Financiële impuls voor internationale samenwerking voor geesteswetenschappen op terrein van publieke ruimtes, cultuur en integratie

Toekenningen Joint Research Programme ‘Public Spaces: Culture and Integration in Europe’

15 april 2019

13 transnationale consortia met Nederlandse onderzoekers ontvangen financiering vanuit het Europese HERA-netwerk binnen het thema ‘Publieke ruimtes: cultuur en integratie in Europa’. De komende jaren zullen zij zich onder meer bezig houden met onderwerpen als drugsculturen in Europese steden; festivals en culturele diversiteit; en havensteden als transnationale knooppunten van integratie. De gehonoreerde Nederlandse projecten ontvangen samen bijna 3 miljoen euro. Het totale budget van de call was 20 miljoen euro.

Overview van druk plein

HERA Joint Research Programmes financieren multidisciplinair onderzoek waarvan de kern in de geesteswetenschappen ligt. Het vierde Joint Research Programme had als thema ‘Public Spaces: Culture and Integration in Europe’. Nederlandse senioronderzoekers in de geesteswetenschappen konden met een transnationaal consortium van minstens vier deelnemende landen een onderzoeksvoorstel indienen.

Over HERA (Humanities in the European Research Area)

Humanities in the European Research Area (HERA) is een samenwerkingsverband van Europese onderzoeksfinanciers in de geesteswetenschappen. NWO is een van de 24 onderzoeksfinanciers in dit HERA Joint Research Programme dat cofinanciering ontvangt van de Europese Commissie. NWO is coördinator van het HERA-netwerk en had de rol van Handling Agency tijdens de beoordeling en selectie van onderzoeksvoorstellen voor deze call.

Meer informatie


Gehonoreerde projecten

In 13 van de 20 gefinancierde projecten spelen Nederlandse onderzoekers een rol. Twee onderzoeksprojecten hebben een Nederlandse coördinator. Hieronder een overzicht van de 13 gehonoreerde projecten met Nederlandse onderzoekers:

FestiVersities - Europese muziekfestivals, publieke ruimtes en culturele diversiteit
Dr. Pauwke Berkers, Erasmus Universiteit Rotterdam
Festivals vormen een vast onderdeel van het culturele dieet in Europe. Festivalisering heeft ervoor gezorgd dat festivals niet langer gezien dienen te worden als periodieke evenementen; ze worden een steeds populairdere manier waarop mensen cultuur consumeren en ervaren. Maar hoewel muziekfestivals mensen verbinden en tolerantie bevorderen, kunnen ze ook leiden tot ongelijkheden en sociale uitsluiting. Dit project is een vergelijkende studie van festivals als potentiele ruimtes die ontmoetingen met diversiteiten mogelijk maken.


GONAC - Omgaan met drugs in de stad. Ideeën en praktijken rond drugsculturen in de openbare ruimte in Europese steden na 1970
Prof. dr. Gemma Blok, Open Universiteit
Welke impact heeft drugsgebruik op de publieke ruimte in de stad? En hoe reageren stedelijke overheden, instanties en stadsbewoners op openlijk drugsgebruik? Dit project onderzoekt deze vragen voor negen Europese steden in de afgelopen vijftig jaar vanuit meerdere perspectieven, inclusief dat van gebruikers. Het doel is om inzicht te verkrijgen in stedelijke drugsculturen en na te gaan wanneer en waarom drugsgebruik in de openbare ruimte wordt bestreden, gereguleerd of gefaciliteerd.


NITE - Nachtruimtes: migratie, cultuur en IntegraTie in Europa
Dr. Sara Brandellero (coördinator), Universiteit Leiden
Deze transdisciplinaire samenwerking bestudeert acht Europese steden, onderzoekend hoe nachtruimtes worden gecreëerd, verbeeld, en verteld door migrantengemeenschappen in Europa. Migratie beschouwend als een bepalend kenmerk van hedendaags urbaan leven, richt deze studie zich intersectioneel op deze ruimtes, als plaatsen van crisis, regeneratie, cohesie, interculturele uitwisseling en begrip. De studie wil beleid aangaande nachtelijke economieën versterken door de potentiële kracht in nachtruimtes recht te doen, omwille van meer inclusieve steden.


PURE - PUblieke REnaissance: stedelijke culturen van publieke ruimte
Prof. dr. Sabrina Corbellini, Rijksuniversiteit Groningen
De kern van het onderzoeksproject PURE is het bestuderen van stedelijke culturen in openbare ruimten in vroegmodern Europa in de context van een dynamische dialoog met discussies rondom de agency van openbare ruimte in onze eigen wereld. Door het bestuderen van de geschiedenis van vroegmoderne steden in dialoog met de contemporaine wereld, wordt onderzocht hoe het verleden nog steeds zichtbaar is in onze huidige publieke ruimte en hoe deze zichtbaarheid huidige gebeurtenissen en handelingen beïnvloedt.


FOOD2GATHER - Foodscapes verkennen als publieke ruimtes voor integratie
Dr. Rick Dolphijn, Universiteit Utrecht
In reactie op Europa’s meest recente ‘migratiecrisis’, wil deze studie uiteenzetten welke rol eten speelt in de wijzen waarop migranten populaties en dominante bevolkingsgroepen de publieke ruimte maken. Deze sociaal geconstrueerde ruimtes waarin deze aan eten gerelateerde praktijken, waarden en betekenissen, zich vermengen met de materialiteit, noemen wij foodscapes. Met het in kaart brengen van deze foodscapes, wil dit onderzoek nieuw licht werpen op de wijzen waarop de nieuwe Europese omgeving tot stand komt.


CeMi - Begraafplaatsen en crematoria als publieke ruimtes van toebehoren in Europa
Prof. dr. Christoph Jedan, Rijksuniversiteit Groningen; Eric Venbrux, Radboud Universiteit
Dit project bestudeert culturele insluiting, uitsluiting en integratie van groepen migranten en minderheden door de lens van begraafplaatsen en crematoriumterreinen als publieke ruimtes van toebehoren. Geschikte ruimtes en daaraan verwante diensten voor begraven, crematie en herdenkingsrituelen staan centraal in opvattingen en ervaringen van thuis, identiteit en toebehoren – belonging. Het project richt zich op acht middelgrote steden in zes landen in Noordwest-Europa (Ierland, Schotland, Noorwegen, Zweden, Luxemburg en Nederland).


Pleasurescapes – Havensteden als transnationale knooppunten van integratie in de 19de en 20ste eeuw
Prof. dr. Paul van de Laar, Erasmus Universiteit Rotterdam
Pleasurescapes zijn publieke stedelijke ruimtes in havensteden die historisch gezien vooral bekend zijn vanwege hun vermaaksfunctie. Zij vertegenwoordigen een transnationale microwereld, die wordt gekenmerkt door saamhorigheid, maar ook door rebellie. Het zijn stedelijke ontmoetingsruimtes waar verschillende klassen, culturen, religies en etniciteiten elkaar ontmoeten. Dit onderzoeksproject richt zich op een vergelijkende studie naar de pleasurescapes in de havensteden, Barcelona, Göthenburg, Hamburg en Rotterdam in de 19de en 20ste eeuw. Het project richt zich op nieuwe inzichten op het gebied van culturele pluriformiteit in Europa en sociaal-culturele urbane transformaties.


EEYRASPS - Alledaagse Ervaringen van Jonge Vluchtelingen in Amsterdam, Newcastle, Leipzig en Brussel
Dr. Ilse van Liempt, Universiteit Utrecht
Jonge vluchtelingen bevinden zich vaak in kwetsbare omstandigheden waardoor zij veel tijd doorbrengen in de openbare ruimtes van steden. Hun aanwezigheid op deze plekken wordt echter sterk geproblematiseerd. Dit onderzoeksproject gebruikt kunst- en cultuurinitiatieven als invalshoek om alledaagse ervaringen van jonge vluchtelingen te onderzoeken. Aan de hand van artistieke ingrepen zullen we de migratiegeschiedenis en -ervaringen van jonge vluchtelingen in kaart brengen en een beeld krijgen hoe processen van placemaking door jonge vluchtelingen Europese steden transformeert.


MMP - Mobiele Marktplaatsen: het volgen van de alledaagse productie van inclusieve openbare ruimtes
Dr. Rianne van Melik, Radboud Universiteit
Waar veel onderzoek zich richt op hoe markten worden geconsumeerd, focust MMP op de actoren die markten ‘maken’: de ambulante ondernemers. Door hen te volgen van markt naar markt in stedelijke en rurale plaatsen in vier Europese landen (Nederland /Spanje/Verenigd Koninkrijk/Zwitserland), onderzoekt MMP zowel hun ‘plaatsmakende’ capaciteiten als hun mobiliteitspatronen en ervaren barrières. Dit translokaal perspectief verdiept theoretische en empirische kennis over de productie van warenmarkten als inclusieve openbare ruimtes.


SPAS - Het Europese kuuroord als publieke ruimte en sociale metafoor
Dr. Christian Noack (coördinator), Universiteit van Amsterdam
Dit project onderzoekt hoe kuuroorden een platform hebben geboden waarop politieke, sociale en culturele kwesties werden uitgespeeld. We willen onderzoeken hoe lang kuuroorden als een transnationale ruimte hebben gefunctioneerd, maar ook wanneer, hoe en waarom ze een nationale rol kregen, en op welke manier hun begrenzingen opnieuw werden geconfigureerd. Daartoe onderzoeken we tekstuele en visuele representaties van de cultuur van de kuuroorden vanaf de negentiende eeuw tot op heden, en richten ons daarbij op de veranderlijkheid van die cultuur en zijn instituties, die vaak weer nieuwe sociale rollen kregen toegedicht. Samen met onze partners uit heel Europa streven we naar een herwaardering van het kuuroord als een specifiek Europees fenomeen.


PSPR - Publieke ruimtes en psychoactieve revoluties in Noordwest-Europa, c. 1600 - c. 1800
Prof. dr. Toine Pieters, Universiteit Utrecht
Globale handelsnetwerken en migratiestromen brachten tussen 1650 en 1850 nieuwe psychoactieve roes-, stimulerings- en geneesmiddelen (tabak, koffie, thee, suiker, cacao, opium) naar de Europese consumenten. Dit project onderzoekt het vormgeven van de consumptie van migranten en andere gebruikers in relatie tot de publieke ruimtes in vier sleutelsteden: Amsterdam, Stockholm, Londen en Hamburg. Hiermee wordt voor onderwijs en het algemene publiek een verwaarloosd maar belangrijk perspectief geboden op psychoactieve stoffen en stedelijke ruimtelijke politiek van integratie en buitensluiting.


SciConf – De wetenschappelijke conferentie: een sociale, culturele en politieke geschiedenis
Dr. Geert Somsen, Maastricht University
Internationale congressen zijn niet weg te denken uit de beroepspraktijk van wetenschappers, maar niettemin nauwelijks anderhalve eeuw oud. Het is niet duidelijk waar hun opkomst eigenlijk vandaan komt en welke doelen wetenschappelijke congressen precies gediend hebben. Wetenschapshistorici in Londen, Parijs, Uppsala en Maastricht onderzoeken ‘het verschijnsel congres’ als plaats van kennisuitwisseling, vorm van sociabiliteit en brandpunt van internationale verhoudingen.


en/counter/points - (Her)interpretaties van toebehoren op basis van cultuur en contact in de publieke ruimte
Dr. Claske Vos, Universiteit van Amsterdam
en/counter/points onderzoekt hoe en waarom een veelvoud aan erfgoed, herinneringen, processen van gehechtheid en toebehoren aan culturele ruimtes en plaatsen, (opnieuw) wordt geïnterpreteerd ten tijde van Europese migratie en ‘identiteitscrises’. We analyseren problematische noties van ‘integratie’, bestuderen deelname aan culturele activiteiten en activisme en onderzoeken toe-eigening in (en van) publieke ruimtes. We bevragen de veronderstelde en daadwerkelijke impact van deze noties, deelname en toe-eigening op individuen, de samenleving, cultuur en uiteindelijk ook op de publieke ruimte. Inzicht in dergelijke (her)interpretaties maken het mogelijk de complexiteit van cultuur, integratie en publieke ruimte(s) bloot te leggen op een transnationaal Europees niveau.


Bron: NWO

Kenmerken

Wetenschapsterrein

Sociale en Geesteswetenschappen

Programma

HERA

Contact

Dhr. dr. S. Steeman Dhr. dr. S. Steeman +31 (0)70 3440567 hera@nwo.nl