DNA-vouwer in beeld

De tientallen biljoenen cellen in je lichaam bevatten ieder een twee meter lange DNA-streng. Voordat een cel zich kan delen, moet het DNA worden gekopieerd. Dat lukt alleen als die lange sliert eerst netjes wordt opgevouwen. Hoe dat gebeurt, is nu door wetenschappers onder leiding van biofysicus Cees Dekker (TU Delft) voor het eerst vastgesteld.

anker en andere ziektes kunnen leiden. Condensin (het groene cirkeltje in de tekening) trekt de streng DNA in nette lussen, die gekopieerd gaan worden.

Dat het ringvormige eiwit condensin bij het vouwen een sleutelrol speelt, was al bekend. De onderzoekers lieten dat eiwit los op een fluorescerend gemaakte DNA-streng die was bevestigd aan een glasplaatje. Wat bleek? Condensin zet zich vast op de DNA-streng, waarna het de rest van de streng door zichzelf heen trekt. Zo ontstaan er lussen, die netjes op een rij worden geschaard. De wetenschappers hebben zo een van de mysteries rond de werking van DNA opgelost. Met deze kennis kunnen we ook beter leren begrijpen hoe celdeling kan misgaan, fouten die tot kanker en andere ziektes kunnen leiden.

Ook in ExperimentNL

In de kunst

Een oud kunststuk knip of zaag je niet zomaar open voor onderzoek. Daar gebruiken historici sinds kort een vernuftige 3D-röntgenscanner voor. Maar kan zo'n apparaat ook overweg met een tapijt?


Wie dit lees is (niet) gek

Hoe bepaal je of iemand psychisch gezond is of niet? Volgens de handboeken zou het verschil daartussen duidelijk moeten zijn. In de praktijk is dat niet het geval.


Byebye batterij

Een pacemaker die geen batterijen nodig heeft? Dat zou een uitkomst zijn voor hartpatiënten. Nima Tolou, universitair docent in precisiemechatronica aan de  TU Delft, doet er onderzoek naar.


Gasmeter in de ruimte

Niet eerder hebben we vanuit de ruimte zo’n goed zicht gehad op de mondiale luchtvervuiling en de ontwikkeling van het klimaat. Hoe dat komt? Onder meer door een nieuw Nederlands instrument.


Kas van straks

Er schijnt blauw en rood licht, een ingenieus klimaatsysteem berekent de temperatuur van elke afzonderlijke plant en tak, en een computer geeft de  tuinder advies over het bijknippen van bladeren.


Over de toonbank

Lekker op zaterdagmiddag met je moeder door de winkelstraat slenteren? Denk dan even aan de Romeinen, uitvinders van het winkelen.


Expeditie Oceaan

 

Hoe gaat het met de oceanen nu de aarde warmer wordt? Dat onderzochten ruim honderd wetenschappers uit allerlei vakgebieden tijdens de NICO-expeditie.


Darwin in een druppel water

Voortplanten en soorten vormen: dat kenden we tot nu toe alleen van levende organismen. In Groningen kun je moleculen vinden die in reageerbuisjes hetzelfde doen. Hoe zit dat?


Het nieuwe roken?

Van zitten word je ziek, hoor je de laatste tijd vaak. Het wordt zelfs 'het nieuwe roken' genoemd. Is dat terecht?