Civil Services and Urban Community, the Netherlands, 1500-1795

Summary

Between 1500-1800 the expansion of civil services resulted in a more complex and more large-scale organization of urban facilities, some of which shifted from local to supralocal. As a result of this development, a separation took place between (private) citizens and the (public) community. The transition from private to public led to a crucial change in citizenship: the originally medieval citizen of the town or city became a national citizen by the end of the 18th century.
While it seems reasonable to hypothesize that this long-term process (1500-1800) occurred in the Netherlands also, we do not know how citizens and community related to one another in this process. City authorities and citizens were not the only institutions to take on public duties; the churches did too. It seems probable that the situation alternated between mutual conflict and consensus with regard to the allocation of public duties between church, city authorities and citizens. The area of tension between the church domain, the public domain and the private domain therefore offers explanations for developments in civil services and the ideas on which they were founded. In addition it is plausible that the development in civil services occurred in fits and starts, and differed from region to region. Economic conjuncture, religious reform, warfare and administrative structures influenced the growth or restriction of civil services in the short term. In these areas there were major differences between the South and the North, and the East and the West of the Netherlands. It is therefore relevant to make regional comparisons.
In this project we wish to investigate the development of civil services in the Netherlands by focusing on the area of tension between citizens, church and government. In this way we aim to discover the nature of the interaction that existed between the civil initiatives undertaken by the government, citizens and church in the transition from private to public. Comparison between the various regions of the Netherlands can answer the question of the extent to which economic conjuncture, warfare, religious reform and administrative structure have stimulated or curbed the development of civil services.

Output

Book or monography

  • M van der Burg, MPC van der Heijden, E van Nederveen Meerkerk, G Vermeesch(2009): Serving the Urban Community pp. 285 , Amsterdam
  • MPC van der Heijden(2010): Civic Duty pp. 300
  • M.P.C. van der Heijden(2012): Civic Duty , Newcastle

Thesis

  • G Vermeesch(2006): Oorlog, Steden en Staatsvorming , Amsterdam  September 13, 2006

Chapter in book

  • Bert De Munck, Bruno Blondé, Filip Vermeylen, Bruno Blondé, Filip Vermeylen, Bert De Munck(2005): Doodgewoon. Mensen in hun dagelijks leven in de geschiedenis pp. 25 - 42 , Herent
  • Bernardo J Garcia, Filip Vermeylen(2005): Ao modo da Flandes. Disponibilidade, innovacão e mercado de arte na época dos descobrimentos (1415-1580) pp. 67 - 72 , Madrid
  • Filip Vermeylen(2005): Collectionner dans les Flandres et la France du Nord au XVIIIe siècle pp. 127 - 138 , Lille
  • Marika Keblusek, Filip Vermeylen(2005): 'Your humble servant': agents in early modern Europe pp. 109 - 120 , Leiden
  • Bert De Munck, Bruno Blondé, Filip Vermeylen, Bruno Blondé, Bert De Munck, Filip Vermeylen(2005): Doodgewoon. Mensen in hun dagelijks leven in de geschiedenis pp. 7 - 9 , Herent
  • Daniel Coninckx, Filip Vermeylen, Luc Van Ootegem(2006): Wegwijzer wetenschappelijk werk. Bronnen voor papers en verhandelingen in de bedrijfseconomie pp. 208 - 212 , Leuven
  • Katlijne van der Stighelen, Filip Vermeylen(2006): Munuscula amicorum: contributions on Rubens and his collegues in honour of Hans Vlieghe pp. 185 - 198 , Turnhout
  • S Seidel Menchi, S Gracco, S Quaglioni, Manon van der Heijden(2006): Il processi matrimoniali degli archive ecclestiastici Itali pp. 1 - 16 , Bologna
  • Neil De Marchi, Hans van Miegroet, Katlijne van der Stighelen, Filip Vermeylen(2006): Mapping markets of paintings in Europe and the New World, 1450-1750 , Turnhout
  • MPC van der Heijden(2007): Heiligen of helden pp. 61 - 70 , Amsterdam
  • J.B. Hattendorf, M P C van der Heijden(2007): The Oxford Encyclopedia of Maritime History pp. 478 - 479 , New York
  • Martijn van der Burg(2008): Lodewijk Napoleon: de Hollandse jaren. Een reis door het leven van onze eerste koning pp. 37 - 38 , Amsterdam
  • Peter Sherlock, E J V van Nederveen Meerkerk, Megan Cassidy-Welch(2008): Practices of gender in late medieval and early modern Europe pp. 215 - 234 , Turnhout
  • Lex Heerma van Vos, E J V van Nederveen Meerkerk, Hanno Brand(2008): The German Hanse as a Distant Mirror. A study on medieval and early modern European integration and contemporary interregional cooperation pp. 220 - 247
  • EJV van Nederveen Meerkerk, G Vermeesch, MPC van der Heijden(2009): Changes in urban provisions for the poor in the Northern and Southern Low Countries 1500-1800 pp. 135 - 154 , Amsterdam
  • MPC van der Heijden, M van der Burg, G Vermeesch, MPC van der Heijden, EJV van Nederveen Meerkerk(2009): The rise of public facilities in the Low Countries, 1400-1800 pp. 7 - 20 , Amsterdam
  • MPC van der Heijden, M van der Burg(2009): Serving the Urban Community pp. 217 - 241 , Amsterdam
  • EJV van Nederveen(2009): Waarom mensen in de stad willen wonen pp. 103 - 123 , Amsterdam
  • L Lucassen, M 't Hart, MPC van der Heijden, W Willems(2009): Waarom mensen in de stad willen wonen 1200-2010 pp. 79 - 102 , Amsterdam
  • MPC van der Heijden, MPC van der Heijden(2009): The allocation of public services in the Low Countries 1500-1800 pp. 21 - 41 , Amsterdam

Scientific article

  • G Vermeesch(2005): War, fortified towns and the countryside, Gorinchem and Doesburg (1570-1680) Militär und Gesellschaft in der Frühen Neuzeit pp. 155 - 163
  • Manon van der Heijden, Danielle van den Heuvel(2005): Surviving Strategies of Dutch Seamen's Wives in Seventeenth and Eighteenth Century Holland The Wealth of the Sea and the Wealth from the Sea, proceedings Datini Conference, 11-16 April, Prato
  • B. Blondé, B De Munck, F Vermeylen(2005): Thema Doodgewoon. Mensen in hun dagelijk leven in de geschiedenis Bijdragen tot de Geschiedenis
  • M van der Heijden(2005): Corruptie in de Nederlanden, 1400-1800 Tijdschrift voor Sociale en Economische Geschiedenis pp. 3 - 21 ISSN: 1572-1701.
  • M 't Hart(2006): Recente historiografische trends in het onderzoek naar stedelijke financiën Tijdschrift voor Sociale en Economische Geschiedenis pp. 3 - 36 ISSN: 1572-1701.
  • M van der Heijden(2006): State Formation and Urban Finances in Sixteenth- and Seventeenth-Century Holland Journal of Urban History pp. 1 - 22
  • G Vermeesch(2006): Stadsfinanciën, oorlog en staatsvorming, Doesburg 1492-1648 Tijdschrift voor Sociale en Economische Geschiedenis pp. 73 - 95 ISSN: 1572-1701.
  • M. van der Heijden(2006): Stedelijke bestuursstructuur en geldleners in Nederlandse steden, 1550-1650 Tijdschrift voor Sociale en Economische Geschiedenis pp. 118 - 142 ISSN: 1572-1701.
  • M 't Hart(2006): Thema Het geld van de stad Tijdschrift voor Sociale en Economische Geschiedenis pp. 1 - 148 ISSN: 1572-1701.
  • EJV van Nederveen Meerkerk(2007): Met spinnen de kost winnen Historica pp. 19 - 21
  • R Wall, A Schmidt, M P C van der Heijden(2007): Broken Families: economic resources and social networks of women who head families History of the Family: an international quarterly pp. 223 - 232
  • G Vermeesch(2007): Bespreking Elizabeth C. Tingle, Authority and Society during the French wars of religion, 1559-1598 (Manchester 2006). Tijdschrift voor Sociale en Economische Geschiedenis pp. 132 - 134
  • MPC van der Heijden, A Schmidt(2007): In dienst van de stad. Vrouwen in stedelijke ambten, Holland 1500-1800 Tijdschrift voor Sociale en Economische Geschiedenis pp. 3 - 34 ISSN: 1572-1701.
  • M P C van der Heijden, R. Wall, A Schmidt(2007): Special Issu Broken Families: History of the Family. History of the Family: an international quarterly pp. 1 - 86
  • MJ van der Burg(2007): Boekbespreking T. Landheer, Oranje of Napoleon? De wisselvallige levensloop van Christiaan Antonij Verhuell (Utrecht 2006). Bijdragen en Mededelingen betreffende de Geschiedenis der Nederlanden
  • MJ van der Burg(2007): Hommes nouveaux. De Franse Revolutie tussen utopie en realiteit Groniek Historisch Tijdschrift pp. 177 - 190
  • G Vermeesch(2007): Bespreking: Aries van Meeteren, Op hoop van akkoord. Instrumenteel formugebruik bij geschilbeslechting in Leiden in de zeventiende eeuw (Hilversum 2006) Tijdschrift voor Sociale en Economische Geschiedenis pp. 134 - 135
  • G Vermeesch(2007): Bespreking Julia Adams, The familial state. Ruling families and merchant capitalism in early modern Europe (London 2005). Tijdschrift voor Sociale en Economische Geschiedenis pp. 129 - 130
  • MPC van der Heijden(2007): Van overspel tot publieke diensten Rotterdams Jaarboekje 2007 pp. 107 - 122 ISSN: 0923-6287.
  • M P C van der Heijden, D van den Heuvel(2007): Sailor's families and the urban institutional framework in early modern Holland The History of the Family: an international quarterly pp. 296 - 314
  • G Vermeesch(2007): Gorinchem en de Hollandse tuin. Een grensstad tijdens de Tachtigjarige oorlog. Holland:Historisch Tijdschrift pp. 25 - 39
  • E J V van Nederveen Meerkerk, A Schmidt(2008): Between wage labour and vocation: child labor in Dutch urban industry, 1600-1800 Journal of Social History pp. 717 - 736
  • M J van der Burg(2008): Transferts culturels franco-bataves et formation de l'Etat napoléonienne Geschichte Transnational
  • E J V van Nederveen Meerkerk(2008): Werken om te leren?De arbeid van jongens en meisjes in de Leidse textielnijverheid in de zeventiende eeuw Jaarboek der sociale geschiedenis van Leiden en omstreken pp. 79 - 103
  • E J V van Nederveen Meerkerk(2008): Review of Marianne Dahlén, The negotiabole child. The ILO child labour campaign 1919-1973. International Review of Social History pp. 320 - 322
  • M P C van der Heijden(2008): Review of Eileen Hunt Botting, Family Feuds: Wollstonecrafte, Burke, and Rousseau on the Transformation of the Family (Albany State Un. Press 2006) 257 pp. INTAM Reviews pp. 126 - 127
  • M P C van der Heijden(2008): Publieke voorzieningen in de Republiek: gedeelde verantwoordelijkheid Leidschrift pp. 77 - 95
  • D van den Heuvel, E J V van Nederveen Meerkerk(2008): Partners in business? An Anglo-Dutch comparison of the cooperation of spouses in early modern trade Continuity and Change pp. 209 - 216
  • Martijn van der Burg(2008): Boekbespreking: Aart Vos, Burgers, broeders en bazen. Het maatschappelijk middenveld van 's Hertogenbosch in de 17de en 18de eeuw (Hilversum: Verloren 2007). Tijdschrift voor Sociale en Ecnomische Geschiedenis pp. 168 - 169
  • E J V van Nederveen Meerkerk(2008): Couples cooperating?Dutch textile workers, family labour and the 'industrious revolution', c. 1600-1800 Continuity and Change pp. 237 - 266
  • A Schmdit, EVJ van Nederveen Meerkerk, MPC van der Heijden(2009): Terugkeer van het patriarchaat? Vrije vrouwen in de Republiek Tijdschrift voor Sociale en Economische Geschiedenis pp. 26 - 52
  • EJV van Nederveen(2009): Marktwerking of discriminatie? Spinlonen van mannen en vrouwen in de zeventiende-eeuwse Nederlandse textielnijverheid Tijdschrift voor Sociale en Economische Geschiedenis pp. 53 - 79
  • EVJ van Nederveen Meerkerk(2010): Professionalization of public service: civil servants in Dordrecht 1575-1795 Journal of Urban History
  • MPC van der Heijden(2010): New perspectives on public services in early modern Europe Journal of Urban History
  • MPC van der Heijden, G Vermeesch, EJV van Nederveen Meerkerk(2010): Civil Society and Public Services in Early Modern Europe Journal of Urban History
  • MPC van der Heijden, A Schmidt(2010): Public Services and Women?s Work in Early Modern Dutch Towns Journal of Urban History
  • MPC van der Heijden(2010): Review of Charles Parker, Faith on the Margins. Catholics and Catholicism in the Dutch Golden Age (Cambridge, 2008). Social History

Professional publication

  • Manon van der Heijden(2005): Civil Services and Urban Communities, 1500-1800
  • Filip Vermeylen(2006): Prins Karel wordt feestelijk ontvangen. Antwerpen wordt een metropool, 1500-1542
  • EJV van Nederveen Meerkerk(2007): paper 'Professionalization of public services: civil Servant in Dordrecht, 1550-1795'.
  • EJV van Nederveen Meerkerk, MPC van der Heijden(2007): Conference Civil Society and Public Services in Early Modern Europe
  • MJ van der Burg(2007): Conference paper " Imperial will or popular sovereignty? The prince, the people and the Napoleonic monarchies"
  • MPC van der Heijden(2007): Introduction: Civil Society and Public Services in Early Modern Europe
  • EJV van Nederveen Meerkerk(2007): Bestuurslid International Research on Working Children (IREWOC)
  • MPC van der Heijden(2007): Paper Early modern concepts of citizenship and public services
  • MPC van der Heijden(2007): Conference Session CITIZENSHIP AND CIVIL SERVICES IN EARLY MODERN EUROPE.
  • MPC van der Heijden(2007): presentatie 'Vrouwen in dienst van de stad tijdens de vroegmoderne periode'.
  • G Vermeesch(2007): Paper Administrative reforms and the capability of urban civil servants in the Low Countries (1300-1800'.
  • MJ van der Burg(2007): Lid bestuur werkgroep 'Na de Revolutie'.
  • G Vermeesch(2007): Paper 'Civil Litigaton in Rotterdam in the eighteenth century'.
  • A Schmidt, MPC van der Heijden(2007): Paper 'For the benefit of all? Women in public services in early modern Dutch towns'.
  • F Vermeylen(2007): Paper 'Public Services in early modern Antwerp and Rotterdam'.
  • MPC van der Heijden(2007): Presentatie project Civil Services and Urban Communities, the Netherlands 1500-1800.
  • EJV van Nederveen Meerkerk(2007): Redactiesecretaris Textielhistorische Bijdragen
  • E J V van Nederveen Meerkerk, Griet Vermeesch(2008): Reforming Relief. Changes in urban provisions for the poor in the Northern and Southern Netherlands c. 1500-1800
  • M P C van der Heijden, M van Tielhof(2008): Workshop De organisatie van sociale zorg 1500-1900
  • Griet Vermeesch, Elise van Nederveen Meerkerk(2008): Veranderingen in stedelijke armenzorgvoorzieningen in de Lage Landen, ca 1500-1800
  • Martijn van der Burg(2008): Faire la police dans l'espace urbaine. Les garde civiles et la police á Amsterdam 1780-1830
  • J Haemers, M P C van der Heijden, G Vermeesch(2008): Main session: Public Services and Urban Politics in European Cities, 14th to 18th centuries
  • M P C van der Heijden(2008): Conflict and consensus. The allocation of public services in the Low Countries 1500-1800
  • B Blondé, M P C van der Heijen, O Gelderblom(2009): Fourth Flemish Dutch Conference on the Social and Economic History of the Low Countries.
  • M van der Burg(2009): Policing public space: Amsterdam 1795-1820
  • MPC van der Heijden(2009): Burgerplicht of eigenbelang?
  • Martijn van der Burg(2009): Policing the urban space: Amsterdam 1580-1820
  • M van der Burg, MPC van der Heijden(2009): Public debt and private interest: motives to invest in urban public debt 1500-1700
  • MPC van der Heijden, G Vermeesch, B Blondé(2009): International Workshop European Cities and Towns 400-2000
  • MPC van der Heijden, O Gelderblom, B Blondé(2009): Flemish-Dutch Conference on the Economy and Society of the Low Countries, 29-30 January, 2009, Leiden University
  • MPC van der Heijden(2009): Shared responsibilities, divided recipients. Community services in early modern Europe
  • MPC van der Heijden(2010): Bespreking van Annette de Witt, Leven, werken en geloven in zeevarende gemeenschappen (Amsterdam 2008)

Publications for the general public

  • Jan van de Noort, Manon van der Heijden: Studiemiddag Publieke Diensten in Vroegmoderne Steden
  • Filip Vermeylen: De historische wortsels van Antwerpen galeriestad
  • Manon van der Heijden: Conferentie Het geld van de stad
  • Manon van der Heijden: Crime, History & Societies
  • Filip Vermeylen: The colour of money:dealing in pigments in sixteenth-century Antwerp
  • Otto van der Meij, Pieter Wagenaar, Manon van der Heijden: Thema - Corruptie in de Nederlanden in de Vroegmoderne Tijd
  • Manon van der Heijden, Danielle van den Heuvel: Surviving strategies of seamen's wives, 17th-18th century Holland
  • Manon van der Heijden: Geschiedenis van de Overheidsfinanciën
  • Manon van der Heijden: Geldschieters van de stad
  • Manon van der Heijden: Stedelijke bestuurstructuur en geldleners in Nederlandse steden 1550-1650
  • Filip Vermeylen: Rotterdam doorgelicht
  • Manon van der Heijden: Stadsburgers en publieke diensten 1500-1800
  • Manon van der Heijden: Tijdschrift voor Sociale en Economische Geschiedenis
  • Filip Vermeylen: Paintings for Portugal: the exports of Flemish art from Antwerp to Lisbon

Details

Project number

276-51-001

Main applicant

Prof. dr. M.P.C. van der Heijden

Affiliated with

Universiteit Leiden, Faculteit der Geesteswetenschappen, Leiden University Institute for History

Team members

Dr. M.J van der Burg, Prof. dr. M.P.C. van der Heijden, Dr. H.L.J. Looijesteijn, Dr. EJV van Nederveen Meerkerk, Dr. G. Vermeesch, Dr. F.R.R. Vermeijlen

Duration

01/01/2005 to 12/07/2010