KNAW, NWO en ZonMw ondertekenen DORA-verklaring

18 april 2019

De KNAW, NWO en ZonMw ondertekenen op 18 april de San Francisco Declaration on Research Assessment (DORA). DORA is een wereldwijd initiatief om bij de beoordeling van onderzoek en onderzoekers minder af te gaan op bibliometrische indicatoren (zoals publicaties en citaties) en meer op andere criteria. De verklaring bevat een set van aanbevelingen over de verbetering van onderzoeksbeoordeling. KNAW, NWO en ZonMw onderschrijven de principes van de DORA-verklaring volledig en zullen de eigen procedures daarop aanpassen.

De DORA-verklaring is in 2012 gepubliceerd en richt zich op onderzoeksfinanciers, uitgevers, onderzoeksinstellingen en onderzoekers. De verklaring is wereldwijd al door meer dan 1200 organisaties en bijna 14.000 onderzoekers ondertekend.

Het ondertekenen van de DORA-verklaring past binnen een bredere aanpak om in Nederland te komen tot nieuwe benaderingen om onderzoekers te erkennen en waarderen. Daarnaast raakt dit aan de transitie naar Open Science en Open Access. Centraal staat de ambitie om onderzoek en onderzoekers te beoordelen op hun kwaliteiten.

Het ondertekenen van DORA betekent dat de organisaties hun werkwijzen en procedures in lijn brengen met de principes van deze verklaring. DORA gaat echter over méér dan dat alleen. Onderschrijving van de waarden van DORA vraagt om een breder gesprek binnen de wetenschap over hoe onderzoekers (elkaar) beoordelen en over de criteria voor de beoordeling van wetenschappelijke kwaliteit.

Gezamenlijke vervolgacties

KNAW, NWO en VSNU (die al eerder de verklaring ondertekende) zullen zich er gezamenlijk voor inzetten dat de principes van DORA bij de komende herziening van het landelijke protocol voor onderzoeksevaluaties (SEP) stevig verankerd worden.

Wat betreft de instituten van KNAW en NWO zal het personeelsbeleid, waar dat nog nodig is, ‘DORA’-proof worden gemaakt. Zo komt er meer aandacht voor de inhoudelijke waarde en impact van het onderzoek, waarbij ook andere vormen van output dan aantal citaties of impactfactoren van tijdschriften meegewogen zullen worden. Op 23 mei organiseren ZonMw en NWO de conferentie 'Evolutie of revolutie?' als startpunt voor een gesprek over het anders erkennen en waarderen van wetenschappers.  Op 7 juni organiseert de KNAW een bijeenkomst voor leden over de betekenis van DORA.


Vervolgacties NWO en ZonMw

Als gevolg van de ondertekening van de DORA-verklaring nemen NWO en ZonMw de volgende concrete acties:

  • Het scherper formuleren (en onderbouwen) welke criteria gebruikt worden voor het beoordelen van kwaliteit. Dit wordt gedaan in alle financieringsinstrumenten vanuit de specifieke doelstelling van het betreffende instrument.
  • Het verwijderen van alle verwijzingen naar Journal Impact Factoren en H-index in alle call-teksten en aanvraagformulieren.
  • Het actief informeren van referenten en commissieleden over de ondertekening van DORA door NWO en ZonMw en over de gevolgen daarvan voor hen.  Te weten: dat ze bij de beoordeling van onderzoeksvoorstellen de inhoudelijke kwaliteit van onderzoeker en het voorstel centraal stellen en niet de prestige van tijdschriften waarin is gepubliceerd of de daarvan afgeleide statistiek, zoals Journal Impact Factor of H-index. Er wordt een training ontwikkeld voor referenten, commissieleden en secretarissen.
  • Het betrekken van andere wetenschappelijke output met wetenschappelijke en/of maatschappelijke impact (zoals data, software, code, patenten, enzovoort) bij het beoordelen van kwaliteit.
  • Het maximeren van publicatielijsten in de aanvraag. Onderzoekers vragen verhalend aan te geven wat hun bijdrage is aan hun wetenschapsgebied: waarom en wat was de impact van hun werk op de wetenschap en/of samenleving? Hiermee is al ervaring opgedaan, o.a. via de vooraanmelding-pilot binnen de Veni.
  • Preprints worden geaccepteerd als onderzoeksoutput, in lijn met recente beleidswijzigingen van de European Research Council (ERC)
  • Expliciet erkennen en waarderen van open onderzoekspraktijken van aanvragers in de beoordelingsprocedures. NWO denkt aan een pilot met een “Open Science Track Record Question” op aanvraagformulieren. Onderzoekers worden hiermee gevraagd naar hun commitment (in het verleden en in de toekomst) voor Open Science activiteiten: Open Access publiceren, delen van preprints, delen van onderzoeksdata en andere vormen van Open Science.

Vervolgacties KNAW

De KNAW heeft haar procedures en werkwijzen, in de afgelopen periode verder aangepast aan de DORA-principes. De richtlijnen voor nominaties voor leden van de KNAW en De Jonge Akademie zijn al ‘DORA-proof’. De richtlijnen voor nominaties voor prijzen en fondsen die bij de KNAW zijn ondergebracht, worden verder in lijn gebracht met de principes van DORA.

De komende tijd besteedt de KNAW ook aandacht aan de uitgangspunten van DORA door gesprekken tussen wetenschappers te faciliteren. Wat zijn graadmeters voor de beoordeling van kwaliteit? Welke mogelijkheden zijn er? Hoe handel je als wetenschapper in de praktijk wanneer je dossiers moet beoordelen als lid van een benoemingsadviescommissie, als afdelingshoofd, als peer reviewer voor subsidies of bij nominaties en voordrachten?

Dit gesprek, dat al gevoerd wordt binnen diverse jury’s en commissies, zal onder meer plaatsvinden tijdens een ledenbijeenkomst over dit thema op 7 juni.

Lees meer


Bron: NWO

Heeft u zich al aangemeld voor de NWO-nieuwsbrief?

Ontvang regelmatig de NWO-nieuwsbrief met daarin het laatste nieuws over het beleid van NWO, toekenningen en nieuwe calls.

Contact

Dhr. O.R. (Olivier) Morot (voor mediavragen) Dhr. O.R. (Olivier) Morot (voor mediavragen) t: +31 (0)6 53175 377 o.morot@nwo.nl