“Er zijn heel veel vrouwen die mij inspireren”

5 maart 2019

Op de middelbare school werd Maaike Damens interesse voor onze kosmos gewekt. Deze magische plek heeft haar nooit meer losgelaten. Als beleidsmedewerker bij NWO is ze nu onder andere een schakel tussen NWO en ASTRON, het Nederlandse Instituut voor Radio Astronomie. Hoe vervult ze deze functie? En merkt zij iets van de ongelijkheid tussen mannen en vrouwen in de wetenschap?

Maaike DamenMaaike Damen

Maaikes passie voor het heelal werd aangewakkerd door het boek ‘De ontdekking van de hemel’. Hierin stond een passage waarin Max, een van de hoofdpersonen, een theorie ontwikkelde over het ontstaan van de kosmos. “Ik vond zijn manier van denken zo interessant. Ik las er meer over, bezocht open dagen en raakte geïntrigeerd door afbeeldingen van botsende sterrenstelsels. Daar wilde ik meer van weten! Daarom ben ik astronomie gaan studeren.”

Wat is je functie bij NWO?

“Ik werk als beleidsmedewerker bij het team Aardwetenschappen en Astronomie. Ik zorg voor verbinding tussen NWO en ASTRON, het Nederlandse Instituut voor Radio Astronomie. Zij doen baanbrekend onderzoek met telescopen. Recent nog hebben ze 300.000 nieuwe sterrenstelsels ontdekt met de lage frequentie telescoop LOFAR. Het was overal in het nieuws. Echt een unieke ontdekking!”

Beleidsmedewerker; het klinkt wat saai?

“Helemaal niet! Ik reis regelmatig naar het mooie Dwingeloo. Ik zorg dat ASTRON op de hoogte is van ontwikkelingen bij NWO en andersom. Daarnaast denk ik mee over verschillende kerntaken van NWO. Kunnen we high-risk ideeën financieren? Hoe waarderen we wetenschappers op een goede manier? Hoe richten we onze processen zo in dat ze efficiënter, sneller, transparanter et cetera worden? Ik ontmoet hierdoor veel nieuwe collega’s en dat is ontzettend leuk en leerzaam.”

Hoe zit het met het aantal vrouwen in de astronomie?

“Ik merk dat het zich ontwikkelt, vooral onder jonge onderzoekers. Toen ik begon met studeren was ongeveer tien procent van de studenten vrouw. Bij mijn promoveren was dat al een kwart. Misschien durven meisjes nu vaker te kiezen voor een studie in de exacte wetenschappen? Er worden belangrijke ontdekkingen gedaan door zowel mannen als vrouwen. Misschien geeft dat, samen met zichtbare rolmodellen, meer vertrouwen aan meisjes om een exacte richting te kiezen. Mannen en vrouwen zijn verschillend en dat is op veel manieren goed. Maar als dat leidt tot verschillen in behandeling moeten we ons daar bewust van zijn. Daar helpt een dag als Internationale Vrouwendag bij.”

Over rolmodellen gesproken… Wie is jouw heldin?

“Er zijn heel veel vrouwen die mij inspireren. Meer vrouwen dan mannen zelfs! Er is een prachtige posterserie gemaakt van vrouwen die in de wetenschap grootse dingen hebben bereikt. Ik voeg daar graag twee vrouwen aan toe die mij recentelijk persoonlijk hebben geïnspireerd. Greta Thunberg, het Zweedse meisje dat hele volksstammen wakker schudt met haar klimaatboodschap. Ongelofelijk heldhaftig. Zeker als ik het vergelijk met wat ik zelf deed en belangrijk vond op mijn vijftiende.

En Zanele Muholi, een Afrikaanse kunstenares of visueel activist(e), zoals ze zichzelf liever noemt. Zij maakt indringende, persoonlijke foto’s en stelt daarmee kritische vragen. Het lef dat ze toont en de kracht van haar foto's maken haar voor mij absoluut een heldin.”

Je speelt ook toneel?

“De tijd die ik naast werk overhoud is schaars. Ik kies dus heel bewust waar ik die aan besteed. Aan mijn lieve man en kindjes én hobby’s: lezen, hockey en theater. Ik ben lid van amateurgezelschap Imperium in Leiden. Ik vind het heerlijk om in een personage te kruipen en met een verhaal mensen te raken. Op dit moment sta ik op het toneel als Agnes. Een vrouw die koste wat kost haar nauwkeurig geconstrueerde evenwicht wil bewaren. Maar in één dag verliest ze door allerhande invloeden van buitenaf de controle. Agnes is bepaald geen rolmodel, maar ik ben toch van haar gaan houden. Ik begrijp haar behoefte aan evenwicht. Toch is het goed om af en toe iets geks te doen. Dat geldt zeker ook voor wetenschappers! Ik ben heel blij dat we daar binnen NWO meer en meer open voor staan.”

Tekst: Milou Oomens | Doelgroep in beeld

Bron: NWO