Talent | Niko Wanders

‘Droogte is een sluipende natuurramp’, zegt hydroloog Niko Wanders. ‘Je hebt het vaak pas door als het te laat is.’ Maar de gevolgen kunnen extreem zijn: van hongersnood tot bosbranden en van dijkverzakkingen tot hinder voor de scheepsvaart. Wanders kwam daarom met een model dat droogte voorspelt en probeert dat nu praktisch toepasbaar te maken.

Tekst: Kristel Kleijer, beeld: Manon Bruininga

Wanders ontwikkelde zijn model aan de universiteit van Princeton. Het voorspelt periodes van droogte aan de hand van weersvoorspellingen, regenmeters, satellietbeelden en de zeetemperatuur.

Niko Wanders (credits: Manon Bruininga)

‘Het model geeft niet alleen aan wanneer we droogte kunnen verwachten, maar ook hoe betrouwbaar de prognose is’, vertelt Wanders. ‘Sommige maanden kunnen we beter voorspellen dan andere omdat het weer dan stabieler is en we meer informatie hebben.’ Zo’n voorspelling is belangrijk, want die maakt het mogelijk preventieve maatregelen te treffen. ‘Op landelijke schaal kun je bijvoorbeeld extra water opslaan in waterreservoirs’, legt Wanders uit, ‘maar boeren kunnen ook hun gewaskeuze erop aanpassen. Sommige gewassen hebben meer water nodig dan andere.’

Het blijft echter lastig om de technische theorie in de praktijk toepasbaar te maken. Werken op dat grensvlak van theorie en praktijk is precies wat Wanders uitdaagt. Daarom startte hij zijn onderzoek aan de Universiteit Utrecht, waar hij de interactie tussen droogte en menselijk handelen bestudeert.

De acties van mensen hebben invloed op de droogte. ‘Komt er een periode van droogte aan en kies je voor een gewas dat veel water nodig heeft, dan kun je allereerst rekenen op een slechte oogst. Daarbij gebruik je ook nog extra grondwater om te irrigeren, wat negatieve gevolgen heeft voor de komende jaren’, zegt Wanders.

En andersom heeft ook de droogte invloed op de keuzes van mensen. Een voorbeeld van zo’n interactie is een voorval in Australië. Tien jaar lang werd Australië geteisterd door droogte; in 2010 leek het eindelijk voorbij te zijn. ‘Uit angst voor herhaling spaarden de Australiërs extra veel water in hun reservoirs’, legt Wanders uit. ‘Waarschijnlijk hadden ze beter wat water weg kunnen laten lopen, want een historisch hevige regenbui trof het oosten. Hierdoor overstroomden de waterreservoirs.’ In de stad Brisbane hadden ze 800 miljoen dollar aan waterschade, die makkelijk te voorkomen was geweest.

Door periodes van droogte te voorspellen en menselijke reacties inzichtelijk te maken hoopt Wanders eraan bij te dragen de gevolgen van droogte te minimaliseren.

Download (pdf)