Ruim baan voor alle aspecten van kwaliteit

16 maart 2020

Vandaag presenteren de universiteiten (VSNU), de KNAW en NWO het nieuwe Strategie Evaluatie Protocol (Strategy Evaluation Protocol, SEP). Elke zes jaar vernieuwen de onderzoeksorganisaties het evaluatieprotocol voor wetenschappelijk onderzoek. De universiteiten en KNAW- en NWO-instituten gebruiken dit om onderzoekseenheden te evalueren.

Strategische doelstellingen, Open Science en Erkennen en Waarderen belangrijke basis nieuw protocol onderzoeksevaluaties

De afgelopen tijd werkte een commissie onder voorzitterschap van prof. dr. Thom Palstra aan een herziening van het SEP. Het nieuwe protocol, dat ingaat per 2021, is een doorontwikkeling van het bestaande protocol, waarin recente ontwikkelingen rondom het erkennen en waarderen van wetenschappers en Open Science een plek krijgen.

Thom Palstra: 'Dit protocol behelst minder cijfermatige lijstjes en is gebaseerd op een kwaliteitszorgsysteem van strategisch denken en handelen.'

Doelstellingen en strategie centraal in plaats van cijfermatige beoordeling

De kwaliteit van het Nederlandse onderzoek aan universiteiten en de KNAW- en NWO-instituten wordt eens per zes jaar beoordeeld. Dat gebeurt in onderzoeksvisitaties van onderzoekseenheden en -instituten door panels van binnen- en buitenlandse experts en vakgenoten. De beoordelingscriteria en procedures daarvoor staan beschreven in het SEP. VSNU, KNAW en NWO hebben het protocol vernieuwd om het beter te laten aansluiten op de huidige eisen van de wetenschap en de maatschappij.

Het nieuwe protocol is omgedoopt tot Strategy Evaluation Protocol om te benadrukken dat de evaluatie van het onderzoek wordt gedaan in de context van de doelen en strategie van de onderzoekseenheid. De onderzoekseenheid wordt geëvalueerd aan de hand van de criteria: kwaliteit van het onderzoek, maatschappelijke relevantie en toekomstbestendigheid van de eenheid. Binnen die criteria wordt er met ingang van het nieuwe SEP in het bijzonder gekeken naar Open Science, PhD-beleid en training, academische cultuur en personeelsbeleid. Evaluatiecommissies geven in hun rapport geen cijfermatige beoordeling meer, maar een scherp inhoudelijk oordeel en aanbevelingen voor de toekomst. Het nieuwe protocol wordt per 1 januari 2021 formeel in gebruik genomen maar kan nu al gebruikt worden om onderzoeksvisitaties voor te bereiden. 

Startbijeenkomst

Op een later tijdstip volgt nog een startbijeenkomst voor iedereen die betrokken is bij onderzoeksevaluaties.

Erkennen en waarderen van onderzoekers

In november 2019 hebben alle Nederlandse publieke kennisinstellingen en onderzoeksfinanciers in een position paper de principes van het nieuwe erkennen en waarderen gepresenteerd (‘Ruimte voor ieders talent; naar een nieuwe balans in het erkennen en waarderen van wetenschappers’). Het nieuwe SEP sluit daarbij aan als het over onderzoek gaat. Het gaat uit van de door de VSNU, KNAW en NWO ondertekende San Francisco Declaration Of Research Assessment (DORA). DORA is een wereldwijd initiatief om bij de beoordeling van onderzoek en onderzoekers minder af te gaan op aantallen publicaties en citaties en meer op de kwaliteit van het onderzoek. Het SEP voorziet hierin door de evaluatie te baseren op de eigen doelen en strategie van een onderzoekseenheid en minder te focussen op cijfermatige data. De onderzoekseenheden bepalen zelf welke indicatoren ze geschikt vinden voor het evalueren van het onderzoek van hun eenheid. De evaluatiecommissie gebruikt geen cijfermatige beoordelingscategorieën meer, maar de beoordeling van de commissie wordt onderdeel van een jaarlijks strategie overleg tussen de onderzoekseenheid en het bestuur van de instelling. Het nieuwe protocol is hierdoor een stap van een beoordelingssysteem naar een kwaliteitszorgsysteem van het Nederlandse onderzoek. Door zelfreflectie en evaluatie van de onderzoekseenheden staan we voor een sterker Nederlands onderzoekslandschap in de toekomst.

Meer informatie


Download


Bron: NWO