NWA-financiering voor vernieuwing en samenwerking binnen de Nederlandse archeologie

8 oktober 2020

Binnen het NWA-programma ‘Archeologie telt. Op weg naar toekomstbestendig archeologisch onderzoek’ heeft NWO vier aanvragen toegekend van consortia van onderzoekers, bedrijven en maatschappelijke partners uit binnen- en buitenland. De samenwerkende partners streven vernieuwing en samenwerking na binnen de Nederlandse archeologie in de breedste zin.

Vanwege de grote maatschappelijke relevantie van archeologisch erfgoed én om ervoor te zorgen dat de archeologie haar verbindende rol kan blijven spelen, zet het kabinet in op vernieuwing en samenwerking. Met steun van het ministerie van OCW gaan de vier gehonoreerde projecten trachten een structurele impact op archeologie tot stand te brengen, naast duurzame samenwerking en kennisdeling tussen private en publieke partijen. In totaal nemen 41 kennisinstellingen, bedrijven en maatschappelijke partners deel. Met de toekenningen is een bedrag van 2,5 miljoen euro gemoeid.

Een belangrijke ambitie van het programma Archeologie telt is vergroting en verbetering van de kennis en inzet van innovatieve en/of conventionele archeologische methoden en technieken. Archeologie telt bevordert samenwerkingsverbanden die leiden tot structurele uitwisseling van kennis in de vorm van bijvoorbeeld training, onderwijs, en wetenschappelijke kennisdeling. Dat geldt ook voor gedeeld gebruik van onderzoeksfaciliteiten, zoals laboratoria en apparatuur.

Gehonoreerde projecten

Verdronken land boven water

Hoofdaanvrager: dr. J.H.M. (Hans) Peeters – Rijksuniversiteit Groningen

Consortiumpartners: Universiteit Leiden, Vrije Universiteit Amsterdam, Gemeente Rotterdam, Rijkswaterstaat, RCE, Archaeobone, De Steekproef b.v., ADC Archaeoprojecten, Leiden University Medical Center, Rijksmuseum van Oudheden

De Noordzee was lange tijd droog land, bewoond door prehistorische jagers, vissers en verzamelaars. Met moderne wetenschappelijke methoden worden bewoningsresten van deze mensen onderzocht om te leren hoe zij leefden en wat er veranderde als gevolg van zeespiegelstijging door klimaatverandering na de laatste ijstijd.

Slimme meertalige zoekmachine voor nieuwe ontdekkingen in data

Hoofdaanvrager: dr. K. (Karsten) Lambers – Universiteit Leiden

Consortiumpartners: Archol BV, Leiden University Libraries, DANS-KNAW, KB, Agentschap Onroerend Erfgoed, België OE, RCE, Gemeente Hoorn, Archaeology Data Service, VK, Sidestone Press, Bamberg University, Vereniging van Vrijwilligers in de Archeologie

Er zijn tienduizenden documenten over archeologisch onderzoek, maar het is moeilijk om specifieke informatie te vinden in deze gigantische hoeveelheid teksten. Een groep archeologen en informatica gaat Kunstmatige Intelligentie gebruiken om een slimme meertalige zoekmachine te ontwikkelen die het mogelijk maakt om nieuwe ontdekkingen te doen in deze data.

Onze voorouders en hun dijken, wallen, terpen en esdekken

Hoofdaanvrager: prof. dr. J. (Jakob) Wallinga – Wageningen University

Consortiumpartners: RAAP Archaeological Consultancy, Wageningen Environmental Research, Geofort Museum, National Park De Hoge Veluwe / Museum Museonder, Stichting De Basei, Erfgoed Gelderland, STOWA – Foundation for Applied Water Research, Gemeente Overbetuwe, Gemeente Lingewaard, ministerie van OCW, Universiteit Utrecht

We onderzoeken hoe, waar en vooral wanneer onze voorouders hun leefomgeving verbeterden door de aanleg van aarden structuren zoals dijken, wallen, terpen en esdekken. Met vernieuwende dateringsmethoden bepalen we de leeftijd van deze aardwerken en plaatsen de activiteiten in de context van uitdagingen waar onze voorouders voor gesteld werden.

Het leven in en rond een laat neolithisch huis

Hoofdaanvrager: prof. dr. J.C.A. (Jan) Kolen – Universiteit Leiden

Consortiumpartners: BIAX Consult Biological Archaeology & Environmental Reconstruction, Stichting LAB Leids Archeospecialistisch Bureau, EXARC, Woud en Beek, York University (UK), RCE, Masamuda Open Air Archaeological Centre, Studio Kelvin Wilson, Het Stenen Tijdperk, TGVideo

Door middel van experimenten en gedetailleerd materiaalonderzoek verkennen we samen met vrijwilligers en bezoekers van archeologische themaparken en musea de dagelijkse bezigheden van de mensen die rond 3400-2500 voor Christus in de delta van de Rijn en Maas woonden.

Nationale Wetenschapsagenda

In opdracht van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap OCW financiert NWO sinds 2018 onderzoek in het kader van de Nationale Wetenschapsagenda NWA. Het doel van het onderzoek in de NWA is een positieve, structurele bijdrage leveren aan de kennismaatschappij van morgen, door vandaag bruggen te slaan en met elkaar wetenschappelijke en maatschappelijke uitdagingen aan te gaan. Hier wordt onder andere invulling aan gegeven via thematische programmering in samenwerking met ministeries.

Het doel van de thematische NWA-programma’s, waarin wordt samengewerkt met ministeries, is om antwoorden te vinden op actuele maatschappelijke vragen.

Bron: NWO

Contact

Daan Olthoff +31(0)70 349 43 00 d.olthoff@nwo.nl

Contact

Poppy Savenije (voor mediavragen) Poppy Savenije (voor mediavragen) t: +31 (0)6 83893713 p.savenije@nwo.nl