Opgemerkt door Wim van Saarloos

NWO vraagt elke editie een prominent figuur uit de onderzoekswereld naar drie opmerkelijke onderwerpen uit het wetenschapsnieuws. Deze keer Wim van Saarloos, president van de KNAW en hoogleraar theoretische natuurkunde aan de Universiteit Leiden.

Wim van Saarloos

1

Het eerste zichtbare beeld van een zwart gat. ‘Dit is een prachtig voorbeeld van internationaal teamwork dat al zo’n twintig jaar loopt. Heel mooi dat Nederlandse collega’s daarin zo’n grote rol hebben gespeeld, onder leiding van Heino Falcke uit Nijmegen. De maandag na de bekendma­king hadden we een fantastisch KNAW-minisymposium met vier van de sleutelspelers als spreker – ik heb genoten! Nu dit kan en nu we zwaartekrachtgolven kunnen meten, kunnen we dingen gaan combineren. Dat helpt de evolutie van het heelal beter te begrijpen. Wat het nut daarvan is? Het vergroot onze ken­nis van waar we vandaan komen. Daar is niets mis mee. En ja, uitein­delijk levert dit vast ook weer nieuwe technologie op.’

het zwarte gat

2

De onverwacht snelle vooruitgang in quantum com­puting. ‘Het probleem met quantum computing was al­tijd de foutengevoeligheid. Maar onlangs is er een nieuw algoritme bedacht waarmee we opeens veel sneller vooruit kunnen. Nu springt iedereen erop. Ik zit in de strategische adviesraad van het Quantum Technology Flagship, een initiatief van de Europese Commissie. Tij­dens de laatste paar bijeenkomsten en buitenlandse bezoeken realiseerde ik me: wauw, wat gaat dat ineens snel. Ook omdat IBM en Google er vol ingestapt zijn. En dan zijn er nog de initiatie­ven voor een Nationale Agenda Quantumtechnologie in Neder­land en de opening van een Microsoft Lab in Delft. We gaan al richting de 56 qubits. Ik dacht ooit: een quantumcomputer, dat maak ik niet meer mee. Nu denk ik: het komt al heel erg in de richting.’

3

Het traceren van de embryonale oorsprong van cellen met ‘genetische littekens’. ‘Met de nieuwe techniek CRISPR-Cas kun je heel specifiek genen veranderen. Alexander van Oudenaarden van het Hubrecht Instituut in Utrecht gebruikt die techniek nu om markeringen aan te brengen in het dna van een heel jong embryo. Zo kun je in een volwassen lichaam terugzien waar de cellen precies vandaan komen. Dat heeft nu toch weer grappige nieuwe ontdekkingen opgeleverd: hé, deze cellen hebben toch een ge­meenschappelijke oorsprong.’

Het brede perspectief in een boek

‘Ik noem graag ook een paar recente boeken, omdat ik vind dat boeken ondergewaardeerd worden. De nadruk ligt vaak te veel op wetenschapsnieuws, terwijl het brede perspectief juist ook heel belangrijk is.’

economics for the common good

Economics for the Common Good - van Jean Tirole, Nobelprijswinnaar economie

a crack in creation

A crack in creation – gene editing and the unthinkable power to control evolution – van CRISP-Cas-ontdekker Jennifer Doudna

the gene machine

The Gene Machine – the race to decipher the secrets of the ribosome – van Venki Ramakrishnan, president van de Royal Society en Nobelprijswinnaar chemie

tegen terreur

Tegen de Terreur – van Stevinlaureaat Beatrice de Graaf

Lees het volledige artikel (pdf)


artikel opgemerkt door wim van saarloos

NWO-tijdschrift over wetenschap

Met het NWO-tijdschrift Onderzoek duiden we de de ontwikkelingen, wensen én andere geluiden in het wetenschappelijk veld. Het wordt gratis toegezonden aan onder andere onderzoekers, beleidsmakers, journalisten en andere relaties van NWO.