4,5 miljoen voor internationaal erfgoedonderzoek

JPI Cultural Heritage (JPICH) stimuleert samenwerking tussen Nederlandse en buitenlandse onderzoeksgroepen op het terrein van cultureel erfgoed

25 september 2018

Vijf transnationale onderzoeksprojecten vanuit het JPI Cultural Heritage-programma ontvangen ongeveer 4,5 miljoen euro. De projecten starten in januari 2019; aan drie ervan werken Nederlandse onderzoekers mee. De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) van het ministerie van OCW, en NWO dragen hieraan bij.

Archeologische opgraving van prehistorische veenwegen in Lisheen bog, Ierland ter illustratie van het bijzondere erfgoed dat 'wetlands' bevatten (Benjamin Gearey)Foto: B. GeareyArcheologische opgraving van prehistorische veenwegen in Lisheen bog, Ierland ter illustratie van het bijzondere erfgoed dat 'wetlands' bevatten (Benjamin Gearey)

Tegen de achtergrond van mondiale ontwikkelingen en verschuivingen is bescherming en behoud van het Europese culturele erfgoed van groot belang. Hiervoor is onderzoek nodig over de landsgrenzen heen. Het programma Joint Programming Initiative Cultural Heritage and Global Change stimuleert samenwerking tussen Nederlandse en buitenlandse onderzoeksgroepen op het terrein van cultureel erfgoed. De Europese Commissie ondersteunt deze afstemming.

Over JPI Cultural Heritage

Deze call is onderdeel van een ‘roadmap for calls’ voor de periode 2017-2019. Er volgt nog een call voor onderzoek naar Conservation & Protection en in 2019 naar Identity & Perception. In het verleden zijn in het kader van het JPICH twee calls georganiseerd In 2017 zijn daarnaast acht projecten gehonoreerd in het kader van de call voor onderzoek naar digitaal erfgoed.
Sinds 2010 stemmen achttien landen hun onderzoeksprogramma’s op elkaar af en zijn er vierendertig onderzoeksprojecten naar cultureel erfgoed van start gegaan waarvan zesentwintig inmiddels zijn afgerond.

Heritage in Changing Environments

Het doel van de call Heritage in Changing Environments is innovatieve, interdisciplinaire internationale samenwerkingsprojecten te financieren. Het gaat om onderzoek dat zowel de impact van veranderende omgeving op erfgoed bestudeert, als onderzoek dat kijkt naar hoe erfgoed kan bijdragen aan veranderingen. Het gaat dan om fysieke, zoals klimaatverandering, energietransitie of extreme weersomstandigheden; om sociale en economische, zoals stedelijke druk, maar ook demografische en economische krimp en transitie van de landbouw; en om culturele en politieke, zoals migratie, economische/sociale ongelijkheid, populisme, democratische rechten en veranderde kijk op de positie van experts en van wat we als erfgoed zien.
Centraal staat kennisuitwisseling met niet-academische spelers zoals beleidsmakers, bedrijven en publiek, om zo waardevolle en bruikbare onderzoeksresultaten te bereiken.
De vijf transnationale consortia die de projecten zullen uitvoeren, worden gefinancierd door wetenschapsfinanciers uit de landen die betrokken zijn bij het JPI Cultural Heritage. Het onderzoeksprogramma sluit aan op de beleidsvisies erfgoed en ruimte en Erfgoed Telt van het ministerie van OCW. Erfgoed wordt benut voor maatschappelijke en ruimtelijk  transities als energie, klimaatadaptatie en groei van steden.

Meer informatie over de projecten met Nederlandse onderzoekers is hieronder te vinden. Zie de website van het JPICH voor alle geselecteerde projecten, de call Digital Heritage en meer informatie over het JPI Cultural Heritage.
 
WetFutures
Projectleider: dr. Roy van Beek, Wageningen University & Research – archeologie

Wetlands zijn enorm dynamisch. Ze ondergaan diverse klimatologische, economische en politieke invloeden. Tegelijkertijd zijn ze altijd intensief gebruikt door mensen, waardoor ze cultuurhistorisch zeer waardevol zijn. Het WetFutures-project bestudeert in Nederlandse, Engelse en Ierse wetlandgebieden de toekomstige impact van landschapsveranderingen, en hoe wetlanderfgoed kan bijdragen aan maatschappelijke uitdagingen.

CARE_MSoC -  Community Archaeology in Rural Environments - Meeting Societal Challenges
Projectleider: dr. Heleen van Londen, Universiteit van Amsterdam – archeologie

Dit project onderzoekt op welke wijze publieksparticipatie in archeologisch onderzoek kan bijdragen aan bredere maatschappelijke opgaven. Daarmee kan de erfgoedsector haar rol in de samenleving mogelijk versterken. Gemeenschappen in dorpen en het buitengebied krijgen te maken met verstedelijking, migratie en technologische innovatie waardoor het sociale weefsel verandert. Tegelijk leidt de ontwikkelingsdruk ertoe dat het lokale erfgoed over het hoofd wordt gezien en er onvoldoende middelen zijn voor erfgoedbescherming. Community Archaeology heeft een unieke en onderscheidende kwaliteit daar waar het gaat om het verkrijgen van sociale binding en de co-creatie van de lokale geschiedenissen.

Projectpartners uit Engeland, Polen Tsjechië en Nederland werken met een in Engeland ontwikkelde methode gericht op archeologisch gravend onderzoek in dorpen waaraan de lokale gemeenschap deelneemt met zowel een historische als een sociale insteek. Deze benadering maakt gebruik van disciplines zoals archeologie, historische geografie, sociale psychologie, digital humanities en geschiedenis met nadruk op de Middeleeuwen. De resultaten van de landen worden onderling vergeleken op het succes van methode en de gemeten sociale impact.

CONSECH20 – Behoud van het 20ste-eeuwse betonnen culturele erfgoed in veranderende stedelijke omgeving
Projectleider: dr. Barbara Lubelli, Technische Universiteit Delft – bouwkunde
CONSECH20 streeft naar een integrale aanpak voor het behoud van het 20ste-eeuwse betonnen erfgoed (tot 1960) in een steeds veranderende stedelijke omgeving.  In het onderzoek worden zowel technische als sociale aspecten in aanmerking genomen.
Het behoud van dit erfgoed is een grote uitdaging vanwege de nog maar zeer recente erkenning van zijn culturele en historische waarde en vanwege het experimentele gebruik van materialen en bouwtechnologieën dat deze gebouwen kenmerkt.
Doel is de potentie van het gebouwde 20ste-eeuwse erfgoed voor sociale integratie en cultureel toerisme te versterken en gebruikers bij het monitoren, behouden en herbestemmen van dit erfgoed te betrekken.

Meer informatie


Bron: NWO