Vervroegd einde Nederlands Aardwetenschappelijk Congres NAC2020 door Coronavirus

18 maart 2020

Aanvankelijk liep het Nederlands Aardwetenschappelijk Congres op rolletjes. Maar het tweedaagse NAC heeft in de loop van dag één al de deuren moeten sluiten na crisisberaad van het kabinet. De olifant in de kamer heette Coronavirus.

opening door Arian SteenbruggenOpening door Arian Steenbruggen

Met ruim 400 aanmeldingen, meer dan voorgaand jaar, leek het NAC te gaan slagen. De situatie rond het Coronavirus hield de congresorganisatie echter vooraf al flink bezig. Keynote speaker Claire Chenu kreeg twee dagen voordat ze haar verhaal zou houden, geen toestemming van haar werkgever om af te reizen. Ook enkele standhouders zegden af. Wageningen Universiteit trok vanwege het Coronavirus alle medewerkers terug, wat gaten opleverde bij de parallelsessies.

Jos LelieveldJos Lelieveld

Keynotes

Na de aftrap door Arian Steenbruggen, directeur van het organiserende NWO-domein ENW, kondigde dagvoorzitter Boris Jansen (UvA) de eerste keynote speaker aan: Jos Lelieveld, atmosfeeronderzoeker en opvolger van Nobelprijswinnaar Paul Crutzen als directeur bij het Max Planck Institut für Chemie in Mainz. Hij ging in op de consequenties van een vervuilde atmosfeer voor de gezondheid van de mens, die ongeveer 11.000 liter lucht per dag inademt. De belangrijkste bron van vervuiling voor Europa is de landbouw (ammoniakuitstoot) en voor China en India de vervuilde lucht in huis (kolenkachels). Volgens verschillende scenario’s berekent hij het aantal extra doden per regio en leeftijdsgroep. De in Parijs afgesproken maximale 1,5 graad temperatuurstijging acht hij niet haalbaar.

Anny CazenaveAnny Cazenave

Hierna was Anny Cazenave uit Toulouse aan de beurt, ook een topper in de aardwetenschappen: ze wint in 2020 de Vetlesen prijs, ook wel de Nobelprijs voor de aardwetenschappen genoemd. Zij kijkt met satelliet- en oceaanmetingen naar de zeespiegelstijging. Die is mondiaal en zelfs regionaal verschillend: bij smeltende gebieden zoals Groenland en Antarctica daalt de zeespiegel, bij de tropen stijgt die juist. Passaatwinden kunnen opgewarmd water lokaal opstuwen.

Abrupt einde

Met 160 posters, 127 parallelsessies, vier keynotes en diverse prijsuitreikingen zat het NAC inhoudelijk boordevol (zie abstractenboekje). Maar de ontwikkelingen rond het coronavirus haalden het NAC in. Als overheidsorganisatie én als wetenschappelijke organisatie volgde NWO de aanwijzingen van de Rijksoverheid en RIVM. Op grond daarvan had NWO eerder besloten het NAC te laten doorgaan. Alleen voor evenementen in Noord-Brabant gold op het moment van go/no go een negatief advies. Toch zoemde er na de aftrap op dag 1 al wat rond: een crisisberaad van het kabinet om 13 uur. De aansluitende persconferentie was onverbiddelijk: bijeenkomsten met meer dan 100 bezoekers mogen niet meer worden gehouden. Direct brak het organisatieteam in bij de lopende parallelsessies en deelde mee het NAC stil te leggen en dag twee te annuleren. De congresgangers reageerden rustig en begripvol voor deze overmachtsituatie.

Volgend jaar hopelijk beter: NAC2021 zal zijn op 11 en 12 maart, wederom bij hotel Van der Valk in Utrecht.

(Foto's: NWO)

Bron: NWO

Kenmerken

Wetenschapsterrein

Exacte en Natuurwetenschappen

Speerpunt

Vrij onderzoek en talent (2015-2018)