Bestudering individuele cellen leidt tot nieuw inzicht in afweersysteem foetus

26 maart 2019

Een baanbrekend onderzoek naar het immuunsysteem van foetussen uitgevoerd door onderzoekers van Leiden UMC en TU Delft, siert de cover van Nature Immunology van maart. Het resultaat werd bereikt met behulp van een techniek die de bestudering van individuele cellen mogelijk maakt. Die technologie kwam tot stand binnen het Perspectief-programma ImaGene dat financiering ontving van NWO-domein Toegepaste en Technische Wetenschappen (TTW).

Afbeelding van een foetus

In het artikel concluderen de onderzoekers, die samenwerkten met Engelse en Russische collega’s, dat het afweersysteem van foetussen al in de baarmoeder in aanraking komt met eiwitten afkomstig van bacteriën en/of virussen. Dit in tegenstelling tot wat eerder werd gedacht.

De onderzoekers bestudeerden zogenoemde T-cellen uit darmen van foetussen. Deze beginnen hun leven als naïeve cel en evolueren geleidelijk tot volwassen en actieve cellen, nadat ze in aanraking zijn gekomen met bacteriën of virussen. En juist die evolutie zagen de onderzoekers terug in de foetale darm.

Individuele cellen

Cover Nature ImmunologyZe maakten gebruik van een door het LUMC en de TU Delft ontwikkelde nieuwe technologie, die zeldzame cellen kan onderscheiden van andere cellen. Voorheen boden methodes een globaal beeld van alle cellen uit een monster of een gedetailleerd beeld van een deel. Cellen die te maken hebben met ziek zijn of gezond, zijn vaak zeldzaam en werden gemist. De zogenoemde Cytosplore-applicatie maakt het mogelijk om individuele cellen gedetailleerd te analyseren. Een speciale visualisatietechniek toont het geheel en biedt daarnaast de mogelijkheid om in te zoomen op individuele cellen.

Spelden in hooiberg

In de NWO-domein TTW-projecten Vanpire en Genes in Space werkte een team van onderzoekers bij LUMC en TU Delft enkele jaren aan de ontwikkeling van de Cytosplore-software. Investeringen die zich nu uitbetalen, zeggen projectleiders Boudewijn Lelieveldt (LUMC) en Anna Vilanova (TU Delft). De verdienste van de data-analysetechnieken in Cytosplore is volgens hen dat onderzoekers makkelijker kunnen werken met zeer complexe data: ‘Deze technologie maakt het mogelijk om een speld in een hooiberg te vinden. Het artikel in Nature Immunology gaat over een aantal ‘spelden’ die met Cytosplore gevonden zijn. Dit laat bovendien zien wat er gebeurt als technologie ontwikkeling hand in hand gaat met life-science-onderzoek. Het toont aan wat je met multidisciplinaire teams kunt bereiken: de som is meer dan de delen.’

Perspectief-programma

Het onderzoek maakt deel uit van ImaGene, een Perspectief-programma uit 2012 gericht op het combineren van beelddata (bijvoorbeeld MRI-scans) met genetische data van grote groepen mensen. Dit kan helpen om de opsporing, diagnostiek en behandeling van belangrijke ziektegebieden te verbeteren. Het programma heeft geleid tot verschillende nieuwe technologieën waarmee genetische data en beelddata kunnen worden gecombineerd.

Perspectief is een financieringsinstrument van NWO dat bedoeld is voor onderzoek dat bijdraagt aan technologische innovatie met potentiële economische en maatschappelijke impact.

Lees hier meer over financieringsinstrument Perspectief


Bron: NWO