meerwaarde en synergie in de samenwerking aanwezig is. Verder dienen er significante onderzoeksresultaten te zijn die alleen aan alle onderzoekers in een gecombineerde voordracht gezamenlijk toegeschreven kunnen worden.

  • Commissie

    De NWO-Spinozapremie is de hoogste onderscheiding voor onderzoekers in Nederland die tot de absolute top van de wetenschap behoren. Om de premie te kunnen ontvangen moeten onderzoekers worden voorgedragen. De commissie voor de ronde 2020 is als volgt samengesteld:

    Ronde 2020

    • Prof. Aafke Hulk, (technisch) voorzitter 
    • Prof. Fred MacKintosh, Rice University (VS)
    • Prof. Wilt Idema, Harvard (retired)
    • Prof. Candace Kruttschnitt, University of Toronto (CA)
    • Prof. Rosamond McKitterick, Sidney Sussex College, Cambridge (GB)
    • Prof. Walter Van Assche, Katholieke Universiteit Leuven (BE)
    • Prof. Geoff Blake, Caltech (VS)
    • Prof. Anne Verhoef, University of Reading (GB)
    • Prof. Nicole van Dam, German Centre for Integrative Biodiversity Research – iDiv (DE)
    • Prof. Martin Möller, RWTH Aachen (DE)
    • Prof. Denis Duboule, Université de Genève and EPFL (CH)
    • Prof. Karin Sanders, University of New South Wales (AU)
    • Prof. Judith Butler, University of California, Berkeley (VS)
    • Prof. George Davey Smith, University of Bristol (GB)

Spinozalaureaten 2021