Nieuwe bestralingstechniek baart opzien

6 september 2018

Niets minder dan een doorbaak. Zo zien onderzoekers van het UMC Utrecht hun MRI-apparaat met ingebouwde bestraler. Met het apparaat kunnen artsen veel nauwkeuriger tumoren bestralen, omdat ze op MRI-beelden het tumorweefsel live in kaart brengen. Na een ontwikkelingstijd van twintig jaar hebben de eerste kankerpatiënten een volledig bestralingsprogramma succesvol doorlopen.

De MRI-scanner met ingebouwde bestraler

Tijdens het bestralen van een tumor kunnen zien wat je doet. Het klinkt heel logisch, maar lange tijd werd dat technisch onmogelijk geacht. Onderzoekers van het Universitair Medisch Centrum Utrecht geloofden er echter wel in. Samen met Philips Medical Systems en Elekta werkten ze aan een MRI-scanner waarin de bestraler ingebouwd zit. Zo kun je veel preciezer alleen de kankercellen bestralen, en het gezonde weefsel met rust laten. Zo ontstaat er minder schade aan het gezonde weefsel in de buurt van de tumor, dat nu nog onvermijdelijk wordt meebestraald. Een bijkomend voordeel is dat de patiënt minder bestralingen hoeft te ondergaan.

Twintig jaar heeft de ontwikkeling geduurd, en nu hebben de eerste kankerpatiënten een volledig bestralingstraject doorlopen. Diverse landelijke media berichtten over deze doorbraak, waaronder het Algemeen Dagblad en De Telegraaf. Ook wereldwijd is er grote interesse voor de techniek. Onder meer in Groot-Brittannië en de Verenigde Staten zijn verschillende ziekenhuizen die er graag mee aan de slag zouden gaan.

Onderzoek

Een belangrijk onderdeel van de ontwikkeling van de combi-techniek was een onderzoeksproject dat werd gefinancierd door Technologiestichting STW, dat inmiddels is overgegaan in NWO-domein Toegepast en Technische Wetenschappen (TTW). Het project, genaamd A hybrid MRI radiotherapy system, ging in 2007 van start. Onderzoekers werkten daarin samen met Philips en Elekta, die MRI-systemen en bestralingsapparatuur ontwikkelen.

Een van de UMC-onderzoekers die bestralingssysteem ontwikkelde was Bas Raaijmakers. Hij ontving in 2003 een Veni-subsidie om te kunnen werken aan de integratie van bestralingsapparatuur en een MRI-systeem. De Veni werd begeleid vanuit Technologiestichting STW.

Na deze succesvolle projecten succes gaat de ontwikkeling van de combi-techniek door. In diverse projecten ontplooit de technologie zich verder, waaronder twee TTW-projecten die zijn gehonoreerd binnen het HTSM-programma. Beide TTW-projecten moeten leiden tot meer kennis en behendigheid in het volgen van de bewegingen die organen maken tijdens de bestraling. Daarmee moet het mogelijk zijn om nog preciezer te bestralen. Mede dankzij dit soort projecten kan de technologie tot volle wasdom komen.

video MRI Linac

Bron: NWO

Contact

Dhr. dr. P. (Piet) Lommerse (Program Officer) Dhr. dr. P. (Piet) Lommerse (Program Officer) +31 (0)30 6001311 p.lommerse@nwo.nl