Zeven onderzoekers in de natuur- en scheikunde ontvangen financiering in laatste ronde START-UP

31 juli 2019

NWO kent bijna drie miljoen euro toe aan zeven recent aangestelde onderzoekers in de natuur- en scheikunde via het START-UP programma. De onderwerpen variëren van onderzoek naar het doorzichtig maken van materialen voor elektronica tot onderzoek naar de hete materie die ontstond tijdens de oerknal. Het programma START-UP komt voort uit het Sectorplan Natuur-en Scheikunde. In deze vierde ronde START-UP zijn 28 voorstellen ingediend. De commissie heeft 18 kandidaten uitgenodigd voor een interview, waarvan zeven de START-UP financiering nu ontvangen. Dit was de laatste ronde van het NWO-programma START-UP.

Toegekende projecten

Beïnvloeden van de spin polarisatie in tweedimensionale systemen
Marcos Guimarães (Rijksuniversiteit Groningen)
Symmetrie is overal aanwezig en bepaalt de eigenschappen van materialen. De onderzoekers gaan de symmetrie van tweedimensionale materialen aanpassen en de daaropvolgende verandering in hun magnetische eigenschappen met behulp van een laser meten. Hun bevindingen dragen bij aan de ontwikkeling van nieuwe elektronica op basis van magnetisme.

Het ontwarren van het ultrasnelle mechanisme van elektron-geïnduceerde schade
Daniel Horke (Radboud Universiteit Nijmegen)
Vrije elektronen, zoals die worden geproduceerd door ioniserende straling uit de ruimte, kunnen aanzienlijke schade veroorzaken aan biologische materialen zoals dna. Met behulp van geavanceerde lasertechnologie zullen de onderzoekers elektronen in real-time volgen terwijl ze interageren met biomoleculen om zo het mechanisme van schadevorming verder te ontrafelen.

Oppervlakten met aanpassingsvermogen voor vloeistof overdracht en chemische communicatie
Danqing Liu (Technische Universiteit Eindhoven)
Alle organismen bevatten oppervlakten om substantie te transporten en chemische reacties uit te voeren. De onderzoekers zullen synthetische oppervlakten ontwikkelen die vloeistof kunnen afscheiden en opnemen van hun omgeving. De onderzoekers kijken hoe het systeem onder controle kan worden gehouden met licht of een elektrisch veld. Dit soort oppervlakten kunnen worden gebruikt voor het uitwisselen van chemische informatie en het toedienen van medicijnen.

Biomoleculen voor het meten van de zuurtegraad met diagnostisch ultrageluid
David Maresca (Technische Universiteit Delft)
De onderzoekers zullen een biosensor op nanoschaal ontwikkelen voor het in beeld brengen van biologische processen met ultrasound. Zo kan bijvoorbeeld de regulatie van de zuurtegraad worden bekeken. De ultrasound biosensor bestaat uit proteïne in gasvorm en is geïnspireerd op een groen fluorescente bacterie die in de natuur voorkomt. Met deze nanotechnologie kunnen de onderzoekers onder andere ontstekingen in het vatenstelsel in beeld brengen.

Het overbruggen van de kloof voor p-type transparante materialen
Monica Morales-Masis (Universiteit Twente)
Volledig doorzichtige elektronica en nog efficiëntere zonnecellen: ze komen er aan! Maar om ze te fabriceren hebben we nieuwe doorzichtige materialen nodig met dezelfde eigenschappen als traditionele halfgeleiders zoals silicium. In dit project onderzoeken de wetenschappers hoe ze één van die materialen die nu nog ontbreekt moeten maken: een doorzichtige p-type halfgeleider.

Hoe Quark-gluonplasma werkt
Marta Verweij (Universiteit Utrecht)
Vlak na de oerknal was de temperatuur zo hoog dat materie smolt tot een soep van deeltjes. Deze vorm van materie wordt in deeltjesversnellers geproduceerd door atoomkernen op elkaar te botsen. De onderzoekers zullen gebruik maken van deeltjes met de hoogste energie om de structuur van de hete materie te ontdekken.

Het in kaart brengen van hartschade door bestraling
Sebastian Weingärtner (Technische Universiteit Delft)
Bestraling is vaak onderdeel van een kankerbehandeling maar kan gepaard gaan met schade aan het hart. De onderzoekers zullen nieuwe kwantitatieve methoden ontwikkelen om met MRI de elektrische eigenschappen van het hart van bestraalde patiënten in kaart te brengen. Hiermee kan schade aan hartweefsel eerder worden vastgesteld en de bijeffecten van bestralingstherapie beter worden behandeld.

Einde START-UP programma

Met deze toekenningen is er een einde gekomen aan het NWO-programma START-UP. Het rapport 'Wissels om' van de Commissie van Rijn is recent verschenen. In reactie daarop stelt de kamerbrief van de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) dat de sectorplangelden die via NWO lopen (waaronder ook de middelen waarmee START-UP gefinancierd is) worden overgeheveld naar de eerste geldstroom. NWO beschikt daarmee vanaf 2020 niet meer over deze middelen en zal daarom dit programma met ingang van 2020 beëindigen en nu geen nieuwe ronde meer lanceren. De toekomstige inzet van deze middelen binnen de eerste geldstroom is nog niet helder. Hierover zijn het ministerie van OCW, de universiteiten en de sectorplancommissie bèta-techniek momenteel met elkaar in gesprek. Voor vragen en opmerkingen over het NWO-programma START-UP kunt u terecht bij Shashini Munshi (s.munshi@nwo.nl, +31 70 349 4259) of Tanja Kulkens (t.kulkens@nwo.nl, +31 70 344 0769).

Bron: NWO