Wetenschap buigt zich met gemeenten over kennisvraagstukken rond schulden en armoede

31 maart 2020

Binnen het NWA-programma Schulden en armoede heeft NWO twee projecten toegekend van consortia van onderzoekers, gemeenten en maatschappelijke partners. De samenwerkende partners gaan onderzoeken waarom mensen met lage inkomens, die recht hebben op ondersteuning van gemeente of rijksoverheid, er niet altijd gebruik van maken en ook hoe effectief bestaande interventies van gemeenten zijn voor mensen met betalingsachterstanden.

De twee projecten starten deze zomer. Projectleiders zijn lectoren Tamara Madern van de Hogeschool Utrecht (Faculteit Maatschappij en Recht) en Roeland van Geuns van de Hogeschool van Amsterdam (Domein Maatschappij en Recht). In totaal nemen 16 gemeenten deel.

Het kabinet heeft in het regeerakkoord aangegeven armoede en schulden te willen bestrijden. Aanvullend onderzoek is nodig om doorbraken te realiseren. Onderzoek binnen het NWA-programma Schulden en armoede moet gemeenten helpen hun kennisvraagstukken op dit terrein op te lossen. Deze twee projecten moeten nieuwe werkwijzen opleveren om effectief met armoede en schulden om te gaan.

De Nationale Wetenschapsagenda (NWA) heeft in totaal 3 miljoen euro beschikbaar gesteld om in kennisketenbrede, interdisciplinaire consortia de vraagstukken aan te pakken. De basisfinanciering van dit onderzoek is afkomstig van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW).

Het NWA-programma Schulden en armoede is tevens verbonden aan het ZonMw-kennisprogramma programma Vakkundig aan het werk waarin wordt samengewerkt met het ministerie van SZW.

Gehonoreerde projecten

Eerder uit de schulden. Wat werkt?

Schulden hebben een grote impact op mensen en op de maatschappij. De afgelopen jaren hebben gemeenten veel geld geïnvesteerd om inwoners met schulden eerder te bereiken en hen te ondersteunen om uit de schulden te komen.

Welke interventies voor mensen met betalingsachterstanden zijn effectief en welke niet? Dit project onderzoekt een aantal bestaande interventies om te kijken wat wel en niet werkt. Huidige interventies van gemeenten worden uiteindelijk verrijkt met wetenschappelijke kennis.

Hoe vind je ‘verborgen’ armoede?

Er zijn Nederlanders met lage inkomens die geen gebruik maken van ondersteuning vanuit de gemeente of rijksoverheid terwijl ze daar wél recht op hebben.

Wie zijn deze ‘verborgen armen’ en waarom maakt deze groep inwoners geen aanspraak op ondersteuning? Dit project zoekt antwoord op deze vraag en ontwikkelt vervolgens werkwijzen die gemeenten en andere relevante actoren kunnen helpen bij het verminderen van verborgen armoede.

Op 13 mei 2020 heeft de RvB van NWO een derde project toegekend: projectleider is prof. dr. J. (Judith) Wolf (Radboud Universitair Medisch Centrum)

Impact van armoede en stress

Wat is de impact van armoede en met armoede samenhangende chronische stress op zelfregulering, gezondheid en participatie? In vijf gemeenten worden diverse vormen van ondersteuning getest. Wat zijn de helpende en belemmerende mechanismen? Uiteindelijk moeten de interventies leiden tot minder stress en armoede, waardoor mensen zich fitter en gelukkiger voelen en meer meedoen in de samenleving.


Nationale Wetenschapsagenda

In opdracht van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) financiert NWO sinds 2018 onderzoek in het kader van de Nationale Wetenschapsagenda (NWA). Het doel van het onderzoek in de NWA is een positieve, structurele bijdrage leveren aan de kennismaatschappij van morgen, door vandaag bruggen te slaan en met elkaar wetenschappelijke en maatschappelijke uitdagingen aan te gaan. Hier wordt onder andere invulling aan gegeven via thematische programmering in samenwerking met ministeries.

Het doel van de thematische NWA-programma’s, waarin wordt samengewerkt met ministeries, is om antwoorden te vinden op actuele maatschappelijke vragen.

Bron: NWO