Psychiatrische patiënten zijn vaker slachtoffer dan dader van geweld

20 september 2019

Uit onderzoek blijkt dat psychiatrische patiënten meer bloot staan aan geweld dan mensen uit de normale populatie. Hoe kunnen nieuwe interventies deze kwetsbare groepen helpen zodat ze minder snel slachtoffer worden van geweld?

Schilderij

De afgelopen 10 jaar heeft NWO in samenwerking met de Stichting tot Steun VCVGZ twaalf grote onderzoeks- en innovatieprojecten ontwikkeld. Het onderzoek binnen het programma 'Geweld tegen psychiatrische patiënten' toont aan dat geweld tegen psychiatrische patiënten in Nederland een reëel, ernstig en omvangrijk probleem is. Tijdens het geaccrediteerde slotcongres op donderdag 7 november a.s. in De Doelen in Rotterdam presenteren de onderzoekers de uitkomsten van de projecten en de toepassingsmogelijkheden in de praktijk. Staatssecretaris Paul Blokhuis opent het congres.

Ander perspectief

Jarenlang is de aandacht vooral uitgegaan naar wat voor gevaar mensen met een ‘severe mental illness’ (SMI) kunnen zijn voor de samenleving. Over het slachtofferschap van deze kwetsbare groep is weinig bekend. Wanneer patiënten zelf slachtoffer worden van geweld gaat het om zaken als diefstal, straatroof, fysieke of emotionele mishandeling, seksueel geweld, bedreigingen et cetera. Slechts een deel van de patiënten bespreekt dit geweld met hun hulpverlener. Hulpverleners hebben hier dan ook maar beperkt zicht op. De resultaten uit de studies bieden zicht op de omvang van het probleem en de daarbij geldende risicofactoren. Er is gekeken naar de sociale context, processen en gevolgen van slachtofferschap. Wat doet het met hun zelfbeeld en sociaal functioneren? Het ontdekken van deze processen is noodzakelijk voor het ontwikkelen van interventies voor slachtoffers in deze groep.

Voorbeelden van ontwikkelde interventies:

Virtual Reality Aggression Prevention Training (VRAPT)

De VRAPT is een nieuwe manier om bij te dragen aan een veiliger rehabilitatieproces. De onderzoekers verwachten dat de patiënten door deze training minder snel slachtoffer en aanstichter worden van agressie en dat ze minder impulsief, prikkelbaar en gevoelig zijn voor provocatie. Daarnaast zorgt het voor een veiliger werkklimaat voor zorghulpverleners in psychiatrische instellingen.

Verbetering van geweldspreventie bij slachtoffers van partnergeweld noodzakelijk

Partnergeweld is een ernstig probleem voor de volksgezondheid dat veel voor komt in alle sociale lagen van de bevolking. Partnergeweld is meer repetitief in vergelijking met andere geweldsdelicten. Daarom is preventie van partnergeweld noodzakelijk. Het blijkt dat 50-70 procent van de slachtoffers die hun partner verlaten om geweld, terugkeren bij diezelfde partner en opnieuw slachtoffer worden. Zij kampen vaak met mentale problemen zoals PTSS, angst, depressie en middelengebruik. Doel van een van de onderzoeksprojecten is om door de implementatie van taxatie-instrument Decision-Making in Abusive Relationships Interview (DIARI) de identificatie van de behoeften van slachtoffers van partnergeweld te verbeteren. De DIARI is een tool om te meten hoe een persoon reageert in een relatie waarin sprake is van partnergeweld. Het kijkt naar de obstakels om hulp te zoeken en de partner te verlaten.

Het slotcongres is interessant voor professionals, managers, beleidsmedewerkers en bestuurders uit diverse sectoren van de GGZ, het welzijnswerk, jeugdzorg, justitie, politie en gemeentelijke diensten die in hun werkpraktijk in aanraking komen met het thema Geweld tegen psychiatrische patiënten.

Meer informatie over het programma en aanmelden is mogelijk via de congreswebsite.

Bron: NWO