Nederlandse deelnemers Mosaic expeditie vertrekken naar Noordpool

22 januari 2020

Eind januari 2020 vertrekt vanuit het Noorse Tromsø een Russische ijsbreker op weg naar het Duitse onderzoeksschip Polarstern. Aan boord zullen onderzoekers van de WUR en RUG zijn, die beide een onderzoeksproject gaan uitvoeren. Nederland doet met deze Mosaic expeditie in totaal met drie projecten mee, gefinancierd door NWO.

Het Duitse onderzoeksschip, van het Alfred Wegener Institut AWI, ligt ingevroren in de Noordelijke IJszee, eind januari op zo’n 300 kilometer van de geografische Noordpool aan de Russische zijde. Het is de verwachting (en tevens een onderzoeksvraag) dat het schip eind van de zomer 2020 door de zeestromingen ergens tussen Groenland en IJsland vanzelf uit het ijs zal geraken. De expeditie is ook een herhaling van de legendarische reis van de Noor Fridtjof Nansen in 1892-1894.

Mosaic expeditieMosaic expeditie

Kabeljauw

In september vertrok de Polarstern naar de Noordpool. Wanneer het schip er naar verwachting in augustus weer uitkomt dan zal er bijna een jaar lang, drijvend in het ijs, intensief onderzoek zijn verricht naar bijvoorbeeld atmosfeer, klimaat, ijs en zeeleven. We weten dat door klimaatverandering er grote veranderingen optreden in het poolgebied, maar de noodzakelijke metingen ontbreken voor de helft van het jaar: in de poolnacht maken het pakijs en de lage temperaturen het doen van onderzoek bijna onmogelijk. Toch zullen de gevolgen van de veranderingen zeker op het Noordelijk Halfrond grote invloed hebben. De Mosaic expeditie (acroniem voor Multidisciplinary drifting Observatory for the Study of Arctic Climate) zal voor het eerst tijdens de poolnacht data gaan verzamelen op heel uiteenlopende wetenschappelijke disciplines. De multidisciplinaire expeditie omvat zo’n 300 onderzoekers uit 16 landen en kost zo’n 160 miljoen euro: het is de grootste wetenschappelijke expeditie in het Noordpoolgebied ooit.

In 2018 besloot NWO tot deelname aan de expeditie. Voor het Groningse project gaat Jacqueline Stefels naar de Polarstern. Ze gaat de rol van zee-ijs onderzoeken in het vastleggen van CO2 en de productie van het klimaatkoelende gas dimethylsulfide. De WUR gaat onderzoeken in hoeverre Arctische kabeljauw en zijn prooidieren gedurende het gehele jaar afhankelijk zijn van zee-ijs als voedselbron. Namens hoofdonderzoeker Fokje Schaafsma gaat Serdar Sakinan het onderzoek aan boord uitvoeren.

De Mosaic expeditie is te volgen via https://follow.mosaic-expedition.org/

Bron: NWO