Twaalf consortia ontvangen financiering voor onderzoek binnen 'Transities en gedrag'

29 januari 2020

NWO heeft twaalf voorstellen gehonoreerd voor interdisciplinair onderzoek naar menselijk gedrag bij transities. De Nederlandse samenleving staat voor een groot aantal opgaven, onder meer op het gebied van mobiliteit, klimaatverandering, gezondheidszorg en duurzame energie. Bij de behandeling van deze transitievraagstukken is het van belang een evenwicht te vinden tussen technologie en maatschappij.

Vader met fiets aan de hand en kind in zitje bij een groentenkraam

In de onderzoeksprojecten van het programma Transities en gedrag werken onderzoekers in exacte en gedragswetenschappen nauw samen met partners uit het bedrijfsleven, overheden en maatschappelijke organisaties. De onderzoeken richten zich op hoe gedrag(sverandering) de benodigde transities mogelijk maakt en versnelt. Het geheel aan gehonoreerde projecten is een aansprekende combinatie van uiteenlopende onderzoeken, die zich oriënteren op transitievraagstukken die door de samenwerkende topsectoren Creatieve Industrie, Logistiek, LSH, Agri&Food, Water&Maritiem, Energie, BBE, HTSM en ICT zijn benoemd. Voor het onderzoek is in totaal 9,48 miljoen euro beschikbaar. De meeste projecten hebben een looptijd van vijf jaar.

De gehonoreerde onderzoeksprojecten zijn (in alfabetische volgorde, op naam van de projectleider):

Stepping Out: Accelerating deep transdisciplinary and interprofessional learning for innovative actions, interventions and strategies of deep sustainable transitions in port area development
Geleid door: prof. dr. Paul Chan (TU Delft)
Samenwerkende partners: TU Delft, Universiteit van Amsterdam, Research Centre Sustainable Port Cities van Hogeschool Rotterdam, Knowledge Institute for the Water Cycle (KWR), Stichting Waternet, Gemeente Amsterdam, Rotterdam Makers District

De lerende professional. Stepping Out onderzoekt hoe professionals die de stad van de toekomst vormgeven – als architecten, planners, ambtenaren en ingenieurs – uit hun comfortzone kunnen stappen. Zij moeten samen radicaal nieuwe oplossingen voor transport, energie en huisvesting ontwerpen om bij te dragen aan de transitie naar een duurzame stad.


On the Move: Transition towards Sustainable Mobility
Geleid door: prof. dr. ir. R.E.C.M. van der Heijden (Radboud Universiteit)
Samenwerkende partners: Radboud Universiteit, TU Delft, Prorail, Cetorhinus Maximus (Biosgroep), Mobiliteitsalliantie, BAM infraconsult, Transdev (Connexxion/Hermes, ROCOV Gelderland, Stedin Netbeheer, Futureconsult, Etopia, The Barn, Ministerie van I&W, Provincie Gelderland, Gemeente Den Haag, Gemeente Nijmegen

Mobiliteit in Beweging. Het mobiliteitssysteem moet duurzamer worden. De keuze van maatregelen die daaraan bijdragen en hun effecten, is omringd met grote onzekerheid. In samenwerking met maatschappelijke organisaties ontwikkelt en test dit onderzoek een vernieuwende benadering die is gericht op creatief management van deze onzekerheden.


Accelerating the transition to plant-based proteins
Geleid door: prof. dr. Marko Hekkert (Universiteit Utrecht)
Samenwerkende partners: Universiteit Utrecht, TU Delft, Wageningen UR, Unilever, Danone Nutricia Research, Green Protein Allinance, Freedomlab/Dasym, Voedingscentrum


Planten in plaats van vlees en melk. Velen zijn opgevoed met vlees op het bord en melk in het glas. De milieu-impact van vlees- en melkproducten vraagt om een verandering in het dieet. Dit project onderzoekt de transitie naar het consumeren van plantaardige alternatieven voor vlees- en melkproducten.


Food Waste: from Excess to Enough
Geleid door: dr. Erica van Herpen (Wageningen UR)
Samenwerkende partners: Wageningen UR, TU Delft, Rijksuniversiteit Groningen, Hello Fresh, Levahrt, Iglo, HAK, ACV, Voedingscentrum, Stichting Samen Tegen Voedselverspilling), EFMI (Food Management Institute) Business School, Capgemini

Het huidige voedselsysteem zorgt ervoor dat grote hoeveelheden voedsel overal en altijd beschikbaar zijn, met enorme voedselverspilling tot gevolg. Dit project onderzoekt hoe het voedselsysteem kan veranderen aan de consumenten- en bedrijfskant, voor een transitie van 'te veel' naar 'genoeg'.


Beyond adaptation and mitigation to regeneration. Transforming behaviour by changing the recursive relationship between behaviour and transition-relevant systems (TransB)
Geleid door: prof. dr. René Kemp (Universiteit Maastricht)
Samenwerkende partners: Universiteit Maastricht, Universiteit van Amsterdam, KWR Water BV, Waternet (Waterschap AGV), Waterschap Limburg, Waterleiding Maatschappij Limburg,
SATIJNplus architecten, Pantopicon, Gemeente Amsterdam, Gemeente Kerkrade

Het project test en onderzoekt integrale opties die een bijdrage leveren aan een circulaire, koolstofneutrale stad met klimaatveiligheid. Dit gebeurt op basis van participatieve design methoden en institutionele analysen met en voor praktijkmensen op vier plaatsen.


Changing inter-organizational collaborative behaviour in circular construction projects
Geleid door: prof. dr. Alfons van Marrewijk (Vrije Universiteit)
Samenwerkende partners: Vrije Universiteit, TU Delft, Dura Vermeer, Volker Wessels, Van Wijnen, BNA. Dutch association of architects, JHK architects, CePeZed, DP6 Architectuur Studio, Bouwend Nederland, Rijksvastgoedbedrijf, Gemeente Amsterdam, Gemeente Rotterdam, Gemeente Den Haag, Rijkswaterstaat, ACCEZ

De transitie naar een circulaire bouwsector, met hergebruik van materialen om CO2-uitstoot en klimaatimpact te minimaliseren, vereist een andere manier van samenwerken in de bouwketen. Het onderzoeksproject wil technologische vernieuwing in de bouwsector versnellen, door in de ontwerpfase van circulaire bouwprojecten te interveniëren in samenwerking en bij te dragen aan gedragsverandering.


Designing compassionate technology with high societal readiness levels for mental healthcare
Geleid door: dr. Matthijs Noordzij (Universiteit Twente)
Samenwerkende partners: Universiteit Twente, Minddistrict BV, Dimence Groep

De ambitie in dit onderzoek is een transitie te genereren naar duurzame geestelijke gezondheidszorg, waarin het aanpassingsvermogen van mensen wordt vergroot en ondersteund door compassievolle technologie. Compassie betekent herkennen wat nodig is om te helpen en dit vervolgens doen. Tijdens de ontwikkeling van nieuwe therapeutische technologie stelt dit project compassie centraal.


VR-Renovate
Geleid door: dr. Clarine van Oel (TU Delft)
Samenwerkende partners: TU Delft, Noorderberg & Partners, Knaapen Renovatie en Onderhoud, Mateboer Bouw BV, Zaanderwijk Beheer BV

VR-Renovate: Beter Begrip in Beeldtaal. In VR-Renovate gaan bewoners van sociale huurwoningen meebeslissen over de energietransitie van hun woning. Door met VR 'in de toekomst' te kijken en met informatie over wat energietransitie voor hen betekent. Voor een beter begrip ontwikkelen we in Livings Labs de kracht van VR als beeldtaal.


Tenants' behavioural responses to residential energy transition: are intended energy savings feasible?
Geleid door: dr. Ioulia Ossokina (Eindhoven University of Technology)
Samenwerkende partners:
Eindhoven University of Technology, Erasmus Universiteit Rotterdam, Universiteit Leiden, Stichting Elan Wonen, Stichting Pre Wonen, Stichting Woonbedrijf SWS.HHVL, Stichting Woonlinie

Energierenovaties en energieverbruik van huurders: hoe hangen ze samen? Energierenovaties moeten leiden tot minder energieverbruik en CO2-uitstoot. De onderzoekers gaan voor recente energierenovaties in de sociale huursector na of energieverbruik van huurders zoveel omlaag is gegaan als voorspeld, en in hoeverre het gedrag van huurders dit heeft beïnvloed. Het project ontwikkelt tools om renovatiepakketten en nazorg te optimaliseren.


Tipping the balance in dietary change: behavioural aftereffects of designing healthy and sustainable food environments
Geleid door: prof. dr. Emely de Vet  (Wageningen UR)
Samenwerkende partners: Wageningen  UR,
Reinwardt Academy (Amsterdam University of Arts), WAAG Society, BeBright, RIVM, Gemeente Utrecht, Gemeente Amersfoort, Provincie Utrecht

Ontwerpen van voedselomgevingen voor gezonde en duurzame voedselconsumptie. De gezondheid van mens en planeet kan beschermd worden door de consumptie van meer plantaardig voedsel, maar een overweldigend aanbod van ongezond, hoog bewerkt voedsel bemoeilijkt gezond en duurzaam eetgedrag. In Living Labs ontwerpt dit project samen met burgers gezonde en duurzame voedselomgevingen en worden de gevolgen voor eetgedrag van mens en samenleving onderzocht.


Enduring Rewards: Maintaining a lifestyle change by eHealth-supported dynamic personalized incentives
Geleid door: dr. Valentijn Visch (TU Delft)
Samenwerkende partners: TU Delft, Universiteit Leiden, NIPED Prevention BV, Innovattic, Leiden University Medical Center (department Clinical Health Cardiology), Gemeente Rotterdam,
Erasmus University Rotterdam Medical Center (department Public Health)

Een gezonde leefstijl wordt beloond met een lang en gezond leven, maar een gezonde leefstijl volhouden is moeilijk. Dit project onderzoekt of verschillende soorten beloningen een gezonde leefstijl ondersteunen. Hierbij werken de onderzoekers samen met mensen die moeite hebben met het volhouden, en met ontwerpers, psychologen, ziekenhuizen, gemeentes, e-health- en gameontwikkelaars.


Towards Safe Mobility for All: A Data-Driven Approach
Geleid door: dr. ir. Joost de Winter (TU Delft)
Samenwerkende partners: TU Delft, Rijksuniversiteit Groningen, SD-Insights,
Assurantie Bemiddeling Wegtransport (ABW), Transport en Logistiek (TLN), KBO-PCOB, Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen (CBR), Regionaal Ondersteuningsbureau Verkeersveiligheid (ROV) Zuid-Holland

Voertuigen worden in toenemende mate uitgerust met sensoren. Dit project onderzoekt hoe sensordata gebruikt kunnen worden voor het geven van kortetermijn- en langetermijn-feedback aan jonge, oudere, en professionele bestuurders. Het doel is de dataverwerkingsalgoritmen te verbeteren om een transitie te bewerkstelligen naar veilig verkeer voor iedereen.


Bron: NWO

Contact

Vincent van Doninck Vincent van Doninck +31 (0)70 3494266 v.vandoninck@nwo.nl