Conferentie: Dertig jaar na de val van de Berlijnse Muur

29 oktober 2019

Het is alweer dertig jaar geleden dat de Berlijnse Muur viel, toch zijn de sporen van de Koude Oorlog nog lang niet uitgewist. De Universiteit Utrecht kijkt op 9 november met een gratis toegankelijke conferentie terug op dit keerpunt in de geschiedenis. Laurien Crump organiseert de bijeenkomst met NWO-financiering uit de Veni.

Mensen bij Berlijnse Muur

Het zag er allemaal zo mooi uit op die gedenkwaardige novemberdag in 1989. Plotsklaps zaten Berlijners met hamers bovenop de gehate muur die de stad verdeelde en reisden ze vrijuit tussen oost en west. De vijandschap tussen Oost en West leek voorgoed voorbij. Helaas, het was schijn. Dertig jaar later zijn de betrekkingen tussen het Westen en Rusland op een dieptepunt. “Er speelt nog van alles dat aan de Koude Oorlog gerelateerd is”, constateert Laurien Crump, specialist Koude Oorlog van de Universiteit Utrecht. “Alle reden dus om uitgebreid stil te staan bij deze historische gebeurtenis. En bij de vraag wat er daarna is misgegaan.”

Tijdens de conferentie ‘Dertig jaar na de val van de Berlijnse Muur: De Koude Oorlog en haar repercussies’ belichten internationale sprekers de gebeurtenissen van dertig jaar geleden. Het publiek kan tijdens interactieve workshops meepraten over wat volgde op de gebeurtenissen in Berlijn. Daarbij kunnen ze ook aan de slag met recent aan het licht gekomen archiefmateriaal.

Verliezers van de geschiedenis

Aanvankelijk heerste na 1989 triomfalisme in het westen en moest Rusland de ene na de andere vernedering slikken. Voormalige lidstaten van het Warschaupact keerden Rusland de rug toe en sloten zich aan bij de EU en de NAVO. President George H.W. Bush (1989-1993) deed de sovjets af als de verliezers van de geschiedenis.

Inmiddels is de Europese integratie op zijn retour en vertoont ook de eenheid binnen de Atlantische Verdragorganisatie scheuren. Publicist Francis Fukuyama, die in 1992 in zijn geruchtmakende boek ‘Het Einde van de Geschiedenis en de Laatste Mens’ de overwinning van de liberale democratie verkondigde, heeft openlijk toegegeven: hij heeft zich vergist. “Het westerse triomfalisme is schadelijk geweest”, constateert Crump. “Het zorgde ervoor dat Rusland naar de periferie is geduwd, het kreeg geen plek in Europa. De huidige verslechtering van de betrekkingen en de Oekraïne-crisis zijn daarvan symptomen.”

De balans tussen de twee machtsblokken verdween. Ervoor in de plaats kwam een wankel nieuw evenwicht. Met nieuwe, minder voorspelbare spelers. Crump omschrijft het als “een soort niet beëindigde post-Koude Oorlog situatie”, vol onopgeloste heikele kwesties. Tijdens de conferentie gaan internationale sprekers in op de risico’s die dat oplevert voor de Europese veiligheid en op de gevolgen voor de Derde Wereld en het Midden-Oosten.

Meer informatie

De toegang voor de conferentie is gratis. Laurien Crump organiseert de conferentie uit hoofde van haar werk voor de OVSE-denktank ‘Cold War Research Network’.
Meld u aan voor deelname via de website van de Universiteit Utrecht.

Dr. L.C. (Laurien) Crump-Gabreëls onderzoekt met Veni-financiering van NWO de Paneuropese diplomatie in de Koude Oorlog (1972-90).

Bron: NWO