Reactie NWO op wetenschapsbrief OCW

28 januari 2019

In de wetenschapsbrief ‘Nieuwsgierig en betrokken – de waarde van wetenschap’ maakt minister Van Engelshoven (OCW) drie ambities voor de Nederlandse wetenschap bekend, samen met bijhorende investeringen en actiepunten. Via de Nationale Wetenschapsagenda (NWA), de sectorplannen en een internationaal samenwerkingsverband om de grootste radiotelescoop ter wereld te bouwen krijgt de wetenschap een flinke financiële impuls. Ook van NWO wordt een belangrijke bijdrage gevraagd om deze ambities te realiseren.

NWO deelt de visie van de minister: om te blijven meedoen in de wereldtop is het meer dan ooit van belang om samenwerking - binnen de wetenschap en tussen wetenschap en samenleving - centraal te stellen en optimaal gebruik te maken van jong talent. Dit sluit aan bij de onlangs bekend gemaakte nieuwe strategie van NWO ‘Verbinden van wetenschap en samenleving.’

Duidelijk is dat de ambities in de Wetenschapsbrief vragen om samenwerking over de hele breedte van de wetenschap, waar relevant fundamenteel, strategisch, praktijkgericht, en toegepast onderzoek met elkaar verbonden worden. Daarnaast is het ook van belang om niet-wetenschappelijke partijen meer te betrekken bij de uitvoering van onderzoek. Zulke verbindingen zijn bij uitstek mogelijk via de Nationale Wetenschapsagenda (NWA).

De NWA brengt partijen samen

De eerste ervaringen met het NWA-programma wijzen erop dat in de consortia inderdaad partijen samenkomen die elkaar eerder niet kenden. Met de oplopende investeringen vanuit OCW voor de NWA zal deze ontwikkeling in de komende jaren verder versterkt worden. NWO onderschrijft dat, waar er sprake is van synergie tussen de bottom-up benadering van de NWA en het missiegedreven innovatiebeleid, deze benut dient te worden om tot optimale resultaten voor het gehele ecosysteem te komen. NWO zal hier graag aan bijdragen.

Open science wordt de norm

Komende jaren zal open science een steeds belangrijkere rol gaan spelen in het betrekken van niet-wetenschappelijke partijen en van het brede publiek. Een ontwikkeling waar Nederland internationaal gezien in voorop loopt. Zo lanceerde NWO samen met een aantal Europese partners Plan S, om vanaf 2020 de stap naar volledig open access publicaties te maken. De transitie naar open access en, breder, naar het open delen van onderzoeksgegevens vereist een behoorlijke omslag in de werkwijze van wetenschappers en een nieuwe benadering van de wijze waarop ze gewaardeerd en beloond worden. Ook op dit terrein staat NWO niet stil en kondigde onlangs aan in een gezamenlijk statement met de VSNU, NFU en ZonMw de nodige inspanningen te zullen plegen.

State-of-the-art onderzoeksfaciliteiten

De minister ziet een belangrijke rol weggelegd voor het gehele stelsel van onderzoeksfaciliteiten om de mondiale impact van de Nederlandse wetenschap te vergroten. NWO is verheugd dat de minister deze belangrijke rol van de instituten erkent. Uit de toekenning van een extra investering van 30 miljoen euro in de Nederlandse deelname aan de Square Kilometer Array (SKA) blijkt dat de minister de rol van deze nationale centra van samenwerking op strategische onderwerpen zeer serieus neemt. NWO-instituut ASTRON kan door de toetreding van Nederland in SKA de inbreng namens ons land de komende decennia coördineren; mede daardoor blijft Nederland ook in de toekomst tot de wereldtop behoren in de radiosterrenkunde.

Schouders eronder zetten

De minister constateert terecht ook knelpunten in het huidige systeem. De druk op het wetenschapssysteem en op de wetenschappers is te hoog. NWO is in 2018 in overleg met de universiteiten begonnen met de implementatie van een aantal maatregelen om de aanvraagdruk en dientengevolge lage honoreringspercentages aan te pakken. Ook op andere terreinen blijven inspanningen nodig: het vergroten van diversiteit en verder stimuleren van een inclusieve cultuur in de wetenschap, extra publieke en private investeringen in R&D, het aantrekken en behouden van jong talent en ze daarbij een breder arbeidsperspectief bieden. Ook voor deze onderwerpen is het belangrijk dat wetenschappers, universiteiten, beleidsmakers, bedrijfsleven en wetenschapsorganisaties de handen ineenslaan en de nodige initiatieven nemen om het wetenschapsklimaat in Nederland gezond te houden.

Lees ook


Bron: NWO

Kenmerken

Wetenschapsterrein

NWO-breed Sociale en Geesteswetenschappen Toegepaste en Technische Wetenschappen Exacte en Natuurwetenschappen

Speerpunt

Nexus Mensen Onderzoek Infrastructuur Kennisbenutting

Contact

Dhr. O.R. (Olivier) Morot (voor mediavragen) Dhr. O.R. (Olivier) Morot (voor mediavragen) t: +31 (0)6 53175 377 o.morot@nwo.nl